Trước diễn biến phức tạp của thời tiết nắng nóng, nguy cơ ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm có xu hướng gia tăng, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể trường học, các cơ quan chức năng tại Tp.Huế đã chủ động tăng cường công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm trên địa bàn.
Theo đó, nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện cơ sở vật chất khu vực bếp, nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, quy trình sơ chế, chế biến, lưu mẫu thức ăn, hồ sơ sức khỏe của nhân viên nấu ăn và các điều kiện bảo đảm vệ sinh trong quá trình tổ chức bữa ăn bán trú.
Cụ thể, tại phường Thuận Hoá, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành của phường do ông Nguyễn Bá Vương, Phó Trưởng phòng Văn hoá – Xã hội UBND phường làm Trưởng đoàn, cùng thành viên các phòng, ban, trạm Y tế, Công an phường đã tiến hành kiểm tra đột xuất tại các Trường tiểu học Trường An ở 177 Phan Bội Châu và Trường mầm non Vĩnh Ninh ở 62 Nguyễn Huệ.
Qua kiểm tra, đoàn ghi nhận cả hai đơn vị đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong đó, khu vực bếp ăn thông thoáng, sạch sẽ, trang bị đầy đủ bảo hộ cho nhân viên, nguyên liệu thực phẩm có hợp đồng, hóa đơn chứng từ rõ ràng, thực hiện lưu mẫu thức ăn đúng quy định.
Bên cạnh đó, đoàn kiểm tra đề nghị Ban giám hiệu hai nhà trường nghiêm túc tiếp thu, khắc phục các hạn chế và tiếp tục duy trì tốt các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền đến phụ huynh, học sinh về việc lựa chọn thực phẩm an toàn, nói không với hàng rong không rõ nguồn gốc trước cổng trường.
Trong khi đó, tại phường Vỹ Dạ, Tp.Huế, đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm phường do bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường làm Trưởng đoàn đã tổ triển khai đợt kiểm tra đầu tiên tại Trường mầm non Xuân Phú và mầm non Thủy Vân.
Quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra đã tập trung kiểm tra việc rà soát hồ sơ, sổ sách theo quy định như: Sổ kiểm thực 3 bước, hồ sơ khám sức khỏe của nhân viên, sổ theo dõi phòng chống ngộ độc thực phẩm, hợp đồng cung ứng nguyên liệu… Đồng thời, đoàn tiến hành kiểm tra thực tế tại khu vực bếp ăn, tiến hành test nhanh bằng dung dịch lugol các dụng cụ ăn uống như chén, bát, muỗng, kiểm tra điều kiện vệ sinh môi trường, nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến và bảo quản thực phẩm.
Kết quả kiểm tra cho thấy, các trường cơ bản thực hiện nghiêm túc các quy định về an toàn thực phẩm, bếp ăn được bố trí gọn gàng, sạch sẽ, cách xa nguồn ô nhiễm, nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng, quy trình chế biến đảm bảo theo quy định. Bên cạnh đó, đoàn cũng kịp thời hướng dẫn, nhắc nhở một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học.
Chị Hoàng Thị Ái N., một phụ huynh ở Tp.Huế chia sẻ, là một phụ huynh, chị cảm thấy rất mừng và ủng hộ việc các cơ quan chức năng vào cuộc quyết liệt để kiểm tra về an toàn thực phẩm tại các bếp ăn của các trường học.
“Hầu như các cháu đều dành thời gian trong ngày ở trường và bữa ăn học đường đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe cũng như sự phát triển của các cháu. Chính vì vậy, vấn đề về đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho các cháu là điều rất cần được quan tâm”, chị N. thông tin.
Trao đổi với PV, bà Trần Thị Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường Vỹ Dạ cho biết, hiện nay, UBND phường Vỹ Dạ đang trực tiếp quản lý số lượng lớn các cơ sở liên quan đến thực phẩm, bao gồm 105 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, 131 cơ sở thức ăn đường phố, 25 bếp ăn tập thể tại trường học và 4 cơ sở nấu ăn lưu động. Đây là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được quản lý chặt chẽ, đặc biệt là đối với các bếp ăn tập thể, căng tin trường học – nơi phục vụ đối tượng trẻ em.
