Đề cử: Thầy thuốc ưu tú, BS.CKII Trần Thanh Thảo: ‘Tôi hạnh phúc khi thấy bệnh nhân vui’

Nhiều người chỉ lo ngại tác hại của việc thiếu ngủ và cho rằng ngủ càng nhiều càng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học Nature cho thấy cả ngủ quá ít lẫn ngủ quá nhiều đều có thể gây hại. Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu phát hiện thời lượng ngủ không phù hợp có liên quan đến quá trình lão hóa nhanh hơn ở nhiều cơ quan quan trọng như não bộ, tim, phổi và hệ miễn dịch.

Các nhà khoa học từ Trung tâm Y tế Đại học Columbia Irving, Mỹ, với sự dẫn đầu của tiến sĩ Junhao Wen, đã tiến hành phân tích dữ liệu của khoảng 500.000 người tham gia từ Ngân hàng sinh học Anh UK Biobank, trong độ tuổi từ 37 đến 84.

Kết quả cho thấy những người ngủ ít hơn 6 giờ hoặc nhiều hơn 8 giờ có dấu hiệu lão hóa nhanh hơn ở hầu hết mọi cơ quan.

Đáng chú ý, các nhà khoa học tìm ra "khung giờ vàng" cho giấc ngủ là từ 6,4 đến 7,8 tiếng mỗi đêm là tốt nhất, quá trình lão hóa các cơ quan sẽ chậm nhất nếu ngủ trong khung giờ này, theo trang tin khoa học Scitechdaily.

Ngủ sai thời lượng này sẽ phá vỡ sự cân bằng chuyển hóa và hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, kể cả trầm cảm ở người lớn tuổi.

Cụ thể, ngủ không đủ giấc làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính như béo phì, tiểu đường loại 2, tăng huyết áp, bệnh tim thiếu máu cục bộ và rối loạn nhịp tim.

Trong khi đó, cả tình trạng ngủ quá ít lẫn ngủ quá nhiều đều có liên quan đến nguy cơ cao mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn và các rối loạn tiêu hóa như viêm dạ dày, trào ngược dạ dày - thực quản.

Đáng chú ý, ở người lớn tuổi, thời lượng ngủ bất thường còn ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần. Nghiên cứu cho thấy ngủ quá ít có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm một cách trực tiếp, còn ngủ quá nhiều có thể tác động gián tiếp thông qua các cơ chế sinh học khác.

Tiến sĩ Wen chia sẻ: Những phát hiện này ủng hộ ý tưởng rằng giấc ngủ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống não bộ - cơ thể, chứ không chỉ riêng não bộ. Mối liên hệ tổng thể giữa não bộ và cơ thể rất quan trọng vì nó cho thấy thời lượng giấc ngủ là một phần ăn sâu vào toàn bộ sinh lý của con người, với những tác động sâu rộng đến khắp cơ thể.

Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe, cần duy trì thời gian ngủ điều độ và vừa đủ. Tốt nhất nên ngủ từ khoảng 6,5 đến 8 giờ mỗi đêm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trong đuối nước, điều cần làm sớm nhất là giúp trẻ có oxy trở lại. "5 nhịp thở vàng" để cứu trẻ đuối nước ra sao?

Trẻ biết bơi vẫn có thể đuối nước. Nhiều trường hợp đuối nước nếu được sơ cứu đúng ngay từ những phút đầu tiên, trẻ vẫn còn cơ hội sống.

Nhiều phụ huynh nghĩ rằng con đã học bơi thì sẽ an toàn. Nhưng bơi trong hồ bơi và bơi ở sông, ao, kênh rạch hay bơi biển là những chuyện rất khác nhau. Dưới lòng sông có thể có dòng chảy xiết, hố sâu, vùng nước xoáy hoặc khu vực sạt lở mà trẻ không nhận biết được.

Nước lạnh dễ gây chuột rút, đặc biệt khi trẻ hoảng loạn cố bơi ngược dòng để vào bờ sẽ nhanh chóng kiệt sức. Khi bị sặc nước và mất bình tĩnh, trẻ có thể chìm rất nhanh dù trước đó bơi khá giỏi.

