Trung Quốc tuần tra gần bãi cạn Scarborough, giữa lúc Mỹ – Philippines tập trận

Ngày 29-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington đang xem xét giảm số lượng binh lính tại Đức, trong bối cảnh xảy ra tranh cãi giữa ông và Thủ tướng Đức Friedrich Merz về cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran.

"Mỹ đang nghiên cứu và xem xét khả năng giảm quân số tại Đức. Quyết định sẽ được đưa ra trong thời gian ngắn tới", ông Trump nói trên nền tảng Truth Social của mình.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội, Mỹ có hơn 35.000 binh lính tại Đức vào năm 2024. Tuy nhiên con số này hiện được cho là cao hơn, với truyền thông Đức ước tính là gần 50.000.

Vài giờ trước khi ông Trump đăng bài viết về số lượng binh lính ở Đức, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã điện đàm với Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết hai bên đã thảo luận về vấn đề Iran và tầm quan trọng của việc đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz.

Thủ tướng Đức Merz đã trở thành mục tiêu chỉ trích của Tổng thống Trump, sau khi hồi đầu tuần này ông nói rằng Iran đang "làm nhục" Mỹ tại bàn đàm phán.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề nghị ngừng bắn với Ukraine vào ngày 9-5, khi Matxcơva kỷ niệm chiến thắng của Liên Xô trước phát xít trong Thế chiến II, theo Điện Kremlin.

Theo trợ lý cấp cao của ông Putin, ông Yuri Ushakov, đề xuất ngừng bắn đã được Tổng thống Nga nêu trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Mỹ Donald Trump ngày 29-4. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định sẵn sàng "tuyên bố ngừng bắn trong suốt thời gian diễn ra lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng".

"Ông Trump đã tích cực ủng hộ sáng kiến đó, cho rằng ngày lễ này đánh dấu chiến thắng chung của chúng ta", ông Ushakov nói tiếp.

Khi Thế chiến thứ II bùng nổ, Ukraine là một trong các nước thuộc Liên Xô. Năm 1991, sau khi Liên Xô tan rã, Ukraine trở thành một quốc gia độc lập. Trong xung đột với Nga, Ukraine nhận được nhiều hỗ trợ từ Mỹ và các đồng minh phương Tây, bao gồm Đức.

Cựu Giám đốc FBI James Comey đã ra trình diện chính quyền ở Virginia ngày 29-4, sau khi bị truy tố tội đe dọa tính mạng Tổng thống Trump bằng một bài đăng trên mạng xã hội. Theo Hãng tin Reuters, ông Comey không đưa ra lời bào chữa nào và được phép rời đi sau khi hoàn thành một số thủ tục.

Ông Comey, một người chỉ trích thẳng thắn đương kim Tổng thống Mỹ, đã đăng một bức ảnh lên Instagram vào tháng 5-2025 về những vỏ sò được sắp xếp theo hình số 86 và 47 trên một bãi biển ở Bắc Carolina.

Tổng thống Trump sau đó nói rằng bức ảnh và dãy số này là một lời đe dọa ngầm. "86" theo tiếng lóng nghĩa là sát hại, còn 47 ám chỉ ông Trump, vị Tổng thống thứ 47 của nước Mỹ. "Ông ấy biết chính xác nó có nghĩa là gì. Nó có nghĩa là ám sát", ông Trump nêu cáo buộc.

Cựu Giám đốc FBI bị truy tố tội danh "cố ý đe dọa đến tính mạng và gây thương tích cho Tổng thống Mỹ" và một tội danh đe dọa liên bang khác. Mỗi tội danh đều có mức án tối đa là 10 năm tù. Ông Comey giữ chức Giám đốc FBI từ năm 2013 đến năm 2017, sau đó bị ông Trump sa thải vào tháng 5-2017.

Ngày 29-4, Bộ Tư pháp Mỹ đã truy tố Thống đốc bang Sinaloa của Mexico và một số quan chức khác về tội buôn bán ma túy.

10 người, bao gồm cả Thống đốc Ruben Rocha Moya, bị cáo buộc hợp tác với băng đảng Sinaloa để phân phối "số lượng lớn" ma túy sang Mỹ.

