Vụ cột điện lăn dốc gây chết người ở Lào Cai: Khởi tố giám đốc công ty xây dựng

Sau phần xét hỏi của HĐXX, chiều muộn 20/5, cựu bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và các đồng phạm tiếp tục trả lời câu hỏi của các luật sư bào chữa.

Ngoài làm rõ các sai phạm xuyên suốt 10 năm đình trệ dự án bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2, cách tính thiệt hại của cơ quan tố tụng cũng được đưa ra phân tích.

803 tỷ đồng thiệt hại được tính thế nào?

Theo cáo trạng, vụ án có 2 khoản thiệt hại gồm: thuê tư vấn nước ngoài sai quy định, gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng; và lãng phí 733 tỷ đồng khi dự án bị đình trệ.

Phân tích cách tính 733 tỷ đồng lãng phí, VKS xác định, để tạm ứng cho dự án, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước SCIC đã phải tất toán trước hạn các hợp đồng, tài khoản tiền gửi tại 7 ngân hàng, với kỳ hạn 3-12 tháng, lãi suất 4,5-7,3%/năm.

Hậu quả lãng phí là lãi suất thấp nhất của các khoản tiền gửi này, và tiền mà Ban quản lý dự án không sử dụng để làm dự án, tổng 145 tỷ đồng.

Thứ 2, trong 7 năm 2014-2020, dự án được rót vốn tổng hơn 5.000 tỷ đồng nhưng dự án vẫn chưa thể sử dụng. Trung bình lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng của ngân hàng khi này là 2,9%/năm. Từ đó tính toán số tiền lãng phí cho dự án trong 4 năm ngừng thi công là 588 tỷ đồng.

Thiệt hại vụ án do đó là tổng của 70 tỷ đồng thất thoát + 733 tỷ đồng lãng phí, vừa phân tích ở trên, bằng 803 tỷ đồng.

Cách tính thiệt hại này khiến cả cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến và bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu giám đốc BQL dự án, đều có những băn khoăn.

'Thực tế nhà nước được lợi, không thiệt hại'

Chiều 20/5, luật sư của ông Thắng hỏi quan điểm của bà Tiến về cách tính thiệt hại. Khi làm dự án, bà có được ai thông báo, hướng dẫn cái quy định: tiền được giải ngân mà không tiêu hết, thì thiệt hại được tính theo lãi suất ngân hàng không?".

Bà Tiến nghe vậy, cảm ơn luật sư khi đã đưa ra câu hỏi "chạm đúng nỗi đau đớn phải chịu đựng". Bà nói nhất trí với khoản thất thoát 70 tỷ đồng từ sai phạm thuê tư vấn thiết kế. Tuy nhiên, với 733 tỷ đồng lãng phí, với cách tính trên, cựu bộ trưởng Y tế cho rằng "thời điểm tôi làm không hề có cái văn bản nào quy định thế".

Bà nói nếu nhớ không nhầm, thiệt hại này được tính dựa trên thông tư ban hành cuối năm 2025, có nghĩa cách đây mới nửa năm. Còn thời điểm bà đương nhiệm, chưa từng biết hay được thông báo, hướng dẫn rằng có quy định tính lãng phí như thế.

Đồng quan điểm với bà Kim Tiến, trả lời cùng câu hỏi này sau đó, ông Thắng khai, trong thời gian quản lý đồng vốn này, không được cơ quan nào cảnh báo rằng "tiền này nếu không sử dụng hết thì bị tính lãi".

Ông cũng phản đối cáo buộc Ban quản lý đã không dùng 5.000 tỷ vốn được cấp, gây lãng phí 588 tỷ đồng.

Bị cáo khẳng định đã dùng tiền rồi, bản thân bất động sản để xây dự án đã được thanh toán, các công trình đã được xây dựng, tiền nguyên vật liệu đổ vào đó chính là tài sản.

Ông suy luận, nếu tính trượt giá hiện nay thì 5.000 tỷ không thể chi trả nổi. Do đó thực tế ông đã làm lợi cho nhà nước, không gây thiệt hại.