Theo bà Ngọc, trong thời gian tới, nhằm tiếp tục duy trì và nâng cao hiệu quả công tác đảm bảo an toàn thực phẩm, đặc biệt là phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong trường học, UBND phường Vỹ Dạ sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát theo hướng thường xuyên, liên tục và có trọng tâm, trọng điểm; trong đó chú trọng hậu kiểm đối với các cơ sở chưa đảm bảo các quy định về ATTP. Việc giám sát sẽ bám sát theo phân cấp quản lý tại Quyết định số 82/2025/QĐ-UBND của UBND thành phố, nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, không để xảy ra các sự cố mất an toàn thực phẩm.
Thứ hai, đẩy mạnh công tác tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về an toàn thực phẩm cho đội ngũ quản lý, nhân viên trực tiếp chế biến tại các bếp ăn tập thể, căn tin trường học cũng như các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố. Qua đó, nâng cao nhận thức, kỹ năng thực hành và ý thức trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm.
Thứ ba, tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng nhằm nâng cao nhận thức của các cơ sở kinh doanh, nhà trường, phụ huynh và cộng đồng về tầm quan trọng của an toàn thực phẩm, từ đó tạo sự chuyển biến tích cực trong việc chấp hành các quy định pháp luật.
Giống như nhiều khu vực nông thôn khác ở châu Âu, ngôi làng đang phải đối mặt với tình trạng suy giảm dân số kéo dài từ những năm 1980.
Trước thực trạng đó, chính quyền địa phương quyết định triển khai chương trình "tái định cư" nhằm thu hút người dân từ nơi khác đến sinh sống và làm việc, từng bước hồi sinh ngôi làng.
Theo chương trình, những người được chấp nhận sẽ được bố trí ở miễn phí trong các căn hộ vừa được cải tạo khang trang và có việc làm ổn định.
Cư dân không phải trả tiền thuê nhà, chỉ chi trả các chi phí sinh hoạt cơ bản như nước và gas. Điện năng tại đây phần lớn được cung cấp từ hệ thống năng lượng mặt trời lắp trên mái nhà, giúp giảm đáng kể chi phí.
Đối với các gia đình có con nhỏ, chính quyền vùng Castilla và León sẽ hỗ trợ toàn bộ chi phí xe đưa đón học sinh đến trường tại Berlanga de Duero, giúp cha mẹ yên tâm. Ngoài ra, làng cũng trang bị hệ thống Internet tốc độ cao để hỗ trợ những người làm việc từ xa.
Sức hút của chương trình này lớn tới mức chỉ chưa đầy một tuần, làng đã nhận được hơn 100 đơn đăng ký từ khắp cả nước.
Theo ông Rodrigo Gismera, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Arenillas, các ứng viên rất đa dạng, từ những người mệt mỏi với nhịp sống xô bồ nơi phố thị, đến người dân vùng lân cận tìm kiếm cơ hội thuận tiện hơn, hay những ai coi đây là "cơ hội vàng" để an cư lạc nghiệp.
Soria hiện là một trong những tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi tình trạng suy giảm dân số, vấn đề nhức nhối bủa vây nhiều khu vực vốn được mệnh danh là "Tây Ban Nha trống rỗng".
Nằm cách thủ đô Madrid khoảng hai giờ lái xe, làng Arenillas từng có thời kỳ trù phú nhưng nay chỉ còn vỏn vẹn 40 cư dân thường trú. Vào mùa hè, dân số có thể tăng vọt lên 300 người nhờ những người con xa xứ trở về dự lễ hội Boina Fest vào tháng 8 nhưng sự nhộn nhịp đó chỉ là tạm thời.
Phần lớn thời gian trong năm, Arenillas chìm trong yên lặng với những ngôi nhà "cửa đóng then cài". Ngôi làng diện tích 30km2 này thậm chí không có cửa hàng hay nhà hàng; trường học gần nhất cách xa tới 25km. Sự kết nối hiếm hoi với thế giới bên ngoài là những chuyến xe tải lưu động định kỳ ghé qua để cung cấp bánh mì tươi cho người dân.
Tuy nhiên, cơ hội này không dành cho tất cả mọi người. Chính quyền địa phương yêu cầu người đăng ký phải có "kỹ năng thực tiễn hoặc có thể chuyển đổi linh hoạt", đặc biệt trong các lĩnh vực mà làng đang thiếu hụt, như xây dựng và quản lý cộng đồng.