Cùng ngày 29-4, Bộ Ngoại giao Mexico cho biết họ đã nhận được yêu cầu dẫn độ từ Mỹ đối với "nhiều người", song không đề cập đến bản cáo trạng trên.

Phía Mexico kế đó phàn nàn rằng các trường hợp như thế này thường được xử lý bí mật theo các hiệp ước song phương, thay vì được công bố công khai trước. Do đó Mexico sẽ gửi công hàm phản đối tới Đại sứ quán Mỹ "về cách thức công bố".

Cũng theo Bộ Ngoại giao Mexico, Văn phòng Tổng chưởng lý Mexico sẽ xác định xem có đủ bằng chứng để dẫn độ ông Rocha Moya và các nghi phạm khác sang Mỹ hay không.

Ngày 29-4, gia đình của các nạn nhân trong vụ xả súng hàng loạt đẫm máu ở Tumbler Ridge (Canada) đã nộp đơn kiện OpenAI và Giám đốc điều hành Sam Altman tại tòa án Mỹ, cáo buộc công ty này biết trước 8 tháng về việc kẻ xả súng đang lên kế hoạch trên ChatGPT nhưng không báo cảnh sát.

OpenAI là nơi tạo ra ChatGPT, một chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Nó có thể tạo văn bản, giọng nói và hình ảnh, kịch bản chi tiết hoặc lên kế hoạch cho sự kiện dựa trên các câu lệnh của người dùng.

7 đơn kiện đã được đệ trình tại tòa án liên bang ở San Francisco (Mỹ), cáo buộc các lãnh đạo của OpenAI đã không cảnh báo cảnh sát vì điều đó sẽ làm lộ ra số lượng lớn các cuộc trò chuyện liên quan đến bạo lực trên ChatGPT. Các đương đơn cũng cho rằng OpenAI đã che giấu vì có khả năng gây nguy hiểm cho việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trị giá gần 1.000 tỉ USD của công ty.

Vụ xả súng hồi tháng 2 ở Tumbler Ridge (Canada) đã khiến 9 người thiệt mạng, nhiều người trong số đó là trẻ em. Đây là một trong những vụ xả súng hàng loạt đẫm máu nhất trong lịch sử Canada.

Các vụ kiện này là một phần của làn sóng kiện tụng ngày càng gia tăng, trong đó cáo buộc các công ty AI đã không ngăn chặn được việc chatbot cổ xúy hoặc góp phần gây ra những vụ tự hại bản thân hoặc bạo lực. Theo AFP, đây dường như là các vụ kiện đầu tiên tại Mỹ cáo buộc ChatGPT đóng vai trò trong việc tạo điều kiện cho một vụ xả súng hàng loạt.

Mỹ sẽ tài trợ 100 triệu USD để sửa chữa mái vòm chứa phóng xạ khổng lồ tại Nhà máy Chernobyl ở miền bắc Ukraine, theo Bộ trưởng Năng lượng Ukraine Denys Shmyhal.

Trong một bài đăng trên Telegram, ông Shmyhal cho biết việc tài trợ sửa chữa mái vòm, với chi phí ước tính là 500 triệu euro (584,95 triệu đô la), đã được thảo luận với các đối tác quốc tế tại một hội nghị gần đây về nhà máy này.

Chernobyl là nơi xảy ra thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất thế giới năm 1986. Mái vòm khổng lồ kiểm soát phóng xạ từ nhà máy đã bị hư hại sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga, theo cáo buộc của Ukraine.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tàu buồm huấn luyện KRI Bima Suci của hải quân Indonesia, cùng 345 sĩ quan, thủy thủ và học viên do hạm trưởng Sugeng Hariyanto dẫn đầu, cập cảng Sài Gòn - Hiệp Phước sáng nay, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị TP HCM kéo dài 4 ngày.

Dự lễ đón có đại tá Lê Đình Nghi, Phó tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân cùng đại diện UBND TP HCM, Quân chủng Hải quân, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, Bộ Tư lệnh TP HCM, Cục Đối ngoại Bộ Quốc phòng cùng Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Adam Mulawarman Tugio và Tổng lãnh sự Indonesia tại TP HCM Carolina Tinangon.