Một sai lầm rất nguy hiểm hiện nay là nhiều người vẫn "xóc nước", vác ngược trẻ chạy vòng vòng với hy vọng nước trong phổi chảy ra ngoài. Thực tế cách làm này không đúng theo hướng dẫn hồi sức hiện nay. Phần nước chảy ra chủ yếu là từ dạ dày chứ không phải từ phổi.

Việc xóc nước còn làm tăng nguy cơ trào ngược dịch vào đường thở khiến trẻ ngạt nặng hơn. Quan trọng nhất, nó làm mất "thời gian vàng" để cấp cứu hô hấp. Não thiếu oxy kéo dài chỉ vài phút đã có thể tổn thương nặng nề.

Trong đuối nước, điều cần làm sớm nhất là giúp trẻ có oxy trở lại. Đầu tiên phải thổi ngạt. Theo CDC và Hiệp hội Tim mạch Mỹ, cấp cứu đuối nước mới nhất, cùng với phác đồ 5 nhịp thở của của Hội đồng Hồi sức châu Âu đã đưa kỹ thuật thổi ngạt trở lại vị trí ưu tiên hàng đầu khi cấp cứu đuối nước, thay vì lạm dụng phác đồ "chỉ ép tim" vốn chỉ dành cho người bị đột quỵ tim thông thường.

Khác với nhiều trường hợp ngừng tim ở người lớn do bệnh tim, đuối nước là tình trạng cơ thể bị thiếu oxy trước rồi tim mới ngừng đập sau. Vì vậy trong hồi sức đuối nước, việc thổi ngạt sớm đóng vai trò rất quan trọng.

Ngay khi đưa trẻ lên bờ, hãy nhanh chóng gọi người hỗ trợ gọi cấp cứu 115, đồng thời bắt đầu sơ cứu ngay tại chỗ.

Kỹ thuật thổi ngạt "5 nhịp thở vàng" ban đầu trong đuối nước cần làm đúng và bình tĩnh. Gồm bốn bước:

Bước 1: Đặt trẻ nằm ngửa trên nền cứng, đầu và thân mình nằm thẳng.

Người cấp cứu quỳ bên cạnh đầu trẻ. Nếu quần áo ướt quá dày che kín ngực thì có thể nhanh chóng nới lỏng để dễ quan sát lồng ngực.

Bước 2: Khai thông đường thở.

Một tay đặt lên trán trẻ rồi nhẹ nhàng ngửa đầu ra sau. Tay còn lại dùng hai ngón nâng cằm lên. Động tác này giúp lưỡi không tụt ra phía sau bít kín khí quản. Không nên gập cổ trẻ về phía trước vì sẽ làm đường thở hẹp lại.

Nếu nhìn thấy bùn đất, rong rêu, thức ăn hoặc đờm nhớt trong miệng thì nhanh chóng lấy ra bằng ngón tay quấn khăn sạch. Không cố móc sâu nếu không nhìn thấy dị vật vì có thể làm tắc nghẽn nặng hơn.

Bước 3: Thổi ngạt.

Với trẻ trên 1 tuổi: Một tay vẫn giữ trán để đầu hơi ngửa ra sau. Dùng ngón cái và ngón trỏ của tay đó bịt kín hai lỗ mũi trẻ. Người cấp cứu hít một hơi bình thường, không cần quá sâu. Áp kín miệng mình phủ trọn miệng trẻ để không bị rò hơi ra ngoài.

Với trẻ dưới 1 tuổi: Không cần bịt mũi riêng. Miệng người cấp cứu sẽ bao trùm cùng lúc cả mũi và miệng trẻ vì khuôn mặt trẻ còn nhỏ.

Cách thổi: Thổi chậm và đều trong khoảng 1 giây cho mỗi hơi. Không thổi quá mạnh. Mắt phải nhìn vào lồng ngực trẻ. Dấu hiệu quan trọng nhất cho thấy thổi đúng là lồng ngực trẻ nhô lên nhẹ nhàng theo hơi thổi.

