Nền tảng dữ liệu hàng hải AXSMarine ngày 18/6 ghi nhận 25 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, mức nhiều nhất trong một ngày kể từ 18/4 và gấp hơn 5 lần trung bình 10 ngày đầu tháng 6. Số lượt tàu qua eo biển trên thực tế có thể cao hơn, do một số phương tiện đã tắt hoặc điều chỉnh tín hiệu từ hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để tránh bị lộ vị trí.
Tàu thuyền đi qua Hormuz tăng đột biến ngay sau khi Iran ngày 18/6 ký bản ghi nhớ 14 điểm hướng đến chấm dứt xung đột với Mỹ, trong đó có mở cửa lại eo biển.
Cơ quan Quản lý Eo biển vịnh Ba Tư (PGSA), tổ chức mới được Iran thành lập để giám sát eo biển Hormuz, cho biết sẽ không thu phí với tàu qua lại Hormuz trong 60 ngày, theo đúng như bản ghi nhớ. PGSA yêu cầu các tàu phải gửi đề xuất di chuyển cho cơ quan này 48 giờ trước khi đến eo biển và đi theo lộ trình được cung cấp để đảm bảo an toàn.
Đây được xem là tín hiệu đầy lạc quan về việc nối lại hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, nơi nắm giữ 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Sau khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát cuối tháng 2, Iran đã sử dụng xuồng cao tốc, thủy lôi và máy bay không người lái (UAV) để kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận tải qua eo biển, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng phái đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố “eo biển Hormuz sẽ không trở lại tình trạng như trước”. David Goldman, nhà bình luận của CNN, cũng nhận định rằng một cơn ác mộng hậu cần sẽ diễn ra sau khi eo biển mở cửa trở lại.
“Nhiệm vụ đầu tiên là giải tỏa các điểm nghẽn của eo biển. Việc này sẽ mất nhiều thời gian, vì các tàu dầu cỡ lớn di chuyển chỉ tương tự tốc độ xe đạp”, Goldman cho hay.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), hiện vẫn có hơn 500 tàu thương mại mắc kẹt trong vịnh Ba Tư với khoảng 11.000 thủy thủ trên tàu. Cơ quan này cũng cho biết tổng cộng khoảng 20.000 thủy thủ làm việc trong khu vực đã bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột.
Trong số đó, khoảng 166 tàu dầu cần phải rời đi, mang theo khoảng 170 triệu thùng dầu, theo Matt Smith, nhà phân tích dầu mỏ hàng đầu tại Kpler. Sau đó, các tàu chở dầu rỗng tiến vào eo biển, nạp đầy hàng và quay ra.
PGSA, cơ quan quản lý của Iran, yêu cầu các tàu muốn qua Hormuz phải gửi đề xuất di chuyển cho cơ quan này 48 giờ trước khi đến eo biển và đi theo lộ trình được cung cấp để đảm bảo an toàn. Điều này có thể khiến quá trình di chuyển của tàu thuyền qua eo biển bị kéo dài, làm nghiêm trọng thêm các thách thức về hậu cần và điều phối.
Việc khôi phục hoàn toàn công suất vận chuyển của tàu dầu qua Hormuz có thể mất tới 3 tháng, theo Victoria Grabenwöger, nhà phân tích dầu mỏ cấp cao tại Kpler.
Goldman cho hay bước thứ hai sau khi mở cửa là giải phóng kho dự trữ đã bị làm đầy vượt mức thông thường của Iran cũng như các nước vùng Vịnh trong những tháng qua do hoạt động xuất khẩu bị đình trệ. Lượng hàng tồn kho bất thường này cần nhiều thời gian để giải quyết, khiến các cơ sở khai thác dầu trong khu vực khó trở lại công suất tối đa nhanh chóng.
Bước tiếp theo là khởi động lại hoạt động sản xuất, theo Goldman. Các giếng dầu ở Trung Đông phần lớn đã bị đóng trong suốt thời gian xung đột.
“Việc khôi phục hoạt động sản xuất không phải chỉ đơn giản như bật công tắc. Đó là vấn đề kỹ thuật phức tạp, liên quan đến nhiều nguyên lý vật lý và có thể mất nhiều tuần để triển khai”, Goldman nhận định.
