Theo Đài CNBC ngày 24-4, Công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Trung Quốc DeepSeek công bố bản xem trước (preview) của mô hình ngôn ngữ lớn V4, cho phép người dùng thử nghiệm các tính năng mới.
Tương tự mô hình V3 trước đó, phiên bản mới nhất được phát hành dưới dạng mã nguồn mở, cho phép các nhà phát triển tải về, chạy cục bộ và chỉnh sửa cho phù hợp theo nhu cầu.
Công ty có trụ sở tại TP Hàng Châu cho biết V4 đạt hiệu năng mạnh so với các đối thủ trong nước, đặc biệt ở các tác vụ dựa trên agent (các công cụ giúp AI tự động thực hiện và phối hợp nhiều tác vụ), xử lý tri thức và suy luận.
Mô hình cũng được tối ưu để sử dụng với các công cụ agent phổ biến như Claude Code của Anthropic và OpenClaw.
DeepSeek cho biết V4 có hai phiên bản “pro” và “flash”, khác nhau về kích thước.
Theo Hãng tin Reuters, phiên bản “flash” có chi phí thấp hơn. Trong khi đó phiên bản pro của V4 vượt trội các mô hình mã nguồn mở khác trong các bài kiểm tra kiến thức thế giới, chỉ đứng sau Gemini-Pro-3.1 (mô hình mã nguồn đóng của Google).
Các bản xem trước được phát hành nhằm giúp công ty thu thập phản hồi thực tế, song DeepSeek chưa công bố thời điểm hoàn thiện mô hình.
Động thái này diễn ra hơn một năm sau khi công ty giới thiệu mô hình suy luận R1 – sản phẩm từng gây chú ý trên thị trường công nghệ toàn cầu nhờ hiệu suất và hiệu quả, dù được cho là phát triển với chi phí thấp hơn đáng kể so với các đối thủ Mỹ.
Được thành lập năm 2023 và thuộc sở hữu của quỹ đầu tư Trung Quốc High-Flyer Capital Management, DeepSeek thu hút sự chú ý vào cuối năm 2024 với mô hình V3 miễn phí, mã nguồn mở và có thể huấn luyện AI bằng các loại chip không cần quá mạnh với chi phí chỉ bằng một phần so với các mô hình của OpenAI và Google.
Đến tháng 1-2025, công ty tiếp tục ra mắt mô hình suy luận R1, đạt các tiêu chuẩn tương đương hoặc vượt trội hơn nhiều mô hình ngôn ngữ lớn hàng đầu thế giới.
Kể từ đó, dù đã tung ra nhiều bản nâng cấp, chưa sản phẩm nào của DeepSeek tạo được ảnh hưởng tương tự R1.
Công ty hiện đối mặt cạnh tranh gia tăng tại thị trường AI Trung Quốc, với các đối thủ như Alibaba và ByteDance cũng ra mắt mô hình AI mới trong năm nay.
DeepSeek đang hướng tới huy động vốn với mức định giá vượt 20 tỉ USD.
Trang tin The Information cho biết các tập đoàn công nghệ lớn như Alibaba và Tencent đang thảo luận khả năng đầu tư.
Cùng ngày, Tập đoàn Huawei Technologies thông báo hệ thống Ascend dùng chip AI Ascend 950 của hãng sẽ hỗ trợ đầy đủ các phiên bản V4 của DeepSeek, theo Reuters.
Mặc dù có những cải tiến đáng kể trong suốt gần ba thập kỷ tồn tại, Bluetooth vẫn thường xuyên gặp trục trặc và không đáng tin cậy trong nhiều tình huống như mất kết nối, âm thanh gián đoạn hay khó khăn trong việc kết nối thiết bị mới.
Một phần lớn sự không ổn định này không hoàn toàn do lỗi của Bluetooth mà đến từ môi trường ngày càng đông đúc với nhiều thiết bị khác nhau. Bluetooth hoạt động trên băng tần 2,4 GHz, cùng băng tần với nhiều công nghệ khác như Wi-Fi và các thiết bị không dây khác, dẫn đến tình trạng nhiễu sóng. Mặc dù công nghệ nhảy tần có thể giúp giảm thiểu một số vấn đề, nhưng Bluetooth vẫn thường xuyên bị ảnh hưởng bởi nhiễu sóng và mất gói dữ liệu.
Hơn nữa, việc Bluetooth sử dụng tín hiệu tầm ngắn và công suất thấp khiến cho mọi vật cản, từ đồ nội thất đến cơ thể người, đều có thể gây ảnh hưởng đến tín hiệu. Ngoài ra, vị trí đặt thiết bị cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cường độ và độ tin cậy của kết nối.
Đáng chú ý, mục đích ban đầu của Bluetooth không được thiết kế cho âm thanh, thay vào đó giúp truyền dữ liệu không dây. Tuy nhiên, tốc độ truyền dữ liệu chậm hơn so với các giao thức khác như Wi-Fi, gây ra hiện tượng gián đoạn hoặc mất kết nối âm thanh.
