Ngày 30.4, Bộ Quốc phòng Nga thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn và tiêu diệt tổng cộng 189 máy bay không người lái (UAV) cánh cố định của Ukraine trong đêm 29.4, rạng sáng 30.4, theo TASS.
Các cuộc tấn công diễn ra trên diện rộng, bao phủ nhiều khu vực lãnh thổ Nga bao gồm: Astrakhan, Belgorod, Bryansk, Volgograd, Voronezh, Kursk, Lipetsk, Nizhny Novgorod, Rostov, Ryazan, Samara, Saratov, Tula và Ulyanovsk.
Tại vùng Perm, một UAV đã đánh trúng một cơ sở công nghiệp. Tỉnh trưởng Dmitry Makhonin xác nhận không có thương vong hay thiệt hại đáng kể nào về tài sản.
Tuy nhiên, kênh truyền thông độc lập Exilenova Plus đưa tin ít nhất 2 – 3 bể chứa nhiên liệu tại một trạm bơm dầu đã bốc cháy sau cuộc tập kích. Thiệt hại này xảy ra tại cơ sở do tập đoàn Transneft vận hành.
Sau đó, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) xác nhận đã tấn công cơ sở lọc dầu Lukoilpermnaftoorgsintez lần thứ 2 trong 2 ngày liên tiếp. Cơ sở cách vùng do Ukraine kiểm soát đến 1.500 km.
Mỗi bể chứa tại trạm này có sức chứa lên tới 50.000 mét khối dầu (tương đương khoảng 314.000 thùng). Điều này cho thấy đây là một đòn tấn công có tác động lớn đến hoạt động lưu trữ và vận chuyển nhiên liệu.
Trạm bơm tại Perm là một trung tâm trung chuyển dầu mỏ lớn, đóng vai trò then chốt trong việc tiếp nhận, lưu trữ và bơm dầu thô qua mạng lưới đường ống chính của Nga.
Trước đó, vào ngày 29.4, đơn vị đặc nhiệm Alpha của Ukraine cũng đã thực hiện một chiến dịch sử dụng UAV tầm xa nhắm vào trạm bơm này.
Vào ngày 29.4, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm kéo dài hơn 1,5 giờ. Đây là cuộc đối thoại thứ 12 giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi ông Trump quay lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025. Cuộc hội đàm được mô tả là “thẳng thắn”, “hữu nghị” và mang tính chất xây dựng.
Trọng tâm của cuộc điện đàm là vấn đề xung đột tại Ukraine. Theo TASS, Tổng thống Putin đề xuất một lệnh ngừng bắn tạm thời nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9.5), ngày đánh dấu sự thất bại của Đức Quốc xã trong Thế chiến 2. Điện Kremlin cho biết các điều khoản cụ thể sẽ sớm được công bố.
Tổng thống Trump đã bày tỏ sự ủng hộ tích cực đối với sáng kiến này, nhấn mạnh rằng đây là ngày lễ kỷ niệm chiến thắng chung trước chủ nghĩa phát xít.
Ông Trump tin rằng một giải pháp cho cuộc khủng hoảng Ukraine có thể đạt được “tương đối nhanh chóng” và nhận định rằng thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đang ở rất gần, theo Reuters.
Ông Trump cho biết ông Putin cũng đề xuất hỗ trợ giải quyết vấn đề hạt nhân Iran. Mặc dù ghi nhận đề xuất của Nga, ông Trump cho biết ông muốn ông Putin tập trung giải quyết xung đột tại Ukraine trước khi tập trung sâu vào vấn đề Iran. “Tôi nói rằng ‘trước khi ông giúp tôi, tôi muốn chấm dứt cuộc chiến của ông trước'”, Tổng thống Mỹ nói. Ông kỳ vọng cả hai cuộc xung đột tại Ukraine và Iran có thể kết thúc vào cùng một thời điểm.
Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia (Hạ viện Nga) Leonid Slutsky đánh giá cuộc điện đàm này là một bước đi quan trọng hướng tới việc bình thường hóa quan hệ song phương.
Hai nhà lãnh đạo nhất trí sẽ tiếp tục duy trì liên lạc thường xuyên, cả trực tiếp và thông qua các trợ lý cấp cao.
