Trước đây, các công cụ AI tạo ảnh dù rất mạnh về hình ảnh nhưng lại gặp khó khăn khi xử lý chữ. Những lỗi như sai chính tả, biến dạng hoặc khó đọc vẫn xuất hiện khá phổ biến. Tuy nhiên với các cải tiến gần đây của ChatGPT, đặc biệt là khả năng hiểu yêu cầu tốt hơn và kiểm soát chi tiết khi tạo ảnh, vấn đề này đang dần được giải quyết.
Một trong những lý do cốt lõi khiến AI tạo ảnh gặp khó với chữ nằm ở cách các mô hình này hoạt động. Thay vì “đọc” và hiểu chữ như con người, chúng xử lý chữ như một phần của hình ảnh, tương tự màu sắc hay đường nét. Điều này khiến các ký tự dễ bị biến dạng, sai chính tả hoặc thậm chí trở thành những chuỗi vô nghĩa.
Trong lĩnh vực thị giác máy tính, các mô hình tạo ảnh được huấn luyện để tái tạo hình ảnh dựa trên xác suất và các mẫu dữ liệu, chứ không nhằm đảm bảo độ chính xác tuyệt đối của từng ký tự. Trong khi đó chữ lại là yếu tố đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối, chỉ cần sai một ký tự cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn ý nghĩa.
Ngoài ra dữ liệu huấn luyện cũng là một rào cản. Phần lớn hình ảnh trong các bộ dữ liệu phổ biến không tập trung vào chữ, hoặc chữ xuất hiện với kích thước nhỏ, mờ và không rõ ràng. Điều này khiến AI không “học” đủ tốt cách hiển thị văn bản trong ảnh.
Chính những yếu tố này đã khiến việc tạo chữ trở thành điểm yếu kéo dài của AI tạo ảnh, bất chấp khả năng tái hiện hình ảnh ngày càng chân thực.
Việc OpenAI công bố các cải tiến mới trên ChatGPT cho thấy hãng đang tập trung khắc phục hạn chế về chữ trong ảnh, một trong những điểm yếu tồn tại lâu nay của AI tạo ảnh. Nếu trước đây các ký tự thường bị méo, sai hoặc khó đọc, thì nay kết quả đầu ra đã trở nên rõ ràng và dễ nhận diện hơn, đặc biệt trong các nội dung như poster, banner hay hình minh họa có chứa chữ.
Mô hình mới có khả năng bám sát yêu cầu của người dùng tốt hơn, qua đó cải thiện độ chính xác của nội dung trong ảnh. Việc kiểm soát chi tiết được tăng cường giúp hạn chế lỗi sai và đảm bảo các yếu tố trong ảnh được thể hiện đúng theo mô tả.
Những thay đổi này đặc biệt hữu ích trong các tình huống sử dụng thực tế. Khi người dùng cần tạo hình ảnh có nội dung cụ thể như tiêu đề, khẩu hiệu hoặc thông tin minh họa, kết quả đầu ra có thể đáp ứng yêu cầu rõ ràng hơn, thay vì chỉ mang tính minh họa như trước.
Những cải thiện này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn mở rộng đáng kể phạm vi ứng dụng thực tế. Từ việc tạo nội dung mạng xã hội, thiết kế hình ảnh đơn giản đến minh họa thông tin, người dùng giờ đây có thể kỳ vọng vào các sản phẩm do AI tạo ra không chỉ đẹp về hình mà còn rõ ràng về nội dung chữ.
Theo Phys.org, nhóm nghiên cứu đứng đầu là nhà hải dương học Lala Kounta làm việc trong Chương trình Sinh thái, Tiến hóa và Hành vi tại Đại học Michigan (MSU) nhận thấy giải pháp che mờ Mặt Trời bằng hạt aerosol (hỗn hợp hạt chất rắn hoặc chất lỏng lơ lửng trong không khí) có thể bảo vệ 25-75% bề mặt đại dương trên thế giới khỏi nguy cơ nóng quá mức. Họ công bố phát hiện hôm 10/6 trên tạp chí Environmental Research: Climate.
