Ngoại trưởng Indonesia Sugiono ngày 23.4 khẳng định nước này sẽ không thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Malacca vì điều này trái với luật pháp quốc tế, sau khi bộ trưởng tài chính nước này nêu khả năng áp phí.
Trả lời câu hỏi của các phóng viên tại Jakarta, ông Sugiono cho biết chính sách như vậy sẽ không phù hợp với Công ước Liên Hiệp Quốc về luật biển (UNCLOS), theo tờ The Straits Times. Công ước này công nhận Indonesia là một quốc đảo và đảm bảo quyền đi lại không bị cản trở qua các tuyến đường biển của nước này.
Ông Sugiono nhấn mạnh rằng Jakarta vẫn cam kết duy trì tự do hàng hải và đảm bảo rằng giao thông hàng hải qua một trong những tuyến đường thủy nhộn nhịp nhất thế giới vẫn thông suốt.
“Chúng tôi cũng hy vọng duy trì sự lưu thông tự do, và tôi tin rằng đây là cam kết chung của nhiều quốc gia nhằm tạo ra một tuyến đường vận chuyển mở, trung lập và hỗ trợ lẫn nhau”, ông phát biểu.
“Vì vậy, Indonesia không ở vị thế để làm điều đó”, ông nói thêm, đề cập đến ý tưởng thu phí tàu thuyền khi đi qua eo biển Malacca.
Trước đó hôm 22.4, Đài CNA dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đưa ra ý tưởng thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Malacca, tương tự như việc Iran muốn thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Eo biển Malacca có hơn 200 tàu thuyền đi qua hằng ngày, trong đó có các tàu container, tàu chở dầu và tàu hàng. Tổng cộng hơn 90.000 tàu đi qua eo biển này hằng năm, tương đương khoảng 1/4 lượng hàng hóa giao dịch toàn cầu. Con số này gần gấp đôi số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Eo biển Malacca hẹp hơn nhiều so với eo biển Hormuz, chỉ rộng khoảng 2,7 km tại điểm hẹp nhất gần Singapore, với độ sâu trung bình khoảng 25 m.
Tin Gốc: Thanh Niên
Trong cuộc trao đổi với hãng tin Sky News sau khi công bố lệnh ngừng bắn với Iran hôm 7/4, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ đã đạt được "mọi thứ chúng ta muốn làm về mặt quân sự" ở Iran. Theo ông Trump, “xét trên quan điểm đó và mọi quan điểm khác”, đây được xem là "chiến thắng hoàn toàn” của Mỹ.
Tổng thống Trump cho biết việc đạt được thỏa thuận với Iran "là tốt", nhưng nếu không đạt được, Mỹ sẽ quay trở lại cuộc chiến.
Ông Trump tuyên bố Mỹ sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran nếu các cuộc đàm phán sắp tới hoặc một thỏa thuận đạt được không đáp ứng đủ yêu cầu của Washington.
"Chúng ta sẽ quay trở lại ngay lập tức, rất dễ dàng", ông Trump nói với kênh truyền thông Anh.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump khẳng định Mỹ đã giành “chiến thắng hoàn toàn và trọn vẹn” sau khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn với Iran.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Mỹ đã đạt được các mục tiêu quân sự cốt lõi ở Iran.
"Ngay từ đầu Chiến dịch Epic Fury (chiến dịch tập kích Iran), Tổng thống Donald Trump đã ước tính chiến dịch này sẽ kéo dài 4-6 tuần. Nhờ năng lực phi thường của các binh sĩ, chúng ta đã đạt được và vượt qua các mục tiêu quân sự cốt lõi của mình trong 38 ngày", bà Leavitt bình luận trên mạng xã hội.
"Thành công của quân đội chúng ta đã tạo ra đòn bẩy tối đa, cho phép Tổng thống Trump và đội ngũ của ông tham gia vào các cuộc đàm phán khó khăn, tạo ra cơ hội cho một giải pháp ngoại giao và hòa bình lâu dài", bà Leavitt nói thêm.
