Trong khảo sát mới nhất của Reuters, các nhà kinh tế học hạ dự báo tăng trưởng của nhiều nước Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Một số quốc gia khu vực này bị thay đổi triển vọng từ tăng trưởng sang suy giảm kinh tế.
Chiến sự tại Trung Đông đã làm xáo trộn thị trường năng lượng – huyết mạch kinh tế của nhiều nước khu vực này, gây ra cú sốc nguồn cung mang tính lịch sử. Việc phục hồi khủng hoảng năng lượng có thể phải chờ đến năm sau.
GDP Qatar, Kuwait và Bahrain được dự báo giảm lần lượt 6%, 4,4% và 2,9% năm nay. Các số liệu này trái ngược hoàn toàn so với ước tính hồi tháng 1, là tăng trưởng 3-5%. Trong khi đó, tăng trưởng kinh tế của UAE nhiều khả năng gần như đứng yên. Hồi đầu năm, nền kinh tế này được kỳ vọng tăng 5%.
Trong đợt giá dầu tăng tốc trước đây, các nền kinh tế vùng Vịnh thường hưởng lợi lớn nhờ xuất khẩu năng lượng. Tuy nhiên lần này, việc Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận tải chịu trách nhiệm chuyên chở 20% dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu – dẫn đến thiếu cung nhiên liệu. Nhiều cơ sở hạ tầng ngành năng lượng trong khu vực, từ Arab Saudi, UAE, Kuwait đến Qatar bị tập kích, khiến các nền kinh tế này chao đảo. Giá dầu thô hiện tăng khoảng 40% so với trước chiến sự.
“Chúng tôi không cho rằng GDP có thể dễ dàng quay về quỹ đạo tăng trưởng trước đó. Vài năm tới, GDP sẽ vẫn ở mức thấp bất chấp đà phục hồi nhanh. Các quốc gia này cần nửa cuối năm nay để tái thiết chuỗi cung ứng”, ông Ralf Wiegert, nhà kinh tế học tại S&P Global Market Intelligence, nhận định.
Trên CNBC, Ryan Sweet – kinh tế trưởng tại Oxford Economics cũng cho rằng xung đột tại Iran là yếu tố “thay đổi cuộc chơi” với các nước vùng Vịnh. “Ngoài tác động đến doanh thu dầu khí, chiến sự còn ảnh hưởng đến du lịch, dòng tiền đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Trung Đông”, ông cho biết.
Đầu tháng này, Economist ước tính các nước vùng Vịnh thiệt hại hàng chục tỷ USD vì chiến sự. Con số này đến từ doanh thu bán dầu khí sụt giảm, cơ sở hạ tầng thiết yếu chịu thiệt hại và chi phí cho hệ thống đánh chặn phòng không. Thiệt hại về uy tín thậm chí còn lớn hơn khi xung đột phơi bày điểm yếu của Trung Đông về mặt địa lý lẫn địa chính trị. Đây là vấn đề các quốc gia vùng Vịnh không dễ khắc phục, tạp chí này nhận định.
Arab Saudi, nước xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, và Oman được cho là chống chịu cú sốc này tốt hơn. Hai nền kinh tế này được dự báo vẫn tăng trưởng 2,6% và 2,2% năm nay. Tuy nhiên, các số liệu đều thấp hơn đáng kể so với dự báo tháng 1 là tăng 4,3% và 2,8%.
Giá dầu tăng đang kéo lạm phát toàn cầu lên cao. Các nền kinh tế vùng Vịnh cũng không ngoại lệ. Lạm phát tại đây được dự báo đạt 2-3% năm nay, tăng so với chỉ 1-2% hồi đầu năm.
“Vòng 2 của cú sốc này sẽ xảy ra với các lĩnh vực phi dầu mỏ. Điều này đặc biệt quan trọng với Arab Saudi, UAE và Qatar”, Lluis Dalmau Taules – nhà kinh tế học tại Allianz cho biết. Lĩnh vực du lịch của Trung Đông tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong vài năm qua. Vì vậy, chiến sự tác động mạnh đến bán lẻ và nhiều ngành nghề khác.
Các nhà kinh tế dự báo năm tới, Trung Đông sẽ hồi phục nhanh nếu xung đột sớm kết thúc. Theo đó, Qatar, UAE và Kuwait có thể tăng trưởng lần lượt 7,8%, 5,4% và 5% năm tới. GDP Arab Saudi, Bahrain và Oman được kỳ vọng ở mức 2,8-4,5%.
Trước đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đưa ra dự báo sản xuất năng lượng và giao thông trong khu vực hồi phục, bình thường trở lại trong vài tháng tới.
Goldman Sachs cho rằng việc khôi phục này sẽ không đồng đều giữa các nền kinh tế ở vùng Vịnh. Về dài hạn, các nhà phân tích tại ngân hàng này cho rằng hoạt động kinh tế tại đây sẽ phục hồi mạnh nhờ được hỗ trợ từ nguồn lực vốn công, dự trữ dồi dào của chính phủ và doanh thu dầu khí tăng trở lại.
Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) hôm 22/6 đã đăng ký hạn ngạch phát thải khí nhà kính giai đoạn 2025-2026 trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch và tín chỉ carbon.
Theo đó, hạn ngạch phát thải khí nhà kính của ba ngành nhiệt điện, sắt thép, xi măng giai đoạn 2025-2026 là 511 triệu tấn CO2e. Lượng này sẽ được giao dịch ngày đầu tiên vào 29/6, và ngày cuối là 24/12/2027.
Hạn ngạch phát thải khí nhà kính là giới hạn tối đa về lượng khí nhà kính mà một quốc gia, ngành công nghiệp hoặc doanh nghiệp được phép thải ra trong một khoảng thời gian nhất định, thường là một năm.
Theo cập nhật, danh sách được phép giao dịch hạn ngạch trên sàn gồm 92 doanh nghiệp, là Hòa Phát, Formosa, EVN, Điện lực Dầu khí, VICEM...
Từ tháng 2, Thủ tướng đã phê duyệt tổng hạn ngạch khí nhà kính cho ba ngành ô nhiễm nhất là hơn 511 triệu tấn CO2e, gồm 243 triệu tấn năm 2025 và 268 triệu tấn năm 2026. Trên cơ sở được phân bổ, doanh nghiệp nào gây ô nhiễm vượt mức sẽ phải mua hạn ngạch của doanh nghiệp ít phát thải hơn, hoặc mua tín chỉ carbon để bù trừ (tối đa 30% hạn ngạch phát thải).
Tín chỉ carbon (carbon credit) là một loại giấy phép hoặc chứng chỉ có thể giao dịch, có giá trị mua bán và cung cấp cho người nắm giữ tín chỉ quyền phát thải một tấn CO2 hoặc loại khí thải khác nằm trong danh sách khí thải nhà kính.
Sàn giao dịch carbon dự kiến thí điểm đến năm 2028, sau đó vận hành chính thức từ năm 2029. Trong giai đoạn thí điểm, doanh nghiệp giao dịch trên sàn được miễn phí dịch vụ.
Cũng trong ngày 22/6, Cục Biến đổi khí hậu ký kết ba biên bản phối hợp tổ chức vận hành sàn giao dịch carbon trong nước với Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). VSDC đồng thời ký kết với hai sàn giao dịch nói trên cùng Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).
Theo quy định của Chính phủ, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đủ điều kiện sẽ được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý. Hạn ngạch, tín chỉ này được lưu ký tại VSDC, và giao dịch trên hệ thống do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội tổ chức vận hành.
Ngày 17/6, sau phiên họp chính sách kéo dài 2 ngày, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%. Động thái này tương tự 3 phiên họp trước đó của năm nay. Năm ngoái, cơ quan này đã giảm lãi suất 3 lần.
Dưới sự chủ trì của tân Chủ tịch Kevin Warsh, tuyên bố chính sách sau phiên họp lần này ngắn gọn hơn trước, khi chỉ nêu quyết định lãi suất và tái khẳng định mục tiêu của Fed trong việc duy trì "lượng dự trữ dồi dào trong hệ thống ngân hàng". Văn bản này không còn đề cập đến định hướng lãi suất trong tương lai.
Trong phần đánh giá nền kinh tế, quan chức Fed cho rằng "tăng trưởng năng suất và đầu tư vẫn mạnh". Dù thừa nhận lạm phát vẫn "cao hơn mục tiêu 2%", Fed cho rằng điều này một phần do "các cú sốc nguồn cung khiến giá cả tăng trong một số lĩnh vực, như năng lượng".
Các dự báo mới nhất cho thấy lạm phát giảm mạnh trong năm tới. "Ủy ban sẽ đảm bảo ổn định giá cả", tuyên bố nêu rõ.
Cuộc họp lần này của Fed diễn ra trong bối cảnh các số liệu gần đây cho thấy hoạt động tuyển dụng tại Mỹ vẫn mạnh, tỷ lệ thất nghiệp ở mức tương đối thấp là 4,3% và lạm phát cao hơn nhiều so với mục tiêu 2%. Doanh số bán lẻ tháng trước tăng gần 1% - gấp đôi dự báo, củng cố nhận định rằng sức mua của người tiêu dùng vẫn chưa suy yếu.
Đây cũng là phiên họp đầu tiên do Fed Kevin Warsh chủ trì. Ông được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử hồi đầu năm và Thượng viện Mỹ phê chuẩn tháng trước.
Nhà đầu tư hiện dự báo Fed nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 12, với mức 25 điểm cơ bản (0,25%).
