Tính đến ngày 31.3, nợ công của Mỹ là 31.265 tỉ USD trong khi GDP trong năm trước đó là 31.216 tỉ USD, tờ The Wall Street Journal dẫn số liệu được công bố ngày 30.4 cho biết.
Như vậy, nợ công của Mỹ đang ở mức 100,2% GDP, tăng lên từ mức 99,5% vào cuối năm tài khóa gần nhất (bắt đầu từ ngày 1.10.2024 và kết thúc vào ngày 30.9.2025).
Tỷ lệ nợ so với GDP của Mỹ leo lên mức cao kỷ lục vào năm 1946 là 106,1%. Tỷ lệ này giảm dần đều trong thập niên sau đó nhờ tăng trưởng bùng nổ hậu Thế chiến 2, lạm phát và giảm chi tiêu quân sự. Năm 1957, nợ công của Mỹ chỉ bằng 50% GDP.
Năm 2008, nợ công dưới mức 40% GDP. Từ đó, Mỹ bắt đầu vay nhiều để vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính và sau này là đại dịch Covid-19.
Quốc hội Mỹ giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, mở rộng chương trình bảo hiểm y tế và phúc lợi cho cựu binh nhưng ít có hành động để điều chỉnh các chương trình chi tiêu lớn.
Trong thời kỳ đại dịch Covid-19 năm 2020, nợ công của Mỹ đã vượt quá 100% GDP trong một thời gian ngắn, khi GDP giảm và chính phủ vay nợ nhiều để hỗ trợ các hộ gia đình Mỹ. Tỷ lệ này sau đó đã giảm xuống khi các biện pháp kích thích kinh tế kết thúc, tăng trưởng kinh tế phục hồi và lạm phát cao đã đẩy mức GDP danh nghĩa lên.
Hiện tại, chính phủ Mỹ đang chi 1,33 USD cho mỗi USD thu được. Theo dự báo, thâm hụt ngân sách năm nay sẽ là 1.900 tỉ USD. Tình hình hầu như không thay đổi so với năm 2025 khi các khoản giảm thuế của đảng Cộng hòa có hiệu lực trước khi những khoản cắt giảm chi tiêu được thực hiện. Con số cuối cùng sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho xung đột Iran, hoàn trả thuế quan và sức mạnh của nền kinh tế.
Theo The Wall Street Journal, cột mốc tương quan nợ công và GDP có thể dao động trong những quý tới khi thu thuế tăng lên, tiền hoàn thuế quan được chi trả và GDP biến động theo lạm phát và các điều chỉnh.
Tuy nhiên, việc tỷ lệ này chạm mức 3 con số là một biểu tượng cho thấy những áp lực tài chính mà Mỹ đã phải đối mặt trong nhiều thập niên qua. Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng đều bày tỏ sự lo ngại nhưng ưu tiên việc cắt giảm thuế và tăng chi tiêu vì những lợi ích chính trị ngắn hạn rõ ràng hơn.
Theo Turkiye Today dẫn tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ ngày 20.5, dự án này được thiết kế để bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định hơn cho các nước NATO ở Đông Âu, đồng thời giảm phụ thuộc vào vận chuyển nhiên liệu bằng đường biển. Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng đường ống có thể được triển khai nhanh hơn các phương án thay thế và tiết kiệm chi phí hơn khoảng 5 lần.
Đề xuất trên được đưa ra khi eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược kết nối các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh với thị trường quốc tế, đang đối mặt rủi ro an ninh gia tăng. Căng thẳng leo thang sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2, kéo theo các đòn đáp trả từ Tehran nhắm vào Tel Aviv và các đồng minh của Washington ở vùng Vịnh, cùng việc Iran hạn chế hoạt động qua eo biển Hormuz.
Tình trạng gián đoạn tại Hormuz đang tạo hiệu ứng dây chuyền tại châu Âu, theo The Guardian. Chính phủ Anh đã nới lỏng một số lệnh trừng phạt đối với dầu thô Nga, cho phép nhập khẩu nhiên liệu máy bay và dầu diesel được tinh chế tại nước thứ ba trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao. Giấy phép thương mại có hiệu lực từ ngày 20.5, cho phép nhập khẩu vô thời hạn nhưng sẽ được xem xét định kỳ.
Động thái này đánh dấu bước điều chỉnh đáng chú ý của Anh, vốn nhiều năm qua dẫn đầu nỗ lực gây sức ép kinh tế lên Nga liên quan chiến sự Ukraine. Trước đó, Anh từng tuyên bố sẽ chặn dầu Nga được tinh chế ở nước khác nhằm hạn chế nguồn thu của Điện Kremlin.
Tại Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trong tuần này cũng gia hạn thêm 30 ngày miễn trừ trừng phạt đối với một số lô dầu Nga đang trên biển, cho rằng quyết định này nhằm tạo thêm linh hoạt trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động.
Trong khi đó, Iran tiếp tục phát tín hiệu cứng rắn. Theo Hãng tin Tasnim ngày 20.5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo: "Nếu hành động gây hấn chống lại Iran lặp lại, chiến sự sẽ mở rộng ra ngoài khu vực, với những đòn giáng mạnh mẽ ở những nơi mà đối thủ khó có thể tưởng tượng sẽ biến các người thành tro bụi".
Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19.5 nói rằng Washington có thể tấn công Iran một lần nữa nếu không đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài trong những ngày tới.
Liên quan nỗ lực hòa giải, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi ngày 20.5 lên đường đến Tehran để gặp các quan chức Iran. Đây là chuyến thăm Iran thứ 2 của ông Naqvi trong vòng một tuần, giữa lúc Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian trong nỗ lực hòa giải giữa Washington và Tehran.
