Kể từ năm 2022, ít nhất 10 nhà khoa học có liên quan các dự án nhạy cảm của chính phủ Mỹ hay Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã qua đời hoặc mất tích, gần đây nhất là William Neil McCasland, thiếu tướng không quân 68 tuổi đã nghỉ hưu từ năm 2013.
McCasland rời khỏi nhà tại bang New Mexico vào tháng 2, mang theo súng và ví, đến nay vẫn không thấy bất kỳ dấu vết nào. Ông là kỹ sư hàng không vũ trụ, từng giữ nhiều vị trí nhạy cảm liên quan đến các chương trình công nghệ và không gian của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Các trường hợp khác thu hút nhiều chú ý là Monica Jacinton Reza, kỹ sư hàng không vũ trụ chuyên về động cơ tên lửa, mất tích tháng 6/2025 khi leo núi tại Los Angeles, chuyên gia về vật lý nhiệt hạch và plasma Nuno Loureiro của Viện Công nghệ Massachusetts, nhà vật lý thiên văn Carl Grillmair thuộc Viện Công nghệ California đều bị bắn chết tại nhà vào tháng 12/2025 và tháng 2/2026.
Loạt sự việc làm dấy lên ngày càng nhiều đồn đoán trên mạng xã hội rằng một số người có thể đã trở thành mục tiêu trong một nỗ lực che giấu những gì chính phủ biết về các hiện tượng bay chưa xác định (UAP/UFO) hoặc bị kẻ thù của Mỹ nhắm đến.
Theo các chuyên gia, những giả thuyết tương tự vốn luôn tồn tại trên mạng xã hội, nhưng hiếm khi lan rộng đến mức thu hút giới chức Mỹ phải xem xét.
“Một thuyết âm mưu thông thường chỉ xuất hiện rồi nhanh chóng lắng xuống”, Joseph Uscinski, giáo sư tại Đại học Miami chuyên nghiên cứu về các thuyết âm mưu, nói. “Lần này, câu chuyện trở nên khác biệt vì có đặc vụ chính phủ trực tiếp vào cuộc điều tra”.
Bình luận viên cánh hữu Tim Pool năm 2025 đã dành hẳn một số trên podcast do ông sáng lập để nói về vụ sát hại Loureiro, cho rằng sự việc có thể liên quan đến các nghiên cứu của nhà vật lý này về năng lượng sạch. Giới chức cho biết nghi phạm là Claudio Valente, bạn học cũ cùng ngành kỹ thuật với Loureiro. Trước đó một ngày, Valente đã xả súng tại Đại học Brown, khiến hai sinh viên thiệt mạng.
Sau đó, một số nhà sáng tạo nội dung, trong đó có cây viết bảo thủ Jessica Reed Kraus, đặt giả thuyết cái chết của Loureiro có thể liên quan đến vụ sát hại nhà vật lý thiên văn Grillmair.
“Bài viết bùng nổ ngay sau khi tôi đăng lên Instagram”, Kraus nói, thêm rằng đây là nội dung được chia sẻ nhiều nhất trên tài khoản của cô. “Và rồi mọi thứ cứ thế lan rộng”.
Những thông tin này thổi bùng các đồn đoán vốn âm ỉ về khả năng tồn tại liên hệ giữa các sự việc. Vụ mất tích của tướng không quân về hưu McCasland càng khiến các giả thuyết lan rộng mạnh hơn, đặc biệt sau khi một văn phòng Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) tại địa phương tham gia tìm kiếm.
“Chuyện gì đang xảy ra với các nhà khoa học không gian của chúng ta vậy?!”, một tài khoản chuyên về UFO nổi tiếng trên X viết, kèm ảnh ghép của Loureiro, Grillmair và McCasland.