Dự án đặc biệt ưu tiên các gia đình có trẻ nhỏ nhằm duy trì và phát triển hệ thống trường học địa phương. Trẻ em sẽ được hỗ trợ đưa đón miễn phí đến trường tại Berlanga de Duero, cách làng khoảng 20 phút di chuyển bằng ô tô, theo DM.
Những người quan tâm cần gửi hồ sơ cá nhân, giới thiệu về bản thân và gia đình, nêu rõ lý do vì sao muốn đến Arenillas sống. Hồ sơ cần thể hiện rõ các kỹ năng có thể đóng góp cho ngôi làng.
Chương trình chủ yếu hướng đến công dân Tây Ban Nha hoặc những người đã có quyền làm việc hợp pháp tại nước này. Các ứng viên quốc tế cần lưu ý đến các yêu cầu về thị thực và cư trú nếu muốn tham gia.
Không chỉ Tây Ban Nha, nhiều quốc gia khác cũng triển khai chính sách tương tự nhằm ứng phó tình trạng già hóa dân số và làn sóng di cư về đô thị.
Tại thị trấn Albinen (Thụy Sĩ), chính quyền hỗ trợ khoảng 23.600 bảng Anh (hơn 840 triệu đồng) cho mỗi người lớn và 9.400 bảng Anh (hơn 330 triệu đồng) cho mỗi trẻ em khi chuyển đến sinh sống. Tuy nhiên, người tham gia phải mua bất động sản trị giá tối thiểu 189.000 bảng Anh (khoảng 6,7 tỷ đồng) và cam kết sinh sống tại đây ít nhất 10 năm.
Vị đắng của măng tươi đến từ hai nhóm hợp chất glycoside (taxiphyllin) và phenolic tập trung ở phần vỏ, kẽ mô và lớp thịt măng bao quanh lõi. Cả hai nhóm chất này đều tan trong nước muối loãng hoặc có tính acid nhẹ.
Chính vì vậy, nấu lâu không phải chìa khóa duy nhất để khử đắng. Điều quan trọng là tạo điều kiện cho các phân tử đắng thoát ra ngoài và trung hòa môi trường phù hợp.
Bộ ba tác động giúp măng tươi giảm đắng vẫn giòn ngon.
Thẩm thấu: Nước muối loãng đóng vai trò như một chiếc nam châm, kéo "chất đắng" từ măng ra ngoài nhanh hơn nhiều so với nước thường.
Môi trường acid nhẹ: Một chút chanh hoặc giấm sẽ làm nhiệm vụ bẻ gãy các liên kết phenolic, từ đó làm dịu đi cảm nhận vị chát trên đầu lưỡi.
Nhiệt độ vừa đủ: Chỉ cần chần măng ở mức nóng già đủ để các mô sợi mở đường cho hợp chất đắng thoát đi mà không làm măng bị mềm, mất đi độ giòn nếu luộc lâu.
Quy trình 10 phút khử đắng cho măng tươi
Chuẩn bị (3 phút): Măng sau khi thái miếng đem bóp nhẹ bằng nước muối loãng rồi ngâm khoảng 3 phút để thẩm thấu.
Luộc nhanh (3 phút): Luộc măng nhanh khoảng 3 phút, thêm 1-2 thìa giấm hoặc một chút nước cốt chanh.
Sốc lạnh (1 phút): Vớt măng ra xả ngay dưới vòi nước lạnh. Bước này không chỉ giúp măng giòn mà còn rửa trôi lớp nước đắng vừa được kéo ra.
Cân bằng vị (3 phút): Trước khi nấu, hãy ướp măng với chút muối hoặc nước mắm trong 5 phút. Vị mặn nhẹ sẽ giúp măng đậm đà trở lại, tạo nên sự cân bằng hoàn hảo sau quá trình khử đắng.
Nhiều kinh nghiệm dân gian xưa thực ra có cơ sở khoa học. Người nội trợ xưa thường ngâm măng với nước gạo vì loại nước này hơi có tính acid và chứa enzyme lên men tự nhiên, giúp giảm vị đắng. Một nhúm muối khi chần măng cũng dựa đúng nguyên lý thẩm thấu.