Ông nói bất động sản từ đó đến nay chỉ có lên giá, không có chuyện giảm, "một tỷ năm nay, năm sau đã thành 2 tỷ". Theo suy luận này của ông, nếu tính giá trị dự án theo giá năm 2026 thì chắc chắn đã làm lợi cho nhà nước, do bất động sản tăng giá.

Nhận hối lộ 88 tỷ, chỉ hưởng riêng 475 triệu

Ông Thắng ngoài việc bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí còn bị cáo buộc Nhận hối lộ, tổng 88,5 tỷ đồng từ 10 nhà thầu. Tiền này là "cơ chế 5%" do ông đề xuất, dù tại tòa, ông nói các nhà thầu "tự mang đến".

Phân trần thêm trong phần khai báo, ông Thắng khẳng định, dù nhận hối lộ gần 90 tỷ, thực chất chỉ hưởng lợi đúng 475 triệu đồng.

Còn lại, ông chia cho nhiều cơ quan, ban ngành cá nhân, nhưng không có chứng từ gì chứng minh. Ví dụ, ông Thắng nói đã đưa Bộ trưởng Kim Tiến khi đó tới 15 tỷ, song bà này khẳng định chỉ cầm 2,5 tỷ.

Cũng từ tiền này, ông còn phải chi 2 triệu USD (46 tỷ đồng) để "chạy chọt" khi Ủy ban kiểm tra Trung ương bắt đầu xét các sai phạm ở Bô Y tế.

Tuy nhiên, người cầm 2 triệu USD của ông - bị cáo Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, không giúp đỡ gì ông mà chi tiêu hết. Ông Thiêm do đó bị truy tố tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ông Thiêm đã nộp lại 36 tỷ đồng trong giai đoạn điều tra. Ông Thắng bị kê biên 3 bất động sản.

VKS ghi nhận tổng số tiền các bị cáo và người thân đã nộp khắc phục hậu quả là 63,6 tỷ đồng.

Ngày 21/5, tòa tiếp tục xét hỏi.

Tin Gốc: Vnexpress

Công bố bản luận tội trưa nay 21-5, viện kiểm sát đề nghị mức án 5-6 năm tù đối với cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến.

Bà Tiến bị cáo buộc phạm tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, cùng nhóm cán bộ cấp dưới gây thất thoát, lãng phí hơn 803 tỉ.

Theo cáo buộc từ viện kiểm sát, trong vụ án này, sai phạm liên quan việc thuê tư vấn nước ngoài gây thất thoát hơn 70 tỉ đồng. Khoản còn lại hơn 733 tỉ đồng được cơ quan tố tụng xác định số tiền gây lãng phí khi dự án đình trệ kéo dài.

Về trách nhiệm dân sự, đại diện viện kiểm sát đề nghị bà Nguyễn Thị Kim Tiến cùng nhóm cựu cán bộ cấp dưới liên đới phải bồi thường hơn 800 tỉ đồng - là số tiền bị xác định gây thất thoát, lãng phí tại dự án hai bệnh viện.

Trong đó viện kiểm sát cáo buộc ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế) có vai trò chính trong vụ án, phải bồi thường số tiền nhiều nhất hơn 394 tỉ.

Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến bị viện kiểm sát đề nghị phải bồi thường hơn 108 tỉ đồng. Bà được ghi nhận đã nộp lại 7,5 tỉ nhận từ cấp dưới và cùng gia đình nộp khắc phục hậu quả 17 tỉ đồng.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm) bị đề nghị phải bồi thường hơn 223 tỉ đồng.

Đối với số tiền nhận hối lộ, viện kiểm sát nhận định ông Nguyễn Chiến Thắng phải chịu trách nhiệm về số tiền hơn 88 tỉ đồng đã nhận từ các nhà thầu. Sau khi trừ đi phần tiền đã chuyển cho người khác, ông này còn phải nộp lại 25 tỉ đồng. Viện kiểm sát ghi nhận ông Thắng hiện đã nộp lại 1 tỉ đồng.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn bị cáo buộc nhận hối lộ 12,5 tỉ đồng. Viện kiểm sát ghi nhận bị cáo đã nộp hơn 3 tỉ, hiện phải nộp lại hơn 9 tỉ đồng.

