Tổng thống Donald Trump hôm 23/4 tiếp Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Moawad tại Nhà Trắng để tiến hành vòng đàm phán thứ hai do Washington làm trung gian. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee và Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa cũng dự cuộc họp.
“Cuộc gặp diễn ra rất tốt! Mỹ sẽ hợp tác với Lebanon để giúp nước này tự bảo vệ mình khỏi Hezbollah. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần”, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social trong lúc cuộc đàm phán diễn ra.
Tổng thống Mỹ thêm rằng ông mong muốn được tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun trong thời gian tới, đồng thời bày tỏ hy vọng có thể đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài trong năm nay. “Tôi cho rằng cơ hội đạt được hòa bình là rất lớn. Đây sẽ là trường hợp tương đối dễ dàng”, ông Trump nói với phóng viên.
Chính phủ Israel và Lebanon chưa lên tiếng về quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn.
Thỏa thuận ngừng bắn, đạt được hồi tuần trước sau các cuộc đàm phán giữa đại sứ hai nước tại Mỹ và dự kiến hết hạn ngày 26/4, đã giúp giảm đáng kể tình trạng bạo lực. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel đang kiểm soát vùng đệm do họ tự thiết lập.
Nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tuyên bố “có quyền kháng cự trước lực lượng chiếm đóng”.
Lebanon hôm 22/4 ghi nhận ngày chết chóc nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực hôm 16/4. Nhà báo Lebanon Amal Khalil là một trong 5 người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel. Hezbollah cho biết đã thực hiện 4 cuộc tấn công từ miền nam Lebanon để đáp trả Israel.
Nghị sĩ Hezbollah Hassan Fadlallah cho biết nhóm này muốn gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, nhưng “trên cơ sở Israel tuân thủ đầy đủ”. Tại cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, ông nhắc lại sự phản đối của Hezbollah đối với các cuộc đàm phán trực tiếp và kêu gọi chính phủ Lebanon hủy mọi hình thức tiếp xúc trực tiếp với Israel.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.500 người thiệt mạng ở Lebanon. Israel đang kiểm soát dải lãnh thổ kéo dài 5-10 km bên trong lãnh thổ Lebanon và tuyên bố mục tiêu nhằm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Quân đội Israel cũng cảnh báo người dân miền nam Lebanon không được tiến vào khu vực này.
Mỹ trước đó đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi nước này gửi đề xuất đàm phán nhằm kết thúc chiến sự. Ông Trump hôm 23/4 cho biết Mỹ không vội chấm dứt xung đột với Iran, nhưng cảnh báo “thời gian đang cạn dần” đối với Tehran.
“Tôi còn rất nhiều thời gian, nhưng Iran thì không. Quân đội Iran đã bị hủy diệt, các lãnh đạo của họ không còn nữa, lệnh phong tỏa kín kẽ và vững chắc, từ đây mọi thứ chỉ có thể tồi tệ hơn”, ông Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời loại trừ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran.
"Iran yêu cầu chúng tôi tiếp tục đàm phán. Chúng tôi đồng ý làm vậy, nhưng Mỹ đã tuyên bố rõ với họ rằng lệnh ngừng bắn đã kết thúc", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social ngày 10/7.
Phía Iran chưa bình luận về thông tin này.
Reuters dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho hay các nhà đàm phán Qatar ngày 10/7 đã đến Iran để tìm cách giảm leo thang căng thẳng sau khi Iran và Mỹ tuần này nối lại giao tranh, cũng như để thảo luận với giới lãnh đạo ở Tehran về eo biển Hormuz.
Hãng thông tấn Tasnim xác nhận một phái đoàn Qatar đã đến Iran để "củng cố vai trò trung gian hòa giải của Qatar", sau khi Doha đầu tuần này cáo buộc Iran tấn công tàu thương mại ở eo biển Hormuz.
Bộ Ngoại giao Ai Cập cho biết Ngoại trưởng Badr Abdelatty hôm nay điện đàm với Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Hai nhà ngoại giao hàng đầu kêu gọi "các bên ưu tiên ngoại giao và đối thoại, đồng thời quay trở lại bàn đàm phán".
Đợt giao tranh mới giữa Iran và Mỹ diễn ra sau khi Tổng thống Trump ngày 8/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn giữa Mỹ với Iran đã kết thúc, cho rằng đàm phán với Tehran "chỉ lãng phí thời gian". Iran cũng cho rằng các nội dung chủ chốt trong bản ghi nhớ mà hai bên ký hồi giữa tháng 6 đã trở nên vô hiệu, cảnh báo Mỹ về "hậu quả nguy hiểm" từ động thái này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó tuyên bố đã tấn công 90 mục tiêu trên khắp Iran, viện dẫn lý do đáp trả việc Iran tấn công tàu hàng đi qua eo biển Hormuz. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó phóng tên lửa và UAV vào các mục tiêu quân sự Mỹ tại Kuwait và Bahrain để trả đũa.
Reuters dẫn lời ông Yuval Steinitz, Chủ tịch Tập đoàn quốc phòng nhà nước Israel Rafael (đơn vị sản xuất Vòm Sắt) tuyên bố hôm 11.5 rằng hệ thống Vòm Sắt (Iron Dome) của Israel đạt tỷ lệ đánh chặn hiệu quả gần 99% đối với tên lửa do các nhóm vũ trang Hamas và Hezbollah phóng. Ngoài ra, ông tự tin Vòm Sắt cũng vô hiệu hóa phần lớn tên lửa từ Iran.