Sản xuất cần được khôi phục một cách từ từ để đảm bảo các bể chứa dầu không bị quá tải. Hơn nữa, vì những giếng dầu trong khu vực có quy mô lớn và nằm gần nhau, việc tái khởi động sản xuất sẽ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các công ty và các quốc gia nhằm đảm bảo áp suất nước và khí bơm vào được duy trì ổn định và đồng đều.
Tổng giám đốc điều hành Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) Al Jaber gần đây cảnh báo lưu lượng dầu qua eo biển có thể không phục hồi trước năm 2027.
“Phải mất ít nhất bốn tháng từ khi xung đột kết thúc để khôi phục lại 80% lưu lượng như trước, nhưng mọi thứ sẽ không thể quay trở lại như bình thường trước quý I hoặc thậm chí quý II năm 2027”, ông Jaber phát biểu tại một sự kiện của Hội đồng Đại Tây Dương.
Amin Nasser, CEO của Saudi Aramco, từng cảnh báo rằng nếu các bên không đạt thỏa thuận trước giữa tháng 6, thị trường dầu mỏ toàn cầu khó có thể phục hồi hoàn toàn trước năm 2027.
Ông Jaber cho biết giá nhiên liệu đã tăng 30% kể từ khi xung đột bắt đầu, giá phân bón tăng 50%, trong khi giá vé máy bay đã tăng khoảng 25%. “Mỗi trang trại, mỗi nhà máy, mỗi gia đình đều đang phải gánh chịu ảnh hưởng”, ông nói.
Khi thông tin về việc một nghi phạm nổ súng tại khách sạn nơi diễn ra bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào ngày 25/4 được lan truyền, các khách mời đã ngay lập tức chui xuống gầm bàn hoặc nấp sau ghế. Tuy nhiên, một người đàn ông đã “gây sốt” trên mạng xã hội vì thái độ bình tĩnh của mình.
Michael Glantz, người đại diện của hãng Creative Artists Agency, được nhìn thấy vẫn ngồi yên tại chỗ, không hề nao núng và thưởng thức món salad burrata trong hội trường của khách sạn Washington Hilton, một sự tương phản rõ rệt với cảnh tượng hỗn loạn diễn ra xung quanh.
Glantz đã nói với biên tập viên Tammy Haddad của White House Correspondents Insider rằng ông hoàn toàn không lo lắng.
“Sinh ra và lớn lên ở New York, chuyện đó chẳng khiến tôi sợ hãi chút nào”, ông nói.
Glantz cũng chia sẻ với trang tin giải trí TMZ rằng, ông cảm thấy an toàn trong hội trường nhờ sự hiện diện đông đảo của lực lượng an ninh vào thời điểm đó.
“Không phải ngày nào bạn cũng thấy chuyện như vậy xảy ra”, ông cho biết.
Glantz cho biết ông không hề cân nhắc việc rời khỏi ghế của mình.
“Trước hết, tôi bị đau lưng. Tôi không thể nằm xuống sàn, và nếu có nằm xuống thì họ cũng phải gọi người đến đỡ tôi dậy”, Glantz nói với New York Times.
Thứ hai, tôi là người cực kỳ kỹ tính về vệ sinh. Không đời nào tôi lại mặc bộ vest mới của mình và nằm xuống sàn nhà đang bẩn của khách sạn.
“Chuyện đó không thể xảy ra”, ông nhấn mạnh.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức chính quyền có thể là mục tiêu của nghi phạm.
Nghi phạm, được xác định là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đã nổ súng vào một nhân viên Mật vụ tại một chốt kiểm soát trong khách sạn trước khi bị khống chế và bắt giữ.
Tổng thống Trump và Đệ nhất phu nhân Melania đã được đưa ra khỏi phòng tiệc một cách nhanh chóng, sau đó là các thành viên khác trong Nội các.
Khách sạn Washington Hilton rộng lớn, nằm cách Nhà Trắng khoảng 2,4km về phía bắc, trong nhiều thập kỷ đã là nơi tổ chức dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng nhờ khả năng chứa đông người và việc Mật vụ quen thuộc với công tác an ninh tại đây.