Tổng thống Trump ngày 7/4 bất ngờ tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn "hai chiều" kéo dài 2 tuần với Iran. Ông Trump cho biết quyết định này được đưa ra trên cơ sở đề xuất của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, khi Iran được cho là “đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz”.
Tổng thống Trump cho biết lý do ông quyết định tạm dừng tấn công Iran vì Mỹ “đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần đến một thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran cũng như hòa bình tại Trung Đông”.
Theo Tổng thống Trump, “hầu hết các vấn đề từng gây tranh cãi giữa Mỹ và Iran trước đây đã được hai bên thống nhất, nhưng thời hạn 2 tuần sẽ cho phép hoàn tất và ký kết thỏa thuận”.
Về phía Iran, nước này tuyên bố đã giành chiến thắng khi buộc Mỹ "phải đồng ý" với 10 điều kiện ngừng bắn do Tehran đưa ra. Các điều kiện này nhấn mạnh việc đảm bảo rằng Iran sẽ không bị tấn công lần nữa, Iran kiểm soát eo biển Hormuz, Mỹ rút quân khỏi khu vực, bồi thường cho Iran, chấp nhận các hoạt động làm giàu uranium của Iran, và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết nước này sẽ chiến đấu cho đến khi tất cả các yêu cầu của Tehran được đáp ứng, trừ khi đạt được một giải pháp chính trị.
"Chúng tôi sẵn sàng chiến đấu, và nếu đối phương phạm sai lầm dù nhỏ nhất, họ sẽ đối mặt với phản ứng mạnh mẽ", tuyên bố của Iran nêu rõ.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã mời các phái đoàn của Iran và Mỹ đến Islamabad vào ngày 10/4 để tiếp tục đàm phán. Phái đoàn Mỹ dự kiến bao gồm Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Trump, ông Jared Kushner.
Theo hãng tin ISNA, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf sẽ là nhà đàm phán chính của Iran trong cuộc đàm phán với Mỹ tại Islamabad sắp tới.
Nader Hashemi, phó giáo sư về chính trị Trung Đông và Hồi giáo tại Đại học Georgetown ở Washington, tỏ ra hoài nghi về triển vọng đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
“Rõ ràng việc đạt được lệnh ngừng bắn là điều tốt, nhưng đừng ảo tưởng. 2 tuần có thể trôi qua rất nhanh. Điều thực sự cần lúc này là ngoại giao cực kỳ tích cực để ngăn chặn một thảm họa khác”, ông Hashemi nói với CBC News.
Ông Hashemi cho rằng vẫn còn những điểm bất đồng then chốt, đặc biệt là yêu cầu của Iran về việc Mỹ phải chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt đối với nước này.
Mặc dù Iran tuyên bố đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn 2 tuần, nhưng dường như có kèm theo điều kiện. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc đi lại an toàn qua eo biển “có thể thực hiện thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran”.
Theo Sky News, Tass
Khi tới xem World Cup 1994 lúc còn là một thiếu niên, Brian Rizzo đã choáng ngợp trước sức hút của sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh.
Mẹ Rizzo lúc bấy giờ mua cho ông một vé ở khán đài tầng dưới sân Soldier Field ở Chicago với giá 85 USD để xem trận Đức gặp Bỉ ở vòng 16 đội. Rizzo, khi ấy đang chơi đội bóng trường trung học ở Texas, đã lặn lội đến sân để cổ vũ cho thần tượng của mình là thủ môn tuyển Đức.
Giờ đây, khi giải đấu trở lại Mỹ lần đầu tiên sau 32 năm, Rizzo quyết tâm dành tặng cô con gái 8 tuổi cơ hội trải nghiệm ngày hội bóng đá giống như mình khi xưa.
Nhưng ông chưa từng nghĩ rằng phần lớn trải nghiệm tại World Cup 2026 của mình lại là những chuỗi ngày mòn mỏi xếp hàng trực tuyến chỉ để đổi lấy cơ hội mua vé với mức giá đắt gấp 10 lần thông thường.