Phát biểu tại hội nghị của Trung tâm An ninh và Đối ngoại Jerusalem, ông Steinitz cho biết kể từ cuộc tấn công của Hamas vào Israel tháng 10.2023, lực lượng Hamas ở Dải Gaza và Hezbollah ở Lebanon đã bắn tổng cộng khoảng 40.000 quả rốc két vào Israel.
"Vòm Sắt đã đánh chặn phần lớn trong số đó với tỷ lệ thành công xấp xỉ 100%, rơi vào khoảng 98% đến 99%. Mức này tuy không hoàn hảo nhưng đã gần như tuyệt đối", ông Steinitz đánh giá.
Chủ tịch Rafael cũng cho hay Iran đã phóng khoảng 1.500 tên lửa đạn đạo vào Israel trong hai đợt giao tranh kể từ năm 2024, trong đó "chỉ vài chục quả" lọt qua được lưới phòng không. Vị quan chức này đồng thời khẳng định Israel hiện không hề thiếu hụt đầu đạn đánh chặn.
Rafael là nhà sản xuất chính của hệ thống Vòm Sắt và cung cấp một số linh kiện cho tổ hợp Arrow, một trong các hệ thống phòng không có khả năng đánh chặn tầm xa của Israel.
Một tổ hợp Vòm Sắt hoàn chỉnh gồm 3-4 bệ phóng, mỗi bệ được trang bị 20 tên lửa đánh chặn Tamir, cùng với đó là radar cảnh giới và dẫn bắn, hệ thống điều khiển và quản lý tác chiến. Vòm Sắt sẽ được sử dụng để chặn các mục tiêu ở khoảng cách gần, thường là những rốc két hay UAV giá rẻ của đối thủ, trong khi hệ thống tên lửa phòng không Arrow 2 và Arrow 3 sẽ được triển khai đánh chặn tên lửa tầm trung và tầm xa.
Tuyên bố từ ông Steinitz về độ tin cậy của Vòm Sắt được đưa ra một ngày sau khi Hezbollah đăng video ghi lại cảnh máy bay không người lái (UAV) tấn công tổ hợp phòng không Vòm Sắt ở miền bắc Israel, theo The Times of Israel.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó ra tuyên bố xác nhận vụ tấn công, thêm rằng 2 binh sĩ bị thương. "Cuộc tập kích không gây bất kỳ ảnh hưởng nào đến chức năng cũng như khả năng đánh chặn của hệ thống", IDF cho hay.
Phát biểu tại cuộc họp báo của Bộ Thống nhất Hàn Quốc, ông cho biết Điều 2 mới quy định lãnh thổ Triều Tiên bao gồm phần đất "giáp với Trung Quốc và Nga ở phía bắc, và giáp với Hàn Quốc ở phía nam", cùng vùng biển và không phận tương ứng.
Điều khoản này cũng khẳng định Triều Tiên "sẽ không bao giờ dung thứ cho bất kỳ hành vi xâm phạm nào" đối với lãnh thổ của mình.
Đáng chú ý, bản Hiến pháp mới cũng đã xóa toàn bộ các nội dung liên quan đến thống nhất liên Triều.
Trong các phiên bản trước, Hiến pháp Triều Tiên từng nêu mục tiêu "thực hiện thống nhất đất nước" dựa trên các nguyên tắc độc lập, thống nhất hòa bình và đại đoàn kết dân tộc. Tuy nhiên nội dung này hiện không còn xuất hiện.
Tuy vậy Hiến pháp không nêu rõ vị trí đường biên giới liên Triều, cũng không đề cập trực tiếp đến các khu vực tranh chấp như đường giới hạn phía bắc (NLL) trên biển Hoàng Hải.
Theo giới quan sát Hàn Quốc, việc tránh xác định cụ thể biên giới có thể cho thấy Bình Nhưỡng chưa muốn ngay lập tức tạo thêm điểm nóng căng thẳng mới với Seoul, dù vẫn đang chính thức hóa học thuyết "hai quốc gia thù địch" mà ông Kim Jong Un thúc đẩy từ đầu năm 2024.
Trước đó vào tháng 1-2024, ông Kim từng kêu gọi sửa đổi Hiến pháp để xác định Hàn Quốc là "kẻ thù chính và bất biến", đồng thời khẳng định hai miền là hai quốc gia riêng biệt.
Trong những năm gần đây, Triều Tiên liên tục theo đuổi chính sách cứng rắn hơn với Seoul và nhiều lần gọi Hàn Quốc là "quốc gia thù địch nhất". Bình Nhưỡng cũng bác bỏ các đề nghị đối thoại không điều kiện từ Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung.
Ngoài vấn đề lãnh thổ, Hiến pháp sửa đổi còn tăng cường vai trò quyền lực của ông Kim Jong Un. Văn bản mới xác định Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ - vị trí hiện do ông Kim nắm giữ - là nguyên thủ quốc gia Triều Tiên. Trước đây Hiến pháp chỉ mô tả chức vụ này là "lãnh đạo tối cao đại diện cho nhà nước".
Đáng chú ý, Hiến pháp cũng lần đầu tiên quy định rõ quyền chỉ huy Lực lượng Hạt nhân thuộc về Chủ tịch Ủy ban Quốc vụ, qua đó chính thức đặt quyền kiểm soát kho vũ khí hạt nhân quốc gia vào tay ông Kim Jong Un.
Một điều khoản quốc phòng riêng biệt còn mô tả Triều Tiên là "quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân có trách nhiệm", đồng thời khẳng định Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục phát triển năng lực hạt nhân nhằm bảo vệ sự tồn tại và quyền phát triển của đất nước, răn đe chiến tranh và duy trì hòa bình, ổn định khu vực.