Trên toàn cầu, nắng nóng ở đại dương ngày càng kéo dài và xuất hiện thường xuyên hơn so với một thế kỷ trước. Một nghiên cứu về 34 đợt nắng nóng trên biển cho thấy thiệt hại kinh tế từ một sự kiện có thể lên tới hàng tỷ USD. Giới nghiên cứu đề xuất làm mát hành tinh bằng cách che mờ ánh sáng Mặt Trời, sử dụng máy bay phát tán hạt nhỏ hoặc khí như lưu huỳnh dioxide vào tầng bình lưu để phản xạ một phần tia nắng. Giải pháp này có thể góp phần ngăn chặn nước nóng tích tụ ở vùng biển Thái Bình Dương dọc xích đạo, khu vực cung cấp năng lượng cho El Nino.
Phần lớn nghiên cứu về địa kỹ thuật Mặt Trời tập trung vào giải quyết sự ấm lên trong khí quyển trong khi tác động đến đại dương vẫn chưa rõ ràng. Trong nghiên cứu mới, Kounta và đồng nghiệp sử dụng mô phỏng máy tính để dự báo nắng nóng trên biển trong tình huống áp dụng và không áp dụng địa kỹ thuật Mặt Trời.
Mô hình của nhóm nghiên cứu cho thấy nhiệt độ trung bình của đại dương đang trên đà tăng 1 độ C vào năm 2069. Nắng nóng trên biển ngày càng gay gắt và kéo dài hơn ở 97% bề mặt đại dương. Trong một chuỗi mô phỏng, các nhà nghiên cứu lập mô hình khi lượng hạt chắn nắng bơm vào tầng bình lưu đủ để giữ nhiệt độ không khí của Trái Đất cao hơn 1,5°C so với mức tiền công nghiệp. Trong tình huống khác, họ xem xét điều gì sẽ xảy ra với nhiệt độ đại dương nếu phát tán đủ hạt chắn nắng để khí quyển ấm lên dưới 1°C. Mô hình dự đoán sự thay đổi nhiệt độ đại dương trong giai đoạn từ năm 2035 đến 2069. Ở trường hợp đầu tiên, chỉ 20-25% bề mặt đại dương được bảo vệ khỏi nắng nóng. Nhưng với tình huống còn lại, con số đó tăng lên 75%, các khu vực hưởng lợi nhiều nhất là vùng biển nhiệt đới Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương.
Tiến sĩ Mariana Bernardi Bif và tiến sĩ Franz Philip Tuchen ở Đại học Miami cảnh báo trong một bài viết đăng trên trang Bulletin of the Atomic Scientists: "Khi nước biển ấm lên ở Bắc Thái Bình Dương với nắng nóng, gió giảm đi cũng ảnh hưởng đến xích đạo, các sự kiện cực đoan có thể tạo ra điều kiện cần thiết cho El Nino".
Theo Daily Mail, El Nino là một phần trong chu kỳ thời tiết tự nhiên mang tên El Nino - Dao động Nam (ENSO), thay đổi giữa pha nóng và lạnh mỗi lần cách nhau 2-7 năm. Ở pha nóng El Nino, nước ấm tích tụ ở Thái Bình Dương lan rộng khiến nhiệt độ bề mặt trung bình của Trái Đất tăng lên. Dù đây là chu kỳ tự nhiên, các nhà khoa học cảnh báo một đợt nắng nóng lớn ở Thái Bình Dương đang thúc đẩy cường độ El Nino. Đợt nắng nóng này trải dài 14.500 km, hình thành ở Thái Bình Dương từ cuối năm 2025. Đồng thời, đợt nắng nóng khác đang kéo dài từ Papua New Guinea đến bờ biển California, nơi có nhiệt độ cao hơn trung bình 3°C.
Trong khi nghiên cứu mới chỉ ra giải pháp che mờ Mặt Trời có thể ngăn chặn những đợt El Nino mạnh trong tương lai, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần giải quyết tận gốc vấn đề bằng cách cắt giảm khí thải bởi đó là hành động hiệu quả nhất để hạn chế biến đổi khí hậu.
Trong bối cảnh này, các nhà mạng lớn đang dốc toàn lực trong chặng đua nước rút để hỗ trợ hàng triệu khách hàng hoàn tất xác thực thông tin, nhằm đảm bảo quyền lợi và tránh tình trạng gián đoạn liên lạc đột ngột cho người dân.
Theo thông tin từ Tổng Công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom), đơn vị này đã hoàn thành xác thực cho hơn 90% khách hàng thuộc diện cần xử lý.
Tuy nhiên, Viettel Telecom cho biết thử thách lớn nhất hiện nay nằm ở khoảng 5 triệu thuê bao còn lại, tương đương 7% tổng lượng cần xác thực. Nhóm thuê bao này chủ yếu là người cao tuổi, người có sức khỏe yếu hoặc đồng bào tại vùng sâu, vùng xa, hải đảo.
Để hỗ trợ nhóm khách hàng này, Viettel đã điều động hàng chục nghìn nhân viên bám trụ địa bàn xuyên đêm và triển khai các điểm hỗ trợ lưu động đến tận thôn bản. Nhà mạng này còn duy trì kênh hỗ trợ tận nhà miễn phí qua tổng đài dành riêng cho những khách hàng không thể di chuyển.
Cùng chung nỗ lực đó, đại diện nhà mạng VinaPhone cho biết đến nay đã có 18 triệu thuê bao hoàn thành xác thực, nhưng vẫn còn khoảng 3 triệu thuê bao chưa hoàn tất thủ tục.
VinaPhone khuyến nghị khách hàng nên khẩn trương chủ động thực hiện sớm qua ứng dụng My VNPT hoặc tại hơn 1.000 điểm giao dịch và 4.000 điểm xác thực lưu động trên toàn quốc để tránh tình trạng quá tải cục bộ vào sát ngày hết hạn.
"Những ngày cuối trước thời hạn 15/6 là giai đoạn cao điểm thực hiện xác thực thông tin thuê bao. Chúng tôi khuyến nghị khách hàng chủ động hoàn tất thủ tục sớm thay vì chờ tới sát thời hạn.
Việc xác thực chỉ mất vài phút nhưng sẽ giúp khách hàng duy trì liên lạc liên tục, bảo đảm các giao dịch điện tử và tránh bị gián đoạn dịch vụ theo quy định", nhà mạng này nhấn mạnh.
Về các biện pháp xử lý sau thời hạn 15/6, những thuê bao không hoàn tất xác thực sẽ bị khóa một chiều gọi và nhắn tin đi. Nếu tiếp tục không thực hiện sau 60 ngày kể từ khi bị khóa một chiều (hoặc 30 ngày đối với trường hợp thay đổi thiết bị đầu cuối), thuê bao sẽ bị khóa hai chiều.
Nếu quá 5 ngày kể từ khi bị khóa hai chiều mà vẫn chưa xác thực, số điện thoại sẽ bị thu hồi và hợp đồng dịch vụ bị chấm dứt. Việc gián đoạn này có thể gây thiệt hại lớn cho các hộ kinh doanh và người lao động thường xuyên giao dịch qua điện thoại.
Theo Hãng tin Reuters ngày 27-6, Công ty Anthropic cho biết Chính phủ Mỹ đã cho phép công ty triển khai trở lại mô hình AI Claude Mythos 5 cho một số tổ chức được Mỹ tin cậy.
Theo một nguồn thạo tin của Reuters, hơn 100 doanh nghiệp và tổ chức sẽ được tiếp cận Mythos 5, trong đó có nhiều công ty thuộc danh sách Fortune 500 (500 doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất tại Mỹ).
Mối quan hệ giữa Anthropic và Chính phủ Mỹ thời gian qua trải qua nhiều sóng gió. Công ty từng từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng các mô hình AI của mình cho hoạt động giám sát trong nước và các hệ thống vũ khí tự động, sau đó bị đưa vào danh sách đen về an ninh quốc gia.
Lo ngại các hệ thống AI mạnh có thể bị các cơ quan tình báo hoặc quân sự của Trung Quốc, Nga và các quốc gia khác mà Mỹ coi là đáng quan ngại lợi dụng đã khiến chính quyền Tổng thống Donald Trump áp dụng cách tiếp cận cứng rắn trong việc giám sát phát hành các mô hình AI tiên tiến của Anthropic và đối thủ OpenAI.
Cùng ngày, OpenAI cũng cho biết đang hoãn việc phát hành rộng rãi GPT-5.6 theo đề nghị của Chính phủ Mỹ, chỉ cho phép một nhóm nhỏ đối tác đã được thẩm định sử dụng và danh sách này đã được chia sẻ với nhà chức trách.
Anthropic trước đó đã vô hiệu hóa hai mô hình AI tiên tiến nhất của mình là Mythos 5 và Fable 5 đối với toàn bộ người dùng sau khi Chính phủ Mỹ ban hành lệnh kiểm soát xuất khẩu ngày 12-6.
Trong tuyên bố ngày 26-6, Anthropic cho biết: "Hôm nay, Chính phủ Mỹ đã thông báo cho chúng tôi rằng Mythos 5, mô hình an ninh mạng mạnh nhất của chúng tôi, có thể được triển khai trở lại cho một số tổ chức của Mỹ đang vận hành và bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu".
Công ty cho biết sẽ nhanh chóng khôi phục quyền truy cập cho các tổ chức này, đồng thời tiếp tục làm việc với Chính phủ Mỹ để mở rộng quyền tiếp cận Mythos 5 và đưa Fable 5 trở lại phục vụ công chúng.
Mythos 5 và Fable 5 sử dụng cùng một mô hình AI nền tảng. Trong đó, Fable 5 hướng đến người dùng phổ thông, còn Mythos 5 được gỡ bỏ một số cơ chế bảo vệ để phục vụ các mục đích chuyên biệt.
Việc Chính phủ Mỹ quyết định doanh nghiệp nào được phép sử dụng Mythos 5 đã vấp phải nhiều chỉ trích.
Ông John Coleman, cố vấn lập pháp của Tổ chức bảo vệ quyền tự do ngôn luận Foundation for Individual Rights and Expression (FIRE) có trụ sở tại thành phố Philadelphia (bang Pennsylvania, Mỹ), cho rằng không ai biết các công ty được lựa chọn theo tiêu chí nào và vì sao những đơn vị khác lại bị loại.
Ông nói điều này trao quá nhiều quyền lực cho chính phủ, thiếu minh bạch và đặt ra câu hỏi về tính thượng tôn pháp luật.
Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman cũng bày tỏ quan ngại trên mạng xã hội X. Ông cho rằng việc kiểm tra an toàn kỹ lưỡng không phải là ý tưởng tồi, nhưng ông không đồng tình với việc chính phủ quyết định ai được quyền sử dụng các mô hình AI tiên tiến.
Các chuyên gia nhận định nếu rơi vào tay kẻ xấu, các mô hình Mythos có thể đẩy nhanh những cuộc tấn công mạng tinh vi, đặc biệt nhằm vào các lĩnh vực như ngân hàng vốn phụ thuộc vào các hệ thống công nghệ phức tạp và đã tồn tại nhiều thập niên.
Trong thư gửi Anthropic, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết đã có "tiến triển đáng kể" trong quá trình công ty phối hợp với chính phủ nhằm xử lý các rủi ro liên quan đến các mô hình AI thuộc diện kiểm soát.
Tuy nhiên, hiện chưa rõ các biện pháp bảo vệ cụ thể đã được áp dụng là gì.
