Israel lại tấn công Lebanon bất chấp lệnh ngừng bắn

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ nhắm vào các địa điểm phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran xung quanh eo biển Hormuz hôm 25/5, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa hai nước và các cuộc đàm phán đang diễn ra để chấm dứt xung đột.

“Lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ ở miền nam Iran hôm nay để bảo vệ quân đội của chúng ta khỏi các mối đe dọa từ lực lượng Iran”, người phát ngôn CENTCOM Timothy Hawkins cho biết khi được hỏi về các vụ nổ được ghi nhận xung quanh eo biển Hormuz.

“Các mục tiêu bao gồm các địa điểm phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang cố gắng đặt thủy lôi. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tiếp tục bảo vệ lực lượng của chúng ta trong khi kiềm chế trong khi lệnh ngừng bắn đang diễn ra”, ông Hawkins nói thêm.

Trước đó, trong một tuyên bố ngắn gọn vào sáng nay 26/5 theo giờ địa phương, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết 3 tiếng nổ đã được nghe thấy tại thành phố cảng Bandar Abbas.

Trong một tuyên bố sau đó, IRGC cho biết âm thanh của một vụ nổ đã được nghe thấy gần sân bay Bandar Abbas. Theo IRGC, các hệ thống phòng không của Iran tại Bandar Abbas “đã được kích hoạt để chống lại các mục tiêu thù địch”.

Hãng thông tấn nhà nước Iran (IRNA) cũng đưa tin “âm thanh của một số vụ nổ liên tiếp đã được nghe thấy vào khoảng nửa đêm tại thành phố Bandar Abbas và nguyên nhân vẫn chưa được các nguồn tin chính thức công bố”.

Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran, trích dẫn lời của các nhân chứng, cho biết những âm thanh tương tự cũng được ghi nhận ở vịnh Ba Tư gần Sirik và Jask.

Trước đó, lực lượng vũ trang Iran thông báo đã phá hủy một máy bay không người lái trong khu vực vịnh Ba Tư.

Thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran, nơi đặt căn cứ hải quân và không quân trọng yếu của Iran, có vị trí chiến lược dọc theo eo biển Hormuz.

Lực lượng Mỹ và Iran từng nổ súng vào nhau trong thời gian ngừng bắn. Đầu tháng 5, lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Iran, nơi phóng một loạt tên lửa, máy bay không người lái và xuồng tấn công các tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.

Tổng thống Donald Trump từng cho phép lực lượng Mỹ đáp trả các hành động mà Washington cho là khiêu khích của Iran xung quanh tuyến đường thủy quan trọng này.

Trước khi quân đội Mỹ thông báo về các cuộc tấn công ở phía nam Iran, Tổng thống Trump ngày 25/5 tuyên bố thỏa thuận mà Mỹ đạt được với Iran sẽ phải là một thỏa thuận “tuyệt vời và có ý nghĩa”, nếu không “sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào”.

Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận tuyệt vời với Iran, các cuộc tấn công sẽ được nối lại với quy mô và sức mạnh lớn chưa từng có.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 24/5 cho biết, một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Iran có thể sẽ thành hình "ngay hôm nay”. Tuy nhiên, không lâu sau đó, Tổng thống Trump cho biết, ông đã chỉ đạo đoàn đàm phán của Mỹ không vội ký thỏa thuận với Iran vì “thời gian đang đứng về phía chúng ta”.

Các nguồn tin cho hay, theo dự thảo thỏa thuận đình chiến giữa Mỹ và Iran, 2 bên sẽ gia hạn ngừng bắn 60 ngày. Trong thời gian này, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại, Iran sẽ có thể tự do bán dầu và các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.

Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran và ban hành một số lệnh miễn trừ trừng phạt để cho phép Iran tự do bán dầu.

Bản dự thảo thỏa thuận cũng bao gồm các cam kết từ phía Iran về việc không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời tiến hành đàm phán về việc đình chỉ chương trình làm giàu uranium và loại bỏ kho dự trữ uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao của nước này.