Vào tháng 3, một bài đăng mang tính suy đoán đã lan truyền rộng rãi trong cộng đồng chuyên về UFO. Nội dung bài đăng liên kết 9 nhà khoa học khác nhau, trong đó có Loureiro, Grillmair, McCasland, Reza và Melissa Casias – nhân viên phòng thí nghiệm Los Alamos ở bang New Mexico đã mất tích từ tháng 6/2025. Los Alamos cũng là cái tên thường xuyên xuất hiện trong các thuyết âm mưu về UFO.
Đến giữa tháng 3, giả thuyết này bắt đầu lan sang truyền thông chính thống, xuất hiện trên NewsNation và New York Post, trước khi được Fox News và Daily Mail tiếp tục khai thác.
“Chúng ta chưa biết các sự việc này có liên quan đến nhau hay không, nhưng việc có quá nhiều nhà khoa học hàng đầu bị sát hại hoặc mất tích chỉ trong chưa đầy một năm rõ ràng là dấu hiệu rất đáng báo động”, người dẫn chương trình Fox News Jesse Watters nói. Watters lưu ý vụ McCasland mất tích xảy ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ công khai hồ sơ liên quan UFO.
Bình luận viên Pool tiếp tục đặt câu hỏi liệu những nhà khoa học này có tham gia nghiên cứu về UFO hay “dự án vũ khí đặc biệt” nào đó hay không.
Những thuyết âm mưu lan truyền trên Internet này khiến Tổng thống Trump chú ý. Ông chủ Nhà Trắng hồi đầu tháng 4 cho biết ông đã tham gia một cuộc họp có nội dung bàn về vấn đề.
“Tôi hy vọng đây chỉ là những sự việc ngẫu nhiên”, ông Trump nói. “Nhưng trong số đó có cả người rất quan trọng, chúng tôi sẽ điều tra làm rõ”.
FBI ngày 20/4 thông báo mở cuộc điều tra nhằm tìm kiếm bất kỳ liên hệ nào nếu có giữa các vụ mất tích và tử vong của khoảng 10 nhà khoa học, nhân viên chính phủ trong vài năm vừa qua. FBI sẽ phối hợp với Bộ Quốc phòng Mỹ, Bộ Năng lượng cùng lực lượng hành pháp địa phương để tìm câu trả lời.
Ủy ban Giám sát Hạ viện cùng ngày cho biết sẽ tiến hành cuộc điều tra riêng, đồng thời yêu cầu Bộ Quốc phòng, Bộ Năng lượng, FBI và NASA cung cấp báo cáo tóm tắt về “các vụ mất tích và tử vong của những cá nhân có quyền tiếp cận thông tin khoa học nhạy cảm của Mỹ”.
Trong khi đó, một số thành viên gia đình của những nhà khoa học nói trên bác bỏ thuyết âm mưu.
“Công chúng nên hiểu rằng các nhà khoa học cũng qua đời như bất kỳ ai khác, và không nên suy diễn quá mức về điều này”, gia đình của Amy Eskridge, nhà nghiên cứu chuyên về điện toán lượng tử và nghiên cứu điều chỉnh trọng lực qua đời năm 2022, nói.
Michael David Hicks, nhà vật lý tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực NASA, chuyên nghiên cứu sao chổi và tiểu hành tinh, qua đời năm 2023. Con gái Hicks nói ông đã phải chống chọi với các vấn đề sức khỏe trong thời gian dài và những suy đoán gần đây trên mạng khiến gia đình cảm thấy bất an.
“Dựa trên những gì tôi biết về cha, không có bất kỳ logic nào cho thấy ông có liên quan tới cuộc điều tra liên bang mà người ta đang đồn đoán”, cô nói với CNN. “Tôi không hiểu vì sao cái chết của cha tôi lại bị đem gắn với những vụ mất tích của các nhà khoa học khác”.
Trước đó, 2 công dân Mỹ đã thiệt mạng do tai nạn xe cộ ở bang miền bắc Chihuahua hôm 19.4. Hai nhà điều tra người Mexico ngồi cùng xe cũng tử vong. Đài CBS và các cơ quan truyền thông khác của Mỹ đưa tin 2 nạn nhân là đặc vụ CIA.