Dù có vành đai an ninh rõ ràng và cảnh báo kiểm soát chặt, các khách mời cho biết họ có thể vào khách sạn qua những chốt trên một số con phố xung quanh chỉ bằng cách xuất trình vé dự tiệc hoặc bản sao thư mời tới các buổi gặp gỡ trước sự kiện. Vé được nhân viên xem qua nhưng không quét và cũng không kiểm tra giấy tờ tùy thân.
Khách có thể vào sảnh và các tầng dưới của Hilton mà không cần qua máy quét an ninh, chỉ đi qua cổng từ trước khi vào phòng khiêu vũ. Việc đi vào tham gia sự kiện này thậm chí còn dễ hơn nhiều sự kiện thể thao lớn hay địa điểm hòa nhạc.
Với 1.107 phòng nghỉ, 47 phòng họp và 4 khu ẩm thực tại chỗ, cơ sở nằm ở trung tâm thủ đô này không thể bị phong tỏa hoàn toàn cho một sự kiện an ninh cao.
Một trong những phòng đó đã được tay súng 31 tuổi đặt trước, người này nhận phòng từ một ngày trước vụ nổ súng, giúp nghi phạm nắm rõ hơn cấu trúc khách sạn.
Các quan chức thực thi pháp luật cho biết nghi phạm đã đi tàu từ Los Angeles tới Chicago rồi tới Washington. Trong các ghi chép, nghi phạm nói đã mang nhiều vũ khí vào khách sạn mà “không ai nghĩ tôi có thể là mối đe dọa".
Dự luật The 21st Century Road to Housing (Con đường sở hữu nhà ở thế kỷ 21) được Thượng viện thông qua ngày 22/6 với tỷ lệ áp đảo là 85 phiếu thuận và 5 phiếu chống. Nó sẽ được chuyển sang Hạ viện để xem xét.
Dự luật hạn chế khả năng các nhà đầu tư mua gom nhà, giảm bớt một số quy định cấp phép liên bang để thúc đẩy xây dựng mới, đồng thời cho phép triển khai các chương trình thí điểm nhằm hỗ trợ tài trợ cải tạo nhà và quy hoạch nhà ở giá rẻ.
Trong dự luật có điều khoản cấm các nhà đầu tư mua thêm nhà đơn lẻ nếu họ đã sở hữu từ 350 căn trở lên. Dự luật cũng tạo điều kiện cho người dân dễ dàng mua nhà lắp ghép hơn và tăng khả năng vay thế chấp.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa kỳ giữa tháng 11 và vấn đề khả năng chi trả nhà ở được dự đoán là mối quan tâm lớn của cử tri.
Việc thiếu hụt nguồn cung nhà mới được coi là nguyên nhân chính khiến chi phí nhà ở tăng cao trong những năm gần đây.
Năm ngoái, các nghị sĩ ở cả Hạ viện và Thượng viện đã bắt tay xây dựng dự luật này, được đánh giá là sẽ nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng. Tuy nhiên, dự luật bị đình trệ nhiều tháng tại quốc hội sau khi Thượng viện và Hạ viện có một số bất đồng về nội dung.
Phiên bản cuối cùng của dự luật được hình thành sau khi Thượng viện đồng ý bổ sung một loạt điều khoản do Hạ viện yêu cầu, đồng thời loại bỏ một điều khoản mà Hạ viện phản đối. Đó là yêu cầu các nhà đầu tư lớn xây dựng hoặc sở hữu ít nhất 350 ngôi nhà đơn lẻ phải bán nhà sau 7 năm.
Dự luật The 21st Century Road to Housing sẽ là một chiến thắng cần thiết đối với đảng Cộng hòa trong bối cảnh cử tri cho rằng chính quyền Tổng thống Trump và lưỡng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát đã không làm đủ để giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt.
