Ở Nhật Bản, trước cửa mỗi ngôi nhà hay hòm thư dưới tầng trệt đều gắn một tấm biển nhỏ ghi họ của gia chủ, như Sato, Suzuki hay Yamaguchi. Tấm biển này được làm từ nhiều chất liệu như gỗ, đá, gốm sứ hay kim loại, tiếng Nhật gọi là “Hyōsatsu”.
Vượt lên trên chức năng nhận diện thông thường, Hyōsatsu là một lằn ranh giao tiếp xã hội và là tấm gương phản chiếu văn hóa sống minh bạch, đề cao niềm tin của người Nhật.
Biểu tượng của gia tộc và tín ngưỡng
Phong tục treo biển tên bắt nguồn từ năm 1923 khi ngành bưu chính gặp khó khăn trong việc tiếp cận tầng lớp bình dân do sự xáo trộn dân cư. Đặc biệt sau trận đại động đất Kanto, hàng loạt nhà cửa phải xây mới. Nhằm hỗ trợ bưu tá tìm đúng địa chỉ và xác nhận vị trí sinh sống của từng gia đình, phong trào treo biển tên bắt đầu rộ lên.
Bên cạnh đó, dân thường Nhật Bản đến thế kỷ 19 mới chính thức có họ. Khi hệ thống họ tộc được chính phủ hoàn thiện, người dân ngày càng coi trọng huyết thống. Việc công khai treo họ trước cửa trở thành niềm hãnh diện, khẳng định sự tồn tại của một gia tộc.
Trong nghiên cứu The Folklore Surrounding House Nameplates in Contemporary Japanese Society năm 2024 của tác giả Soichiro Sunami (Đại học Kanagawa), Hyōsatsu còn mang ý nghĩa tâm linh, tương tự con dấu hay bia mộ. Là biểu tượng đại diện cho ngôi nhà, mọi tác động lên tấm biển được tin là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vận mệnh gia chủ. Văn hóa này thực chất nối tiếp truyền thống treo bùa chú trước cửa để xua đuổi tà ma và điềm xui từ xa xưa.
Hỗ trợ dịch vụ công và an ninh
Hyōsatsu đóng vai trò cốt lõi trong hệ thống bưu chính và dịch vụ chuyển phát. Xã hội Nhật Bản hiện đại vẫn duy trì thói quen sử dụng thư tín giấy cho các loại giấy tờ quan trọng như hóa đơn điện nước, thông báo ngân hàng, bảo hiểm hay thư mời nhận việc.
Nhân viên giao hàng tại Nhật Bản thường đến tận nhà mà không gọi điện trước. Nếu gia chủ đi vắng, bưu tá sẽ để lại giấy báo để cư dân chủ động hẹn lại giờ giao. Lúc này, việc xác nhận địa chỉ chính xác qua biển tên là bước bắt buộc. Mọi gia đình đều phải đăng ký thông tin cư trú với bưu cục địa phương.
Tấm biển còn hỗ trợ đắc lực cho công tác lập bản đồ và an ninh. Nhờ hệ thống Hyōsatsu, công ty bản đồ lớn nhất Nhật Bản Zenrin từng huy động 280.000 nhân viên đến từng nhà đối chiếu, tạo ra hệ thống bản đồ quốc gia với độ chính xác lên tới 99,6%.
Biểu tượng của “xã hội niềm tin”
Hyōsatsu tạo ra một ranh giới xã hội. Việc công khai tên họ không bị xem là tiết lộ quyền riêng tư, mà là sự khẳng định Nhật Bản là một “xã hội của niềm tin” thay vì đề phòng.
Theo truyền thống, văn hóa Nhật Bản chú trọng tính gắn kết của hội tự quản khu phố. Các hoạt động chung hay công tác phòng chống, lánh nạn thiên tai đều dựa vào danh sách cư dân. Tấm biển ghi tên trước cửa là lời tuyên bố gia chủ là một phần của cộng đồng, sống minh bạch và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm chung. Sự cởi mở này mang lại cảm giác an tâm cho hàng xóm láng giềng, cảnh sát tuần tra và cả những vị khách lần đầu ghé thăm.