Còn Đại sứ quán Mỹ tại Mexico chỉ xác nhận họ là nhân viên của sứ quán chứ không bình luận thêm. Nhưng nhiều thông tin cho rằng đó là 2 đặc vụ của Cơ quan tình báo Mỹ (CIA).
Đến ngày 22.4 (giờ địa phương), Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho hay phía cơ quan chức năng đang mở cuộc điều tra nhằm xác định liệu những cá nhân trong vụ tai nạn vào thời điểm đó đang lén lút tham gia một chiến dịch an ninh nội địa mà không xin phép hay không. Trước báo giới, bà Sheinbaum khẳng định quân đội nước này không hề nắm được thông tin rằng có người nước ngoài tham dự chiến dịch.
Cùng ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump mong đợi sự cảm thông từ người đồng cấp Sheinbaum đối với 2 sinh mạng người Mỹ đã mất. Và chính quyền ông Trump mong muốn tăng cường hợp tác với Mexico.
Vụ việc làm dấy lên tranh cãi giữa hai nước trong bối cảnh hoạt động phối hợp thực địa giữa lực lượng thực thi pháp luật Mỹ và lực lượng an ninh Mexico hiếm khi được tổ chức, vì đây là vấn đề nhạy cảm về chính trị tại Mexico. Bản thân bà Sheinbaum đã phản đối việc chính quyền ông Trump muốn thực hiện các cuộc không kích hoặc triển khai bộ binh để trừ khử các băng nhóm ma túy trên lãnh thổ nước này.
"Mỹ cam kết sẽ cho Iran toàn quyền tiếp cận 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa trong vòng 60 ngày, để số tiền này có thể được chuyển đến và sử dụng tại các ngân hàng được Iran chỉ định mà không chịu bất kỳ hạn chế nào", đài truyền hình nhà nước Iran ngày 30/5 cho biết.
Đầu tuần này, một nguồn tin nói với AFP rằng thống đốc ngân hàng trung ương Iran đã có mặt trong phái đoàn tới Qatar "để thảo luận về các khoản tiền bị đóng băng, vốn được đề cập trong bản ghi nhớ như một phần của thỏa thuận cuối cùng có thể đạt được".
Khối tài sản trị giá 100-123 tỷ USD của Iran đang bị đóng băng ở nước ngoài do các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Tehran từ lâu đã yêu cầu được "rã băng" số tài sản này để giảm bớt áp lực kinh tế trong nước.
Bản tin của truyền hình nhà nước Iran cũng cho biết nước này sẽ tiếp tục quản lý eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Tuy nhiên, đài này cho hay đây là dự thảo "chưa chính thức", đồng nghĩa chưa đạt được sự thống nhất hoàn toàn từ phía Mỹ.
Một ngày trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những mô tả chi tiết của ông về một thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran. Ông Trump nhấn mạnh rằng "sẽ không có khoản tiền nào được trao cho đến khi có thông báo mới", điều mà các hãng truyền thông Iran nhanh chóng bác bỏ.
Tổng thống Trump cũng nói rằng Iran sẽ mở cửa trở lại eo biển Hormuz "cho hoạt động vận tải hàng hải mà không bị hạn chế". Mỹ đã nhiều lần tuyên bố việc Iran duy trì quyền kiểm soát đối với huyết mạch hàng hải này là không thể chấp nhận được.
Các nguồn tin của Mỹ nói với AFP rằng thỏa thuận đang chờ chữ ký phê chuẩn của ông Trump, nhưng ông vẫn chưa đưa ra quyết định sau cuộc họp tại Phòng Tình huống ở Nhà Trắng ngày 29/5. Tổng thống Mỹ tuyên bố chỉ ký kết thỏa thuận có lợi cho Mỹ và "đáp ứng các lằn ranh đỏ của mình".
