Trọng tài ‘bẻ còi’ quả phạt đền, 7 cầu thủ Đồng Tháp bao vây

Ở thời đại streaming và mạng xã hội, ăn cắp bản quyền thể thao đã phát triển thành một hệ sinh thái ngầm quy mô toàn cầu. Vài website phát lậu bóng đá, những đường link "xem miễn phí" mọc lên mỗi tối cuối tuần rồi biến mất sau vài giờ.

Từ bóng đá, quần vợt, bóng chuyền đến võ thuật đối kháng, hầu như mọi sự kiện thể thao lớn hiện nay đều trở thành mục tiêu của các mạng lưới ăn cắp bản quyền. Nổi tiếng nhất là vụ beoutQ ở Trung Đông - được xem là "đế chế phát lậu thể thao" lớn nhất thập niên qua.

Nền tảng này bị cáo buộc lấy tín hiệu của beIN Sports rồi phát lại hàng loạt sự kiện như World Cup, UEFA Champions League, Premier League, Formula 1, NBA hay ATP Tour. BeoutQ không hoạt động kiểu website lậu nghiệp dư, mà có hẳn đầu thu kỹ thuật số, hệ thống thuê bao và giao diện chuyên nghiệp chẳng khác một đài truyền hình trả tiền thực thụ.

Theo báo cáo "The Theft of Sport" do beIN Sports công bố, tín hiệu gốc bị lấy trực tiếp từ đơn vị sở hữu bản quyền, sau đó thay logo rồi phát lại cho hàng triệu người dùng. Vụ việc nghiêm trọng đến mức LĐBĐ thế giới (FIFA), LĐBĐ châu Âu (UEFA), các giải bóng đá vô địch quốc gia châu Âu như Premier League (Anh), La Liga (Tây Ban Nha), Bundesliga (Đức) và ATP (Hiệp hội Quần vợt chuyên nghiệp) từng đồng loạt lên tiếng phản đối, coi đây là mối đe dọa lớn với toàn bộ ngành công nghiệp thể thao toàn cầu.

Nếu beoutQ đại diện cho kiểu "cướp tín hiệu" quy mô công nghiệp, thì ở Đông Nam Á, hình thức phổ biến hơn lại là các website phát bóng đá lậu. Những trang như Xoilac, Cakhia hay Rakhoi thường không trực tiếp sở hữu tín hiệu gốc mà kéo stream từ các nguồn upstream quốc tế. Sau đó nhúng vào website riêng, chèn quảng cáo cá cược và liên tục đổi tên miền để tránh bị chặn. Chỉ cần một trận đấu lớn của Premier League hay Champions League diễn ra, hàng chục website dạng này sẽ xuất hiện với lượng truy cập cực lớn.

Tại Việt Nam, sự phát triển của các trang web lậu là nguyên nhân gián tiếp khiến K+ (truyền hình vệ tinh) rút khỏi thị trường Việt Nam sau nhiều năm thua lỗ không thể cứu vãn. Một chuyên gia trong lĩnh vực bản quyền truyền hình nói: "K+ đã chịu thiệt hại lớn từ việc xâm hại bản quyền. Đó cũng là bài học với rất nhiều doanh nghiệp khác".

Một xu hướng khác đang khiến các nhà đài đau đầu là sự bùng nổ của IPTV lậu. Đây được xem là "Netflix thể thao" phiên bản... ăn cắp. Các nhóm vận hành gom hàng trăm kênh thể thao từ nhiều quốc gia, đóng gói thành ứng dụng hoặc Android box rồi bán thuê bao với giá rất rẻ. Người dùng chỉ cần cài ứng dụng là có thể xem gần như mọi sự kiện lớn, từ Premier League, NBA, UFC cho đến Olympic hay Formula 1.

Năm 2025, Europol phối hợp nhiều quốc gia châu Âu triệt phá một mạng IPTV lậu phục vụ hơn 22 triệu người dùng toàn cầu. Theo AP, hệ thống này thu hàng triệu euro từ thuê bao trái phép và liên quan hoạt động rửa tiền và quảng cáo cá cược bất hợp pháp.

Các môn thể thao khác cũng trở thành "mỏ vàng" của ăn cắp, mà quần vợt là ví dụ. Do ATP và WTA diễn ra gần như quanh năm với hàng chục sân đấu cùng lúc, việc kiểm soát phát lậu cực kỳ khó khăn. Nhiều trận đấu bị stream trái phép trên các website cá cược hoặc Telegram. Các giải đấu nhỏ thuộc hệ thống ITF hay ATP Challenger thậm chí gần như không thể kiểm soát hoàn toàn tín hiệu.