Dự báo quý công bố trong phiên họp cũng cho thấy 9 quan chức Fed hiện dự kiến sẽ có ít nhất một đợt tăng lãi suất cuối năm 2026.Sau thông báo của Fed, giá vàng thế giới quay đầu giảm 42 USD, xuống 4.288 USD một ounce. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng giảm điểm, khi DJIA hiện mất 0,13% và S&P 500 sụt 0,5%.
Tân chủ tịch Fed Kevin Warsh tiếp quản cơ quan này trong bối cảnh Tổng thống Trump trước đó đưa ra kỳ vọng lớn về lãi suất. Từ năm ngoái, Fed và cựu Chủ tịch Jerome Powell nhiều lần bị ông Trump chỉ trích vì không giảm lãi suất mạnh tay. Trong suốt quá trình lựa chọn ứng viên thay Powell, ông Trump cũng nhiều lần nói rằng sẽ chỉ chọn người ủng hộ giảm lãi. Điều này làm dấy lên lo ngại tính độc lập của cơ quan quản lý tiền tệ có thể bị suy yếu dưới thời chủ tịch mới, từ đó hạn chế khả năng kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường.
Dù vậy, trong lễ nhậm chức của Warsh, ông Trump cho biết muốn Warsh "hoàn toàn độc lập". Tân chủ tịch Fed cũng tuyên bố sẽ vẫn thúc đẩy ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm, nhưng sẽ lãnh đạo Fed "theo định hướng cải cách", rút kinh nghiệm từ các thành công và sai lầm trong quá khứ, thoát khỏi các khuôn khổ và mô hình cứng nhắc.
Từ ngày 15-7 đến 7-9-2026, một chiếc Airbus A320neo của Cebu Pacific dự kiến phục vụ một số chuyến nội địa mang số hiệu Vietnam Airlines.
Máy bay đặt tại sân bay Tân Sơn Nhất, khai thác các hành trình khứ hồi từ TP.HCM đến Cam Ranh, Phú Quốc, Vinh và Đà Nẵng. Vé vẫn được bán qua hệ thống Vietnam Airlines nhưng phi công và tiếp viên là người của Hãng Cebu Pacific.
Thỏa thuận với Cebu Pacific là thuê ướt (bên cho thuê cung cấp máy bay, tổ bay, dịch vụ bảo dưỡng và bảo hiểm). Bên thuê lo lịch bay, bán vé và đưa chuyến vào mạng khai thác của mình. Vietnam Airlines thuê không chỉ chiếc máy bay mà cả những người trực tiếp vận hành.
Thuê ướt thường được sử dụng khi nhu cầu đi lại tăng nhanh hoặc một phần đội tàu phải nằm đất bảo dưỡng. Hãng có thể bổ sung ngay hàng trăm ghế mỗi chuyến, thay vì chờ nhận máy bay mới hay đào tạo thêm tổ bay.
Giải pháp này nhanh nhưng chi phí cao, nên hợp đồng thường chỉ kéo dài vài tuần hoặc vài tháng.
Cebu Pacific không phải hãng mới với hành khách Việt. Hãng bắt đầu khai thác các đường bay Manila - Hà Nội và Manila - TP.HCM từ năm 2008, sau đó mở đường bay Manila - Đà Nẵng cuối năm 2023.
Điểm khác biệt lần này là máy bay của hãng không chỉ bay quốc tế đến Việt Nam, mà còn phục vụ những chặng nội địa mang số hiệu Vietnam Airlines.
Một trường hợp khác dễ gây nhầm lẫn là các chuyến mang số hiệu VN6XXX nhưng ghi "khai thác bởi Pacific Airlines".
Tháng 3-2024, Pacific Airlines trả toàn bộ đội Airbus A320 cho các bên cho thuê và tạm ngừng bay để tái cơ cấu. Việc trả tàu bay giúp hãng được xóa khoảng 4.284 tỉ đồng tiền thuê, lãi và phạt chậm trả, nhưng cũng khiến hãng không còn máy bay hoạt động.
Vietnam Airlines sau đó cho Pacific Airlines thuê ba chiếc Airbus A321. Đây là thuê khô, tức chỉ giao máy bay, không kèm phi công và tiếp viên.
Pacific Airlines dùng giấy phép, tổ bay và bộ máy vận hành của mình, rồi bay trở lại từ ngày 26-6-2024. Vé có thể được bán trên website Vietnam Airlines, nhưng thông tin đặt chỗ vẫn ghi Pacific Airlines là đơn vị trực tiếp khai thác.
Đến cuối năm 2025, ba chiếc A321 vẫn được Vietnam Airlines ghi nhận là cho Pacific Airlines thuê khô.
Mới đây nhất ngày 15-6, hai bên cũng triển khai gia hạn hợp đồng thuê tàu bay và hợp đồng hợp tác dịch vụ khai thác chuyến bay giúp Pacific Airlines có tàu bay để bay.
Hợp đồng còn lại giúp các chuyến do hãng này vận hành được đưa vào mạng bán và lịch khai thác chung.