Truyền thông Mỹ ngày 1/6 dẫn thông tin do Sở Cảnh sát Florence, bang Alabama công bố cho thấy David Culliver, 46 tuổi, có biểu hiện hung hăng, la hét với các sĩ quan đang tiến hành chiến dịch truy quét ma túy tại phố North Locus hôm 22/4.
Sau khi Culliver phớt lờ cảnh báo tránh xa, các sĩ quan đã khống chế và tìm cách còng tay anh ta, nhưng nghi phạm chống cự quyết liệt, buộc cảnh sát phải triển khai chó nghiệp vụ để hỗ trợ.
Con chó cắn vào đùi Culliver trong lúc nghi phạm vật lộn với ba sĩ quan. Video trích xuất từ camera gắn trên người cảnh sát cho thấy sau khi bị cắn, Culliver đã cúi người, tóm lấy chân chó nghiệp vụ và cắn trả.
Cảnh sát sau đó ghì được Culliver xuống đất để ngăn anh ta tiếp tục tấn công chó nghiệp vụ. Theo cảnh sát, Culliver không phải nghi phạm ban đầu trong cuộc khám xét ma túy ở phố North Locus.
Khi video lan truyền trên mạng xã hội và gây tranh cãi trong dư luận về việc cảnh sát để chó nghiệp vụ cắn Culliver dù anh này không có vũ khí, Sở Cảnh sát Florence đã lên tiếng giải thích.
Cảnh sát trưởng Mike Holt nói các sĩ quan triển khai chó nghiệp vụ nhằm ngăn tình hình leo thang đến mức phải họ phải nổ súng, thêm rằng Culliver khi đó say xỉn và chống cự quyết liệt.
"Cần nhớ rằng Culliver đã có thể chọn không chống cự. Nếu như vậy, các sĩ quan sẽ không cần phải dùng đến vũ lực", ông Holt nói.
"Chúng tôi sẽ đàm phán trong cuối tuần này", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên ngày 17/4 trên chuyên cơ Không lực Một khi đang trên đường từ thành phố Phoenix, bang Arizona, trở về thủ đô Washington, đề cập đến các cuộc thảo luận với Iran.
Ông Trump không nêu cụ thể về cuộc đàm phán với Iran, nhưng cho hay ông có thể sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần với Tehran khi nó hết hạn vào ngày 22/4. Lệnh ngừng bắn này được hai bên nhất trí để tạo thuận lợi cho quá trình đàm phán hướng tới giải pháp chấm dứt cuộc xung đột.
"Lệnh phong tỏa các cảng Iran vẫn được duy trì, và thật không may chúng tôi có thể phải bắt đầu ném bom Iran trở lại", Tổng thống Mỹ nói, đề cập đến kịch bản hai bên không đạt được thỏa thuận trong các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên, ông cũng nói rằng đã có một số "tin khá tích cực" liên quan đến Iran, nhưng từ chối cung cấp thêm chi tiết.
"Chúng tôi vừa nhận được một số tin khá tích cực cách đây khoảng 20 phút, và có vẻ mọi việc đang diễn ra rất thuận lợi ở Trung Đông liên quan đến Iran. Rồi mọi người sẽ biết đó là gì thôi. Tôi chỉ nghĩ đây là điều hoàn toàn hợp lý và nên xảy ra. Chúng ta hãy chờ xem", ông cho hay.
Phái đoàn Mỹ và Iran được cho là sẽ đến Pakistan cuối tuần này và tiến hành đàm phán ngày 20/4, một tuần sau khi vòng đàm phán đầu tiên tại Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Quan chức Lầu Năm Góc tuyên bố lực lượng Mỹ ở Trung Đông đã trong trạng thái sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận hòa bình.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi hôm qua thông báo Iran sẽ "mở hoàn toàn" eo biển Hormuz để hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon. Tổng thống Mỹ hoan nghênh động thái của Iran, nhưng khẳng định lệnh phong tỏa các cảng Iran vẫn còn hiệu lực cho đến khi thỏa thuận hai nước "hoàn thành 100%".
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn đàm phán Iran cuối tuần trước, ngày 17/4 chỉ trích Tổng thống Trump đưa ra "7 tuyên bố sai sự thật trong vòng một giờ", nhưng không nêu cụ thể đó là những phát biểu nào.
"Họ đã không thắng được cuộc chiến bằng những lời dối trá này và chắc chắn cũng sẽ không đạt được gì trong các cuộc đàm phán", ông Ghalibaf nói, đồng thời cảnh báo nước này sẽ đóng cửa eo biển Hormuz một lần nữa nếu Mỹ duy trì chiến dịch phong tỏa cảng biển.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 17/4, ông Trump cho hay đang mong chờ cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. "Cuộc gặp của chúng tôi tại Trung Quốc sẽ là cuộc gặp đặc biệt và có thể mang tính lịch sử. Tôi mong chờ được gặp Chủ tịch Tập, nhiều việc sẽ được hoàn thành!", ông Trump cho biết.
Lãnh đạo Mỹ ban đầu lên kế hoạch thăm Bắc Kinh vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 nhằm thúc đẩy tái thiết quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, Tổng thống Trump sau đó quyết định hoãn chuyến thăm Trung Quốc để tập trung giải quyết vấn đề Iran.
Nhà Trắng thông báo chuyến thăm Trung Quốc sẽ diễn ra vào ngày 14-15/5, cho thấy Mỹ kỳ vọng thỏa thuận với Iran sẽ đạt được trước thời điểm này.
