Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 chuyển đổi 100% taxi sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Bên cạnh sự đồng thuận về chủ trương, quá trình chuyển đổi cũng đặt ra nhiều thách thức về hạ tầng, tài chính và khả năng thích ứng của doanh nghiệp vận tải.
Hướng đi tất yếu của giao thông đô thị
Theo Kế hoạch chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng điện, năng lượng xanh do UBND Tp.Hà Nội ban hành, Thủ đô đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030, toàn bộ mạng lưới taxi đang vận hành bằng nhiên liệu hóa thạch sẽ phải chuyển đổi hoàn toàn sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.
Đây được xem là một trong những bước đi quan trọng không chỉ nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn là mắt xích quan trọng trong việc xây dựng các "vùng phát thải thấp" mà thành phố đang quyết tâm triển khai.
Để đạt được mục tiêu 100% vào năm 2030, Hà Nội đã vạch ra một biểu đồ tăng trưởng tỷ lệ xe xanh rất sát sao. Cụ thể, ngay trong năm 2026, tỉ lệ xe taxi điện và năng lượng xanh phải đạt mức 63 - 64%. Con số này sẽ tăng dần lên khoảng 70% vào năm 2027 và bứt tốc mạnh mẽ trong giai đoạn 2028 - 2029 với tỉ lệ từ 74% đến 96%. Sau cột mốc 2030, thành phố sẽ chuyển sang giai đoạn duy trì và tối ưu hóa hạ tầng, ưu tiên mở rộng mạng lưới trạm sạc, điểm dừng đỗ và tổ chức giao thông đặc thù để hỗ trợ tối đa cho các phương tiện không phát thải.
Trao đổi với Người Đưa Tin về vấn đề này, PGS.TS. Vũ Thanh Ca – giảng viên cao cấp Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho biết đã có đủ bằng chứng khoa học rằng xe động cơ nhiên liệu hóa thạch như xăng, dầu là một trong những nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí tại Hà Nội.
Theo ông, muốn giải quyết bài toán ô nhiễm không khí thì cần tiếp cận từ chính các nguồn phát thải. Trong đó, việc từng bước hạn chế phương tiện sử dụng động cơ đốt trong, đặc biệt là xe chạy xăng, được xem là giải pháp mang tính căn cơ và lâu dài để cải thiện chất lượng không khí đô thị.
PGS.TS. Vũ Thanh Ca cho rằng việc Hà Nội xây dựng lộ trình chuyển đổi taxi sang sử dụng điện và năng lượng xanh là phù hợp với xu hướng phát triển giao thông bền vững trên thế giới. Không chỉ góp phần giảm phát thải khí độc hại, quá trình này còn giúp giảm tiếng ồn và nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân Thủ đô.
Đồng tình với quan điểm này, TS. Nguyễn Xuân Thủy – chuyên gia giao thông cho rằng việc chuyển đổi taxi từ nhiên liệu hóa thạch sang xe điện là xu hướng tất yếu của các đô thị lớn trên thế giới, trong bối cảnh áp lực ô nhiễm môi trường và ùn tắc giao thông ngày càng gia tăng.
Theo ông Thủy, giao thông hiện là một trong những nguồn phát thải lớn tại các thành phố lớn như Hà Nội. Việc chuyển đổi sang phương tiện xanh không chỉ giúp giảm khí thải mà còn góp phần giảm tiếng ồn, nâng cao chất lượng sống của người dân đô thị. "Nhiều quốc gia đã triển khai quá trình chuyển đổi này từ nhiều năm trước. Việt Nam không thể đứng ngoài xu hướng phát triển giao thông xanh và phát triển bền vững", ông Thủy nhận định.
Tuy nhiên, chuyên gia cũng cho rằng để đạt được mục tiêu vào năm 2030, Hà Nội sẽ phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán về hạ tầng, chi phí đầu tư và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp. Trong đó, mạng lưới trạm sạc cần được quy hoạch đồng bộ, phủ rộng tại các khu vực trung tâm, bến bãi, khu dân cư và các đầu mối giao thông.
Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế, phí và điều kiện tiếp cận vốn cũng đóng vai trò quan trọng nhằm tạo động lực cho doanh nghiệp taxi và tài xế chuyển đổi phương tiện. Theo TS. Nguyễn Xuân Thủy, nếu có lộ trình phù hợp cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp hạ tầng, mục tiêu chuyển đổi taxi xanh tại Hà Nội hoàn toàn khả thi.
Việc đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện taxi sang sử dụng điện và năng lượng xanh được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống giao thông đô thị hiện đại, thân thiện môi trường và phát triển bền vững của Thủ đô trong những năm tới.
Lộ trình đã rõ, nhưng chuyển đổi không dễ dàng
Mục tiêu và lộ trình đã rõ, nhưng việc chuyển đổi vẫn là một chặng đường dài. Thống kê hiện tại cho thấy Hà Nội có hơn 14.300 taxi đang hoạt động, trong đó có khoảng 8.800 xe đã là xe điện. Tuy nhiên, còn khoảng 13.600 phương tiện đang tạm ngừng hoạt động để chờ thay thế.
Như vậy, tổng số xe taxi dự kiến phải thực hiện chuyển đổi sang năng lượng sạch từ nay đến năm 2030 lên tới gần 28.000 chiếc. Đây là một thách thức không nhỏ về mặt tài chính và vận hành đối với các đơn vị kinh doanh taxi truyền thống.
Hiểu rõ những khó khăn của doanh nghiệp, chính quyền thành phố đang xây dựng các cơ chế hỗ trợ mang tính đòn bẩy. UBND thành phố sẽ trình HĐND ban hành các nghị quyết chuyên đề, tập trung vào việc hỗ trợ nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi, giảm phí và lệ phí đăng ký phương tiện.
Đặc biệt, Hà Nội sẽ kiến nghị cấp Trung ương kéo dài chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ cho ô tô điện, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các đơn vị vận tải hành khách. Song song đó, các doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng trạm sạc công cộng cũng sẽ nhận được những ưu đãi riêng biệt để đảm bảo hệ sinh thái xe điện được vận hành trơn tru.
Cuộc cách mạng này không chỉ dừng lại ở taxi. Trước đó, Hà Nội cũng đã chốt kế hoạch chuyển đổi 100% xe buýt sang năng lượng xanh vào năm 2030. Đáng chú ý, tại kỳ họp cuối năm 2025, nghị quyết về "Vùng phát thải thấp" đã chính thức được thông qua.
Tại các khu vực này, không chỉ ô tô mà ngay cả xe máy chạy xăng cũng sẽ phải đối mặt với các quy định cấm theo khung giờ hoặc khu vực nhất định. Tất cả những động thái này cho thấy một tương lai mà phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ dần không còn chỗ đứng trong lòng đô thị Hà Nội.
Theo ông Đỗ Văn Bằng - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội bày tỏ ủng hộ chủ trương chuyển đổi taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện của Tp. Hà Nội, song cho rằng quá trình thực hiện cần được tính toán kỹ lưỡng để bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu môi trường và khả năng thích ứng của doanh nghiệp.
Theo ông Bằng, việc chuyển đổi xanh là xu hướng tất yếu của giao thông đô thị hiện đại. Tuy nhiên, đây là quá trình liên quan trực tiếp đến tài sản, nguồn vốn và phương án kinh doanh của các doanh nghiệp vận tải nên cần có lộ trình phù hợp. "Doanh nghiệp đã đầu tư lượng lớn phương tiện chạy xăng trong nhiều năm, vì vậy khi chuyển đổi cần tính toán đầy đủ đến giá trị tài sản hiện có cũng như khả năng thu hồi vốn", ông Bằng nói.
Ông Bằng cho rằng thành phố cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường xe điện để doanh nghiệp có thêm lựa chọn về phương tiện và chi phí đầu tư. Cùng với đó, hạ tầng trạm sạc phải được phát triển đồng bộ, tránh tình trạng doanh nghiệp mua xe nhưng gặp khó khăn trong quá trình vận hành.