Logic “minh bạch để tạo niềm tin” này cũng lý giải thói quen giao tiếp của người Nhật, luôn trao danh thiếp ghi rõ thông tin cá nhân trong lần đầu gặp mặt, hay xưng tên ngay khi gọi điện thoại.
Các ngôi nhà ở Nhật Bản thường chừa sẵn vị trí gắn biển tên ngay từ khâu thiết kế, xem đây là tiêu chuẩn cơ bản trong kiến trúc. Một tấm biển tên tinh xảo có giá dao động từ 65 USD đến hàng trăm USD.
Tuy nhiên, những năm gần đây, tỷ lệ treo biển có xu hướng giảm do lo ngại về quyền riêng tư và an ninh đô thị. Hiện tại, khoảng 90% nhà riêng biệt lập và 50% căn hộ chung cư cao tầng tại Nhật Bản duy trì thói quen này.
Tại các tòa chung cư, việc ghi rõ số nhà và tên từng hộ trên hòm thư có thể gây nguy hiểm cho những phụ nữ sống một mình nếu bị theo dõi. Để bảo vệ bản thân, phần lớn gia đình hiện đại chọn chỉ ghi “họ”.
Dù có nhiều thay đổi để thích ứng, Hyōsatsu vẫn là một nét văn hóa bám rễ sâu, cân bằng giữa sự cởi mở truyền thống và sự thận trọng của xã hội đương đại
Khảo sát với 2.000 lao động tại Mỹ của JobHire.AI cho thấy 26% đã là bạn với lãnh đạo, quản lý ngoài công việc và 32% khác mong muốn điều đó. Nhiều người nói họ có thêm sự linh hoạt, niềm tin và được chú ý nhiều hơn.
Nhưng dữ liệu cũng chỉ ra rằng các căng thẳng sâu hơn như ranh giới trong mối quan hệ dần bị xóa nhòa, cảm giác thiên vị khiến các nỗ lực bị phủ nhận có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiệp.
54% cho biết việc kết bạn với quản lý khiến ranh giới nghề nghiệp trở nên mờ nhạt, khó tách biệt giữa hiệu suất và quan hệ cá nhân. Những trao đổi vốn không chính thức có thể dần ảnh hưởng đến quyết định về công việc, phản hồi và cơ hội.
Theo thời gian khó xác định phản hồi của sếp đang dựa trên năng lực của bạn hay mối quan hệ. Điều này làm việc trao đổi thẳng thắn về hiệu suất và lộ trình nghề nghiệp trở nên khó khăn khi quản lý ngại phê bình và nhân viên cũng ngại yêu cầu góp ý.
46% cảm thấy bị áp lực phải phản hồi sếp ngoài giờ. Tin nhắn sau giờ làm hoặc cuối tuần trở nên khó bỏ qua khi có quan hệ cá nhân. Mối quan hệ này có thể biến thành nghĩa vụ ngầm khiến ranh giới giữa công việc và đời sống riêng bị xóa mờ.
Ngay cả khi không có yêu cầu rõ ràng, nhân viên vẫn có thể tự tạo áp lực phải duy trì sự hiện diện trước mặt sếp. Điều đó có thể dẫn đến mệt mỏi, làm bạn thiếu thời gian hồi phục năng lượng cần thiết.
42% lo ngại việc đánh giá hiệu suất trở nên thiếu công bằng khi có yếu tố quan hệ cá nhân. Nhân viên sẽ không biết sự ghi nhận là do năng lực hay do thân thiết với sếp. Ngược lại những lời phê bình có thể bị giảm nhẹ hoặc thiếu nhất quán. Sự mơ hồ này làm cho nhân viên không hiểu rõ các tiêu chí để phát triển trong sự nghiệp, ảnh hưởng đến động lực và khả năng cải thiện bản thân.