Iran tuyên bố không đầu hàng

Ông Mohammad Bagher Zolghadr, người mới được bổ nhiệm làm lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, đã thể hiện lập trường cứng rắn trong thông điệp đầu tiên gửi tới người dân Iran hôm 25/5, tuyên bố rằng “sẽ không có sự lùi bước” trong cuộc chiến của Iran chống lại Mỹ và Israel.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran, ông nói: “Lĩnh vực quân sự, lĩnh vực ngoại giao và người dân xuống đường đã chứng minh điều này thông qua sự kháng cự dũng cảm của họ và đã buộc đối thủ phải khuất phục”.

Ông Zolghadr, một nhân vật kỳ cựu trong chính quyền Iran, được bổ nhiệm làm người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia vào tháng 3 để thay thế Ali Larijani, người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel. Trước đó, ông là phó chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Ông kêu gọi “sự đoàn kết và gắn bó” giữa người dân Iran, nói rằng chính điều này “là một mặt trận khác trong cuộc đấu tranh”.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 25/5 tuyên bố sau khi thất bại trên mặt trận quân sự, các đối thủ của Iran đang tập trung nỗ lực vào chiến tranh kinh tế.

“Iran sẽ không đầu hàng trước áp lực và yêu cầu quá mức trong bất kỳ hoàn cảnh nào”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.

Tổng thống Iran nói rằng các nhà đàm phán của nước này sẽ đảm bảo việc khôi phục hoàn toàn các quyền của quốc gia thông qua tiến trình ngoại giao.

Tin Gốc: Dân Trí

Chuyên cơ Không lực Hai hôm 21/4 nằm chờ gần như cả ngày tại căn cứ Andrews ở ngoại ô Washington, sẵn sàng đưa Phó tổng thống JD Vance đến Islamabad, Pakistan để đàm phán về một thỏa thuận tiềm năng với Iran, khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa hai nước sắp hết hạn.

Pakistan, bên trung gian đàm phán, cho biết các lãnh đạo hàng đầu của Iran trước đó đã thông báo rằng phái đoàn đàm phán của họ cũng sẽ tới Islamabad vào ngày 21/4 để tham gia thảo luận với phía Mỹ một ngày sau đó. Tuy nhiên, Iran đã đảo ngược quyết định vào những giờ cuối cùng.

Đến đầu giờ chiều, chuyến đi của ông Vance bị tạm dừng. Đến tối, nó bị hoãn vô thời hạn.

Các trợ lý nói với Tổng thống Donald Trump rằng chính phủ Iran không phải là "thực thể thống nhất" và phe cứng rắn ở Tehran không sẵn lòng nhượng bộ yêu cầu của Washington. Tại Nhà Trắng, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về việc liệu Iran có thực sự sẵn sàng đàm phán và tuân thủ bất kỳ cam kết nào hay không.

Tổng thống Trump đã hỏi các trợ lý liệu Mỹ có nên nối lại các cuộc tấn công vào Iran hay không. Nhưng ngay cả lúc đó, các quan chức cho biết ông Trump có vẻ thận trọng về việc tái khởi động chiến dịch và kéo dài cuộc xung đột vốn đang bị công chúng Mỹ phản đối.

Ông Trump và đội ngũ của mình đã chọn giải pháp dung hòa, đó là duy trì áp lực lên Iran vô thời hạn cho đến khi họ đưa ra một đề nghị cụ thể cho Mỹ. Sau đó, ông sẽ đánh giá liệu các cuộc đàm phán có thể tiếp tục hay ông sẽ phải ra lệnh tiến hành đợt tấn công mới vào Iran.

"Thế bế tắc, trong đó ông Trump không muốn dỡ bỏ phong tỏa, còn phía Iran không chịu ngồi vào bàn đàm phán chừng nào lệnh phong tỏa vẫn còn, là một bài toán rất khó tháo gỡ", Ali Vaez, người đứng đầu chương trình Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, nói.