Bình luận về thông tin trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 30.4 cho biết sẽ đề nghị Mỹ làm rõ về đề xuất ngừng bắn của Nga. “Chúng tôi sẽ làm rõ chính xác điều này là gì, một vài giờ an ninh cho cuộc duyệt binh tại Moscow hay là cho điều gì đó khác”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X. Nhà lãnh đạo cũng bày tỏ mong muốn của Ukraine là một lệnh ngừng bắn dài hạn, đảm bảo an ninh cho người dân và một nền hòa bình bền vững.
Ngày 30.4, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi ra lệnh áp đặt giới hạn tối đa 2 tháng đối với các binh sĩ phục vụ tại các vị trí tiền tiêu. Quyết định này nhằm giải quyết thách thức cốt lõi về thiếu hụt quân số của Kyiv trong năm thứ 5 của cuộc xung đột với Moscow, theo Reuters.
Lệnh của ông Oleksandr Syrskyi được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện dồn dập các báo cáo về việc binh sĩ Ukraine phải phục vụ liên tục nhiều tháng dưới làn hỏa lực, nhằm ngăn chặn đà tiến quân chậm nhưng ổn định của Nga.
Dọc theo toàn tuyến phòng thủ, bộ binh Ukraine thường phải đi bộ hơn 15 km để di chuyển đến và rời khỏi các vị trí tiền tuyến, theo trang The Kyiv Independent. Hành trình này luôn tiềm ẩn rủi ro bị tấn công bởi thiết bị bay không người lái (UAV), hỏa lực pháo binh hoặc giẫm phải mìn được rải từ xa.
Những điều kiện khắc nghiệt này, kết hợp với tình trạng thiếu hụt trầm trọng lực lượng bộ binh thay thế cho các lữ đoàn chiến đấu, đã dẫn đến số lượng báo cáo ngày càng tăng trong năm qua về việc quân nhân phải bám trụ tại vị trí trong phần lớn thời gian của năm, thậm chí trong một số trường hợp cực đoan là hơn một năm liên tục.
Các trường hợp này thường được các lữ đoàn Ukraine nêu ra như một cách để tôn vinh sự kiên trì và lòng anh dũng của các binh sĩ. Tuy nhiên, việc làm này vô tình lại làm gia tăng sự lo ngại trong xã hội Ukraine về vấn đề động viên quân dịch vào lực lượng bộ binh.
Theo quy định mới, các chỉ huy phải đảm bảo điều kiện để quân nhân tại ngũ duy trì vị trí tối đa 2 tháng, sau đó bắt buộc phải thực hiện luân chuyển trong vòng 1 tháng.
Việc luân chuyển kịp thời không chỉ là vấn đề tổ chức đơn vị, mà còn là yếu tố sống còn để bảo toàn tính mạng binh sĩ và duy trì sự ổn định của hệ thống phòng thủ.
Sắc lệnh cũng bao gồm các quy định bắt buộc về kiểm tra y tế định kỳ, cung cấp kịp thời thực phẩm và đạn dược cho các đơn vị tiền tuyến.
Thông báo này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi những hình ảnh về các binh sĩ gầy gò, kiệt sức thuộc Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 14 được người thân chia sẻ, gây nên làn sóng phẫn nộ trong dư luận.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 29.4 cho biết Lầu Năm Góc đã giải ngân gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu USD cho Ukraine, sau nhiều tháng trì hoãn và áp lực ngày càng tăng từ các nhà lập pháp Mỹ.
Phát biểu trong một cuộc điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, ông Hegseth xác nhận rằng nguồn kinh phí đã được khơi thông sau khi các rào cản thủ tục hành chính được giải quyết, theo The Kyiv Independent.
“Các khoản tiền đã được giải ngân kể từ ngày hôm qua”, ông Hegseth thông báo, đánh dấu sự xác nhận chính thức đầu tiên về việc gói viện trợ đang được triển khai.
Mặc dù đã được Quốc hội Mỹ phê duyệt từ trước, gói 400 triệu USD này đã bị đình trệ tại Lầu Năm Góc trong nhiều tháng. Điều này vấp phải sự chỉ trích từ cả các nghị sĩ đảng Cộng hòa và Dân chủ, những người cáo buộc Bộ Chiến tranh trì hoãn sự hỗ trợ thiết yếu cho Ukraine.
