Tàu dầu Anatoly Kolodkin cập cảng Matanzas, phía đông thủ đô Havana, sáng 31/3 sau hành trình kéo dài ba tuần từ Nga. Ông Irenaldo Perez, phó giám đốc công ty dầu khí nhà nước Cuba CUPET, cho biết dầu thô Nga sẽ được tinh chế để sản xuất xăng, dầu diesel và nhiên liệu cho máy phát điện dự phòng.
Bộ Ngoại giao Cuba cảm ơn Nga về động thái thể hiện tình đoàn kết, khẳng định “sự hỗ trợ quý giá đến giữa lúc Mỹ áp lệnh phong tỏa năng lượng”.
Đại sứ quán Nga tại Cuba cũng đăng trên mạng xã hội X rằng “nghĩa vụ của chúng tôi là giúp đỡ những người anh em Cuba trong điều kiện khó khăn hiện nay”.
“Thật tuyệt vời khi đất nước nhận được dầu, vì chúng tôi cần nó để ứng phó cuộc khủng hoảng hiện nay”, Yoanna Rivero, 49 tuổi, người có mặt gần cảng, cho hay.
Felipe Serrano, một nhân viên bảo vệ 76 tuổi, cũng ngóng chờ tàu Nga cập bến. “Việc này rất quan trọng để chúng tôi có thể tồn tại vì đất nước đang bị tê liệt”, ông nói.
Mỹ từ tháng 1 chặn phần lớn nguồn cung dầu từ Venezuela và Mexico đến Cuba, khiến đảo quốc rơi vào tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, dẫn đến cắt điện kéo dài và giá thực phẩm, vận tải tăng cao.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29/3 cho biết ông không phản đối Nga hay nước khác chuyển dầu đến quốc đảo này vì người dân Cuba “cần phải sống”. Nhà Trắng cũng nói rằng Tuần duyên Mỹ không chặn tàu dầu Nga đến Cuba nhằm phục vụ nhu cầu nhân đạo của người dân và những quyết định như vậy được đưa ra dựa trên từng trường hợp cụ thể.
Theo Điện Kremlin, quá trình vận chuyển lô dầu đến Cuba đã được thảo luận trước với Mỹ.
Jorge Pinon, chuyên gia về lĩnh vực năng lượng Cuba tại Đại học Texas, nhận định lô hàng của Nga đủ để đáp ứng nhu cầu của Cuba trong khoảng 12-13 ngày. Các nhà phân tích cho rằng quá trình tinh chế và phân phối có thể mất khoảng ba tuần.
"Hôm nay, tôi đã ký một sắc lệnh thành lập một bộ tư lệnh đặc biệt trong Lực lượng vũ trang - một bộ chỉ huy nhằm tác động tầm xa và trên thực tế là tác động toàn cầu đối với Nga để ứng phó cuộc chiến này", Tổng thống Zelensky nói trong bài phát biểu tối 10.7 (giờ Ukraine), theo Reuters.
"Bộ tư lệnh này phải tập trung 100% nguồn lực sẵn có vào việc tiếp tục làm giảm khả năng tiến hành xung đột của Nga", nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Nga.
Trong nhiều tháng qua, máy bay không người lái (UAV) của Ukraine đã tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu trải dài hàng ngàn km ở Nga. Kyiv lập luận những cuộc tấn công như thế là biện pháp trừng phạt tầm xa nhắm vào nguồn đóng góp cho ngân sách của nhà nước Nga và hỗ trợ chiến dịch quân sự của Moscow ở Ukraine.
Chỉ riêng trong ngày 10.7, Bộ Tổng tham mưu Ukraine tuyên bố đã tấn công nhà máy lọc dầu Ilsky ở vùng Krasnodar, một trong những nhà máy lớn nhất ở miền nam nước Nga, và khu phức hợp lọc dầu Ust-Luga ở vùng Leningrad, theo Reuters.
Một cảng dầu và một kho chứa dầu ở tỉnh Rostov của Nga cũng bị tấn công, kèm theo các vụ nổ và hỏa hoạn, theo tuyên bố từ Bộ Tổng tham mưu Ukraine.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố từ 8 đến 20 giờ ngày 10.7 (giờ Moscow), hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn và phá hủy 144 UAV có cánh cố định do Ukraine phóng nhắm vào 9 tỉnh của Nga, gồm Belgorod, Bryansk, Kaluga, Rostov, Smolensk, Tver, Tula, Moscow và Krasnodar, cũng như ở bán đảo Crimea và biển Đen", theo Hãng tin TASS.