Vaez thêm rằng điều này đòi hỏi một bên phải nhượng bộ trước hoặc cả hai cùng xuống nước. "Tôi không thấy lạc quan về kịch bản này", ông nói.

Tehran bước vào vòng đàm phán đầu tiên hồi đầu tháng 4 với sự tự tin rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz cùng khả năng gây thiệt hại cho vùng Vịnh và kinh tế toàn cầu đã mang lại cho họ đòn bẩy lớn trên bàn thương lượng. Thế nhưng, lệnh phong tỏa toàn bộ cảng biển của Iran mà Mỹ áp đặt ngay sau đó đã làm suy giảm lợi thế của Iran.

"Tôi nghĩ động thái đó đã làm cân bằng cán cân áp lực giữa Mỹ và Iran", Michael Singh, cựu giám đốc cấp cao về các vấn đề Trung Đông tại Hội đồng An ninh Quốc gia và hiện làm việc tại Viện Washington, nói về lệnh phong tỏa cảng biển mà Mỹ áp đặt với Iran.

Samer Al-Atrush, nhà phân tích Trung Đông của The Times, nhận định nguy cơ chiến sự tái bùng phát vẫn hiện hữu khi cả ông Trump và phía Iran đều dọa sẽ leo thang nếu đàm phán đổ vỡ. Nhà phân tích cho rằng các kịch bản khác có thể xảy ra giữa hai bên gồm một thỏa thuận khung mơ hồ cho tương lai hoặc duy trì tình trạng bế tắc, trong đó Iran tiếp tục bị phong tỏa đến khi một bên không còn có thể chịu đựng thêm về kinh tế.

Ngay cả khi hai bên thống nhất được một khuôn khổ để định hướng đàm phán trong hai tháng tới, đó cũng sẽ là một văn bản mơ hồ và đầy rẫy những vấn đề không được giải quyết rốt ráo, theo Vaez.

"Cách làm đó sẽ khiến nhiều vấn đề gai góc nhất vẫn bị bỏ ngỏ. Nó chỉ vạch ra hướng đi, chứ chưa thể chốt được bất kỳ giải pháp cụ thể nào. Hai bên hiện vẫn còn cách nhau rất xa để có thể tiến tới thỏa thuận cuối cùng", Vaez nói.

Những rào cản vẫn y nguyên như trước cuộc chiến. Iran không sẵn lòng từ bỏ việc làm giàu hạt nhân, dù họ có thể đồng ý tạm dừng trong nhiều năm, ngoại trừ mục đích phục vụ nghiên cứu y học. Tehran cũng sẽ từ chối yêu cầu cắt giảm năng lực tên lửa và máy bay không người lái vốn đã phát huy hiệu quả trong chiến tranh, đồng thời không từ bỏ việc hỗ trợ các nhóm vũ trang như Hezbollah và Hamas.

"Mọi thỏa thuận tiềm năng được cho là sẽ có quy mô tương tự thỏa thuận JCPOA mà Iran từng ký với các cường quốc phương Tây dưới thời tổng thống Barack Obama và ông Trump đã từ bỏ trong nhiệm kỳ đầu", Al-Atrush cho hay.

Trong khi đó, Danny Citrinowicz, cựu sĩ quan tình báo Israel, nhận định kịch bản Mỹ tiếp tục phong tỏa cảng biển Iran cũng tiềm ẩn nguy cơ leo thang, ngay cả khi lệnh ngừng bắn được gia hạn.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay thông báo đã bắt giữ hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Xuồng cao tốc của lực lượng này cũng đã nổ súng vào ba tàu hàng gần eo biển, gây hư hại về phương tiện.

"Vấn đề là căng thẳng gần như không thể tránh khỏi. Sớm muộn cũng sẽ có va chạm và những điều đó rất dễ khiến tình hình leo thang", ông nói. "Nếu lệnh phong tỏa có hiệu quả, phía Iran sẽ gia tăng áp lực lên nền kinh tế quốc tế bằng các hành động như tấn công tàu dầu, khi đó chiến sự bùng nổ là điều khó tránh".

