Khi trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh bùng nổ, nhiều doanh nghiệp xem đây là cơ hội để cắt giảm chi phí, tăng năng suất và tự động hóa những phần việc lặp lại. Nhưng sau giai đoạn thử nghiệm, bức tranh tài chính bắt đầu phức tạp hơn. AI không chỉ là một công cụ phần mềm có thể bật lên rồi dùng ngay, mà kéo theo chi phí hạ tầng, dữ liệu, bảo mật và nhân sự vận hành.
Trong một số trường hợp, chi phí tính toán phục vụ AI đã cao hơn chi phí trả cho nhân viên. Bryan Catanzaro, Phó chủ tịch mảng deep learning ứng dụng tại Nvidia, cho biết có những nhóm mà chi phí tính toán “cao hơn nhiều” so với lương nhân sự. Nhận định này không có nghĩa AI luôn đắt hơn con người, nhưng cho thấy lời hứa “AI giúp giảm chi phí” không còn đơn giản như giai đoạn đầu.
Một trong những khoản tốn kém nhất là chi phí tính toán. Các mô hình AI hiện đại cần năng lực xử lý lớn, đặc biệt khi doanh nghiệp dùng thường xuyên cho chăm sóc khách hàng, lập trình, phân tích dữ liệu hoặc xử lý tài liệu nội bộ. Càng nhiều người dùng, càng nhiều tác vụ, chi phí vận hành càng tăng.
Với doanh nghiệp, chi phí AI không dừng ở tiền thuê mô hình hoặc trả phí API. Để đưa AI vào hệ thống thật, họ phải làm sạch dữ liệu, kết nối với phần mềm nội bộ, thiết lập quyền truy cập, bảo vệ thông tin nhạy cảm và xây dựng quy trình kiểm soát đầu ra. Đây là những phần việc đòi hỏi đội kỹ thuật, an ninh mạng, pháp lý và vận hành cùng tham gia.
AI tạo sinh cũng chưa đủ ổn định để tự động xử lý mọi việc mà không cần con người. Công nghệ này vẫn có thể trả lời sai, bịa dữ kiện hoặc hiểu nhầm ngữ cảnh. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp phải duy trì nhân sự kiểm tra, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm cuối cùng. Trong các lĩnh vực liên quan khách hàng, tài chính, y tế, pháp lý hoặc dữ liệu nhạy cảm, lớp giám sát này gần như không thể bỏ qua.
Điều đó khiến AI trong nhiều trường hợp không thay thế hoàn toàn lao động mà tạo thêm một tầng chi phí mới. Doanh nghiệp vẫn trả tiền cho công nghệ, đồng thời vẫn cần con người để đảm bảo hệ thống hoạt động đúng và an toàn.
Cuộc đua hạ tầng của các hãng công nghệ lớn cũng phản ánh chi phí khổng lồ phía sau AI. Microsoft công bố kế hoạch đầu tư 25 tỉ AUD, tương đương 17,9 tỉ USD vào Úc đến năm 2029 để mở rộng năng lực AI, điện toán đám mây, an ninh mạng và đào tạo kỹ năng. Những khoản đầu tư như vậy cho thấy AI không chỉ là phần mềm mà còn là trung tâm dữ liệu, chip xử lý, điện năng và mạng lưới vận hành quy mô lớn.
Khi chi phí tăng, câu hỏi của doanh nghiệp cũng thay đổi. Trước đây, nhiều công ty chịu áp lực phải có chiến lược AI để không bị xem là chậm chân. Hiện nay, trọng tâm đang chuyển sang một câu hỏi thực tế hơn: AI tạo ra giá trị gì và bao lâu có thể hoàn vốn.
Hãng nghiên cứu Gartner dự báo chi tiêu CNTT toàn cầu năm 2026 đạt 6.310 tỉ USD, tăng 13,5% so với năm 2025. Động lực tăng trưởng đến từ hạ tầng AI, điện toán đám mây và phần mềm. Điều này cho thấy AI đang kéo theo một chu kỳ chi tiêu công nghệ mới, thay vì chỉ thay thế các khoản chi cũ.
Áp lực hoàn vốn vì vậy ngày càng rõ. Hãng tư vấn Deloitte nhận định đầu tư AI sẽ tiếp tục tăng, nhưng lợi nhuận thu về không phải lúc nào cũng dễ đo lường. Với các dự án phức tạp hơn, doanh nghiệp cần thời gian dài hơn để đánh giá hiệu quả, thay vì chỉ nhìn vào số tác vụ được tự động hóa.