Ngoài ra, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội cũng đề xuất tiếp tục bổ sung các chính sách hỗ trợ như vay vốn ưu đãi, giảm lãi suất hoặc kéo dài thời gian vay để doanh nghiệp có thêm điều kiện chuyển đổi phương tiện theo lộ trình xanh.
Cần đồng bộ hạ tầng và chính sách hỗ trợ chuyển đổi
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Công Hùng - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Mai Linh, Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội hoàn toàn ủng hộ chủ trương chuyển đổi taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện của TP Hà Nội.
Theo ông Hùng, từ năm 2023, hãng Mai Linh đã đầu tư taxi điện trên phạm vi toàn quốc và đến nay đưa vào hoạt động khoảng 350 xe. Trong năm 2025, doanh nghiệp tiếp tục triển khai kế hoạch chuyển đổi sang xe điện. Song quá trình này vẫn còn gặp một số vướng mắc, đặc biệt là việc thanh lý các xe xăng cũ để tạo nguồn kinh phí đầu tư phương tiện mới.
Tuy nhiên, theo ông Hùng, quá trình chuyển đổi hiện vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là áp lực tài chính và hạ tầng. Một trong những vướng mắc lớn là việc thanh lý xe xăng cũ để tạo nguồn vốn đầu tư phương tiện mới. Sau giai đoạn dịch Covid-19, thiên tai và biến động giá nhiên liệu, nhiều doanh nghiệp taxi thuần túy gặp khó khăn về dòng tiền nên việc đầu tư thêm xe điện tạo áp lực không nhỏ.
Ông Hùng cũng cho rằng hạ tầng và nhân lực đang là bài toán lớn với các hãng taxi truyền thống. "Mua xe thì doanh nghiệp có thể mua được, nhưng nếu thiếu lái xe hoặc hạ tầng chưa đáp ứng thì rất khó khai thác hiệu quả", ông nói.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Taxi Hà Nội, hiện một số doanh nghiệp taxi điện đã có sẵn hệ thống trạm sạc và mô hình vận hành đồng bộ, trong khi nhiều hãng taxi truyền thống phải xây dựng lại gần như từ đầu. Do đó, ngoài hỗ trợ vốn, việc phát triển mạng lưới trạm sạc dùng chung là yếu tố quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi.
Ông Hùng đánh giá cao việc Hà Nội đang triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh, trong đó có chủ trương xây dựng hệ thống trạm sạc theo tiêu chuẩn mở để nhiều loại phương tiện có thể sử dụng chung. Thành phố cũng đang khảo sát hạ tầng để bố trí các điểm sạc phù hợp.
Dù vậy, một vấn đề khác khiến doanh nghiệp băn khoăn là chi phí thay pin xe điện sau thời gian khai thác. Theo ông Hùng, chi phí thay pin có thể lên tới 140-150 triệu đồng/xe, chưa kể các chi phí liên quan đến đồng bộ linh kiện và xử lý pin cũ sau thay thế. "Đây là khoản đầu tư rất lớn đối với doanh nghiệp vận tải", ông nói.
Bên cạnh xe điện thuần túy, ông Hùng cho rằng xe hybrid cũng là phương án cần được nghiên cứu trong giai đoạn chuyển đổi. Theo ông, dòng xe này phù hợp với hoạt động taxi vì có thể kết hợp động cơ điện và xăng, giúp giảm áp lực phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng sạc trong khi vẫn tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải trong khu vực đô thị.
Dù còn nhiều khó khăn, đại diện Mai Linh khẳng định doanh nghiệp vẫn đặt mục tiêu hoàn thành chuyển đổi 100% taxi điện tại Hà Nội vào năm 2030 theo lộ trình của thành phố.
THỰC HIỆN: MẠNH QUỐC
Tin Gốc: Người Đưa Tin
