Hãng thông tấn Reuters hôm 28/5 dẫn 4 nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết các điều khoản thỏa thuận gồm gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, dỡ bỏ hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, trong lúc các nhà đàm phán giải quyết những vấn đề khó khăn như chương trình hạt nhân của Tehran. Mỹ cũng sẽ ngừng chiến dịch phong tỏa cảng biển, dỡ bỏ một số lệnh cấm vận Iran.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa phê duyệt thỏa thuận, theo các nguồn tin.
Các hãng tin lớn khác như AFP, AP và CNN cũng đưa ra thông tin tương tự. Theo trang Axios, bản ghi nhớ còn kèm yêu cầu rằng Iran sẽ gỡ toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày.
Nếu thỏa thuận được lãnh đạo hai nước phê duyệt, đây sẽ là bước tiến lớn nhất để hướng tới hòa bình kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát hôm 28/2.
“Rất khó để nói chính xác khi nào và liệu Tổng thống Mỹ có ký bản ghi nhớ hay không. Chúng tôi đang trao đổi qua lại về một vài vấn đề ngôn từ”, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho hay.
Dù nhấn mạnh đã đạt được tiến triển, ông Vance tiết lộ một số điểm chính về chương trình hạt nhân Iran vẫn chưa được thống nhất.
“Có một vài vấn đề, như kho uranium làm giàu cao và hoạt động làm giàu uranium. Chúng tôi đang trao đổi với Iran và cho rằng họ đang đàm phán một cách thiện chí, ít nhất là đến thời điểm hiện tại. Hy vọng chúng tôi sẽ tiếp tục đạt tiến triển và Tổng thống sẽ ở vị thế có thể phê chuẩn thỏa thuận, song rõ ràng điều đó vẫn chưa được quyết định”, Phó tổng thống Mỹ cho hay.
Ông Vance thêm rằng “không thể đảm bảo” sẽ đạt được thỏa thuận như vậy, nhưng bày tỏ lạc quan về triển vọng này.
Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từ chối xác nhận chi tiết về thỏa thuận sơ bộ được cho là đã nhất trí với Iran. Dù vậy, ông lưu ý mọi thỏa thuận đều cần đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Trump rằng Iran phải giao nộp kho uranium làm giàu cao, cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz.
Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn một nguồn tin thân cận với đoàn đàm phán cho biết nội dung thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất hay xác nhận.
Kể từ giữa tháng 3, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố xung đột sắp kết thúc, dù hai bên hầu như không có động thái công khai nào cho thấy sắp đạt được đồng thuận.
Iran kêu gọi dỡ bỏ lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài và Mỹ rút quân khỏi khu vực. Washington kêu gọi Tehran chấm dứt chương trình hạt nhân, dù Iran cho rằng chương trình này nhằm mục đích hòa bình.
Iran nói rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải có điều khoản về chấm dứt các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon, song giao tranh vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Israel tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng của lực lượng Hezbollah ở thành phố miền nam Tyre, cũng như tập kích thủ đô Beirut.
Mỹ và Iran hôm 28/5 cũng cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn, trong đó Tehran phóng tên lửa vào căn cứ của đối phương trong khu vực để đáp trả cuộc tập kích của Washington nhằm vào thành phố Bandar Abbas.
Các học giả từ Harvard, Stanford và Dartmouth đã phân tích điểm kiểm tra của học sinh từ lớp 3 đến lớp 8 tại hơn 5.000 học khu thuộc 38 bang, dựa trên Bảng điểm Giáo dục quốc gia. Trong vòng 3 năm 2022-2025, chỉ 5 bang và thủ đô Washington ghi nhận điểm đọc hiểu tăng đáng kể. Trên toàn nước Mỹ, điểm đọc hiểu thấp hơn so với trước đại dịch, trong khi điểm toán chỉ nhỉnh hơn đôi chút.
"Đại dịch giống như trận lở bùn ập xuống sau 7 năm thành tích học tập sa sút liên tục", giáo sư Đại học Harvard Thomas Kane, thành viên nhóm phân tích, nhận định.
Các nhà nghiên cứu đang tranh luận về nguyên nhân của tình trạng sa sút kỹ năng đọc ở học sinh Mỹ. Họ cho rằng một yếu tố có thể dẫn đến tình trạng này là sự lên ngôi của mạng xã hội trên điện thoại thông minh cùng với sự sụt giảm tương ứng trong thói quen đọc sách giải trí của trẻ em.
Ông Kane cho biết tình trạng kỹ năng đọc lao dốc cũng diễn ra khi các bang nới lỏng biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với những trường có học sinh không đạt tiến bộ trong các bài kiểm tra tiêu chuẩn.