Gói viện trợ dự kiến sẽ được phân phối thông qua Sáng kiến hỗ trợ an ninh Ukraine (USAI). Đây là cơ chế do Lầu Năm Góc quản lý nhằm mua sắm vũ khí trực tiếp từ các nhà thầu quốc phòng Mỹ để chuyển giao cho Ukraine.
Quốc hội Mỹ đã tái phê duyệt USAI vào tháng 12.2025 như một phần của dự luật chi tiêu quốc phòng trị giá 900 tỉ USD, trong đó phân bổ 400 triệu USD hàng năm cho các năm tài chính 2026 và 2027 để duy trì hỗ trợ quân sự cho Kyiv.
Theo Hãng tin AFP, quân đội Israel ngày 20-6 cho biết đang tấn công các mục tiêu của Hezbollah ở miền nam Lebanon nhằm đáp trả việc lực lượng này tấn công các binh sĩ Israel trong đêm, bất chấp lệnh ngừng bắn vừa được công bố hôm 19-6.
Một quan chức quân đội Israel tuyên bố lực lượng Hezbollah đã phóng hơn 50 đầu đạn vào lực lượng Israel ở miền nam Lebanon trong đêm trước đó. Sau vụ việc, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) mở các đợt không kích nhằm vào những mục tiêu mà Tel Aviv cho là thuộc Hezbollah.
Trong khi đó, thành viên Hezbollah - ông Hassan Fadlallah - khẳng định lực lượng này có "đầy đủ quyền" đáp trả các cuộc tấn công của Israel.
"Điều chúng tôi quan tâm là Israel phải tôn trọng đầy đủ lệnh ngừng bắn, không tiếp tục tấn công đất nước và các ngôi làng của chúng tôi, cũng như không tìm cách chiếm thêm bất kỳ vị trí nào", ông Fadlallah nêu rõ.
Ông cho rằng Hezbollah có quyền đối đầu với Israel khi bị tấn công, đồng thời gọi Israel là "bên xâm lược và chiếm đóng".
Cùng ngày, quân đội Lebanon cũng cáo buộc Israel tiếp tục các cuộc tấn công trên diện rộng, từ miền nam Lebanon đến thung lũng Bekaa, khiến thêm nhiều người thương vong và gây thiệt hại lớn về tài sản.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, quân đội Lebanon nhận định việc Israel tiếp tục các cuộc tấn công "nhằm cản trở mọi giải pháp có thể giúp khôi phục ổn định tại Lebanon".
Giao tranh mới diễn ra chỉ một ngày sau khi các bên thông báo về một lệnh ngừng bắn mới, làm dấy lên lo ngại thỏa thuận này có thể nhanh chóng đổ vỡ và khiến căng thẳng tại khu vực biên giới Israel - Lebanon tiếp tục leo thang.
Một nghiên cứu mới công bố cho thấy người Neanderthal, họ hàng của loài người hiện đại, có thể đã tạo ra và sử dụng một chất dính vừa dùng làm keo vừa để điều trị vết thương, đi trước nền y học hiện đại tới 200.000 năm.
Các nhà nghiên cứu đã biết rằng người Neanderthal sử dụng nhựa cây bạch dương để dán đầu mũi giáo vào cán.
Chất này đã được tìm thấy trên khắp châu Âu, phục vụ nhiều mục đích khác nhau và là chất trám kín chống nước cổ xưa nhất trong lịch sử, và còn sử dụng làm kẹo cao su.
"Song song với những phát hiện này, ngày càng có nhiều bằng chứng về các thực hành y học và việc sử dụng thực vật ở người Neanderthal, đó là lý do chúng tôi quan tâm việc sử dụng nhựa bạch dương trong bối cảnh này", theo trang Science Alert ngày 5.4 dẫn lời ông Tjaark Siemssen, nhà khảo cổ học tại Đại học Cologne (Đức) và Đại học Oxford (Anh), đồng thời là tác giả chính của nghiên cứu.