Sau lễ đón, thủy thủ và nhóm nhạc trên tàu biểu diễn trống, kèn, diễu hành ngay tại cảng. Đây là hoạt động truyền thống của học viên hải quân Indonesia khi tham gia hải trình huấn luyện trên tàu KRI Bima Suci, được thực hiện mỗi khi cập cảng nước đối tác.

Trong thời gian thăm TP HCM, chỉ huy tàu và thủy thủ đoàn sẽ đặt vòng hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh, chào xã giao lãnh đạo TP HCM, thăm lãnh đạo Quân khu 7 và tham gia hoạt động giao lưu, đối ngoại với cán bộ, chiến sĩ Vùng 2 Hải quân cùng người dân thành phố.

Đại sứ Adam Mulawarman Tugio nói rằng chuyến thăm là điểm nhấn trong chương trình ASEAN Plus Cadet Sail (APCS) 2026, quy tụ học viên hải quân từ 26 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Ông cho biết có 3 học viên sĩ quan Việt Nam tham gia hải trình cùng tàu từ khi khởi hành tại Surabaya, Indonesia.

Trong khuôn khổ APCS 2026, tàu KRI Bima Suci rời cảng Surabaya ngày 26/3, đi qua Jakarta, Belawan, Sri Lanka và Singapore trước khi đến TP HCM.

KRI Bima Suci được biên chế năm 2017 và hiện là tàu buồm huấn luyện hải quân lớn nhất Đông Nam Á. Tàu dài 111 m và rộng 13,6 m, lượng giãn nước 2.346 tấn. Tàu có ba cột buồm chính với 26 cánh buồm, cột cao nhất đạt 49 m tính từ mặt boong trên cùng.

Theo Tổng lãnh sự Carolina Tinangon, đây là tàu buồm huấn luyện hiện đại nhất của hải quân Indonesia, được trang bị những thiết bị hàng hải tiên tiến và khả năng truyền dữ liệu kỹ thuật số.

Ngoài vai trò đào tạo sĩ quan hải quân về hàng hải thiên văn và kỹ năng định vị trên biển, KRI Bima Suci cũng từng tham gia nhiều cuộc đua quốc tế và đạt một số thành tích. Tàu buồm huấn luyện của hải quân Indonesia từng đến thăm cảng Hải Phòng hồi năm 2024.

Tin Gốc: Vnexpress

Từ các công ty công nghệ, nhà máy dệt may đến lĩnh vực công nghiệp nặng, làn sóng sa thải đang lan rộng trên khắp Iran.

Các chuyên gia cảnh báo những khó khăn hiện nay có thể kéo theo bất ổn xã hội nghiêm trọng tại Iran - nơi người dân vốn đã phải vật lộn với lạm phát, đồng nội tệ mất giá và tỉ lệ thất nghiệp cao trong nhiều năm qua.

Giữa tháng 3, Babak (49 tuổi), một nhà thiết kế sản phẩm tại công ty công nghệ ở Tehran, được gọi vào văn phòng và nhận thông báo mất việc.

"Trong suốt sự nghiệp, tôi luôn cố gắng học hỏi và phát triển. Nhưng giờ đây tôi lại rơi vào tình trạng đầy bất định và mơ hồ", Babak chia sẻ với tờ New York Times.

Những câu chuyện như Babak dần trở nên phổ biến tại Iran khi nhiều doanh nghiệp liên tục cắt giảm nhân sự trong những tuần gần đây. Theo các báo cáo truyền thông Iran, tình trạng sa thải xuất hiện ở cả lĩnh vực công nghệ lẫn sản xuất công nghiệp.

Đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump, khó khăn kinh tế của Iran là một phần trong chiến lược gây áp lực buộc Tehran phải nhượng bộ. "Tôi hy vọng nền kinh tế đó sụp đổ. Vì tôi muốn chiến thắng", ông Trump nói với các phóng viên vào đầu tháng 5 vừa qua.

Trong khi đó, Iran khẳng định sẽ không đầu hàng trước áp lực kinh tế và quân sự từ Washington.

