Reuters hôm nay dẫn nội dung công điện đề ngày 28/4 của Bộ Ngoại giao Mỹ mà hãng thông tấn này tiếp cận được, trong đó cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio đã phê duyệt thành lập Cơ chế Tự do Hàng hải (MFC). Đây được mô tả là sáng kiến chung của Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc.
“MFC là bước đi đầu tiên mang tính then chốt nhằm thiết lập cơ chế an ninh hàng hải hậu xung đột ở Trung Đông. Khuôn khổ này nhằm bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn, bảo vệ cơ sở hạ tầng hàng hải trọng yếu, duy trì các quyền và hoạt động đi lại tự do trên những tuyến đường biển chiến lược”, công điện có đoạn.
Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ giữ vai trò là đầu mối giữa các quốc gia đối tác với ngành vận tải biển. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, sẽ đảm nhiệm điều phối lưu thông hàng hải theo thời gian thực và liên lạc với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Theo công điện, các đại sứ quán Mỹ cần truyền đạt thông điệp này dưới hình thức trao đổi trực tiếp với quốc gia sở tại trước ngày 1/5, nhưng không áp dụng với “đối thủ” của Washington.
Một quốc gia có thể tham gia liên minh dưới nhiều hình thức, như nỗ lực ngoại giao, chia sẻ thông tin, thực thi biện pháp trừng phạt, hiện diện hải quân hoặc phương án hỗ trợ khác. “MFC là sáng kiến tách biệt với chiến dịch ‘gây sức ép tối đa’ của Tổng thống Donald Trump, cũng như với các cuộc đàm phán đang diễn ra”, công điện có đoạn.
Giới chức Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua và cấm phương tiện có liên hệ với Mỹ – Israel, cùng những bên khác tham gia vào cuộc xung đột.
Hải quân Mỹ cũng thực thi lệnh phong tỏa, cảnh báo sẽ bắt giữ tất cả tàu hàng đến hoặc đi từ cảng Iran, cũng như các phương tiện đã nộp phí cho Tehran. Tình trạng này khiến tàu thương mại đối mặt với vòng “phong tỏa kép” khi hoạt động ở khu vực.
CENTCOM ngày 29/4 cho biết quân đội Mỹ đã buộc 42 tàu thương mại quay đầu.
Tổng thống Trump cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ có thể kéo dài nhiều tháng, cho rằng biện pháp này hiệu quả hơn chiến dịch tấn công Iran. Trang Axios đưa tin chỉ huy CENTCOM Brad Cooper dự kiến trình bày cho lãnh đạo Mỹ trong hôm nay về những biện pháp quân sự có thể thực hiện nhằm vào Iran.
Stephane Thibault, ủy viên Văn phòng Công tố Monaco, ngày 2/7 cho biết đã xác định được nghi phạm đứng sau vụ đặt bom trong bưu kiện, khiến tài phiệt người Ukraine Vadym Yermolaiev, một phụ nữ và một bé trai 13 tuổi bị thương hôm 29/6.
Monaco cũng phát lệnh bắt với nghi phạm, người được xác định là công dân nước ngoài và hiện đã rời khỏi Monaco. Camera giám sát tại hiện trường cho thấy người này đặt một chiếc túi tại lối ra vào tòa chung cư trên phố Révérend Père Louis Frolla ở Monaco, rồi nhanh chóng rời đi.
Một lúc sau, chiếc túi phát nổ khi tài phiệt Yermolaiev đi ngang qua. Giới chức Monaco xác định đây là một âm mưu ám sát, không phải vụ khủng bố.
Công tố viên Thibault không công bố danh tính nghi phạm, nhưng cho biết Monaco đã đề nghị Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) ban hành Thông báo Đỏ để truy bắt nghi phạm.
Le Figaro và BFMTV dẫn nguồn tin cơ quan điều tra Monaco mô tả nghi phạm là một phụ nữ Ukraine khoảng hơn 30 tuổi, đăng ký cư trú tại Đức và cố tình cải trang thành đàn ông để che giấu thân phận.
Theo một bản ghi nhớ nội bộ của cảnh sát, người này mặc áo khoác đen, đội mũ tai bèo màu đen và được camera an ninh ghi lại nhiều lần xuất hiện quanh hiện trường trước khi gây án.