Khả năng tương thích ngược cũng là một thách thức lớn đối với Bluetooth. Khi kết nối một thiết bị mới hỗ trợ Bluetooth 6.0 với một thiết bị cũ hơn chỉ hỗ trợ Bluetooth 4.2, kết nối sẽ phải hoạt động ở mức 4.2, từ đó làm giảm hiệu suất và chất lượng.
Ngoài những vấn đề trên, còn có nhiều cấu hình Bluetooth khác nhau mà các thiết bị sử dụng để trao đổi dữ liệu. Tuy nhiên, nhiều cấu hình đã không được cập nhật trong nhiều năm, dẫn đến tình trạng không tương thích giữa các thiết bị.
Để khắc phục sự cố Bluetooth, người dùng có thể thử cập nhật phần mềm, firmware hoặc trình điều khiển của thiết bị. Kết nối các thiết bị từ cùng một nhà cung cấp cũng có thể giúp cải thiện hiệu suất. Dẫu vậy, việc tìm hiểu và đảm bảo tất cả cấu hình đều được hỗ trợ có thể là một thách thức lớn.
Xét cho cùng, Bluetooth vẫn là một công nghệ hữu ích, nhưng để tận dụng tối đa tiềm năng, người dùng cần hiểu rõ về những vấn đề và giải pháp liên quan.
Việc Windows bỗng gặp sự cố sau khi cập nhật không còn là chuyện lạ. Nhưng khi hệ điều hành này được dùng cho những công việc quan trọng, một dòng mã lỗi có thể biến thành thảm họa thực sự. Dưới đây là những sự cố mà gã khổng lồ phần mềm không bao giờ muốn nhắc lại.
Vào năm 2018, bản cập nhật Windows 10 (phiên bản 1809) đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ chưa từng có. Nhiều người dùng bàng hoàng nhận ra toàn bộ tài liệu, ảnh và video lưu trong các thư mục mặc định đã 'bốc hơi' không dấu vết ngay sau khi nâng cấp.
Dù cho Microsoft tung bản vá khẩn cấp, nhưng với những ai không có thói quen sao lưu, tổn thất này là vĩnh viễn. Có lẽ vào thời điểm đó, một chiếc máy Mac đắt đỏ đột nhiên lại trở thành lựa chọn tốt hơn bao giờ hết.
Máy in vốn đã là thiết bị gây đau đầu nhất trong giới IT, nhưng vào năm 2021, dịch vụ Print Spooler của Windows đã trở thành tâm điểm của một trong những lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng nhất thập kỷ. Lỗ hổng mang tên PrintNightmare cho phép tin tặc thực thi mã từ xa và chiếm quyền điều khiển hoàn toàn máy tính. Nhiều doanh nghiệp và tổ chức chính phủ đã phải ra lệnh ngừng in ấn khẩn cấp chỉ để đảm bảo an toàn hệ thống.
Tại triển lãm Comdex 1998, Microsoft muốn phô diễn tính năng Plug-and-Play (cắm là chạy) đột phá của Windows 98. Khi một chiếc máy quét được kết nối, thay vì hoạt động trơn tru, hệ điều hành lại hiện ra màn hình xanh chết chóc (BSOD) ngay trước mặt hàng ngàn khán giả và Bill Gates. Vị tỉ phú chỉ biết cười trừ: "Đó chắc là lý do tại sao chúng tôi chưa xuất xưởng Windows 98 ở thời điểm hiện tại".
Năm 2007, cuộc chiến chống vi phạm bản quyền của Microsoft đã phản tác dụng một cách thảm hại. Công cụ xác thực bản quyền (WGA) gặp lỗi máy chủ và gắn nhãn hàng loạt người dùng bản quyền chính hãng là... 'xài lậu'. Kết quả là những người dùng ngay thẳng bị khóa tính năng hệ điều hành, không thể cập nhật hay tùy chỉnh, trong khi những người sử dụng bản crack lại chẳng hề hấn gì.
Lý do duy nhất khiến những sai lầm này trở nên nghiêm trọng là vì sự thống trị tuyệt đối của Windows. Khi cả thế giới dựa vào nó để kiếm sống, mỗi vết rạn nứt nhỏ trong mã nguồn đều có thể gây ra thiệt hại hàng triệu USD.
Dù Microsoft đang nỗ lực chấn chỉnh chất lượng trên Windows 11, nhưng niềm tin của người dùng vẫn đang bị thử thách. Sự cố Crowdstrike gần đây (dù không trực tiếp do Windows) một lần nữa nhắc nhở về việc thế giới đang phụ thuộc quá mức vào nền tảng duy nhất. Liệu lỗi lớn tiếp theo có phải là lỗi mà chúng ta không bao giờ hồi phục được?
