Theo Thông tư 50/2025, từ ngày 1/6, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.
Xăng E5 RON 92 vẫn được phối trộn và pha chế để sử dụng cho động cơ xăng đến hết năm 2030 để đảm bảo phục vụ xe máy đời cũ sử dụng cho phù hợp.
Hiện, nhiều doanh nghiệp đầu mối lớn đã tiên phong triển khai rộng rãi loại xăng sinh học này trên cả nước. Cụ thể, từ ngày 15/5, gần 1.000 cửa hàng xăng dầu của PV OIL trên toàn quốc đã kinh doanh xăng E10. Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) sẽ chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 vào ngày 20/5 sắp tới.
Chất lượng xăng E10 đảm bảo
Chia sẻ về kế hoạch tạo nguồn ethanol và xăng khoáng đầu vào phục vụ pha chế xăng sinh học E10, đại diện Petrolimex cho biết đã đưa vào kế hoạch từ cuối năm 2025.
Đối với ethanol, ngay từ tháng 4, tập đoàn đã tạo nguồn gần 40.000m3, đưa sẵn về các đầu cảng, điểm pha chế để sẵn sàng phục vụ công tác pha chế xăng E10. Đối với xăng khoáng, tập đoàn đã ký các hợp đồng dài hạn từ nguồn trong nước và nhập khẩu với tỷ lệ trên 80%.
Tập đoàn này cũng đã hoàn thiện 7 cụm kho pha chế tiêu chuẩn và chuẩn hóa quy trình kỹ thuật tại hơn 2.800 cửa hàng bán lẻ trên cả nước, đáp ứng lộ trình thay thế xăng khoáng.
"Ước tính việc chuyển đổi sang xăng E10 RON 95 sẽ giúp giảm 10% lượng xăng khoáng tiêu thụ, giảm áp lực nhập khẩu và đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm phát thải", đại diện Petrolimex cho biết.
Tương tự, ông Lê Trung Hưng, Phó tổng giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PV OIL) cho biết sau quá trình thí điểm, doanh nghiệp đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc triển khai xăng E10.
Theo ông Hưng, PV OIL đã chuẩn bị từ công tác pha chế, đảm bảo chất lượng theo yêu cầu của Bộ Khoa học và Công nghệ, đến khâu tồn trữ, vận hành và phân phối tới các cửa hàng xăng dầu. Đồng thời, doanh nghiệp cũng tăng cường công tác quản lý tại cửa hàng nhằm kiểm soát chặt chẽ các tiêu chuẩn kỹ thuật.
"Trong suốt quá trình triển khai từ tháng 8/2025 đến nay, không chỉ PV OIL mà các đầu mối lớn khác, trong đó có Petrolimex, gần như không ghi nhận phản ánh nào liên quan đến chất lượng sử dụng xăng E10. Điều này cho thấy sản phẩm khi đưa ra thị trường đã bảo đảm yêu cầu về chất lượng", ông nói.
Theo ông Hưng, sự e dè của người tiêu dùng hiện nay chủ yếu xuất phát từ yếu tố tâm lý khi tiếp cận một sản phẩm mới, chứ không phải từ vấn đề chất lượng hay giá cả.
Xăng E10 có làm xe tốn xăng hơn xăng khoáng?
Tại tọa đàm "Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp" hồi tháng 4 vừa qua, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết cho biết xăng E10 gồm 10% ethanol và 90% xăng khoáng.
Theo ông, tỷ lệ ethanol 10% tuy không cao nhưng giúp cải thiện quá trình cháy trong động cơ nhờ ethanol chứa oxy, từ đó nâng hiệu quả đốt cháy và khả năng vận hành của phương tiện.
"Một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị (mức năng lượng của nhiên liệu - PV) thấp hơn xăng khoáng, nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao. Tuy nhiên, trên thực tế, mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn (chỉ khoảng vài %) và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ", ông Tuyến khẳng định.
Theo vị chuyên gia, các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy, khi sử dụng xăng E10, công suất động cơ và tiêu thụ nhiên liệu về cơ bản tương đương với xăng khoáng. Thậm chí, trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn có thể được cải thiện hơn nhờ quá trình cháy tối ưu hơn.
Bên cạnh đó, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến cho rằng lợi ích rõ rệt của xăng E10 là giảm phát thải. Các chất độc hại như khí CO và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tốt hơn cho sức khỏe người dân.
"Thực tiễn cho thấy xăng E10 hoàn toàn không gây ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền động cơ, các tính năng kĩ thuật của động cơ, chất lượng khí thải", vị chuyên gia khẳng định.