Ngày 29/6, nghi phạm bám theo ông Yermolaiev và người thân từ một khu vực gần quảng trường Place de Moulins, sau đó đặt túi thuốc nổ tại lối ra vào tòa nhà nơi nạn nhân sinh sống. Nghi phạm kích hoạt quả bom bằng điện thoại di động hoặc một thiết bị giống điều khiển từ xa ngay khi nạn nhân tiến đến gần.
Sau vụ nổ, nghi phạm bỏ chạy về hướng thị trấn Beausoleil của Pháp. Các điều tra viên cho rằng người này đã tiếp tục di chuyển sang Italy và có thể đang ẩn náu tại một quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU).
Cơ quan điều tra Monaco đã mở cuộc điều tra với các cáo buộc gồm âm mưu giết người, đặt thiết bị nổ nơi công cộng và tội phạm có tổ chức. Giới chức Monaco cảnh báo nghi phạm "có vũ trang và nguy hiểm", đồng thời không loại trừ khả năng có đồng phạm.
Truyền thông địa phương cho biết ông Yermolaiev, 58 tuổi, hiện đã qua cơn nguy kịch. Tuy nhiên, người phụ nữ đi cùng ông, được báo chí xác định là Anna Nasobina, vẫn trong tình trạng nghiêm trọng và đã phải cắt cụt hai chân. Bé trai 13 tuổi bị bỏng và thương tích.
Ông Yermolaiev sinh ra tại thành phố Dnipro của Ukraine, từ bỏ quốc tịch Ukraine năm 2017 và hiện mang quốc tịch Cyprus.
Ông là nhà sáng lập tập đoàn Alef, hoạt động trong các lĩnh vực bất động sản, nông nghiệp, vật liệu xây dựng, khai khoáng và dịch vụ hậu cần, nhiều lần góp mặt trong danh sách 100 người giàu nhất Ukraine.
Năm 2023, Kiev áp lệnh trừng phạt nhắm vào ông với cáo buộc có quan hệ kinh doanh với Moskva và nộp thuế tại bán đảo Crimea, dù doanh nhân này nhiều lần bác bỏ.
Hoàng thân Albert II của Monaco lên án vụ đánh bom là "hành động tàn ác". Giới chức Monaco và Pháp đang tiếp tục phối hợp điều tra động cơ vụ tấn công cũng như truy tìm tất cả những người có liên quan.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hôm nay tiếp Thủ tướng Slovakia Robert Fico tại Phủ Chủ tịch, nhấn mạnh Việt Nam luôn trân trọng, ghi nhớ và chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu, hiệu quả cả về vật chất, tinh thần mà nhân dân Slovakia dành cho Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng đất nước, theo Bộ Ngoại giao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho hay Việt Nam nhất quán coi trọng và mong muốn làm sâu sắc hơn nữa quan hệ với Slovakia, đồng thời bày tỏ hài lòng khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược.
Thủ tướng Fico cho hay cá nhân ông có tình cảm rất đặc biệt với đất nước và con người Việt Nam, luôn trân trọng dân tộc Việt Nam anh hùng trong đấu tranh giải phóng dân tộc và một Việt Nam vô cùng năng động trong phát triển kinh tế - xã hội cũng như hội nhập quốc tế, nhất là chính sách đối ngoại đúng đắn của Việt Nam trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến hết sức phức tạp hiện nay.
Thủ tướng cho biết Việt Nam luôn là nguồn cảm hứng để Slovakia học hỏi kinh nghiệm trong phát triển, hội nhập quốc tế và khu vực, nhấn mạnh Slovakia luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng nhất tại Đông Nam Á và một trong ba đối tác lớn nhất tại châu Á.
Thủ tướng Slovakia cho hay sẽ phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để triển khai ngay các thỏa thuận đạt được, đặc biệt trong những lĩnh vực mang tính đột phá như kinh tế - thương mại, khoa học - kỹ thuật, quốc phòng - an ninh, công nghiệp, năng lượng tái tạo, du lịch, nông nghiệp công nghệ cao và AI.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu một số định hướng lớn để hai bên triển khai, trong đó có tăng cường tin cậy chính trị, đưa hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư trở thành trụ cột chính của hợp tác.