Trong nhiều năm, các trường ở Mỹ dạy đọc theo phương pháp ít chú trọng ngữ âm, khuyến khích học sinh đoán từ dựa trên ngữ cảnh. Khi điểm đọc hiểu giảm trong thập kỷ qua, phụ huynh, học giả và các nhà vận động về năng lực đọc viết mới thúc đẩy áp dụng cách dạy phù hợp hơn, chủ yếu thông qua việc đánh vần và phát âm từng từ dựa trên ngữ âm.
Những bang áp dụng phương pháp "khoa học đọc hiểu" này, như Louisiana, Maryland, Tennessee, Kentucky và Indiana, đều ghi nhận điểm đọc hiểu của học sinh được cải thiện.
Song song với cải cách phương pháp giảng dạy, các bang này cũng yêu cầu trường học sàng lọc rối loạn học tập như chứng khó đọc, đồng thời tuyển huấn luyện viên để hỗ trợ giáo viên cải thiện kỹ năng dạy đọc.
Tại Modesto, bang California, phương pháp dạy đọc được thay đổi trong đại dịch, còn chương trình toán đã được điều chỉnh từ vài năm trước đó. Học khu này lập một bộ phận riêng để hỗ trợ học sinh đang học tiếng Anh, đồng thời tăng cường đào tạo giáo viên. Mỗi giáo viên được trả 5.000 USD nếu hoàn thành chương trình chuyên sâu về khoa học đọc hiểu LETRS.
Điểm kiểm tra của Modesto nhờ đó cải thiện tương đương 18 tuần học bổ sung ở môn toán và 13 tuần ở kỹ năng đọc. Dù vậy, học khu này vẫn còn nhiều việc phải làm khi điểm tổng thể của học sinh còn thấp hơn nhiều so với chuẩn cấp lớp.
Trong thập kỷ qua, miền nam nổi lên là khu vực đi đầu trong cải cách giáo dục, trái với hình ảnh lâu nay là thường đứng cuối các bảng xếp hạng. Các bang trong khu vực nhanh chóng chuyển sang phương pháp dạy học dựa trên nghiên cứu, đồng thời chi tiền đào tạo và hỗ trợ giáo viên.
Những nỗ lực này bắt đầu cho thấy hiệu quả. Louisiana và Alabama là hai bang có điểm toán năm 2025 cao hơn mức trước đại dịch. Louisiana cũng là bang duy nhất có điểm đọc vượt mức trung bình trước đại dịch, với 87% học sinh trường công truyền thống theo học tại các học khu có điểm số cao hơn năm 2019.
Alabama ghi nhận mức tăng nổi bật về kỹ năng đọc sau đại dịch, nhờ luật yêu cầu mọi trường áp dụng phương pháp dạy dựa trên ngữ âm. Năm 2022, cơ quan lập pháp bang dựa trên thành công này để cải cách môn toán. Đạo luật ra đời đã chuẩn hóa lại cách dạy toán với yêu cầu kiểm tra định kỳ và bắt buộc can thiệp với học sinh chưa đạt kỹ năng toán cần thiết.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh tiến bộ này có thể được nhân rộng trên khắp nước Mỹ, bởi điều đó từng xảy ra trước đây. Từ thập niên 1990 đến giữa thập niên 2010, điểm kiểm tra và tỷ lệ tốt nghiệp ở Mỹ tăng trong nhiều năm, trong khi chênh lệch giữa các nhóm sắc tộc thu hẹp.
"Trong hơn 30 năm, nước Mỹ đã đạt tiến bộ rất lớn về giáo dục", Sean Reardon, giáo sư Đại học Stanford, nói. "Điều đó cho thấy chúng ta có thể cải thiện chất lượng giáo dục và mở rộng cơ hội học tập".
Theo Hãng tin AFP ngày 2-4, trong một đoạn video ghi lại bữa trưa riêng tư diễn ra một ngày trước đó - vốn được đăng trên kênh YouTube của Nhà Trắng trước khi bị gỡ - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công kích cá nhân ông Macron và chỉ trích Pháp vì không tham gia chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran.
"Chúng tôi không cần họ, nhưng tôi vẫn hỏi", ông Trump nói, kể lại việc đã gọi điện đề nghị Paris hỗ trợ triển khai lực lượng tại vùng Vịnh.
Từ đây, ông Trump tiếp tục chỉ trích Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cho rằng liên minh này sẽ không đứng về phía Mỹ trong cuộc xung đột lớn nào. Ông cũng nói NATO là "con hổ giấy".
Hôm 31-3, ông Trump đã đăng tải bài viết trên nền tảng Truth Social, nêu rõ việc Pháp từ chối cho phép các máy bay chở vật tư quân sự tới Israel bay qua không phận nước này, gọi đây là hành động "rất thiếu hợp tác" và cảnh báo Mỹ sẽ "ghi nhớ".
Tuy nhiên phía Pháp nhanh chóng bác bỏ các chỉ trích này và tái khẳng định lập trường không thay đổi.