Về trách nhiệm hình sự, ông Thắng bị viện kiểm sát đề nghị mức án 30 năm tù, ông Tuấn bị đề nghị 23-25 năm tù. Cả hai ông bị cáo buộc phạm hai tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí và nhận hối lộ.

Ông Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị cáo buộc lừa đảo chiếm đoạt tài sản số tiền 2 triệu USD, tương đương hơn 46 tỉ đồng. Viện kiểm sát ghi nhận bị cáo đã nộp lại hơn 36 tỉ và đề nghị tòa buộc số tiền còn phải nộp là hơn 9 tỉ.

Theo quan điểm luận tội của đại diện viện kiểm sát, hành vi của các bị cáo trong vụ án là đặc biệt nghiêm trọng, được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp, gây thất thoát, lãng phí đặc biệt lớn đối với tài sản nhà nước. Việc đưa vụ án ra xét xử kịp thời thể hiện quyết tâm xử lý nghiêm sai phạm, “không có vùng cấm” trong đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực.

Việc đưa vụ án ra xét xử là lời cảnh tỉnh sâu sắc cho công tác quản lý, sử dụng tài sản công. Không chỉ các hành vi chiếm đoạt, gây thiệt hại, mà các vi phạm về thất thoát, lãng phí cũng hoàn toàn có thể bị xử lý hình sự, bản luận tội nêu.

Đại diện viện kiểm sát đánh giá đây là vụ án điển hình về thất thoát, lãng phí tài sản công trong quá trình triển khai các dự án đầu tư y tế. Trong đó bị cáo Nguyễn Chiến Thắng được xác định giữ vai trò chính.

Theo cơ quan công tố, ông Thắng là người có năng lực, chuyên môn cao nên được giao giữ cương vị Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm. Chất lượng, hiệu quả triển khai các dự án phụ thuộc lớn vào vai trò điều hành của bị cáo. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bị cáo đã để xảy ra nhiều sai phạm.

Đối với bà Nguyễn Thị Kim Tiến, quan điểm luận tội của viện kiểm sát cho rằng trong thời gian giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Y tế, bị cáo đã ký quyết định thành lập Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, đồng thời ủy quyền cho đơn vị này đại diện làm chủ đầu tư dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2.

Theo nhận định của viện kiểm sát, bà Tiến đã tin tưởng vào đề xuất của Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm cùng kết quả thẩm định của các đơn vị chuyên môn, từ đó ký phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài, phê duyệt dự án và phương án thiết kế kiến trúc khi chưa kiểm tra đầy đủ tính đúng đắn, hợp pháp của hồ sơ, tài liệu liên quan.

Viện kiểm sát cho rằng với vai trò người đứng đầu ngành y tế thời điểm đó, bà Nguyễn Thị Kim Tiến phải chịu trách nhiệm trong việc thiếu kiểm tra, giám sát trước khi ký các quyết định quan trọng, dẫn đến hàng loạt sai phạm phát sinh trong quá trình triển khai dự án, gây thất thoát, lãng phí cho Nhà nước hơn 803 tỉ đồng. Vì vậy cần áp dụng mức án đủ nghiêm đối với cựu Bộ trưởng.

Tuy nhiên đại diện viện kiểm sát cũng đề nghị tòa xem xét cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến hưởng các tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi 7,5 tỉ đồng và nộp thêm 17 tỉ đồng để khắc phục một phần hậu quả vụ án.

Theo đánh giá từ cơ quan công tố, bà Tiến là người tích cực nhất trong việc khắc phục hậu quả. Trong quá trình điều tra, cựu Bộ trưởng cũng được đánh giá thành khẩn khai báo, hợp tác tích cực với cơ quan điều tra, góp phần làm rõ bản chất vụ án.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Emma McDaniel, hiện 40 tuổi, bị bố là ông Mark Talbot bỏ rơi từ khi 8 tháng tuổi. Sau đó, ông Mark tích lũy được khối tài sản lớn thông qua đầu tư bất động sản và kinh doanh, trở thành triệu phú.