Hai bên chú trọng thành lập các dự án "hải đăng" ở lĩnh vực công nghiệp ôtô, năng lượng tái tạo, công nghệ cao, chuyển đổi số và công nghệ thông tin, đào tạo nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác lao động và mở rộng hợp tác địa phương. Hai nước cần tận dụng tối đa vị trí cửa ngõ để tiếp cận thị trường ASEAN và EU.
Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế, hai bên nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc và nguyên tắc cơ bản của quan hệ quốc tế, thúc đẩy giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở đối thoại, hợp tác và tôn trọng lẫn nhau, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững, thịnh vượng của các quốc gia.
Việt Nam - Slovakia nhấn mạnh tầm quan trọng của giao lưu nhân dân, coi đây là nền tảng vững chắc và động lực quan trọng để tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thắt chặt tình hữu nghị truyền thống và củng cố quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Thủ tướng Fico và Thủ tướng Lê Minh Hưng sáng nay hội đàm tại trụ sở chính phủ, sau đó chứng kiến lễ trao 6 văn kiện hợp tác giữa hai nước trong nhiều lĩnh vực, trong đó có công nghiệp quốc phòng, ngoại giao, văn hóa, năng lượng nguyên tử. Hai Thủ tướng cũng thông qua Tuyên bố chung về nâng cấp quan hệ Việt Nam - Slovakia lên Đối tác Chiến lược.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ ngày 25-5 đã tiến hành các cuộc tấn công mang tính "tự vệ" để bảo vệ binh sĩ Mỹ trước các mối đe dọa từ phía Iran.
Các mục tiêu bị nhắm tới bao gồm những bệ phóng tên lửa và các tàu thuyền Iran bị cáo buộc đang tìm cách rải thủy lôi quanh khu vực eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu.
"Lực lượng Mỹ hôm nay đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ tại miền nam Iran, nhằm bảo vệ binh sĩ của chúng tôi trước các mối đe dọa từ lực lượng Iran", người phát ngôn CENTCOM Timothy Hawkins phát biểu với Đài Fox News.
Ông nhấn mạnh quân đội Mỹ sẽ tiếp tục bảo vệ lực lượng của mình, trong khi vẫn "duy trì sự kiềm chế" trong thời gian ngừng bắn hiện nay.
Các cuộc tấn công diễn ra gần thành phố cảng Bandar Abbas - nơi đặt căn cứ hải quân lớn của Iran nằm gần eo biển Hormuz.
Theo Đài Fox News, lực lượng Mỹ đã phát hiện hai tàu thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Washington được cho là đã phá hủy cả hai tàu của IRGC, đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại Bandar Abbas.
Các nguồn thạo tin cho biết động thái này không đồng nghĩa với việc lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã chấm dứt, khẳng định đây chỉ là cuộc tấn công mang tính phòng vệ.
Trước đó truyền thông Iran đồng loạt đưa tin nhiều tiếng nổ đã được ghi nhận tại Bandar Abbas cũng như các khu vực ven biển gần eo biển Hormuz, song nguyên nhân chưa được xác định.
Hãng thông tấn Tasnim cho biết ít nhất ba tiếng nổ đã vang lên tại Bandar Abbas, trong khi Hãng tin Fars đưa tin những âm thanh tương tự cũng xuất hiện gần các khu vực Sirik và Jask.
Tuy nhiên Hãng thông tấn Mehr sau đó dẫn các nguồn tin địa phương khẳng định tình hình tại Bandar Abbas đã "hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát" và người dân không cần lo lắng.
Theo Đài CNN, đây không phải lần đầu tiên hai nước đối đầu nhau trong thời gian ngừng bắn. Vào đầu tháng 5, Mỹ cũng đã tấn công các cơ sở quân sự Iran mà Washington cáo buộc liên quan đến các vụ phóng tên lửa, máy bay không người lái và triển khai xuồng cỡ nhỏ nhằm vào tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump đã cho phép quân đội nước này đáp trả các hành động mà Washington xem là khiêu khích quanh tuyến hàng hải chiến lược Hormuz.