Nếu lồng ngực không nhô lên: Bà con mình cần chỉnh lại tư thế ngửa đầu nâng cằm, kiểm tra miệng có dị vật không rồi thổi lại.

Sau mỗi hơi: Nhấc miệng ra, thả tay bịt mũi (nếu là trẻ lớn), để lồng ngực tự xẹp xuống rồi mới tiếp tục hơi kế tiếp.

Người cấp cứu lặp lại đủ năm lần thổi ngạt liên tục như vậy.

Điều cần tránh: Không xóc nước. Không ép bụng. Không thổi quá mạnh hoặc quá nhanh. Không mất thời gian tìm cách "làm nước chảy ra".

Chỉ cần thổi vừa đủ để lồng ngực nhô lên là đạt yêu cầu.

Sau năm nhịp thở đầu tiên: Nếu trẻ bắt đầu ho, tự thở hoặc cử động, tiếp tục theo dõi và nhanh chóng đưa đến bệnh viện.

Bước 4: Ép tim.

Nếu trẻ vẫn bất tỉnh, không tự thở, bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực theo chu kỳ 30 ép tim + 2 thổi ngạt và gọi 115 càng sớm càng tốt.

Điều quan trọng nhất trong cấp cứu đuối nước là oxy phải đưa đến não càng sớm càng tốt. Nhiều trường hợp chỉ nhờ vài hơi thở đúng cách trong những phút đầu mà trẻ có thể giữ lại được sự sống.

Cần kiên trì thực hiện liên tục cho đến khi nhân viên y tế đến nơi hoặc trẻ có dấu hiệu hồi phục.

Ngay cả khi trẻ đã tỉnh lại sau đuối nước, vẫn phải đưa đến cơ sở y tế để theo dõi vì có thể xuất hiện suy hô hấp hoặc phù phổi muộn sau đó.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Biến chứng sau tiêm chất làm đầy tăng kích cỡ cấp tốc

Bệnh nhân L.A. (41 tuổi, quốc tịch Lào) đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn trong tình trạng cơ quan sinh dục biến dạng nghiêm trọng sau một thủ thuật tăng kích cỡ dương vật. Anh chia sẻ với các bác sĩ, vì muốn "tự tin" hơn với vợ nên anh đã tin theo quảng cáo tăng kích cỡ dương vật và đi tiêm.

Ít ai ngờ rằng mong muốn cải thiện đời sống tình dục lại đẩy người bệnh vào hành trình kéo dài nhiều tháng với những cơn đau đớn, các cuộc phẫu thuật liên tiếp và nguy cơ mất đi chức năng tình dục.

Khoảng vài tháng trước, bệnh nhân quyết định thực hiện thủ thuật tiêm chất làm đầy vào dương vật tại một cơ sở tư nhân ở Lào. Ban đầu, anh kỳ vọng việc tăng kích thước sẽ giúp đời sống chăn gối thăng hoa hơn.

Tuy nhiên, chỉ khoảng 3 tháng sau, vùng tiêm bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất thường.

Dương vật sưng to, đau nhức kéo dài, xuất hiện nhiều mảng trắng hoại tử. Áp xe hình thành, mủ liên tục chảy ra ngoài. Cơn sốt tái đi tái lại khiến người đàn ông kiệt sức.

"Tôi rất sợ khi mỗi ngày thấy tình trạng lại nặng hơn", bệnh nhân kể.

Trong thời gian dài, người đàn ông tự mua thuốc kháng sinh và thuốc chống viêm để điều trị. Tuy nhiên, việc dùng thuốc không đúng nguyên nhân khiến tình trạng nhiễm trùng ngày càng nghiêm trọng.

Không chỉ đau đớn về thể xác, điều khiến bệnh nhân suy sụp hơn cả là khả năng sinh lý giảm sút rõ rệt.

Hành trình đặc biệt từ Lào sang Việt Nam

Trong lúc gần như tuyệt vọng, L.A. tình cờ xem được một video chia sẻ chuyên môn của BS Nguyễn Văn Đức, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn.