Một số vùng còn xào măng với dầu hoặc mỡ trước khi nấu canh. Việc này tạo lớp màng chất béo bao bọc phân tử đắng, giúp món ăn hài hòa hơn. Những mẹo truyền miệng này cho thấy người Việt hiểu nguyên lý "khử đắng bằng môi trường" từ rất lâu, dù không gọi tên bằng khoa học hiện đại.
Sinh ra ở vùng đất cuối trời Nam, Lâm Quốc Nhựt - xã Cái Đôi Vàm, tỉnh Cà Mau (31 tuổi), người sáng lập Công ty TNHH Nông nghiệp mặn Halofai - không xa lạ với hình ảnh những bụi ô rô mọc chen chúc ven bờ vuông. Trong ký ức của nhiều nông dân, đây là loại cây dại cần dọn sạch để thuận tiện nuôi tôm.
Sau thời gian rời quê lên TP.HCM làm nhiều công việc khác nhau, Nhựt trở về với mong muốn tìm hướng phát triển nông nghiệp ngay trên vùng đất nhiễm mặn.
Trong bối cảnh hạn mặn ngày càng gay gắt, con tôm, con cua ngày càng bấp bênh do dịch bệnh, anh bắt đầu nhìn lại những loài cây vốn bị xem là vô dụng.
Cây ô rô trở thành lựa chọn đáng chú ý khi mà loài này có khả năng chịu mặn tốt, sinh trưởng tự nhiên ở môi trường nước lợ, không cần chăm sóc nhiều. Điều quan trọng hơn, theo các tài liệu đông y, ô rô còn có giá trị dược liệu.
Từ ý tưởng đó, Nhựt bắt đầu hành trình nghiên cứu và thử nghiệm. Không có sẵn tài liệu hay công nghệ, anh vừa học vừa làm, từ cách thu hái, sơ chế đến chế biến. Những mẻ thử nghiệm ban đầu thất bại, sản phẩm chưa đạt yêu cầu, nhưng anh vẫn kiên trì điều chỉnh.
Sau gần hai năm, các sản phẩm từ cây ô rô dần hoàn thiện. Từ một loài cây mọc hoang, ô rô được chế biến thành trà, muối thực vật và một số dòng sản phẩm phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe.
Không dừng lại ở đó, Nhựt còn xây dựng vùng nguyên liệu bằng cách hợp tác với người dân địa phương. Những bụi ô rô trước đây bị chặt bỏ, nay được giữ lại, chăm sóc có chọn lọc để phục vụ sản xuất.
Sự thay đổi này không chỉ giúp tận dụng nguồn tài nguyên sẵn có, mà còn góp phần tạo thêm thu nhập cho người dân. Thay vì mất công dọn bỏ, nông dân có thể khai thác chính loài cây mọc ven bờ vuông để bán cho anh Nhựt với giá khoảng 10.000 đồng/kg (loại khô).
Theo Nhựt, câu chuyện của cây ô rô cho thấy cách tiếp cận khác trong sản xuất nông nghiệp: không chống lại điều kiện tự nhiên, mà tìm cách thích nghi và khai thác những gì sẵn có.
Hiện nay, các sản phẩm từ ô rô đã bắt đầu có mặt trên thị trường, từng bước được người tiêu dùng đón nhận. Một số đơn vị cũng tìm đến đặt mua nguyên liệu để chế biến sâu hơn.
Hiện tại anh Nhựt đã xây dựng được nhà xưởng và trang thiết bị máy móc khoảng 10 tỉ đồng, mỗi năm lợi nhuận từ bán các sản phẩm ra thị trường khoảng 1 tỉ đồng.
Anh Nhựt đã xây dựng được vùng nguyên liệu ổn định khoảng 10ha đất trồng cây ô rô dưới bờ vuông tôm, trên bờ anh phát triển thêm cây sơ ri và đưa ra thị trường sản phẩm nước cốt sơ ri nguyên chất.
Từ một loài cây dại từng bị người dân xem như là cỏ dại trên bờ vuông tôm, ô rô đang dần có chỗ đứng mới. Với Nhựt, đó không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp, mà còn là cách nhìn lại giá trị của những gì tưởng chừng bị bỏ quên trên chính mảnh đất quê hương.