"Toàn bộ quá trình này thật sự gây nản lòng", ông nói.
Ma trận 'giá thả nổi'
Rizzo, 48 tuổi, kỹ sư giám sát xây dựng sống ở ngoại ô Houston, đã tốn hàng giờ đồng hồ canh trên trang web của FIFA để chờ xếp hàng mua vé, nhưng rồi liên tục gặp lỗi hệ thống hoặc giật mình vì mức giá quá đắt. Sau khi vượt qua những trở ngại kỹ thuật, ông đành chấp nhận mua vé ở vị trí không đẹp bằng năm 1994 cho một trận đấu ít kịch tính hơn, với mức giá vẫn rất đắt đỏ.
Ba tấm vé hạng trung xem một trận đấu ở vòng bảng của tuyển Mỹ đã khiến ông tiêu tốn tới 2.910 USD.
Cách bán vé của FIFA cho kỳ World Cup năm nay, giải đấu sẽ khởi tranh vào ngày 11/6, đã khiến nhiều người bất bình, thậm chí còn khiến tổng chưởng lý các bang New York và New Jersey gửi trát yêu cầu điều tra FIFA.
FIFA cho biết họ đặt giá vé theo mức giá thị trường và doanh thu từ World Cup sẽ giúp họ tài trợ cho việc phát triển bóng đá trên toàn thế giới. Nhưng đối với những cổ động viên như Rizzo, kỳ World Cup năm nay thực sự là một thử thách lớn đối với lòng hâm mộ của họ.
Rizzo nhanh chóng nhận ra FIFA không niêm yết một bảng giá cố định. Thay vào đó, họ tận dụng nhu cầu cao ngất ngưởng cùng thị trường Mỹ giàu có để áp dụng chính sách giá thả nổi, kết hợp với việc tung vé ra nhỏ giọt. Điều này càng làm tăng thêm áp lực cho người hâm mộ, khi họ không thể biết liệu số vé mình đang thấy trên mạng có chuẩn bị biến mất hay không hoặc mức giá sắp tới sẽ tăng lên hay giảm đi.
Rizzo liên tục thất bại trong các đợt bốc thăm để giành quyền mua vé sớm. Vì vậy hồi tháng 4, khi FIFA mở bán chặng chót, ông lao vào điên cuồng săn vé. Lúc nào ông cũng mở sẵn một tab trên mọi thiết bị, mỗi ngày dành hàng tiếng đồng hồ canh trên trang web của FIFA để dò giá.
Có lúc, Rizzo đã chọn được ba chiếc vé trong giỏ hàng trực tuyến để xem trận mở màn Mỹ gặp Paraguay tại Los Angeles. Số vé này thuộc Hạng 3, một trong những khu vực xa sân nhất trong hệ thống 4 hạng vé của FIFA, với mức giá 1.232 USD mỗi chiếc.
Ông nhận ra rằng với số tiền mua ba chiếc vé cho một trận duy nhất ở World Cup, ông có thể mua cặp vé VIP xem trọn gói 18 trận cả mùa của đội Houston Dynamo tại giải Nhà nghề Mỹ, còn được bao cả đồ ăn thức uống. Vậy nên Rizzo đã không xuống tiền.
Cú chốt đơn đắt đỏ
Rizzo chuyển hướng sang tìm vé cho trận Mỹ gặp Australia tại Seattle với mức giá mềm hơn.
Theo nền tảng bán vé Ticombo, trụ sở tại Berlin, vé Hạng 2 của trận đấu trên thuộc phân khúc từ trung đến cao cấp, được ấn định mức giá 405 USD trong đợt mở bán sớm cho chủ thẻ Visa hồi tháng 10 năm ngoái, sau đó tăng lên 470 USD vào tháng 11. Đến tháng 4, mức giá vọt lên 570 USD. Rizzo cho biết ông đã cố chọn vé và thanh toán, nhưng trang web FIFA bị lỗi và không cho ông thực hiện.