Hôm 8.7, Nga đã cấm xuất khẩu dầu diesel để đảm bảo đủ nguồn cung trong nước do cuộc khủng hoảng nhiên liệu ở bán đảo Crimea kéo dài nhiều tuần và tình trạng thiếu hụt đáng kể ở một số khu vực khác. Một số nhà máy lọc dầu ở Nga đã phải tạm thời ngừng hoạt động, theo Reuters.
Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles đã gọi “đáy biển đang trở thành một chiến trường” khi phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore vào cuối tuần trước.
Cảnh báo được đưa ra khi Mỹ, Anh và Australia công bố một dự án mới trong khuôn khổ AUKUS nhằm phát triển công nghệ tàu lặn dưới đáy biển (UUV) để bảo vệ các tuyến cáp ngầm dưới biển.
Thông báo này cũng xác nhận Australia sẽ mua 3 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia đã qua sử dụng của Mỹ theo thỏa thuận AUKUS, thay vì kết hợp giữa tàu cũ và tàu mới như kế hoạch trước đó. Theo các bên, sự thay đổi này nhằm “đơn giản hóa chuỗi cung ứng, giảm yêu cầu vận hành và bảo dưỡng, đồng thời tối ưu hóa chi phí”.
Ông Marles cho biết các tuyến cáp internet dưới biển, mà ông gọi là “những động mạch của nền văn minh hiện đại”, đang bị cắt đứt với tần suất chưa từng có, trong khi những đảo quốc như Australia đặc biệt dễ bị tổn thương.
“Đáy biển đang trở thành chiến trường. Hạm đội bóng tối đang trở thành một loại vũ khí. Trong 18 tháng qua, chúng ta đã chứng kiến hàng loạt vụ tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng ngầm dưới biển với quy mô và tần suất chưa từng thấy trong lịch sử.
Đây không phải là suy đoán. Đây là một mô hình hành động đã được ghi nhận. Và chúng ta phải đối diện với thực tế đó một cách thẳng thắn", ông kêu gọi.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã công bố dự án trọng điểm đầu tiên thuộc “Trụ cột 2” của AUKUS. Trong khi Trụ cột 1 tập trung vào tàu ngầm hạt nhân, Trụ cột 2 hướng tới các công nghệ quân sự tiên tiến, là UUV. Ông mô tả, động thái này sẽ "hỗ trợ các hoạt động dưới biển và duy trì lợi thế tập thể của chúng ta trong lĩnh vực hàng hải”.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết công nghệ đang được phát triển bao gồm “một loạt cảm biến và hệ thống vũ khí tiên tiến dành cho UUV”, giúp lực lượng của 3 nước nhanh chóng tiếp cận những công nghệ chiến trường hiện đại nhất.
Ông Marles cho biết khoảng 99% lưu lượng Internet của Australia được truyền qua 15 tuyến cáp ngầm dưới biển.
“Hệ thống tài chính, y tế, thông tin liên lạc, quan hệ đối tác tình báo, khả năng vận hành của nền kinh tế hiện đại và của cả nhà nước chúng tôi, tất cả đều phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng nằm lộ thiên, không thể di chuyển và có thể bị cắt đứt chỉ bằng một chiếc neo giữa đêm", ông nhấn mạnh.
Trong khi đó, tại Singapore, ông Hegseth kêu gọi các đồng minh ở châu Âu và châu Á tăng chi tiêu quốc phòng, khẳng định Mỹ cần “những đối tác chứ không phải những nước phụ thuộc vào bảo hộ”.
Ông cho biết Mỹ muốn hợp tác với các đồng minh để duy trì “một trạng thái cân bằng ổn định” tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.
Ông cũng nhấn mạnh đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục trị giá 1.500 tỷ USD của Mỹ sẽ “giải phóng kho vũ khí của tự do và mở rộng ưu thế quân sự của Mỹ trong nhiều thập kỷ tới”.