Theo ông, khi sử dụng xăng E10 thay thế xăng khoáng truyền thống, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành cũng như phát thải của phương tiện cơ bản không thay đổi đáng kể.
"Việc chuyển đổi sang xăng E10, bao gồm cả các loại tương đương RON 95, về cơ bản không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ", PGS.TS Phạm Hữu Tuyến khẳng định.
Tuy nhiên, ông cho rằng cũng giống như khi sử dụng xăng khoáng, để đảm bảo phương tiện hoạt động ổn định và bền bỉ, người sử dụng vẫn cần tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo trì, bảo dưỡng theo khuyến cáo của nhà sản xuất...
Xăng E10 và nỗi lo với xe cũ
Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và thiết bị động lực TPHCM, đối với nhiều phương tiện cũ, đặc biệt là các xe sử dụng vật liệu chưa tương thích với ethanol, việc chuyển sang sử dụng E10 có thể phát sinh một số vấn đề ở hệ thống nhiên liệu.
Chuyên gia cho biết ethanol có hai đặc tính đáng chú ý là khả năng hút ẩm mạnh và tính dung môi cao. Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm của Việt Nam, ethanol có thể hấp thụ hơi nước từ không khí thông qua lỗ thông hơi của bình xăng rất nhanh.
Khi lượng nước tích tụ đủ lớn sẽ xảy ra hiện tượng phân pha, tạo thành lớp hỗn hợp nước - ethanol lắng xuống đáy bình xăng. Lớp này có thể làm tăng nguy cơ ăn mòn các chi tiết kim loại như bình xăng, lọc xăng, bơm xăng hoặc kim phun.
Theo ông Dũng, đáy bình xăng trên nhiều xe máy, ô tô đời cũ thường được làm từ thép carbon thông thường và không có lớp mạ chống ăn mòn như các dòng xe mới. Khi lớp nước - ethanol tiếp xúc trực tiếp với kim loại và oxy trong không khí, phản ứng oxy hóa có thể diễn ra, làm tăng nguy cơ gỉ sét ở bình xăng và hệ thống nhiên liệu.
"Hơn nữa, ethanol còn là chất điện phân yếu, thúc đẩy ăn mòn điện hóa. Các chi tiết kim loại khác nhau trong hệ thống như thép, đồng, nhôm có thể tạo thành cặp pin điện hóa, làm tốc độ gỉ tăng lên nhiều lần", vị chuyên gia chia sẻ.
Ngoài ra, theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, ethanol cũng có thể tác động tới các vật liệu cao su và nhựa trong hệ thống nhiên liệu. Một số loại ống dẫn xăng, gioăng hoặc phớt cũ có thể bị trương nở, nứt hoặc giảm độ đàn hồi sau thời gian dài tiếp xúc với nhiên liệu pha ethanol, từ đó làm tăng nguy cơ rò rỉ nhiên liệu.
Theo Chủ tịch Hội Ô tô và thiết bị động lực TPHCM, tình trạng này có thể rõ hơn với các xe ít sử dụng hoặc để lâu ngày. Khi xe "trùm mền" trong thời gian dài, xăng có thể bay hơi một phần, làm tăng khoảng không khí ẩm trong bình nhiên liệu, trong khi ethanol tiếp tục hút ẩm. Sau một thời gian, hỗn hợp nước - ethanol có thể tách lớp xuống đáy bình xăng, tạo điều kiện cho hiện tượng ăn mòn xảy ra mạnh hơn.
Ngoài ra, theo ông Dũng, xăng E10 có thời gian lưu trữ ngắn hơn xăng khoáng thông thường và có thể hình thành cặn trong hệ thống nhiên liệu nếu tồn lưu quá lâu.
Các cặn này có thể bám vào lọc xăng, kim phun, bugi hoặc buồng đốt, ảnh hưởng đến khả năng khởi động và vận hành của xe. Một số trường hợp xe để lâu ngày có thể xuất hiện hiện tượng lọc xăng bị tắc hoặc bình xăng xuất hiện gỉ sét.
Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh các vấn đề trên chủ yếu liên quan đến khả năng tương thích vật liệu và điều kiện bảo quản, không phải do xăng E10 trực tiếp gây hư hỏng động cơ. Để hạn chế rủi ro, người dùng nên bảo dưỡng định kỳ, thay thế các ống dẫn nhiên liệu hoặc gioăng cũ bằng vật liệu chịu ethanol tốt hơn, đồng thời hạn chế để xe tồn nhiên liệu trong thời gian dài.
Tin Gốc: Dân Trí