Rizzo cố thử lại lần nữa, kiên nhẫn xếp hàng trực tuyến suốt 2 tiếng 15 phút. Khi đến lượt ông, trang web của FIFA lại đẩy ông ngược trở lại hàng đợi. Một lần nữa, ông phải chờ tiếp hơn hai tiếng đồng hồ. Khi cuối cùng cũng vào được hệ thống, toàn bộ vé đã bị bán sạch.
Đến tận hôm 29/4, Rizzo mới gặp may. FIFA tung thêm một đợt vé mới nhưng với giá lên tới 970 USD mỗi chiếc. Dù vậy, ông vẫn quyết định bấm bụng mua ba vé cho mình, vợ và con gái.
Vài tuần sau khi đã mua được vé, Rizzo lại nhận về một thực tế phũ phàng khác. FIFA tiếp tục tung thêm đợt vé mới cho trận Mỹ gặp Australia, chỗ ngồi đẹp hơn với cùng mức giá mà ông từng trả.
"Tôi thấy nhẹ người khi không phải chực chờ canh vé nữa", Rizzo nói. "Nhưng nghĩ tới số tiền phải bỏ ra, tôi vẫn thấy xót ruột".
Tin Gốc: Vnexpress
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper ngày 2/4 chủ trì hội nghị trực tuyến với sự tham gia của đại diện hơn 40 quốc gia nhằm thảo luận các chiến lược để mở lại eo biển Hormuz. Tuyến huyết mạch dầu mỏ của thế giới này đang bị Iran phong tỏa để trả đũa Mỹ và Israel, khiến hoạt động vận tải biển qua khu vực bị đình trệ.
"Liên minh đa quốc gia sẽ huy động tổng lực các công cụ kinh tế và ngoại giao nhằm đảm bảo eo biển Hormuz được mở cửa an toàn và bền vững", bà Cooper nói.
Giới chuyên gia nhận định liên minh khó tạo ra thay đổi ngay lập tức trừ khi đạt được thỏa thuận với Iran, trong khi biện pháp quân sự còn phụ thuộc vào sự sẵn sàng của các thành viên và khả năng phối hợp với Mỹ.
Cuộc họp trực tuyến có sự góp mặt của đại diện nhiều nước châu Âu như Pháp, Hà Lan, Đức, Italy cùng các quốc gia từ châu Á và Trung Đông. Ban đầu, châu Âu tỏ ra dè dặt do lo ngại bị cuốn vào xung đột, nhưng giá dầu và khí đốt tăng mạnh đã buộc khu vực này phải thay đổi lập trường.
Liên minh do Anh dẫn dắt đặt mục tiêu khôi phục tự do hàng hải và an toàn cho tàu thương mại đi qua Hormuz. Bà Cooper cho biết liên minh đang xem xét các công cụ phù hợp, có thể là áp thêm lệnh trừng phạt kinh tế với Iran để đạt được mục tiêu này.
Italy, Hà Lan và UAE ra tuyên bố chung kêu gọi lập một "hành lang nhân đạo" để đảm bảo vận chuyển phân bón qua Hormuz, ngăn chặn một cuộc khủng hoảng lương thực. Giới hoạch định quân sự từ nhiều quốc gia cũng sẽ họp bàn sau đó để vạch ra các phương án đảm bảo an ninh cho eo biển một khi chiến sự kết thúc.
Trước thềm hội nghị, Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh các nước sẽ "đánh giá mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi". Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận thực tế khi lưu ý mở lại Hormuz "không dễ dàng".
Thách thức lớn nhất đến từ Iran, quốc gia đang nắm lợi thế địa lý để kiểm soát thực địa và sử dụng Hormuz để gây sức ép chiến lược. Trong thời bình, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hiện tại, Iran chỉ cho phép một số tàu từ quốc gia "thân thiện" đi qua, chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh.