38% cho biết cảm thấy có lỗi khi nói "không" với quản lý nếu giữa họ còn có tình bạn. Những trao đổi công việc mang tính cá nhân hơn khiến nhân viên ngại từ chối, hỏi lại hoặc nêu vấn đề.
Hệ quả là dễ nhận quá nhiều việc, khối lượng công việc tăng lên khó kiểm soát. Nếu thiếu ranh giới rõ ràng, mối quan hệ có thể chuyển từ hỗ trợ sang đòi hỏi.
Sự thân thiết có thể giúp tăng mức độ được chú ý nhưng không đồng nghĩa với phát triển nghề nghiệp thực sự. Những tương tác thoải mái, hàng đống việc đều đến tay bạn xử lý có thể tạo cảm giác "thăng tiến" giả tạo nhưng không có gì là chính thức. Thay vào đó cần xây dựng mối quan hệ dựa trên kỳ vọng rõ ràng và kết quả cụ thể.
75% cho biết sếp là nguồn gây căng thẳng đáng kể và xem việc cố gắng kết thân với sếp như cách đối phó thay vì giải quyết gốc rễ. Điều này chỉ giảm áp lực tạm thời nhưng có thể trì hoãn các quyết định cần thiết như thiết lập ranh giới rõ ràng với sếp hoặc tìm cơ hội việc làm mới.
Mỗi cá nhân có tiêu chuẩn riêng về sự thu hút. Các chuyên gia tâm lý cho biết, nếu băn khoăn về sức hút của bản thân, bạn có thể quan sát phản ứng của những người xung quanh.
Thường xuyên nhận lời khen về phong cách
Chuyên gia khai vấn Grayson Peter Jay (Canada) cho biết dù bạn diện đồ sang trọng dự tiệc hay chỉ mặc trang phục thoải mái thường ngày, việc nhận được lời khen là minh chứng cho sức hút tự nhiên.
"Nếu lời khen đến từ nhiều người khác nhau, điều đó cho thấy bạn có khả năng nổi bật và tạo ấn tượng giữa đám đông", Jay nói.
Thu hút sự chú ý khi xuất hiện
Nếu bạn bước vào một căn phòng và nhận thấy mọi người xung quanh dừng việc đang làm để nhìn về phía mình, đó là dấu hiệu của sự hấp dẫn.
Tuy nhiên, có một thực tế là những người sở hữu vẻ ngoài nổi bật đôi khi nhận được ít lời mời hẹn hò hơn. Theo nghiên cứu của tiến sĩ Aaron Ben (Đại học Haifa, Israel), vẻ đẹp quá ấn tượng có thể tạo ra áp lực tâm lý, khiến người khác e ngại hoặc thiếu tự tin khi tiếp cận. Trong trường hợp này, việc chủ động bắt chuyện trước sẽ chứng minh bạn là người thú vị, có chiều sâu tâm hồn bên cạnh ưu thế ngoại hình.
Người khác ngạc nhiên khi bạn độc thân
Phản ứng này xuất phát từ tâm lý mặc định rằng một người cuốn hút chắc chắn đang trong một mối quan hệ.
Nhà trị liệu hôn nhân Susan Saint-Welch (Mỹ) khuyên bạn không nên hạ thấp tiêu chuẩn chọn bạn đời chỉ vì bản thân đang độc thân.
"Cách bạn cảm nhận về bản thân sẽ quyết định đối tượng mà bạn thu hút. Khi sở hữu nguồn năng lượng tích cực, bạn sẽ kết nối được với những người phù hợp và biết trân trọng giá trị của bạn", chuyên gia cho biết.
Sức hút tự nhiên không chỉ nằm ở đường nét gương mặt mà còn ở phong thái tự tin, khiến những người xung quanh cảm thấy thoải mái khi ở cạnh bạn.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị thành công cho bệnh nhân N.V.T (66 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, khó thở nghiêm trọng.