Vì vậy, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cologne, Đại học Oxford và Đại học Liège (Bỉ) đã tái tạo loại nhựa bạch dương này bằng cách sử dụng các nguyên liệu và quy trình có thể đã được người Neanderthal sử dụng.
Sau đó, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cape Breton ở Nova Scotia (Canada) tiến hành các thử nghiệm sinh học để xác nhận đặc tính y học của loại nhựa này.
"Đó chính xác là điều chúng tôi đã chứng minh. Giờ đây chúng tôi biết rằng chất mà người Neanderthal tạo ra cách đây 200.000 năm cũng có đặc tính kháng khuẩn", theo ông Matthias Bierenstiel, giáo sư hóa học tại Đại học Cape Breton và là đồng tác giả nghiên cứu.
Các mẫu nhựa bạch dương cho thấy mức độ hoạt tính kháng khuẩn khác nhau nhưng đều có tác động đối với Staphylococcus aureus, vi khuẩn liên quan nhiễm trùng vết thương.
Những phát hiện này dẫn đến suy đoán rằng các cộng đồng cổ đại đã sử dụng nhựa bạch dương để điều trị vết thương hoặc các vấn đề về da có nguy cơ nhiễm trùng.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột gần hai tháng qua giữa Mỹ - Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đến từ vùng Vịnh. Tuy nhiên, ngay khi chiến sự bùng phát, Hormuz đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn, chỉ cho phép tàu của một số quốc gia "thân thiện" đi qua.
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy lưu lượng tàu sau đó giảm tới 95%, từ khoảng 130 tàu mỗi ngày trước xung đột xuống còn trung bình 8 tàu mỗi ngày. Hàng trăm tàu chấp nhận mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, do lo ngại bị IRGC tấn công.
Để đi qua Hormuz, các hãng vận hành tàu phải tìm đến những bên trung gian có thể liên hệ với IRGC và cung cấp đầy đủ thông tin về phương tiện. Nếu tàu vượt qua quá trình thẩm tra, IRGC sẽ cấp một mã phê duyệt và hướng dẫn cụ thể về tuyến đường mà tàu phải thực hiện.
Dữ liệu từ nền tảng vận tải biển Lloyd's List Intelligence cho thấy số tàu có liên hệ với Iran được di chuyển qua Hormuz nhiều hơn so với những tàu không có liên hệ nào.
Iran cũng tiếp tục cho đội tàu của mình vận chuyển dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz, với trung bình 1,7 triệu đến 1,8 triệu thùng từ 15/3 đến 14/4, giúp nước này thu về khoảng 5 tỷ USD, theo thống kê của công ty dữ liệu thương mại Kpler. Trước khi xung đột bùng phát, Iran chỉ thu về 115 triệu USD mỗi ngày hồi tháng 2 nhờ xuất khẩu dầu thô, tương đương 3,45 tỷ USD mỗi tháng.
Tuy nhiên, tình hình thay đổi khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 tuyên bố áp lệnh phong tỏa với các cảng biển Iran, nhằm cắt đứt nguồn thu từ xuất khẩu dầu, gia tăng sức ép về kinh tế với Tehran.
Theo lệnh này, các tàu khu trục Mỹ hiện diện ở khu vực cách Hormuz hơn 600 km sẽ chặn những tàu hàng đến hoặc đi từ Iran, trong khi phương tiện đến hoặc đi từ cảng của những nước khác vẫn được phép đi qua eo biển.
"Chúng tôi triển khai trực thăng AH-64 Apache ở trong và quanh eo Hormuz, nhằm tạo hiện diện rõ ràng và răn đe, đồng thời thúc đẩy dòng chảy thương mại thông suốt", chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper nói.
CENTCOM sau đó cho biết lệnh phong tỏa đã "hoàn toàn chặn đứng" hoạt động giao thương bằng đường biển của Iran. Hàng loạt tàu dầu, tàu hàng đã phải quay đầu về cảng Iran khi đối mặt với vòng phong tỏa của Mỹ, khiến Tehran đối mặt tổn thất kinh tế ngày càng lớn.