Trong di chúc cuối cùng được lập năm 2014, ông Mark đã tước quyền thừa kế của Emma, nói rằng đã không gặp cô trong hai thập kỷ và để lại toàn bộ tài sản cho vợ là Rosemary Talbot, mẹ kế của Emma.

Tuy nhiên, bước ngoặt quan trọng xảy ra khi ông Mark và Emma làm lành với nhau 5 năm sau đó vào 2019, dần phát triển mối quan hệ được mô tả là "thân thiết". Nhưng ông Mark đột ngột qua đời vào tháng 10/2022 ở tuổi 63 mà không kịp cập nhật di chúc, để lại khối tài sản trị giá 1,75 triệu bảng Anh (hơn 62 tỷ đồng) cho Rosemary.

Gặp vấn đề sức khỏe, khó khăn về tài chính, phụ thuộc vào trợ cấp chính phủ và phải nuôi dạy hai con khuyết tật, Emma đâm đơn kiện vào tháng 11/2025, yêu cầu được chia một phần di sản của bố.

Theo hồ sơ đệ trình lên Tòa Thượng thẩm London, ông Mark chia tay mẹ Emma vào năm 1985. Ông chưa bao giờ gặp em trai của Emma, Rhys, được sinh ra sau khi ông rời đi. Sau đó, Mark có cuộc hôn nhân kéo dài 36 năm với Rosemary, hiện 68 tuổi, và có hai con.

Emma đã nói chuyện qua điện thoại với bố năm 16 tuổi, nhưng họ không gặp lại nhau cho đến khi ông Mark chủ động liên lạc vào năm 2019. Sau đó, cả hai thân thiết hơn, cùng đi nghỉ tại biệt thự trị giá 450.000 bảng Anh của ông Mark ở Bồ Đào Nha.

Di chúc được lập vào tháng 5/2014 của Mark nêu rõ không để lại tài sản cho con trai Rhys mà ông chưa từng gặp mặt, cũng như con gái Emma gặp lần cuối cách đây khoảng 20 năm, khẳng định không còn liên lạc với cả hai.

Di chúc này không thay đổi bất chấp mối quan hệ cha con được hàn gắn, dẫn đến việc Emma yêu cầu "khoản trợ cấp tài chính hợp lý" từ di sản.

Rosemary phản bác yêu cầu này, cho rằng Mark đã khẳng định rõ ràng mong muốn hai người con không được thừa kế tài sản của ông. Bà cũng lập luận rằng khối tài sản là "nỗ lực chung" của họ, vì việc chồng tập trung vào kinh doanh đã "làm giảm khả năng kiếm tiền của bà" và thực chất đóng vai trò như "lương hưu" của bà.

Ngày 23/4, thẩm phán Caroline Shea ra phán quyết rằng Emma sẽ nhận được 123.418 bảng Anh (hơn 4 tỷ đồng) từ di sản của bố. Thẩm phán nhấn mạnh nhu cầu tài chính của Emma và xác định những đóng góp của cô trong việc chăm sóc bố và bà nội khiến yêu cầu chia tài sản phù hợp về mặt đạo đức.

Trong phán quyết, thẩm phán thừa nhận tác động sâu sắc do cái chết của Mark đối với cả hai người phụ nữ, lưu ý rằng "tâm trạng suy sụp" của Rosemary càng trầm trọng hơn do hành động pháp lý của Emma.

Tuy nhiên, thẩm phán bác bỏ nhận định của Rosemary rằng mối quan hệ hòa giải giữa Mark và Emma chỉ đơn thuần là tình bạn chứ không phải quan hệ cha con thực sự. Theo thẩm phán, cả Mark và Emma đều thể hiện kỳ vọng rằng sẽ tiếp tục mối quan hệ đang ngày càng thân thiết.

Thẩm phán cho biết Emma có hoàn cảnh tài chính rất khó khăn, chỉ đủ trang trải cuộc sống tối thiểu cho bản thân và gia đình. Trong khi đó, Rosemary vốn giàu có, đồng thời được chu cấp đầy đủ từ di sản của Mark. Việc trao khoản trợ cấp cho Emma sẽ không ảnh hưởng đến mức sống của Rosemary hay tước đoạt phần lớn tài sản thừa kế của bà.

Tin Gốc: Vnexpress