Một ngày sau, khi tham dự Đối thoại Shangri-La ở Singapore, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho hay Washington "hoàn toàn có khả năng" tái khởi động chiến tranh nếu cần thiết, đồng thời nói thêm "kho dự trữ vũ khí của chúng tôi hoàn toàn đáp ứng được điều đó".
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị chịu trách nhiệm cho hoạt động quân sự của Washington ở Trung Đông, đăng trên X rằng lực lượng Mỹ "vẫn hiện diện và duy trì trạng thái cảnh giác trên khắp khu vực".
Mặc dù lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 phần lớn được duy trì, hai bên vẫn chứng kiến những cuộc đụng độ nhỏ. Tuy nhiên, hoạt động ngoại giao đã được các bên duy trì, bao gồm cả việc ngăn chặn giao tranh giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon, nơi Iran nhấn mạnh phải là một phần của thỏa thuận tiềm năng.
Theo Hãng tin AFP, hôm nay Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ thảo luận các vấn đề gai góc trong quan hệ hai nước khi họ gặp nhau tại Bắc Kinh, với vấn đề Iran, thương mại, Đài Loan... dự kiến nằm trong chương trình nghị sự.
Ông Tập sẽ tiếp đón ông Trump bằng nghi thức long trọng khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau lúc 10h sáng 14-5 theo giờ địa phương tại Đại lễ đường nhân dân. Hai nhà lãnh đạo cũng sẽ dự quốc yến tại đây vào buổi tối.
Tổng thống Mỹ đã đến Bắc Kinh trên chuyên cơ Air Force One vào tối 13-5, cùng các lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ như giám đốc điều hành Jensen Huang của Tập đoàn Nvidia và tỉ phú Elon Musk.
Ông Trump đã được Trung Quốc trải thảm đỏ đón. Ngày 15-5, ông Trump và ông Tập dự kiến sẽ dùng trà và có bữa trưa làm việc trước khi nhà lãnh đạo Mỹ trở về Washington.
Theo Thời báo Hoàn Cầu, các nhà quan sát Trung Quốc kỳ vọng cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo sẽ định hình phương hướng phát triển quan hệ Trung - Mỹ trong giai đoạn tới, đồng thời hy vọng hai cường quốc có thể mở rộng đối thoại và hợp tác, thúc đẩy các chương trình nghị sự tích cực, thu hẹp các vấn đề tiêu cực và quản lý đúng đắn các khác biệt.
Trả lời phỏng vấn trên Đài Fox News ngày 13-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Mỹ cũng hy vọng sẽ có thể thuyết phục Trung Quốc đóng vai trò tích cực hơn trong việc gây sức ép để Iran từ bỏ những hành động hiện nay tại vùng Vịnh.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày 13-5, Thượng viện Mỹ đã bác bỏ một dự luật do Đảng Dân chủ dẫn dắt nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran, cho thấy sự ủng hộ bền vững của Đảng Cộng hòa đối với chiến dịch quân sự này, ngay cả sau khi đã hết thời hạn pháp lý để chính quyền Tổng thống Trump nhận được sự phê chuẩn của các nhà lập pháp nhằm tiếp tục cuộc chiến.
Nghị quyết do Thượng nghị sĩ Jeff Merkley (Đảng Dân chủ, bang Oregon) dẫn đầu đã không được thông qua với tỉ lệ bỏ phiếu 50 - 49, trong đó có 3 nghị sĩ Đảng Cộng hòa cùng gần như toàn bộ phe Dân chủ ủng hộ biện pháp này.
Cuộc bỏ phiếu đánh dấu thêm một thất bại mới đối với các nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Quốc hội Mỹ, những người cam kết sẽ tiếp tục đưa các dự luật về quyền hạn chiến tranh ra bỏ phiếu dù tất cả các nỗ lực trước đó đều thất bại.