Phát biểu ngày 1-4, Tổng thống Macron cho biết Paris sẽ không tham gia chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel, không quên nhấn mạnh việc Pháp chưa được tham vấn trước khi Mỹ phát động cuộc chiến.
"Điều hoàn toàn đúng là Pháp, nước không được tham vấn và cũng không tham gia vào chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động, sẽ không tham gia vào chiến dịch này", ông Macron nói trong cuộc phỏng vấn với Đài NHK của Nhật Bản trong chuyến thăm Tokyo, đồng thời nhấn mạnh đây là lập trường của Pháp ngay từ "ngày đầu" của cuộc chiến.
Paris trước đó đã phản đối các chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cho rằng những hành động này nằm ngoài khuôn khổ luật pháp quốc tế.
Các điều khoản luận tội được Hạ viện Philippines đưa ra bỏ phiếu hôm nay cáo buộc Phó tổng thống Sara Duterte, con gái cựu tổng thống Rodrigo Duterte, biển thủ công quỹ, sở hữu tài sản không rõ nguồn gốc, hối lộ quan chức và đe dọa ám sát người từng là đồng minh của bà, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., cùng các thành viên gia đình ông.
Kết quả bỏ phiếu cho thấy 255 phiếu thuận, 26 phiếu chống và 9 phiếu trắng. Theo hiến pháp Philippines, Thượng viện sẽ mở phiên xử. Nếu bị kết tội, bà Sara sẽ bị phế truất và bị cấm tham gia tranh cử hoặc nắm giữ các chức vụ dân cử suốt đời.
Kịch bản đó đồng nghĩa Phó tổng thống Philippines không thể tiến hành kế hoạch tranh cử tổng thống năm 2028 mà bà từng tuyên bố.
"Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng bảo vệ Phó tổng thống trong phiên xử tại Thượng viện", nhóm luật sư của bà Sara cho hay.
Quy trình luận tội tại Philippines được chia thành hai giai đoạn chính tại lưỡng viện. Hạ viện đóng vai trò là bên đưa ra cáo buộc, chỉ cần 1/3 tổng số nghị sĩ ký tên hoặc bỏ phiếu thuận, các điều khoản luận tội sẽ được chuyển lên Thượng viện.
Thượng viện sau đó hoạt động như một tòa án đặc biệt để xét xử, nơi các thượng nghị sĩ đóng vai trò là bồi thẩm đoàn còn vai trò chủ tọa thường do Chủ tịch Thượng viện đảm nhiệm. Phán quyết kết tội cần ít nhất 2/3 tổng số thượng nghị sĩ tán thành.
Trước khi Hạ viện bỏ phiếu, Thượng viện Philippines đã bầu đồng minh lâu năm của bà Sara, thượng nghị sĩ Alan Peter Cayetano, làm tân Chủ tịch. Ông Cayetano từng giữ chức ngoại trưởng dưới thời tổng thống Rodrigo Duterte. Sự thay đổi trong ban lãnh đạo Thượng viện có thể tác động đến kết quả của nỗ lực luận tội Phó tổng thống.
Hiện Thượng viện nghiêng nhiều hơn về phía Phó tổng thống Sara sau khi nhóm trung thành với bà giành được 5 trong số 12 ghế bầu mới tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 5/2025.
Ông Dennis Coronacion, trưởng khoa Khoa học Chính trị thuộc Đại học Santo Tomas tại Manila, tin rằng khả năng bà Sara được tha bổng "rất cao". Tuy nhiên, ông cho rằng quá trình luận tội cùng việc công bố bằng chứng chống lại Phó tổng thống vẫn có thể gây tổn hại đáng kể tới hy vọng tranh cử tổng thống của bà.
Hồi tháng 2/2025, hơn 200 nhà lập pháp tại Hạ viện Philippines đã ký vào kiến nghị luận tội Phó tổng thống Sara với cáo buộc "âm mưu ám sát" Tổng thống Marcos Jr. và sử dụng sai mục đích hơn 11 triệu USD trong quỹ bí mật cho Văn phòng Phó tổng thống và Bộ Giáo dục Philippines trong thời gian làm bộ trưởng.
Thượng viện khóa trước đã triệu tập phiên tòa luận tội vào tháng 6/2025, nhưng sau đó trả hồ sơ sự việc về Hạ viện. Một nghị sĩ mô tả động thái này giống như "ngầm bác bỏ vụ luận tội".
Bà Sara và ông Marcos vướng vào cuộc đối đầu chính trị gay gắt chỉ vài tuần sau chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2022, khi Phó tổng thống không được giao vị trí Bộ trưởng Quốc phòng như mong muốn mà thay vào đó được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục.
Lời đe dọa nhằm vào ông Marcos bắt nguồn từ cuộc họp báo đêm khuya khi bà Sara tuyên bố đã thuê sát thủ ám sát Tổng thống nếu ông tìm cách thủ tiêu bà trước. Bà Sara sau đó cho rằng phát biểu của mình đã bị hiểu sai.