Sự thay đổi này buộc các công ty thực dụng hơn. Thay vì đặt mục tiêu thay thế nhân sự trên diện rộng, nhiều doanh nghiệp chọn dùng AI để hỗ trợ từng phần công việc như tóm tắt tài liệu, gợi ý phản hồi khách hàng, viết mã, phân loại yêu cầu hoặc phát hiện lỗi. Cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro và dễ kiểm soát chi phí hơn.
AI vẫn có thể rẻ hơn theo thời gian ở từng tác vụ riêng lẻ, nhất là khi mô hình hiệu quả hơn và cạnh tranh giữa các nhà cung cấp tăng lên. Nhưng ở cấp doanh nghiệp, tổng chi phí có thể tiếp tục tăng nếu quy mô sử dụng mở rộng, yêu cầu bảo mật cao hơn và quy trình vận hành phức tạp hơn.
Vì vậy, tranh luận hiện nay không còn là AI đắt hay rẻ một cách tuyệt đối. Điều quan trọng là doanh nghiệp dùng AI cho bài toán nào, ở quy mô nào và có đo được hiệu quả hay không. Lời hứa tiết kiệm chi phí chỉ còn thuyết phục khi AI chứng minh được giá trị cụ thể trong vận hành thực tế.
Sau hơn một tháng giới hạn bản thử nghiệm chỉ dành cho các lập trình viên, loạt hệ điều hành mới như iOS 27, iPadOS 27, macOS 27 Public Beta bắt đầu cho tải về trên tất cả các thiết bị của Apple được hỗ trợ. So với Developer Beta, bản Public Beta gần với phiên bản chính thức hơn, hạn chế được nhiều lỗi nghiêm trọng nhưng vẫn có thể có các lỗi nhỏ ảnh hưởng đến quá trình sử dụng như tính tương thích của ứng dụng hoặc tiêu hao pin hơn.
Người dùng truy cập vào mục Cài đặt > Cài đặt chung > Cập nhật phần mềm, mở tính năng Bản cập nhật beta và bắt đầu cập nhật iOS 27 mới nhất. iOS 27 hỗ trợ từ iPhone 11, iPhone SE thế hệ hai trở lên nhưng chỉ các dòng iPhone 15 Pro, 15 Pro Max hoặc cao hơn mới có Siri hoàn toàn mới sử dụng AI.
Siri AI hiện mới hỗ trợ ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh. Người dùng Việt nếu muốn trải nghiệm trợ lý ảo mới sẽ cần cài đặt vùng của thiết bị là tại Mỹ và chọn ngôn ngữ tiếng Anh. Khi đó, Siri vẫn có thể hỏi đáp bằng tiếng Việt qua văn bản khi tương tác trong ứng dụng.
Siri hoàn toàn mới tích hợp trí tuệ nhân tạo
Điểm nổi bật nhất của iOS 27 là trang bị Siri mới tích hợp sâu AI. Được hỗ trợ bởi các mô hình Gemini của Google, Siri giờ đây có khả năng đàm thoại tốt hơn đáng kể, kết nối Internet khi cần và giúp người dùng lên ý tưởng, tinh chỉnh kế hoạch, trả lời các câu hỏi phức tạp và thậm chí tạo ra lịch trình chi tiết.
Apple cũng giới thiệu phần mềm Siri chuyên dụng, đưa trợ lý AI của mình đến gần hơn với các nền tảng chatbot cạnh tranh. Ứng dụng này lưu trữ các cuộc trò chuyện trước đó, cho phép người dùng tiếp tục phiên làm việc trên nhiều thiết bị của Apple, bao gồm iPhone, iPad, Mac, Apple Watch và Apple Vision Pro.
Người dùng vẫn có thể kích hoạt Siri bằng cách nói "Hey Siri", nhấn nút bên cạnh hoặc vuốt xuống từ Dynamic Island trên các iPhone, iPad được hỗ trợ. Giao diện của trợ lý này cũng được làm mới hoàn toàn, vừa có thể tương tác ngay trên màn hình ngoài cũng như trong ứng dụng.
Tuy nhiên, Apple sẽ triển khai dần nhiều tính năng AI của Siri thông qua hệ thống danh sách chờ. Các tính năng này sẽ chỉ khả dụng trên một số máy do các yêu cầu về phần cứng. Ví dụ, các tính năng AI nâng cao của Siri chỉ có trên các model có RAM 12 GB trở lên, bao gồm iPhone Air, iPhone 17 Pro, 17 Pro Max.