Ông Gholamhossein Mohammadi, quan chức Chính phủ Iran, ước tính cuộc chiến đã khiến khoảng 1 triệu người mất việc và gây ra 2 triệu trường hợp thất nghiệp trực tiếp và gián tiếp tại nước này.

Trong khi đó, một nền tảng tìm việc của Tehran ghi nhận tới 318.000 hồ sơ xin việc chỉ trong một ngày cuối tháng 4, tăng 50% so với mức kỷ lục trước đó.

Ngay cả trước chiến sự, kinh tế Iran đã lao đao vì nhiều năm chịu trừng phạt quốc tế, tham nhũng và quản lý yếu kém. Đồng rial mất giá mạnh khiến sức mua của người dân suy giảm nghiêm trọng.

"Một vòng xoáy khủng hoảng kinh tế đang ngày càng phức tạp hơn", nhà kinh tế Amir Hossein Khaleghi tại Isfahan nhận định, cho rằng Iran vốn đã ở trong "tình trạng kinh tế rất tồi tệ" trước khi chiến sự nổ ra.

Trong lĩnh vực công nghệ, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng do lệnh cắt Internet kéo dài. Người đứng đầu một nhóm vận động hành lang của ngành công nghệ Iran cho biết việc Internet bị cắt đã khiến nước này thiệt hại tới 80 triệu USD mỗi ngày.

Digikala - nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Iran, thường được ví như "Amazon của Iran" - đã cắt giảm khoảng 200 nhân viên, tương đương 3% lực lượng lao động. Tháng 4 vừa qua, nhà sáng lập công ty thương mại điện tử Kamva thậm chí tuyên bố đóng cửa doanh nghiệp hoàn toàn.

Không chỉ lĩnh vực công nghệ, ngành sản xuất Iran cũng rơi vào tình trạng đình trệ nghiêm trọng do thiếu nguyên liệu thô.

Nhiều nhà máy hóa dầu và thép lớn bị nhắm mục tiêu trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel, khiến nguồn cung cho nhiều ngành công nghiệp bị gián đoạn. Ngoài ra, lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ cũng khiến hoạt động nhập khẩu nguyên liệu nước này gặp nhiều khó khăn.

Theo Hãng tin Lao động Iran (ILNA), một nhà máy dệt ở miền tây nước này đã sa thải 700 trong tổng số 800 công nhân, trong khi một nhà máy khác ở miền bắc Iran cắt giảm 500 lao động.

Nhiều nhà máy chưa tuyên bố sa thải chính thức nhưng thực tế chỉ còn hoạt động cầm chừng. "Một số đơn vị gần như không còn sản xuất thực sự mà chỉ duy trì hoạt động bán phần để tồn tại", ông Bahram Zonoubi Tabar, lãnh đạo một hội đồng lao động tại tỉnh Fars, cho biết.

Ông Mehdi Bostanchi, lãnh đạo Hội đồng Điều phối Công nghiệp Iran, cảnh báo quá trình thu hẹp sản xuất hiện nay có thể ảnh hưởng tới 3,5 triệu lao động.

Theo ông, tình trạng thất nghiệp thực tế có thể còn nghiêm trọng hơn số liệu chính thức do nhiều doanh nghiệp lựa chọn không gia hạn hợp đồng, cắt giờ làm hoặc cho công nhân nghỉ phép bắt buộc thay vì tuyên bố sa thải.

Trong nỗ lực đối phó lạm phát, Chính phủ Iran hồi tháng 3 đã tăng 60% lương tối thiểu. Tuy nhiên, theo giới doanh nghiệp, động thái này vô tình tạo thêm áp lực tài chính và khiến làn sóng cắt giảm nhân sự diễn ra mạnh hơn.

Đối với nhiều gia đình Iran, khủng hoảng hiện nay đã tác động trực tiếp đến cuộc sống thường ngày. Babak cho biết ông đã bị sa thải hai lần chỉ trong vòng một năm. Sau khi mất việc gần đây, ông và vợ buộc phải bán xe và nữ trang để trang trải chi phí sinh hoạt.

"Điều khiến tôi đau lòng nhất là thấy tinh thần của vợ mình bị ảnh hưởng", ông nói. "Có những lúc cả hai chúng tôi đều suy sụp, nhưng vẫn cố gắng giữ hy vọng".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