Trong khi đó, UFC và boxing lại là "thiên đường" của stream lậu vì mô hình trả tiền theo sự kiện (pay-per-view). Một trận UFC lớn ở Mỹ có thể có giá lên tới 70 - 90 USD. Nó khiến hàng triệu khán giả tìm đến Reddit, Discord hoặc Telegram để xem miễn phí. Chủ tịch Ultimate Fighting Championship Dana White tuy từng nhiều lần tuyên bố sẽ "truy quét đến cùng" các nhóm stream lậu, nhưng thừa nhận việc kiểm soát hoàn toàn gần như bất khả thi.

Điều đáng nói ăn cắp bản quyền thể thao hiện không còn gói gọn trong các website truyền thống. World Cup và Euro gần đây chứng kiến làn sóng phát lậu trên TikTok, Facebook Live và Discord. Chỉ cần một chiếc điện thoại quay màn hình TV hoặc phần mềm capture màn hình, người dùng đã có thể phát trực tiếp trận đấu cho hàng nghìn người xem. Khi một tài khoản bị khóa, tài khoản khác lập tức xuất hiện.

Ông Kieron Sharp, Giám đốc điều hành Liên minh chống vi phạm bản quyền nội dung số của Anh (FACT), nhận định trong cuộc phỏng vấn với Wired: "Piracy ngày nay là một ngành kinh doanh xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ rất hiện đại, có doanh thu lớn và phản ứng nhanh không kém bất kỳ nền tảng số hợp pháp nào".

Lý do đầu tiên do giá bản quyền ngày càng đắt đỏ. Theo Deloitte và nhiều báo cáo truyền thông quốc tế, giá trị bản quyền truyền hình của các giải đấu lớn liên tục tăng trong hai thập niên qua. Để xem đầy đủ bóng đá ở nhiều quốc gia, khán giả buộc phải đăng ký cùng lúc nhiều nền tảng khác nhau như Sky, TNT Sports, DAZN hay Amazon Prime. Chi phí cộng dồn khiến không ít người chuyển sang stream lậu.

Nhà phân tích truyền thông thể thao Tom Harrington của Enders Analysis từng nhận định trên Financial Times: "Người xem hiện không chỉ trả tiền cho bóng đá, họ đang trả tiền cho sự phân mảnh. Khi các giải đấu bị chia nhỏ cho nhiều nền tảng khác nhau, piracy gần như trở thành phản ứng tự nhiên của một bộ phận khán giả".

Thứ hai là công nghệ streaming đã trở nên quá dễ tiếp cận. Nếu trước đây phát lậu cần hệ thống vệ tinh hoặc thiết bị giải mã phức tạp thì nay chỉ cần đường truyền Internet ổn định là đủ. Các server cloud, CDN quốc tế và mạng xã hội khiến việc phát tán tín hiệu gần như tức thời.

Ngoài ra nhiều mạng lưới ăn cắp hiện còn kiếm tiền rất mạnh từ quảng cáo cá cược trực tuyến. Với lượng truy cập khổng lồ trong các trận cầu lớn, các website phát lậu trở thành "mảnh đất vàng" cho quảng cáo cờ bạc và ứng dụng cá độ.

Trước thực trạng này, các tổ chức thể thao và nhà đài đã mở ra một cuộc chiến chống ăn cắp bản quyền. Đi đầu là Premier League. Từ năm 2017, giải đấu này đã xin lệnh tòa cho phép các nhà mạng tại Anh chặn luồng phát lậu theo thời gian thực. Khi hệ thống phát hiện server vi phạm, danh sách IP sẽ được gửi ngay cho ISP để khóa truy cập trong lúc trận đấu còn đang diễn ra.

Một số tổ chức khác lại tập trung vào công nghệ truy vết. FIFA, UEFA hay IOC hiện sử dụng watermark vô hình và fingerprint video để xác định nguồn rò rỉ tín hiệu. Mỗi feed phát sóng được nhúng mã nhận diện riêng, giúp truy ngược xem tín hiệu bị phát tán từ đối tác nào.

Ý còn triển khai hệ thống quốc gia mang tên Piracy Shield, cho phép tự động chặn các luồng IPTV lậu trong vòng khoảng 30 phút. Tại Mỹ, nhiều mạng IPTV bị điều tra như các tổ chức tội phạm tài chính, liên quan rửa tiền và gian lận thuế.