Theo ước tính của Miad Maleki, nhà phân tích của Quỹ Phòng vệ Dân chủ tại Mỹ, Iran có thể mất khoảng 435 triệu USD mỗi ngày vì lệnh phong tỏa, trong đó có 276 triệu USD xuất khẩu và chủ yếu là dầu thô, sản phẩm hóa dầu.
Đến ngày 17/4, Iran bất ngờ thông báo gỡ phong tỏa Hormuz để hưởng ứng việc Israel và Hezbollah đạt thỏa thuận ngừng bắn. Nhiều tàu bắt đầu di chuyển về phía eo biển Hormuz với ý định đi qua. Nhưng chưa đầy 24 giờ sau đó, Iran đảo ngược quyết định, do Mỹ chưa chấm dứt phong tỏa đối với các cảng của Tehran.
"Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, nhiều tàu đã vào vị trí để rời đi", Michelle Wiese Bockmann, chuyên gia tại công ty phân tích hàng hải Windward, cho biết. "Nhưng thông tin về việc hai tàu bị tấn công khi đi qua Hormuz xuất hiện và dữ liệu theo dõi cho thấy 33 tàu đã từ bỏ ý định ban đầu".
Theo bà Bockmann, 12 tàu không có liên hệ rõ ràng với Iran đã đi qua được eo biển. Những tàu này cũng phải xin phép Iran và Tehran yêu cầu họ đi theo tuyến gần bờ nước này, thay vì hai luồng chính ở giữa eo biển như trước chiến sự.
"Không còn tự do hàng hải qua eo biển Hormuz", bà Bockmann nói.
Căng thẳng ở eo biển Hormuz sau đó gia tăng đáng kể, khi các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép". Chỉ những tàu đã xin phép hoặc nộp phí cho Iran mới được đi qua eo biển Hormuz, nhưng khi ra tới vịnh Oman, họ đối mặt nguy cơ bị hải quân Mỹ chặn bắt.
Quân đội Mỹ ngày 19/4 đã bắt giữ một tàu chở dầu của Iran, khi phương tiện này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa. CENTCOM cho biết hôm 22/4 rằng quân đội Mỹ đã buộc 29 tàu phải quay đầu kể từ khi áp lệnh phong tỏa.
Iran đáp trả bằng cách tăng cường nhắm mục tiêu vào các tàu hàng di chuyển qua Hormuz. Ít nhất ba tàu container đã bị xuồng vũ trang Iran nhắm bắn khi đi qua Hormuz trong ngày 22/4, theo Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO). IRGC sau đó thông báo bắt hai tàu hàng MSC Francesca và Epaminondas với cáo buộc "hoạt động mà không có giấy phép cần thiết".
Các diễn biến cho thấy Tehran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, "át chủ bài" có thể mang lại lợi thế cho Iran trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.
"Iran đang nhắc nhở Mỹ rằng những lời đe dọa tấn công tàu thuyền là thật, và riêng điều đó cũng đủ để làm suy giảm lưu lượng qua Hormuz", Rosemary Kelanic, giám đốc tổ chức nghiên cứu đối ngoại Defense Priorities, cho biết.
Một nhà ngoại giao châu Âu tại Trung Đông nói với Washington Post rằng đây là cách Iran phát thông điệp "đừng thách chúng tôi, chúng tôi nói là làm", thêm rằng Tehran tin họ đang ở vị thế có lợi hơn và quyết định chưa tham gia đàm phán vòng hai với Mỹ.
Theo một số nhà phân tích, việc thiếu vắng sự hiện diện hải quân quy mô lớn của Mỹ tại Hormuz cho thấy Iran vẫn tạo ra sức ép đáng kể ở eo biển.
"Không ai cảm thấy yên tâm để nối lại hoạt động vận tải qua Hormuz, nếu chính hải quân Mỹ còn không muốn hoạt động tại đây", bà Kelanic nhận định.
"Chừng nào Iran còn tấn công, các hãng vận tải biển nhiều khả năng sẽ tiếp tục tránh xa khu vực", Anders Boenaes, giám đốc điều hành cấp cao của tập đoàn vận tải biển Đức Hapag-Lloyd, cho biết. "Việc không có cảnh báo trước đang khiến tình hình trở nên khó lường hơn".