Một cuộc thăm dò giữa tháng 6 của hãng tin AP cho thấy tỷ lệ ủng hộ tổng thể của ông Trump là 37% và chỉ có 33% cho biết họ tán thành cách ông điều hành nền kinh tế. Các cuộc khảo sát khác cho thấy ông nhận được điểm thấp về việc xử lý chi phí sinh hoạt, vấn đề chính giúp ông giành chiến thắng năm 2024. Một cuộc thăm dò của NBC News hồi tháng 6 cho thấy gần 80% cử tri Mỹ tin rằng "Giấc mơ Mỹ" khó đạt được hơn so với một thế hệ trước.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay tuyên bố đã sử dụng "hệ thống phòng không hải quân tiên tiến" để bắn hạ một tiêm kích F-35 Mỹ trên bầu trời miền trung nước này. IRGC thêm rằng máy bay thuộc biên chế phi đoàn đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, nhấn mạnh nó đã bị vỡ vụn nên chưa thể xác định số phận người lái.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran cùng ngày công bố hình ảnh các mảnh vỡ được cho là của tiêm kích Mỹ bị bắn rơi, gồm một phần đầu cánh chính với dải đèn định vị ban đêm và cánh đuôi đứng có phù hiệu Lực lượng Không quân Mỹ ở châu Âu (USAFE).
David Cenciotti, tổng biên tập chuyên trang hàng không quân sự Aviationist, nhận định đây thực chất là mảnh vỡ của tiêm kích hạng nặng F-15E, không phải chiến đấu cơ tàng hình F-35. "Vạch màu đỏ trên cánh đuôi đứng là dấu hiệu nhận diện của Phi đoàn Tiêm kích số 494, đơn vị F-15E đồn trú tại căn cứ Lakenheath ở Anh và đã triển khai tới Jordan cho chiến dịch tấn công Iran", ông cho hay.
Các hình ảnh khác cho thấy cụm thiết bị tác chiến điện tử kỹ thuật số (DEWS) thường được bố trí ở chót đuôi tiêm kích F-15E, cũng như hố sâu được cho là nơi máy bay lao xuống đất.
Cenciotti chỉ ra rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy những hình ảnh này đã được chỉnh sửa hoặc tạo bằng AI. Ông cũng bác bỏ ý kiến cho rằng đây là hiện trường tiêm kích F-15E Mỹ rơi do bị Kuwait bắn nhầm hồi đầu tháng 3, do địa hình trong ảnh không trùng khớp với bất kỳ khu vực nào ở Kuwait.
IRGC trước đó cũng tuyên bố bắn hạ một tiêm kích Mỹ trên không phận đảo Qeshm ở miền nam Iran, kèm theo video từ cảm biến hồng ngoại đang bám bắt một máy bay liên tục cơ động và thả mồi bẫy, nhưng không có cảnh máy bay trúng đạn hay bị rơi.
Cenciottin cho rằng đây dường như là chiến đấu cơ F-15, nhưng chưa rõ có liên quan đến những mảnh vỡ được công bố hay không.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa đưa ra bình luận về hình ảnh các mảnh vỡ, nhưng khẳng định "tất cả chiến đấu cơ Mỹ đã được kiểm đếm".
Nếu được xác nhận, đây sẽ là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
CENTCOM hôm 19/3 thông báo một tiêm kích tàng hình F-35A Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên bầu trời Iran, nhưng không nêu nguyên nhân cụ thể.
IRGC sau đó công bố video cảm biến hồng ngoại đang bám bắt chiếc F-35A, trước khi tên lửa phòng không phát nổ ở khoảng cách gần và khiến nó bị hư hại. Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn nguồn thạo tin cho biết sự việc đã khiến máy bay hỏng nặng và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Tiêm kích đa năng F-15E Strike Eagle được Mỹ phát triển vào thập niên 1980, dựa trên thiết kế chiến đấu cơ hai chỗ ngồi F-15B. Mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 31 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương gần 62 triệu USD hiện nay, chưa kèm theo vũ khí.
Biến thể này được bổ sung khả năng tiến công mặt đất với độ chính xác cao, thay vì chỉ giới hạn ở năng lực đối không như dòng F-15 nguyên bản, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ công kích sâu trong không phận đối phương mà không cần phụ thuộc vào máy bay tác chiến điện tử hoặc tiêm kích hộ tống.