Ông Mark Mulready, Phó chủ tịch phụ trách an ninh mạng của tập đoàn Irdeto, nhận định trong báo cáo về chống ăn cắp bản quyền thể thao rằng: "Các mạng lưới phát lậu ngày nay vận hành như doanh nghiệp công nghệ xuyên quốc gia. Muốn chống lại chúng, ngành thể thao phải phối hợp cùng chính phủ, nhà mạng và cả các công ty an ninh mạng".

Dù vậy phần lớn chuyên gia đều thừa nhận công nghệ giúp các đơn vị sở hữu bản quyền mạnh hơn nhưng cũng đồng thời trao cho kẻ cắp nhiều công cụ mới để thích nghi. Trong cuộc đua ấy, bóng đá, quần vợt, UFC hay Olympic vẫn sẽ tiếp tục là những "mặt trận nóng nhất" của ngành truyền hình thể thao toàn cầu.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Marca cho biết, đội tuyển Tây Ban Nha đã đăng ký với nhiều cầu thủ đang chấn thương vào đội hình sơ bộ 55 người tham dự World Cup 2026, theo đúng hạn chót của FIFA, vào ngày 12.5 (giờ Việt Nam).

HLV Luis de la Fuente đã đặt cược lớn vào số cầu thủ đang chấn thương này, với hy vọng họ sẽ kịp bình phục trong vòng 3 tuần tới trước khi thi đấu trận đầu tiên ở bảng H gặp Cape Verde lúc 23 giờ ngày 15.6.

"Những người đang chấn thương đều là các trụ cột quan trọng của La Roja (biệt danh đội tuyển Tây Ban Nha), gồm Mikel Merino, Nico Williams và cả ngôi sao trẻ Lamine Yamal. Trong đó, Merino đang ở thời điểm cuối của quá trình hồi phục, Nico Williams được xác định sẽ dưỡng thương ít nhất 3 tuần, còn Yamal nhiều khả năng sẽ vắng mặt trận ra quân ở World Cup, nhưng chắc chắn sẽ có mặt trong danh sách 26 cầu thủ chính thức", theo Marca.

Cũng theo Marca: "Dựa trên danh sách đăng ký sơ bộ đã gửi FIFA, có thể nhìn ra một đội hình chính thức dự World Cup của La Roja, sẽ bao gồm thủ môn Unai Simnn, David Raya, và người thứ ba có lẽ là Joan Garcia.

Ở hàng thủ, chắc suất sẽ là Llorente, Porro, Laporte, Cubarsi, Huijsen, Cucurella và Grimaldo. Hàng tiền vệ quy tụ những ngôi sao tốt nhất hiện nay như Rodri, Zubimendi, Merino, Pedri, Fabian, Olmo, Fermin và Gavi. Và trên hàng công, Nico Williams, Yamal, Alex Baena, Mikel Oyarzabal, Ferran Torres và Borja Iglesias là những cái tên không thể thiếu".

Trong số các cầu thủ đang chấn thương, HLV Luis de la Fuente cũng phải xem xét với các trường hợp như Victor Munoz, Jorge de Frutos, Aleix Garcia và Yeremy Pino, để có thể bổ sung vào đội hình của mình.

Theo dự kiến, đội tuyển Tây Ban Nha sẽ gút danh sách chính thức 26 cầu thủ dự World Cup 2026 trước ngày 30.5, nhưng có nhiều khả năng HLV Luis de la Fuente sẽ công bố sớm hơn, theo Marca.

La Roja sẽ có hai trận giao hữu chạy đà trước World Cup gặp đội tuyển Iraq ngày 4.6 tại TP.A Coruna (Tây Ban Nha) và gặp đội Peru vào ngày 8.6 tại Puebla, Mexico. Sau đó, họ sẽ hướng đến trại huấn luyện của mình tại Chattanooga, Tennessee (Mỹ), chuẩn bị cho trận ra quân gặp Cape Verde trên sân Mercedes-Benz ở TP.Atlanta.

Tây Ban Nha là nhà đương kim vô địch EURO 2024, họ đang được giới chuyên môn và các hãng thống kê như Opta Analyst đánh giá là ứng cử viên số 1 vô địch World Cup 2026, nhờ sở hữu dàn cầu thủ tài năng với đa số đều đến từ CLB Barcelona như Cubarsi, Pedri, Fermin Lopez, Ferran Torres và Yamal. Barcelona cũng vừa vô địch La Liga lần thứ 29 trong lịch sử, trước 3 vòng đấu.