Theo dữ liệu từ Lloyd's List Intelligence, lưu lượng tàu qua Hormuz từ ngày 1/3 đã giảm tới 94% so với cùng kỳ năm ngoái. Tehran còn thiết lập hệ thống "trạm thu phí" để kiểm soát tàu thuyền đi qua, cho thấy nỗ lực định hình một cơ chế quản lý mới tại khu vực.
Trong khi đó, Mỹ không tham gia liên minh do Anh dẫn dắt, bởi Tổng thống Donald Trump từng kêu gọi đồng minh châu Âu triển khai tàu chiến để cùng Washington mở cửa lại Hormuz nhưng không được đáp lại.
"Đối với những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có gợi ý này. Thứ nhất, hãy mua dầu của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến Hormuz và tự mà lấy lại", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.
Giới quan sát đánh giá sự vắng mặt của Mỹ làm dấy lên nghi ngờ về năng lực quân sự của liên minh, bởi Washington lâu nay vẫn là lực lượng chủ chốt trong các chiến dịch đảm bảo an ninh hàng hải. Khi lực lượng Houthi ở Yemen phong tỏa Biển Đỏ cuối năm 2023 để thể hiện sự ủng hộ Hamas trong chiến sự Gaza, Mỹ cũng là bên lập liên minh hàng hải để hộ tống tàu thương mại qua khu vực.
"Với bối cảnh hiện tại, triển vọng của liên minh do Anh dẫn dắt là rất mờ mịt, trừ khi họ đạt được một thỏa thuận nào đó với Iran về quyền tiếp cận eo biển", Ian Lesser, chuyên gia tại viện chính sách công phi đảng phái German Marshall Fund, trụ sở Mỹ, trả lời Al Jazeera.
Giải pháp quân sự gần như không khả thi, khi nội bộ liên minh chưa có sự thống nhất rõ ràng. Các nước châu Âu vẫn thận trọng với việc triển khai lực lượng quân sự, gây hoài nghi về khả năng biến cam kết thành hành động cụ thể.
Cựu cao ủy phụ trách đối ngoại của Liên minh châu Âu Cathy Ashton mô tả hội nghị của bà Cooper giống một "nỗ lực thăm dò" hơn là chương trình hành động thực tế.
"Nội dung thảo luận sẽ không tập trung vào những việc như 'hãy tập hợp hải quân lại, rồi lên đường thực hiện một chiến dịch quân sự nào đó'", bà Ashton bình luận. "Nhưng điều đó không đồng nghĩa sẽ không có các cuộc đối thoại về hành động quân sự".
Ông Lesser cho rằng mở cửa lại eo biển bằng vũ lực đòi hỏi Mỹ và châu Âu phải hợp tác chặt chẽ với nhau, trong khi Washington đang chỉ trích đồng minh và dọa rút khỏi NATO.
"Tuy nhiên, liên minh sẽ có vị thế tốt để đảm bảo an ninh cho các tuyến hàng hải thương mại sau khi các hoạt động thù địch chấm dứt", ông Lesser bổ sung. "Lý tưởng nhất là liên minh không phải thay thế, mà hoạt động song hành với Mỹ. Chính quyền ông Trump hiểu rằng họ khó nhận được sự hỗ trợ nào khác ngoài liên minh này, vì vậy Washington có thể đưa ra các cam kết để trấn an".
Edmund Fitton-Brown, chuyên gia tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, đánh giá việc xây dựng liên minh hàng hải là bước đi khôn ngoan của Thủ tướng Starmer nhằm thể hiện vai trò lãnh đạo của Anh trong nhóm quốc gia vốn thường ngần ngại sử dụng vũ lực.
"Mục đích của cuộc họp là xem xét tất cả phương án khả thi để mở cửa lại eo biển Hormuz sau khi chiến sự kết thúc. Dù vậy, mọi thứ khó có thể sớm quay lại như trước, bởi ngay cả khi Mỹ đơn phương chấm dứt các hoạt động quân sự, Iran vẫn có khả năng gây ra những xáo trộn lớn tại eo biển này", ông Fitton-Brown bình luận.
Như Tâm (Theo Al Jazeera, euronews, Reuters)