Theo người nhà, ông T. có thói quen nhai đá viên để giải nhiệt nhanh sau mỗi lần đi đánh bóng hoặc đi ngoài trời nắng về.
Khai thác tiền sử bệnh, được biết 2 ngày trước khi nhập viện, ông bắt đầu đau họng, đau amidan kèm sốt cao. Chỉ sau một ngày, tình trạng nhanh chóng chuyển nặng, ông xuất hiện triệu chứng khó nuốt, khó thở và được người nhà đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Bác sĩ Trịnh Thùy Liên, chuyên khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, người trực tiếp điều trị cho biết: Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng niêm mạc họng viêm đỏ, lưỡi gà nề mọng. Khối phồng có điểm mủ trắng đẩy phồng thành bên họng, viêm phù nề lan tỏa toàn bộ thanh quản. Đặc biệt, nắp thanh thiệt phù nề hình ‘mõm cá mè’, khiến khe thở thanh môn bị chít hẹp, ứ đọng nhiều đờm rãi.
Kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng: Số lượng bạch cầu tăng cao, định lượng CRP (chỉ số viêm) tăng lên 55.1 mg/L. Chụp cắt lớp vi tính cho thấy xuất hiện ổ áp xe quanh amidan trái kích thước lên tới 16×41 mm, kèm theo các tổn thương vôi hóa gây hẹp vùng hầu họng và đường thở. Bệnh nhân được chẩn đoán áp xe quanh amidan trái thể dưới, viêm phù nề thanh thiệt cấp.
Theo Bác sĩ Trịnh Thùy Liên, đây là ca bệnh khó do bệnh nhân lớn tuổi, ổ áp xe nằm ở vị trí phức tạp (thể dưới) và đường thở đã bị chít hẹp gần như hoàn toàn. Việc đặt ống thở qua đường miệng để gây mê phẫu thuật đối mặt với nguy cơ thất bại cao.
"Nếu không đặt được ống thở, chúng tôi buộc phải mở nội khí quản qua da để hỗ trợ thở máy. Rất may, nhờ kinh nghiệm xử trí, ê-kíp đã đặt nội khí quản thành công, tạo điều kiện thuận lợi để chích rạch, dẫn lưu ổ áp xe", bác sĩ Trịnh Thùy Liên chia sẻ.
Sau 5 ngày điều trị tích cực và thực hiện thủ thuật chích dẫn lưu ổ áp xe, sức khỏe của ông T. đã hồi phục ổn định và được xuất viện.
Các bác sĩ cho biết, khi cơ thể đang nóng sau vận động hoặc đi nắng, việc uống nước đá lạnh đột ngột có thể tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ lớn tại vùng họng. Điều này khiến niêm mạc họng và amidan bị kích thích mạnh, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây viêm và hình thành ổ áp xe.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nên từ bỏ thói quen nhai đá, uống nước lạnh thường xuyên vì việc này không chỉ ảnh hưởng tới răng miệng mà còn làm tăng nguy cơ viêm họng, viêm amidan kéo dài và các biến chứng như áp xe quanh amidan. Đặc biệt không uống nước quá lạnh khi vừa đi nắng về. Nên uống nước ấm hoặc nước lọc ở nhiệt độ phòng, uống từng ngụm nhỏ để cơ thể thích nghi dần. Với trường hợp của ông T., sau 1 tháng khi tình trạng viêm ổn định, ông cần thực hiện phẫu thuật cắt amidan để triệt tiêu nguy cơ tái phát.
Áp xe amidan thể dưới là một biến chứng nguy hiểm. Nếu người dân thấy các dấu hiệu đau họng kèm khó nuốt, khó thở và sốt cao, cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được xử lý kịp thời, tránh nguy cơ suy hô hấp dẫn đến tử vong.
Các bác sĩ cũng lưu ý, nhiều người chủ quan với triệu chứng đau họng, tự mua thuốc điều trị tại nhà hoặc cố chịu đựng nên khi nhập viện, ổ áp xe đã lan rộng, gây nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