Sau trận ra quân gặp Cape Verde (ngày 15.6), đội tuyển Tây Ban Nha gặp đại diện của châu Á là Ả Rập Xê Út lúc 23 giờ ngày 21.6 (cùng trên sân Mercedes-Benz), và trận cuối vòng bảng gặp "ông lớn" Nam Mỹ, Uruguay lúc 7 giờ ngày 27.6 trên sân Estadio Akron ở Mexico.

Tin Gốc: Thanh Niên

Noni Madueke chọc khe thuận lợi để Jesus băng xuống đối mặt thủ môn Dean Henderson. Nhưng tiền đạo người Brazil tỏ ra thiếu tự tin trong pha xử lý cuối cùng và để Henderson bắt bài. Jesus phung phí hai cơ hội ngon ăn chỉ trong 12 phút đầu.

Noni Madueke đi bóng bên cánh phải rồi chuyền cho Christian Norgaard ở trước vòng cấm. Tiền vệ người Đan Mạch khống chế một nhịp rồi sút chân phải chéo góc đi chệch khung thành. Đây là lần ra sân thứ bảy và là lần đầu Norgaard đá chính cho Arsenal tại Ngoại hạng Anh mùa này.

Jefferson Lerma để bóng nảy qua người, tạo điều kiện cho Gabriel Jesus băng xuống đối mặt. Tiền đạo người Brazil đặt lòng chân phải về góc xa, đánh bại Dean Henderson nhưng bóng lại tìm đến cột dọc. Noni Madueke băng vào đá bồi đúng vị trí của thủ thành Crystal Palace.

Trước giờ bóng lăn, các cầu thủ Crystal Palace xếp hai hàng danh dự chào đón tân vương Ngoại hạng Anh. Các cầu thủ Arsenal ra sân với áo trắng, còn chủ nhà Crystal Palace mặc áo xọc đỏ xanh truyền thống.

Từ sớm, đông đảo người hâm mộ Arsenal mặc áo đỏ đứng bên ngoài sân để chào đón xe chở đội bóng. Các CĐV Arsenal đã chờ khoảnh khắc này suốt 22 năm. Đây được xem là ngày đặc biệt với những người may mắn sở hữu vé vào sân.

HLV Mikel Arteta cho rằng áp lực và kỳ vọng từ bên ngoài là động lực giúp Arsenal giành chức vô địch Ngoại hạng Anh mùa này. "Nếu không có điều đó, bạn sẽ không thể tiến bộ hay trở nên tốt hơn. Đội bóng cần thử thách, cần áp lực ở một số thời điểm, đồng thời phải học hỏi từ sai lầm. Đó là một phần của quá trình", ông nói.

Nhà cầm quân người Tây Ban Nha cũng nhấn mạnh Arsenal cần tận hưởng khoảnh khắc nâng Cup cùng người hâm mộ sau nhiều năm chờ đợi. "Điều tuyệt vời nhất là khi bạn thực sự cầm chiếc cúp trên tay và mang nó đến trước các cổ động viên. Chúng tôi vẫn còn nhiều việc phải làm hôm nay", ông nói. "Màn ăn mừng hôm trước rất đặc biệt, dù chỉ diễn ra nội bộ. Bạn có thể thấy điều đó ý nghĩa thế nào với tất cả mọi người sau ngần ấy năm. Chúng tôi nóng lòng được chia sẻ khoảnh khắc đó với người hâm mộ".

Nhà cầm quân 44 tuổi khẳng định Arsenal giờ phải làm quen với vị thế mới của nhà vô địch. "Hôm nay chúng tôi sẽ khoác chiếc áo này theo một cách khác. Arsenal là nhà vô địch Ngoại hạng Anh", Arteta tự hào. "Điều đó mang lại niềm vui lớn nhưng cũng đi kèm trách nhiệm lớn. Chúng tôi bắt đầu thiết lập những tiêu chuẩn mới và điều đó phải bắt đầu ngay từ hôm nay".

HLV Oliver Glasner thực hiện năm thay đổi trong đội hình Crystal Palace, khi Tyrique Mitchell, Maxence Lacroix, Jaydee Canvot, Adam Wharton, Yeremy Pino, Jean-Philippe Mateta đều được nghỉ.

Những cầu thủ được trao cơ hội từ đầu gồm Nathaniel Clyne, Jefferson Lerma, Rio Cardines, Will Hughes và Justin Devenny. Đây là lần đầu tiên Rio Cardines, 19 tuổi, ra sân tại Ngoại hạng Anh.

Tin Gốc: Vnexpress