Tính đến ngày 31.3, nợ công của Mỹ là 31.265 tỉ USD trong khi GDP trong năm trước đó là 31.216 tỉ USD, tờ The Wall Street Journal dẫn số liệu được công bố ngày 30.4 cho biết.
Như vậy, nợ công của Mỹ đang ở mức 100,2% GDP, tăng lên từ mức 99,5% vào cuối năm tài khóa gần nhất (bắt đầu từ ngày 1.10.2024 và kết thúc vào ngày 30.9.2025).
Tỷ lệ nợ so với GDP của Mỹ leo lên mức cao kỷ lục vào năm 1946 là 106,1%. Tỷ lệ này giảm dần đều trong thập niên sau đó nhờ tăng trưởng bùng nổ hậu Thế chiến 2, lạm phát và giảm chi tiêu quân sự. Năm 1957, nợ công của Mỹ chỉ bằng 50% GDP.
Năm 2008, nợ công dưới mức 40% GDP. Từ đó, Mỹ bắt đầu vay nhiều để vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính và sau này là đại dịch Covid-19.
Quốc hội Mỹ giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, mở rộng chương trình bảo hiểm y tế và phúc lợi cho cựu binh nhưng ít có hành động để điều chỉnh các chương trình chi tiêu lớn.
Trong thời kỳ đại dịch Covid-19 năm 2020, nợ công của Mỹ đã vượt quá 100% GDP trong một thời gian ngắn, khi GDP giảm và chính phủ vay nợ nhiều để hỗ trợ các hộ gia đình Mỹ. Tỷ lệ này sau đó đã giảm xuống khi các biện pháp kích thích kinh tế kết thúc, tăng trưởng kinh tế phục hồi và lạm phát cao đã đẩy mức GDP danh nghĩa lên.
Hiện tại, chính phủ Mỹ đang chi 1,33 USD cho mỗi USD thu được. Theo dự báo, thâm hụt ngân sách năm nay sẽ là 1.900 tỉ USD. Tình hình hầu như không thay đổi so với năm 2025 khi các khoản giảm thuế của đảng Cộng hòa có hiệu lực trước khi những khoản cắt giảm chi tiêu được thực hiện. Con số cuối cùng sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho xung đột Iran, hoàn trả thuế quan và sức mạnh của nền kinh tế.
Theo The Wall Street Journal, cột mốc tương quan nợ công và GDP có thể dao động trong những quý tới khi thu thuế tăng lên, tiền hoàn thuế quan được chi trả và GDP biến động theo lạm phát và các điều chỉnh.
Tuy nhiên, việc tỷ lệ này chạm mức 3 con số là một biểu tượng cho thấy những áp lực tài chính mà Mỹ đã phải đối mặt trong nhiều thập niên qua. Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng đều bày tỏ sự lo ngại nhưng ưu tiên việc cắt giảm thuế và tăng chi tiêu vì những lợi ích chính trị ngắn hạn rõ ràng hơn.
Đài Loan đã tuyên án tù với 4 cựu nhân viên của tập đoàn sản xuất chip TSMC trong vụ án liên quan đến cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại.
Trong đó, cựu kỹ sư Chen Li-ming bị phạt tù lên tới 10 năm. Ông bị cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại để phục vụ cho công việc sau này tại chi nhánh của Tokyo Electron (Nhật Bản) ở Đài Loan.
Ông Chen đã lợi dụng mối quan hệ với đồng nghiệp cũ để giúp công ty mới cạnh tranh giành thêm hợp đồng. Tòa án ở Đài Loan xác định Chen đã thu thập bí mật thương mại "nhằm phục vụ thành tích công việc cá nhân".
Hành vi này được xác định tạo ra "rủi ro đối với bí mật thương mại của TSMC và ảnh hưởng đến an ninh kinh tế của Đài Loan".
Ba người khác từng làm việc tại TSMC vào thời điểm xảy ra vụ việc cũng bị tuyên các mức án từ 2 đến 6 năm tù.
Tokyo Electron là nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip lớn cho TSMC. Chi nhánh của công ty này tại Đài Loan bị buộc phải bồi thường cho TSMC 3,2 triệu USD và bị phạt thêm 1,6 triệu USD.
Bên cạnh đó, một nhân viên của Tokyo Electron bị kết tội tiêu hủy chứng cứ sau khi xóa các tệp hình ảnh do ông Chen sao chép. Người này bị tuyên 10 tháng tù, cho hưởng án treo.
Tòa án cho rằng Tokyo Electron đã "không thực hiện đầy đủ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong việc giám sát nhân viên".
Trước đó, Tokyo Electron cho biết đã sa thải ông Chen. Trong tuyên bố sau phán quyết, công ty khẳng định "nghiêm túc tiếp nhận kết luận của tòa", đồng thời nhấn mạnh cuộc điều tra không phát hiện bằng chứng về sự liên quan mang tính tổ chức.
Công ty cũng cho biết các bí mật thương mại mà ông Chen thu thập không bị tiết lộ cho bên thứ ba và cam kết tăng cường giám sát hệ thống quản lý thông tin.
Trái đất cấu tạo từ nhiều vật liệu đá khác nhau và bắt nguồn từ 2 giả thuyết khác biệt.
Một giả thuyết cho rằng hành tinh của chúng ta có thể hình thành từ những mảnh vụn ở vùng trong hệ mặt trời, bên cạnh các hành tinh đá khác như sao Kim, sao Hỏa.
Còn theo giả thuyết thứ hai, vật chất cấu thành trái đất được các sao chổi và những tiểu hành tinh vận chuyển đến từ những khu vực xa xôi hơn.
Trong quá trình hình thành, hệ mặt trời được phân thành hai vùng vật chất riêng biệt, với ranh giới phân định là sao Mộc.
Về phần mình, các hành tinh tượng hình thông qua quá trình bồi tụ. Ước tính trái đất của chúng ta mất khoảng 30 đến 40 triệu năm để hình thành, sau thời gian vật chất va chạm vào nhau.
Sau quá trình này, toàn bộ những thứ còn lại trở thành tiểu hành tinh và thiên thạch.
Các nhà khoa học hành tinh Paolo Sossi và Dan Bower của Đại học ETH Zurich (Thụy Sĩ) muốn tìm ra câu trả lời về nguồn gốc hình thành địa cầu.
Để làm được điều này, họ đã sử dụng biện pháp phân tích các dị thường đồng vị có nguồn gốc tổng hợp hạt nhân để tìm ra những dấu hiệu hóa học cụ thể và từ đó xác định được các vật liệu đến từ đâu.
Theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature Astronomy, đội ngũ các chuyên gia cho biết các thiên thạch của hệ mặt trời được chia thành hai nhóm chính, thứ nhất là giàu carbon và phần còn lại là nhóm nghèo carbon.
Loại giàu carbon thường có nguồn gốc từ vùng ngoài hệ mặt trời, trong khi nhóm thiên thạch nghèo carbon thường xuất phát từ vùng trong.
Và kết quả nghiên cứu cho thấy phần lớn trái đất có cấu tạo từ nhóm vật liệu ở vùng trong, và quá trình này diễn ra cách đây 4,6 tỉ năm.
Trong thông báo mời thầu phát hành tuần trước và được công bố ngày 18/5, Ban Điều hành Chương trình Năng lực (CPE) Hỏa lực Phòng thủ thuộc lục quân Mỹ kêu gọi các công ty quốc phòng cung cấp thông tin về thiết kế tên lửa phòng không chi phí thấp cho tổ hợp Patriot.
"Chúng tôi đang tiến hành cuộc cạnh tranh rất quyết liệt về đạn đánh chặn giá rẻ và linh kiện. Chúng tôi sẽ sớm tổ chức Ngày Công nghiệp tại thủ đô Washington, tìm cách thu hút sự quan tâm và tham gia tối đa từ toàn bộ ngành công nghiệp tên lửa", tướng Frank Lozano, lãnh đạo cơ quan mua sắm vũ khí của lục quân Mỹ, cho biết.
Thông báo mời thầu của lục quân Mỹ nêu mức giá tối đa "không quá một triệu USD" đối với mỗi tên lửa loại mới cho tổ hợp Patriot. Giá trung bình của mỗi quả đạn PAC-3 MSE hiện đại nhất đã tăng lên khoảng 5,3 triệu USD, cao hơn mức trung bình trước đây là 4 triệu USD.
Chi phí một triệu USD được chia đều thành 4 nhóm thành phần gồm quả đạn hoàn chỉnh cùng hệ thống điều khiển hỏa lực, động cơ, đầu dò và hệ thống dẫn đường. Lục quân Mỹ cũng tìm kiếm thông tin về nhà thầu có thể lắp ráp hoàn chỉnh tất cả thành phần trên, sử dụng linh kiện từ nhiều nguồn khác nhau.
Quân chủng này muốn tên lửa hoàn chỉnh có thể triển khai trên bệ phóng M903 sẵn có của tổ hợp Patriot, cũng như tận dụng mạng lưới Hệ thống Chỉ huy Tác chiến Tích hợp (IBCS) mới biên chế. Bệ phóng M903 hiện nay có khả năng lắp các phiên bản PAC-3 mới nhất và PAC-2 đời cũ hơn.
"Tên lửa đánh chặn chi phí thấp sẽ bổ sung cho hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa, nhằm đối phó với máy bay phản lực, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tầm bắn dưới 1.000 km", thông báo mời thầu có đoạn.
Hệ thống Patriot hiện tại có khả năng đối phó tất cả mục tiêu nêu trên, song chi phí đánh chặn rất tốn kém do mức giá đắt đỏ của PAC-3 MSE. "Tên lửa đánh chặn đời mới có giá tương đối rẻ, sẽ mang lại lợi thế về chuỗi cung ứng và dự trữ, đặc biệt khi được sản xuất trên quy mô lớn", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Theo Trevithick, xung đột Trung Đông và nỗ lực của Mỹ nhằm hỗ trợ đối tác, đặc biệt là Ukraine, nhấn mạnh nhu cầu đảm bảo đủ tên lửa đánh chặn và các loại đạn dược khác trong kho vũ khí. Khả năng tác chiến của các đơn vị Patriot trong biên chế lục quân Mỹ chưa đủ đáp ứng yêu cầu hiện tại, chưa bàn đến đòi hỏi trong xung đột tương lai với đối thủ ngang tầm.
"Lục quân Mỹ đang nỗ lực mở rộng quy mô của lực lượng Patriot, cải thiện năng lực hệ thống thông qua bổ sung radar và khí tài khác. Lầu Năm Góc đã đạt được thỏa thuận với đơn vị chế tạo PAC-3 MSE là Lockheed Martin để tăng sản lượng. Tuy nhiên, còn phải mất nhiều năm nữa để hoàn thiện những bước đi này và chuỗi cung ứng vẫn đối mặt hạn chế", Trevithick nhận xét.