Ngày 13-5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết 8 người nhiễm bệnh trong đợt bùng phát virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius đã có kết quả dương tính với chủng Andes - chủng virus Hanta duy nhất có thể lây truyền từ người sang người, theo Hãng tin AFP.
"Có 8 ca được xác nhận bằng xét nghiệm nhiễm chủng Andes, 2 ca nghi nhiễm và 1 ca chưa có kết quả rõ ràng, đang được xét nghiệm thêm" - WHO cập nhật.
Đã có 3 người trên tàu thiệt mạng kể từ khi con tàu khởi hành từ Argentina vào ngày 1-4 để thực hiện hành trình vượt Đại Tây Dương.
Ngày 13-5, Điện Kremlin thông báo thống đốc của hai vùng biên giới Nga giáp Ukraine đã từ chức và những người kế nhiệm họ đã gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin, theo Hãng tin Reuters.
Điện Kremlin cho biết ông Vyacheslav Gladkov, thống đốc vùng Belgorod, và ông Alexander Bogomaz, thống đốc vùng Bryansk, đều từ chức theo nguyện vọng cá nhân. Đây là hai vùng thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công của Ukraine.
Truyền thông Nga tường thuật ông Alexander Shuvayev, một cựu binh, đã trở thành thống đốc mới của vùng Belgorod, trong khi ông Yegor Kovalchuk, chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng, pháp lý và hành chính, được bổ nhiệm làm tân thống đốc Bryansk.
Trang web của Điện Kremlin đăng tải hình ảnh ông Putin gặp cả hai nhân vật này trong ngày 13-5.
Hiện chưa có thông tin về vai trò mới của hai thống đốc từ chức. Được biết thống đốc vùng biên giới Kursk của Nga, ông Alexei Smirnov, từng bị cách chức sau cuộc tấn công quy mô lớn của lực lượng Ukraine vào khu vực này hồi năm 2024, và bị bỏ tù trong năm nay với cáo buộc tham nhũng.
Ngày 13-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo Kiev sẽ cử các chuyên gia tới Latvia để hỗ trợ bảo vệ không phận nước này.
"Chúng tôi sẽ cử các chuyên gia tới Latvia để trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ trực tiếp trong việc bảo vệ không phận. Điều quan trọng là phải cùng nhau tăng cường năng lực phòng thủ của châu Âu" - ông Zelensky viết trên nền tảng X, sau cuộc gặp với Tổng thống Edgars Rinkevics của Latvia tại Bucharest.
Ông cho biết thêm Ukraine cũng muốn ký một thỏa thuận hợp tác sâu rộng hơn với Latvia về máy bay không người lái.
Ngày 13-5, với 54 phiếu thuận và 45 phiếu chống, Thượng viện Mỹ đã chính thức phê chuẩn ông Kevin Warsh làm Chủ tịch mới của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thay thế ông Jerome Powell, người dự kiến kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 6 tới sau quãng thời gian nắm giữ chức vụ lãnh đạo ngân hàng trung ương kể từ năm 2018.
Ông Warsh, 56 tuổi, được phê chuẩn trong cuộc bỏ phiếu được xem là gây chia rẽ lớn nhất từ trước tới nay liên quan đến vị trí người đứng đầu Fed. Đây là lần thứ hai ông Warsh làm việc tại Fed.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các báo cáo kinh tế mới công bố tuần này cho thấy lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed, các dữ liệu cũng cho thấy áp lực giá cả trong chuỗi cung ứng tăng nhanh nhất trong hơn 3 năm qua.
Thị trường tài chính đang giảm kỳ vọng về việc Fed cắt giảm lãi suất và thậm chí bắt đầu tính tới khả năng tăng lãi suất trong năm nay. Trước đó, Tổng thống Trump đã nhiều lần công khai mong muốn Fed giảm lãi suất và từng chỉ trích ông Powell vì chính sách tiền tệ mà ông cho là quá thắt chặt.