Nếu kịch bản đó xảy ra, cuộc chiến sẽ có thể gây tổn thất nặng nề cho cả hai bên. Sau hơn 6 tuần không kích, Mỹ và Israel không còn nhiều mục tiêu quân sự để đánh phá và có thể sẽ nhắm vào cơ sở hạ tầng điện lực và nhà máy khử mặn nước biển, như những gì ông Trump từng đe dọa.

"Các hành động leo thang sẽ diễn tiến rất nhanh, đầy kịch tính và sẽ tiếp nối ngay từ điểm họ tạm dừng trước đó", ông Citrinowicz cho hay.

Hiện tại, triển vọng đàm phán giữa hai bên khá mong manh. Mohammad Reza Mohseni Sani, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, nói rằng "đàm phán là không thể chấp nhận được" trong tình hình hiện tại, đồng thời cáo buộc Mỹ "đưa ra yêu sách quá mức" và theo đuổi các mục tiêu ngầm vì lợi ích nội bộ.

Ali Vaez cho rằng rào cản chính trước bất kỳ vòng đàm phán tiếp theo nào là "liệu Mỹ có sẵn lòng giảm bớt áp lực đủ để ngoại giao trở nên đáng tin cậy và liệu Iran có sẵn lòng kiềm chế đòn bẩy của mình đủ để duy trì các cuộc đàm phán hay không".

Tin Gốc: Vnexpress

"Họ đưa ra những cuộc thăm dò giả mạo", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/5 phát biểu tại sự kiện dành cho các doanh nghiệp nhỏ tại Nhà Trắng. "Họ thăm dò về chiến sự Iran, rồi nói chỉ 32% người dân ủng hộ. Tôi không thích điều này và không thích chiến tranh chút nào, nhưng chúng ta được trang bị tốt hơn và có quân đội mạnh nhất thế giới".

Ông Trump không dẫn cụ thể khảo sát nào. Hồi cuối tuần, Washington Post-ABC News-Ipsos công bố khảo sát thực hiện trực tuyến từ 24-28/4 với 2.560 người trưởng thành trên toàn quốc, cho thấy tỷ lệ tán thành cách ông Trump xử lý tình hình Iran là 33%, so với 66% không tán thành. Chỉ 36% tin rằng Mỹ đã đúng khi dùng vũ lực với Iran.

Ông Trump cho rằng các câu hỏi thăm dò mang tính định kiến đối với ông. Lãnh đạo Mỹ nói lẽ ra các tổ chức thăm dò nên hỏi người Mỹ liệu họ có cho rằng Iran được phép sở hữu vũ khí hạt nhân hay không.

"Con số đó sẽ không phải 32%. Nhưng kể cả khi hỏi vậy, kết quả vẫn sẽ là 32% thôi, vì các cuộc thăm dò là giả. Chúng hoàn toàn là giả", ông nói.

Khảo sát của Washington Post-ABC News-Ipsos còn cho thấy tỷ lệ người Mỹ không ủng hộ ông Trump trên cương vị Tổng thống tăng lên 62%, cao nhất từ đầu nhiệm kỳ hai. Bên cạnh vấn đề Iran, cử tri Mỹ cũng không hài lòng trong cách ông xử lý nhiều vấn đề lớn như kinh tế, lạm phát, nhập cư, quan hệ với đồng minh.

Phát biểu được ông Trump đưa ra trong lúc lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran trở nên bấp bênh do eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài. Căng thẳng gia tăng khi Mỹ phát động chiến dịch "Dự án Tự do" để hỗ trợ tàu hàng đi qua Hormuz, trong khi Iran phóng tên lửa, drone vào Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) để đáp trả.

Ông Trump cũng chỉ trích những người cho rằng chiến sự Iran đã kéo dài quá lâu. "Cuộc chiến mới chỉ nổ ra khoảng 6 tuần, nhưng họ lại nói sao lâu thế", Tổng thống Trump cho hay, thêm rằng Mỹ từng tham gia những cuộc chiến kéo dài nhiều năm.

Tin Gốc: Vnexpress