Ứng dụng Camera và Ảnh nâng cấp với AI
Ứng dụng chụp ảnh trên iOS 27 sẽ được nhúng trực tiếp Siri, cho phép người dùng hướng camera vào vật thể, địa danh, tài liệu, thực phẩm hoặc hóa đơn và hỏi trợ lý ảo này về những gì họ đang nhìn thấy. Hệ thống cũng có khả năng phân tích hóa đơn nhà hàng, chia sẻ chi phí bằng Apple Cash và cung cấp thông tin dinh dưỡng cho các bữa ăn. Trước đây, các tính năng AI này hoạt động không liền mạch và sử dụng chế độ riêng qua nút Camera.
Ứng dụng Ảnh cũng bổ sung thêm các công cụ chỉnh sửa dựa trên trí tuệ nhân tạo. Thay vì chỉ xử lý trên thiết bị như trước, iOS 27 cho phép sử dụng sức mạnh trên máy chủ để tăng chất lượng cho tính năng xóa vật thể. Tính năng Mở rộng mới cho phép bổ sung thêm chi tiết cho khung hình hay tính năng Điều chỉnh khung hình cho phép thay đổi không gian và góc chụp gốc.
Nâng cấp Spotlight và Safari trên máy tính Mac, iPad
Trên máy tính Mac và iPad, hệ thống tìm kiếm Spotlight được tích hợp Siri AI, cho phép chủ sở hữu nhận câu trả lời cho nhiều câu hỏi, tìm kiếm phức tạp theo ngữ cảnh chỉ sau vài giây. Người dùng cũng có thể nhấp chuột phải vào bất kỳ hình ảnh, tệp hoặc văn bản nào trên màn hình và hỏi Siri AI để biết thêm thông tin mà không cần mở ra cửa sổ mới.
Tính năng Thông báo cho tôi (Notify Me), trình duyệt Safari có thể lập tức thông báo cho người dùng bất kỳ thay đổi nào trên một trang web theo yêu cầu từ trước như thay đổi giá bán, tình trạng vé, cập nhật tin tức mới.
Giao diện Liquid Glass được làm mới
iOS 27 mang đến một số cải tiến trong thiết kế kính lỏng Liquid Glass như điều chỉnh độ trong suốt của giao diện. Các bổ sung khác như tùy chỉnh âm lượng báo thức, chỉnh EQ cho AirPods, cải thiện kết nối, sửa đổi giao diện riêng cho từng ứng dụng cũng như cải thiện độ ổn định.
Phiên bản chính thức của iOS 27, iPadOS 27, macOS 27, watchOS 27 sẽ được Apple cho tải về vào tháng 9 tới, cùng thời điểm ra mắt loạt iPhone 2026.
"Đó sẽ là chuyến bay qua sát Sao Hỏa. Rất nhiều người nói về Sao Hỏa. Chúng tôi thích Sao Hỏa và sẽ đổ bộ hành tinh này, xây dựng thành phố trên đó. Nhưng trước hết hãy bắt đầu với một chuyến bay vòng qua", ông Wang nói trong thông báo của SpaceX ngày 21/5, chỉ 15 phút trước thời gian phóng dự kiến của Starship V3. Tuy nhiên, vụ phóng bị dời lịch phút chót do sự cố kẹt chốt thủy lực, chuyển sang ngày 22/5 (23/5 giờ Hà Nội) và diễn ra thành công.
SpaceX chưa xác định thời gian cụ thể cho chuyến bay của Chun Wang. Tên lửa Starship V3 vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, thậm chí chưa lên tới quỹ đạo Trái Đất. SpaceX và Wang cũng không tiết lộ ai sẽ cùng tham gia chuyến bay đến hành tinh đỏ.
Dan Huot, người phát ngôn của SpaceX, cho biết chiều đi và về của chuyến bay sẽ rất dài trong khi thời gian bay sát Sao Hỏa chỉ khoảng hai tiếng. Tuy nhiên, Wang tin mình không thấy nhàm chán mà sẽ tận hưởng hành trình. "Dù chỉ là chuyến bay vòng qua, nó sẽ thử nghiệm nhiều điều chưa từng thấy trước đây", vị tỷ phú chia sẻ. SpaceX cũng cho biết, Starship có thể bay qua sát Mặt Trăng trên đường đến Sao Hỏa.
Theo Space, Wang tin nhiệm vụ của ông có thể truyền cảm hứng cho mọi người trên thế giới theo đuổi đam mê khám phá vũ trụ và hành tinh đỏ. "Nó sẽ thắp lên ngọn lửa, khơi dậy trí tưởng tượng và tạo động lực. Chúng tôi sẽ có cơ hội chụp những bức ảnh thực tế, đặc biệt là về hành tinh đỏ. Sao Hỏa sẽ không còn là nơi xa vời nữa", ông nói.
Theo Gizmodo, Wang là nhà đồng sáng lập F2Pool, một trong những tổ chức đào Bitcoin đầu tiên ở Trung Quốc. Sau khi kiếm được khối tài sản lớn từ tiền số, ông mô tả mình giờ là "du khách toàn thời gian" và bắt đầu quan tâm đến du hành vũ trụ thương mại vài năm gần đây.
Năm ngoái, ông giữ vai trò chỉ huy và nhà tài trợ cho nhiệm vụ Fram2, chuyến bay có phi hành đoàn thứ 17 của SpaceX và là chuyến bay thứ 6 cho khách hàng tư nhân. Trong nhiệm vụ, ông cùng ba phi hành gia dân sự khác lần đầu bay vòng qua các cực Trái Đất bằng tàu Crew Dragon. Con tàu được tên lửa Falcon 9 đưa lên không gian từ trung tâm vũ trụ Kennedy ngày 31/3/2025, sau đó hạ cánh xuống vùng biển ngoài khơi California ngày 4/4/2025.
Theo ghi nhận, nhiều người dùng, đặc biệt là các shop online đã bị báo cáo (report) và khống chế khả năng sử dụng trên nền tảng Instagram này.
Vì vậy, vì lý do bảo mật, nhiều chủ tài khoản khác cũng đã chủ động lên thông báo về việc tạm ngưng hoạt động để đảm bảo an toàn.
Chị H.T.T., chủ tài khoản Instagram của một tiệm nail, cho biết bỗng dưng nhiều người nhận được thông báo bị khóa tài khoản nhưng không hiểu vì sao. Kiểm tra lại thì thấy do đã trả lời tin nhắn lạ, sau bị gửi lại một tin nhắn có nội dung khiêu dâm. Ngay lập tức tài khoản bị vô hiệu, không thể hoạt động.
"Dù chưa trực tiếp trở thành nạn nhân, nhưng tôi cũng rất hoang mang. Đa số dữ liệu và thông tin khách hàng đều nằm ở đây. Không biết là mình có bị rò rỉ hay phát tán thông tin gì không và bao giờ thì lỗi này được khắc phục", chị nói.
Hiện Instagram chưa đưa ra thông báo chính thức về "làn sóng" bị khóa tài khoản này, khiến nhiều chủ doanh nghiệp cũng chưa biết phương án xử lý tiếp theo, cũng như mục đích của những kẻ xấu này là gì.
Trên các bài đăng tại Threads, Facebook, nhiều chủ tài khoản cho hay bản thân may mắn đã kịp lưu lại đơn, thông tin của khách hàng trước khi tài khoản bị khóa. Dù vậy, người này đặt ra câu hỏi không biết nếu có thể lấy lại tài khoản thì "dữ liệu còn nguyên như ban đầu hay không".
Theo thông báo từ nền tảng, các tài khoản đã liệt vào danh sách bị báo cáo có 180 ngày để kháng nghị quyết định từ hãng.
"Tôi đã kháng cáo với nội dung đình chỉ từ Instagram. Họ đưa ra thông báo rằng tài khoản sẽ không còn hiển thị và không thể sử dụng", người này nói.
Theo tìm hiểu, phần lớn các trường hợp đều có chung một kịch bản. Tài khoản sẽ nhận được một đoạn chat từ người không quen biết, đôi khi chỉ là câu mở đầu rất bình thường như bao khách hàng khác.
Sau khi người dùng bấm chấp nhận hoặc trả lời tin nhắn, tài khoản ngay lập tức nhận được một tin nhắn lạ với nội dung vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng, sau đó tiến hành báo cáo (report) đoạn chat đó. Chỉ sau vài giây, hệ thống tự truy quét của nền tảng tự động gắn cờ tài khoản liên quan, tài khoản Instagram bắt đầu gặp sự cố.
Do quá trình xử lý ban đầu phụ thuộc lớn vào hệ thống tự động, nhiều tài khoản cho hay dù không trực tiếp đăng tải nội dung vi phạm vẫn bị hạn chế hoạt động để chờ xác minh. Với những người kinh doanh online, việc mất quyền truy cập Instagram trong vài giờ hoặc vài ngày có thể kéo theo hàng loạt hệ lụy: gián đoạn đơn hàng, mất khách, ngưng quảng cáo và ảnh hưởng doanh thu.
Không ít shop thời trang, mỹ phẩm hay phụ kiện có lượng khách chủ yếu đến từ Instagram cho biết họ buộc phải "đóng cửa tạm thời" để tránh rủi ro. Một số nơi chỉ tiếp tục trả lời khách quen, đồng thời ngừng nhận tin nhắn từ tài khoản lạ.
