Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch chiều 1-5 (giờ Việt Nam), giá dầu thế giới lại đồng loạt tăng. Trong đó giá dầu Brent chuẩn quốc tế tăng hơn 1% lên 111,63 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ tăng gần 1% lên 105,54 USD.
Trước đó, giá dầu thậm chí từng nhảy vọt qua mốc 126 USD/thùng, đánh dấu mức cao nhất kể từ năm 2022, phản ánh tâm lý lo ngại của thị trường trước bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.
Mặc dù Mỹ – Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hơn 3 tuần và chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyên bố “chấm dứt” thù địch với Tehran, nhưng căng thẳng vẫn chưa thật sự hạ nhiệt. Các kịch bản quân sự vẫn đang được chuẩn bị, làm gia tăng nguy cơ xung đột bùng phát trở lại và gây cú sốc mới cho thị trường năng lượng.
Hiện Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân nhằm gây sức ép buộc Tehran quay lại bàn đàm phán, còn Iran kiên quyết từ chối mở lại eo biển Hormuz nếu các biện pháp này không được dỡ bỏ.
Trong khi đó, lưu thông qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới – vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng và là điểm nghẽn lớn nhất của thị trường.
Nhà phân tích Anushree Ganeriwala của Economist Intelligence Unit nhận định thị trường đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào biến số này, do đó nếu dòng chảy dầu không sớm phục hồi, giá có thể tiếp tục leo thang.
Thực tế, việc đóng cửa kéo dài hơn 50 ngày đã khiến khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày bị “kẹt”, tạo ra cú sốc nguồn cung chưa từng có.
Bên cạnh đó, dù giá dầu chưa chạm mức lịch sử như năm 2008, tác động thực tế lên nền kinh tế vẫn rất lớn do thiếu hụt nguồn cung. Lý do là các quốc gia đang tiêu thụ nhanh chóng dầu dự trữ khẩn cấp để bù đắp sự thâm hụt đó.
Ngân hàng Goldman Sachs ước lượng dầu dự trữ toàn cầu có thể giảm từ 8,2 tỉ thùng trước chiến sự xuống dưới 7,4 tỉ thùng nếu khủng hoảng kéo dài đến cuối tháng 5.
Tại châu Á, nhiều quốc gia đã bắt đầu “thấm đòn”, áp dụng hàng loạt biện pháp như cắt giảm tiêu thụ nhiên liệu, thậm chí hạn chế cung cấp khí đốt và cắt giảm giao thông công cộng.
Theo JPMorgan, nhu cầu dầu toàn cầu đã giảm tới 4,3 triệu thùng/ngày trong tháng 4, chủ yếu tại châu Á và Trung Đông. Bà Bridget Payne (Oxford Economics) dự báo nhu cầu sẽ tiếp tục bị kéo giảm do chi phí nhiên liệu tăng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như hàng không.
Hiện tượng này cho thấy giá dầu cao đang bắt đầu “phá hủy nhu cầu”, buộc các nền kinh tế phải điều chỉnh hành vi tiêu dùng năng lượng.
Nhà kinh tế học Paul Krugman cảnh báo một cuộc suy thoái toàn diện trên toàn cầu là hoàn toàn có thể xảy ra nếu eo Hormuz tiếp tục bị đóng cửa trong 3 tháng tới.
Trong khi đó, chuyên gia Jim Reid từ Deutsche Bank cho rằng thế giới đang đối mặt với nguy cơ “cú sốc lạm phát đình trệ kéo dài”, khi giá năng lượng tăng đẩy lạm phát lên cao trong lúc tăng trưởng suy yếu. Thực tế, lợi suất trái phiếu tại nhiều nền kinh tế lớn đã tăng mạnh, còn lạm phát tại Mỹ đang ở mức 3,3%.
Do đó, nếu khủng hoảng nguồn cung và xung đột Trung Đông không sớm được giải quyết, thị trường dầu mỏ không chