3 tàu sân bay Mỹ vào vị trí, “thời gian cho Iran chỉ còn tính bằng ngày”
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 24/4 xác nhận, lần đầu tiên sau nhiều thập niên, 3 tàu sân bay Mỹ, bao gồm USS Abraham Lincoln (CVN 72), USS Gerald R. Ford (CVN 78) và USS George H.W. Bush (CVN 77) với tổng cộng hơn 200 máy bay và 15.000 binh sĩ, đồng thời hoạt động tại Trung Đông.
Thông báo được đưa ra cùng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump cố gắng đảo ngược luồng dư luận trong nước cho rằng chính ông, chứ không phải Iran, mới là người đang đối mặt với áp lực thời gian để đạt được thỏa thuận.
“Nếu họ không thể lưu thông dầu, toàn bộ cơ sở hạ tầng dầu khí của họ sẽ nổ tung”, ông Trump nói với các phóng viên và cảnh báo, “họ chỉ còn tính bằng ngày trước khi sự kiện đó xảy ra. Vì vậy, tôi không chịu bất kỳ áp lực nào cả”.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 24/4 dường như đã đưa ra tối hậu thư cho Iran. Ông khẳng định Tehran đang có một “cánh cửa mở” để đàm phán với Mỹ, nhưng “thời gian không đứng về phía họ”.
“Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhắc lại điều đó một lần nữa vào ngày hôm qua, chúng tôi có tất cả thời gian và chúng tôi không hề nôn nóng để đạt được một thỏa thuận; tôi cũng nghe ông ấy nói điều đó hàng ngày khi trao đổi riêng”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại một cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 24/4.
Ông nhấn mạnh: “Tất cả những gì họ phải làm là từ bỏ vũ khí hạt nhân theo những cách có ý nghĩa và có thể kiểm chứng được, nếu không, họ có thể đứng nhìn tình trạng kinh tế mong manh sụp đổ dưới áp lực không ngừng nghỉ từ Mỹ. Lựa chọn là ở họ, nhưng với lệnh phong tỏa này, thời gian không ủng hộ họ”.
Phản ứng trái chiều giữa Mỹ và Iran
Tổng thống Donald Trump ngày 24/4 nói rằng Iran sẽ đưa ra một đề nghị với Mỹ, nhưng ông vẫn chưa biết nội dung cụ thể là gì.
Cùng với đó, Nhà Trắng cho biết hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến khởi hành đến Pakistan vào ngày 25/4 để tham gia các cuộc đàm phán với Iran.
“Tôi có thể xác nhận đặc phái viên Witkoff và Jared Kushner sẽ lên đường tới Pakistan một lần nữa vào sáng mai để tham gia các cuộc hội đàm, đàm phán trực tiếp với các đại diện từ phái đoàn Iran, thông qua sự trung gian của Pakistan, một người bạn và bên trung gian hòa giải tuyệt vời trong suốt toàn bộ quá trình này”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 24/4 cho hay.
Bà Leavitt cho biết phía Iran đã chủ động liên hệ, “như Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi họ làm”, và đề nghị một cuộc đối thoại trực tiếp.
Trước đó, truyền thông Mỹ nói rằng Phó Tổng thống JD Vance sẵn sàng lên đường tới Islamabad nếu các cuộc đàm phán có tiến triển.
Tuy nhiên, giới chức Iran đã phủ nhận các báo cáo cho rằng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đang lên kế hoạch đàm phán với các quan chức Mỹ tại Pakistan.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 24/4 cho biết, không có kế hoạch nào cho một cuộc gặp giữa các nhà đàm phán Iran và Mỹ tại Pakistan.
“Không có cuộc gặp nào được lên kế hoạch diễn ra giữa Iran và Mỹ. Các quan điểm của Iran sẽ được chuyển qua Pakistan”, ông Baghaei viết.
Người phát ngôn nói thêm rằng Ngoại trưởng Araghchi đang có mặt tại Pakistan để gặp gỡ các quan chức chính phủ nước láng giềng “nhằm phối hợp với các nỗ lực hòa giải và trung gian đang diễn ra của họ để chấm dứt cuộc xung đột với Mỹ và khôi phục hòa bình trong khu vực”.
Tuyên bố của ông Baghaei tiếp tục đưa ra một tín hiệu trái chiều khác trong một tuần đầy rẫy sự bất định về tình trạng của các cuộc đàm phán hòa bình.
Hãng tin Tasnim cho hay, hiện tại không có cuộc đàm phán nào với Mỹ trong chương trình nghị sự, và chuyến đi của ông Araghchi tới Islamabad không phải để đàm phán với phía Mỹ mà là để thảo luận với phía Pakistan về các cân nhắc của Iran về việc chấm dứt xung đột.
Trước đó, ông Araghchi cho biết ông đang đi thăm Pakistan, Oman và Nga để “phối hợp chặt chẽ với các đối tác về những vấn đề song phương và tham vấn về các diễn biến trong khu vực”.
Những sự kiện đáng chú ý
Sự kiện nổi bật nhất trong ngày là việc gia hạn lệnh ngừng bắn ở Li Băng thêm 3 tuần, điều mà Tổng thống Donald Trump tự hào tuyên bố, hứa hẹn sẽ tổ chức một cuộc gặp cấp cao hơn giữa Li Băng và Israel. Nhưng bất kể ai tham gia đối thoại, trên thực tế, “lệnh ngừng bắn” này gần như không có tác dụng trên thực địa.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tiếp tục các hoạt động ở miền Nam Li Băng, nơi Hezbollah vẫn hiện diện. Do đó, các quan chức nhóm vũ trang này ngay lập tức nhấn mạnh sự vô ích của lệnh ngừng bắn, trong khi các chiến binh của họ tiếp tục phản công vào các vị trí của Israel.
Bên cạnh đó, cũng có rất ít tiến triển liên quan đến cuộc xung đột “đóng băng” với Iran, ngoại trừ hy vọng mơ hồ về việc nối lại đàm phán. Giới truyền thông kỳ vọng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, người đã đến Islamabad, ít nhất sẽ để lại một thông điệp cho Washington, nếu không phải là một cuộc gặp trực tiếp với phái đoàn Mỹ được hứa sẽ cử đến Pakistan vào ngày 25/4.
Tốc độ mà Washington tuyên bố sẵn sàng cho cuộc gặp tạo ra ấn tượng rằng chính quyền Tổng thống Trump đang ráo riết tìm cách thoát khỏi cuộc khủng hoảng mà họ đã tạo ra. Nhưng lý do có thể đơn giản hơn: những tin tức tích cực như vậy làm giảm giá dầu và lần này điều đó đã xảy ra.
Chi phí của “vàng đen” không phải là vấn đề duy nhất mà chính phủ Mỹ phải đối mặt. Truyền thông đã bắt đầu tính toán thiệt hại đối với ngân sách và khả năng sẵn sàng chiến đấu của đất nước do việc tiêu thụ quá nhiều đạn dược ở Iran. Và ngay cả điều đó cũng là đánh giá thấp bởi thực tế còn phức tạp hơn nhiều.
Trong bối cảnh đó, tuyên bố của chính phủ Mỹ về một chiến thắng “không đổ máu” trước Iran đang dần mất đi uy tín trong mắt người dân thường.
Vào khoảng 23h40 ngày 12-7 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin Reuters tường thuật: Mỹ đã tấn công các hệ thống tên lửa và phòng không của Iran, đồng thời nhắm vào các xuồng cao tốc cỡ nhỏ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại nhiều địa điểm xung quanh eo biển Hormuz.
Thông tin ban đầu do trang tin Axios đăng tải, dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ.
Cùng khoảng thời gian, Hãng tin AFP cập nhật: "Hơn 10 vật thể bay đã đánh trúng đảo Qeshm của Iran trên vịnh Ba Tư, nằm ở eo biển chiến lược Hormuz, vào ngày 12-7. Thông tin do truyền thông nhà nước Iran cung cấp, trong bối cảnh các hành động thù địch giữa Tehran và Washington bùng phát trở lại".
Trước đó, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani cảnh báo nếu Mỹ tiếp tục vi phạm các nghĩa vụ theo bản ghi nhớ (MOU) mà hai bên đã đạt được, Iran sẽ không còn coi mình bị ràng buộc bởi các cam kết theo bản ghi nhớ này.
Mỹ và Iran ký MOU vào giữa tháng 6, bước vào giai đoạn đàm phán trong 60 ngày về các chi tiết để tiến tới đạt thỏa thuận cuối cùng. Tuy nhiên những ngày gần đây hai bên liên tục tấn công qua lại, làm dấy lên nguy cơ đổ vỡ các cuộc đàm phán.
Trong tuần qua, ít nhất 17 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào 6 thành phố ở Iran trong hai ngày 8 và 9-7, theo người đứng đầu Trung tâm Quan hệ công chúng và thông tin thuộc Bộ Y tế Iran. Ngoài ra có 115 người bị thương.
Sau đó, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) tiếp tục cập nhật họ đã hoàn tất đợt không kích thứ ba trong tuần nhằm vào Iran ngày 11-7, nhằm "buộc các lực lượng Iran phải chịu trách nhiệm sau khi tấn công thêm một tàu thương mại khác trên eo biển Hormuz".
Trong đó, lực lượng Mỹ đã sử dụng các loại đạn chính xác để tấn công khoảng 140 mục tiêu quân sự liên quan Iran. Các đòn tấn công được thực hiện từ máy bay chiến đấu, máy bay không người lái và tàu hải quân.
Cụ thể, chính quyền Delhi ngày 29.6 công bố kế hoạch cấm hoàn toàn xe tay ga, xe máy và xe tuk-tuk chạy bằng xăng, trong nỗ lực hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Theo chính sách mới, từ 1.1.2027, Delhi sẽ chỉ cấp biển đăng ký mới đối với xe ba bánh chạy điện và các dòng xe tải hạng nhẹ chạy điện. Đến ngày 1.4.2028, Delhi sẽ cấm hoàn toàn xe máy và xe tay ga sử dụng xăng hoặc khí nén từ nhiên liệu hóa thạch, thay vào đó chỉ có các mẫu xe điện mới được phép lưu hành, theo tờ Telegraph.
Giao thông vận tải từ lâu được xem là một trong những nguồn gây ô nhiễm không khí tại Delhi, khiến mức độ ô nhiễm luôn ở mức nguy hiểm đối với sức khỏe con người mỗi năm.
Trước thực trạng trên, chính quyền thành phố tuyên bố đặt mục tiêu đến năm 2030, ít nhất 30% tổng số phương tiện tại Delhi sẽ là xe điện và nhấn mạnh: “Chính sách sẽ tập trung vào xe điện thuần túy, mang lại lợi ích môi trường vượt trội nhờ không phát thải trong quá trình vận hành”.
Các chuyên gia môi trường đánh giá tích cực về định hướng mới. Ông Amit Bhatt, Giám đốc điều hành Hội đồng Quốc tế về Giao thông sạch Ấn Độ (ICCT), nhận định việc từng bước loại bỏ xe hai bánh và ba bánh sử dụng nhiên liệu hóa thạch có thể trở thành “bước ngoặt” trong cuộc chiến chống ô nhiễm không khí tại Delhi. Theo ông, việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải sẽ góp phần cải thiện sức khỏe cộng đồng, đồng thời tạo động lực để mở rộng giao thông xanh ở các phân khúc phương tiện khác.
Tuy nhiên, kế hoạch cũng vấp phải nhiều băn khoăn về khả năng triển khai trên thực tế, bao gồm cả lo ngại chi phí bảo dưỡng, tuổi thọ pin và nguy cơ mất cắp pin sẽ làm tăng gánh nặng tài chính trong quá trình chuyển đổi.
Để giải quyết những vướng mắc này, chính quyền Delhi cam kết xây dựng hơn 30.000 điểm sạc công cộng trên toàn thành phố. Đồng thời, chính sách cũng đưa ra nhiều ưu đãi như miễn thuế đường bộ và phí đăng ký đối với một số dòng ô tô điện nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi.
Ngoài ra, tờ Telegraph cho hay chính quyền còn ưu đãi từ 30.000 đến 100.000 rupee (8,2 -27,5 triệu đồng) cho xe máy điện, xe ba bánh điện và xe thương mại hạng nhẹ chạy điện.
Tuy vậy, ông Bhavreen Kandhari, nhà hoạt động môi trường cho rằng chỉ thúc đẩy xe điện thôi là chưa đủ. Ông kêu gọi chính quyền đầu tư mạnh hơn vào hệ thống giao thông công cộng và tăng cường kết nối chặng cuối bằng các giải pháp xanh để giảm ùn tắc giao thông và bụi bẩn trong thành phố.
Theo Hãng tin AFP, ngày 5-7, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có các cuộc gặp song phương với người đồng cấp Ukraine và Syria bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh ông tìm cách thúc đẩy tiến triển trong việc giải quyết hai cuộc xung đột lớn.
"Chiều thứ Tư (8-7), Tổng thống Trump sẽ có các cuộc gặp song phương với Tổng thống Zelensky của Ukraine và Tổng thống al-Sharaa của Syria" - Phó thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly nói với các phóng viên.
Về cuộc gặp giữa ông Trump và ông Zelensky, một quan chức cấp cao Mỹ chia sẻ: "Rõ ràng Tổng thống Trump gặp ông ấy để thảo luận về cách có thể chấm dứt cuộc chiến. Đây đã là ưu tiên của tổng thống trong một thời gian dài". Quan chức này cho biết sau đó ông Trump sẽ trao đổi với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Cả ông Putin và ông Zelensky đều đã điện đàm với ông Trump vào hôm 4-7 nhân dịp kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ. Lần gần nhất ông Trump và ông Zelensky gặp nhau là tại hội nghị thượng đỉnh nhóm G7 ở Pháp hồi tháng 6, nơi các nhà lãnh đạo nhất trí gia tăng sức ép lên Nga nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine.
Trong khi đó, cuộc gặp với Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa diễn ra sau khi ông Trump nhiều lần đề xuất Damascus có thể can dự về mặt quân sự vào Lebanon, nơi Israel và Hezbollah đang giao tranh. Tuy nhiên, hồi tháng 6, Tổng thống Syria bác bỏ thông tin nước này tìm cách can dự quân sự vào Lebanon: "Chúng tôi đang tìm kiếm các kênh hợp tác kinh tế giữa Lebanon và Syria, chứ không phải các kênh quân sự".
Ngày 5-7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cập nhật quân đội Ukraine và Nga vẫn đang giao tranh tại thành phố chiến lược Kostyantynivka, miền đông Ukraine, bất chấp việc Matxcơva tuyên bố đã kiểm soát địa điểm này, theo Hãng tin AFP.
"Giao tranh vẫn đang tiếp diễn tại Kostyantynivka, nơi mà (Tổng thống Nga) Putin đã tuyên bố là thuộc về mình. Nhưng rõ ràng ông ấy sẽ không bao giờ dám xuất hiện ở đó" - ông Zelensky nói trong bài phát biểu hằng đêm.
Trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vào năm 2022, Kostyantynivka có khoảng 78.000 dân.
Ông Zelensky cũng cảnh báo Nga đang chuẩn bị các cuộc tấn công quy mô lớn mới nhằm vào Ukraine trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra trong tuần này tại Thổ Nhĩ Kỳ, nơi Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến có mặt.
"Lực lượng tình báo một lần nữa có thông tin phía Nga đang chuẩn bị một đợt tấn công quy mô lớn mới" - ông Zelensky nói. Tuần qua, ông Zelensky từng cảnh báo về một cuộc tấn công sắp xảy ra của Nga vào Kiev, và chỉ vài giờ sau Nga đã không kích thủ đô Ukraine, khiến 30 người thiệt mạng.
Ngày 5-7, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố một số ngôi làng của cộng đồng Cơ Đốc giáo ở miền nam Lebanon đã đề nghị được sáp nhập vào Israel, để được bảo vệ trước lực lượng Hezbollah, theo Hãng tin AFP.
"Một số ngôi làng Cơ Đốc giáo ở Lebanon thực sự đã đề nghị được sáp nhập vào Israel vì chúng tôi bảo vệ họ trước Hezbollah, những phần tử cực đoan muốn giết họ. Chúng tôi cũng làm điều tương tự với các cộng đồng Cơ Đốc giáo ở mọi nơi" - ông Netanyahu nói trên Đài Fox News, song không nêu tên các ngôi làng Cơ Đốc giáo mà ông cho là đã đưa ra đề nghị này.