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Proceedings of the Royal Society B tuần này, nhóm tác giả sử dụng bẫy camera để so sánh tình trạng động vật hoang dã trong Vùng cấm Chernobyl (CEZ) với khu bảo tồn thiên nhiên Drevlianskyi và các khu vực không được bảo vệ gần đó. Kết quả, CEZ vượt trội về hệ động vật hoang dã với mức đa dạng loài và tỷ lệ động vật sinh sống cao nhất, tiếp theo là khu bảo tồn thiên nhiên, rồi đến những khu vực không được bảo vệ.
CEZ được Liên Xô thiết lập sau sự cố phát nổ lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl năm 1986. Khu này rộng 2.700 km2 xung quanh nhà máy, dựng hàng rào với bán kính khoảng 30 km và cấm người dân tiếp cận do ô nhiễm.
Theo IFL Science, điều khiến nhóm nhà khoa học ngạc nhiên nhất là CEZ đặc biệt thúc đẩy sự phục hồi của động vật quý hiếm, bao gồm ngựa Przewalski, linh miêu, nai sừng tấm, hươu đỏ, lửng chó, gấu nâu. Trong khi đó, những loài phổ biến hơn với khả năng thích nghi cao như cáo đỏ lại không phát triển mạnh như dự đoán.
"Tôi ngạc nhiên khi thấy sự đa dạng loài tổng thể ở các khu bảo tồn thiên nhiên thấp hơn ở CEZ dù có quản lý bảo vệ nghiêm ngặt. Tôi cũng kỳ vọng sẽ thấy nhiều cáo đỏ hơn vì chúng có khả năng thích nghi cao", nhà sinh thái người Ukraine Svitlana Kudrenko, phó giáo sư tại Đại học Freiburg kiêm tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ với IFL Science.
Ngựa Przewalski là một trường hợp thú vị. Từng tuyệt chủng ngoài tự nhiên, loài ngựa hoang quý hiếm này được thả lại vào một số vùng của Ukraine cuối những năm 1990. Trong nghiên cứu mới, bẫy camera ghi hình ngựa Przewalski hơn 1.000 lần tại CEZ, nhưng không cá thể nào được phát hiện bên ngoài khu vực này.
Các nhà khoa học nghi ngờ một biến động sinh thái gần đây đã thúc đẩy đàn ngựa phục hồi. "Chúng tôi tiến hành nghiên cứu thực địa từ năm 2020 đến 2021, ngay sau những vụ cháy rừng lớn ở CEZ. Thảm thực vật tươi tốt mọc lên sau đám cháy đã thu hút động vật móng guốc, bao gồm cả ngựa Przewalski", Kudrenko cho biết.
Tương tự, nhóm nghiên cứu cũng ghi lại một số hình ảnh gấu nâu ở CEZ, nhưng không phát hiện cá thể nào bên ngoài. Hươu đỏ được chụp ảnh hàng nghìn lần trong CEZ, nhưng chỉ vài trăm lần trong khu bảo tồn thiên nhiên và không có lần nào ở những nơi khác.
Theo Science Alert, nhóm nghiên cứu không cố gắng điều tra tác động của phóng xạ lên động vật mà muốn đánh giá điều gì sẽ xảy ra khi con người không còn hiện diện. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc giảm hoạt động của con người có lợi cho động vật hoang dã. Các khu bảo tồn thiên nhiên hiệu quả nhất khi đủ rộng để động vật tự do đi lại, kết nối với nhau thay vì bị cô lập, đồng thời được quản lý chặt chẽ để thực sự ngăn cách con người.
Theo nghiên cứu công bố năm 2024 của Jim Beasley, chuyên gia tại Đại học Georgia, cùng đồng nghiệp, các quần thể của động vật có vú kích thước lớn đã tăng lên sau khi con người rời CEZ. Chúng phân bố rộng rãi khắp vùng cấm, kể cả những khu vực ô nhiễm nặng hơn xung quanh nhà máy điện hạt nhân cũ.
Một số loài vật thậm chí đang thích nghi với môi trường khắc nghiệt. Nghiên cứu năm 2024 của Cara Love, nhà sinh vật học tiến hóa và độc tính sinh thái từ Đại học Princeton, chỉ ra hệ miễn dịch của sói xám ở CEZ bị biến đổi tương tự bệnh nhân đang xạ trị. Chúng cũng có thể đã phát triển các đột biến bảo vệ giúp tăng khả năng sống sót khi mắc ung thư.
Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Evolutionary Applications năm 2022, màu da của ếch cây phương đông tại CEZ chuyển từ xanh lá sang đen. Nhóm nghiên cứu nhận thấy màu sắc sẫm hơn có thể không phải do đột biến ngẫu nhiên mà là phản ứng thích nghi nhằm bảo vệ ếch khỏi phóng xạ cao.