Không biết tiếng Việt, giao tiếp bằng tiếng Anh cũng hạn chế, bệnh nhân phải nhờ người quen hỗ trợ liên hệ với bác sĩ.

Những cuộc trao đổi sau đó diễn ra theo một cách khá đặc biệt. Bác sĩ và bệnh nhân sử dụng các công cụ dịch thuật như Google Translate, ChatGPT để hỗ trợ giao tiếp từ xa.

Sau nhiều lần tư vấn, người đàn ông quyết định bay sang Việt Nam điều trị với hy vọng cứu được cơ quan sinh dục.

Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ không khỏi bất ngờ trước mức độ tổn thương.

Theo BS Nguyễn Văn Đức, toàn bộ dương vật của bệnh nhân sưng nề nghiêm trọng, kích thước lớn bất thường, tương đương một chai nước 1,5 lít.

"Bên trong chứa rất nhiều dịch viêm và mủ. Khi thăm khám có cảm giác "lùng nhùng" do tổ chức dưới da gần như bị phá hủy. Các mô xơ xâm lấn sâu khiến bệnh nhân mất khả năng cương cứng và không thể quan hệ tình dục bình thường", BS Đức cho biết.

Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định chất được tiêm là silicon lỏng, một loại vật liệu không được phép sử dụng để tiêm làm đầy dương vật tại Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới.

Ba cuộc phẫu thuật liên tiếp để xử lý biến chứng

Theo BS Nguyễn Văn Đức, đây là một trong những trường hợp nặng nề nhất mà ông từng gặp trong hơn một thập kỷ làm trong lĩnh vực nam khoa.

Người bệnh gần như bị hoại tử toàn bộ dương vật. Nhiễm trùng lan rộng, đe dọa xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng huyết và có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Ca phẫu thuật đầu tiên kéo dài tới 5 giờ liên tục.

Mục tiêu không chỉ là loại bỏ các mô hoại tử mà còn phải cố gắng bảo tồn tối đa phần tổ chức còn lành.

Sau cuộc mổ đầu tiên, bệnh nhân tiếp tục trải qua thêm hai lần phẫu thuật khác trong vòng một tháng.

Đến nay, tình trạng nhiễm trùng đã được kiểm soát, vết thương lành tốt và sức khỏe ổn định. Tuy nhiên, hậu quả để lại vẫn rất nặng nề.

Theo bác sĩ, khả năng quan hệ tình dục bình thường của bệnh nhân gần như không còn. Trong tương lai, người bệnh có thể phải trải qua các phẫu thuật tạo hình phức tạp bằng chính da và mô mỡ của cơ thể nhằm phục hồi một phần hình thể và chức năng.

Theo BS Đức, áp lực về kích thước dương vật vẫn là nỗi mặc cảm âm thầm của không ít nam giới.

Nhiều người tin vào các quảng cáo tăng kích cỡ nhanh chóng mà không tìm hiểu kỹ về nguồn gốc vật liệu, trình độ chuyên môn hay mức độ an toàn của thủ thuật.

Thực tế, silicon lỏng và nhiều chất làm đầy không rõ nguồn gốc có thể gây phản ứng viêm kéo dài, tạo u hạt, nhiễm trùng, hoại tử mô, biến dạng cơ quan sinh dục và mất chức năng tình dục.

Một số trường hợp nặng còn có nguy cơ nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

"Nam giới tuyệt đối không nên tiêm silicon hoặc bất kỳ chất lạ nào vào dương vật. Trước khi thực hiện các can thiệp liên quan đến cơ quan sinh dục, cần được thăm khám và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa nam học tại các cơ sở y tế được cấp phép", BS Đức khuyến cáo.

Theo chuyên gia, sự tự tin trong đời sống tình dục không đến từ những lời quảng cáo tăng kích cỡ cấp tốc, mà bắt đầu từ việc hiểu đúng cơ thể mình và lựa chọn những phương pháp can thiệp an toàn, có cơ sở khoa học.

Tin Gốc: Dân Trí