Trong khi đó, ông Hanna al-Amil, người đứng đầu làng Cơ Đốc giáo Rmeish, đã bác bỏ tuyên bố của ông Netanyahu, theo Hãng tin NNA của Lebanon. Ông Amil cho biết ngay cả việc cân nhắc ý tưởng này cũng là điều hoàn toàn không thể chấp nhận được, đồng thời nói rằng "15 thị trấn Cơ Đốc giáo đã ra tuyên bố cách đây hai ngày để bác bỏ những cáo buộc này".
Theo Hãng tin AFP, số liệu chính thức cập nhật ngày 5-7 cho thấy số người thiệt mạng trong động đất kép ở Venezuela đã tăng lên 3.342 người, trong khi hơn 16.700 người bị thương.
Thảm họa xảy ra ngày 24-6 đã khiến hàng loạt tòa nhà ở bang La Guaira, phía bắc thủ đô Caracas, đổ sập. Đến nay, hàng ngàn người vẫn được báo cáo mất tích.
Cùng ngày, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez khẳng định đất nước sẽ không rơi vào bất ổn xã hội sau động đất: "Sẽ không có bất ổn xã hội nào ở đây. Điều chúng tôi có là sự đoàn kết xã hội sâu sắc".
Chính phủ Ấn Độ đã quyết định dỡ bỏ hầu hết các biện pháp khẩn cấp về phân phối khí đốt tự nhiên sau khi hoạt động vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz được nối lại, đánh dấu sự hạ nhiệt của cuộc khủng hoảng năng lượng do xung đột tại Tây Á gây ra.
Phóng viên TTXVN tại New Delhi dẫn thông báo của Bộ Dầu khí và Khí đốt tự nhiên Ấn Độ ban hành ngày 5-7, cho biết đã sửa đổi Quy định về cung cấp khí đốt tự nhiên năm 2026, chính thức bãi bỏ các điều khoản cho phép chính phủ phân bổ tập trung nguồn khí đốt sản xuất trong nước và LNG nhập khẩu theo thứ tự ưu tiên đối với các nhóm khách hàng thiết yếu.
Các biện pháp khẩn cấp này được áp dụng từ ngày 9-3, sau khi xung đột tại Tây Á làm gián đoạn hoạt động vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz. Thời điểm đó, nhiều nhà cung cấp viện dẫn điều khoản bất khả kháng, buộc phải điều chuyển hàng hóa cho các khách hàng ưu tiên, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung khí đốt tại Ấn Độ.
Ngày 5-7, hàng trăm lính cứu hỏa đã chiến đấu với các đám cháy rừng ở Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha khi nhiệt độ tăng cao trở lại ở châu Âu ngay sau đợt nắng nóng thiêu đốt trước đó.
Theo các số liệu, các vụ cháy rừng mới nhất đã tàn phá hơn 17.000ha đất trên khắp 3 quốc gia, nơi nhiệt độ ở một số nơi dự báo sẽ chạm mức 40 độ C vào ngày 5-7.
Tại Pháp, gần 600 lính cứu hỏa đã được huy động để khống chế đám cháy rừng đã thiêu rụi hơn 1.000ha trên sườn núi thuộc khu vực Trevillach, cách thành phố Perpignan khoảng 36km về phía Đông.
Tại Bồ Đào Nha, lực lượng cứu hỏa đã kiểm soát được 80% diện tích đám cháy rừng vốn tàn phá khoảng 13.000ha rừng và đất cây bụi ở phía Bắc nước này.
Trong khi đó, đám cháy rừng gần bờ biển Costa Brava ở Đông Bắc Tây Ban Nha đã thiêu rụi hơn 2.200ha chỉ trong 2 ngày. Lực lượng cứu hỏa cảnh báo nỗ lực dập lửa sẽ "gặp nhiều khó khăn" do nhiệt độ tăng cao ngày 5-7 và có nhiều "điểm nóng bốc khói" bên trong chu vi đám cháy.
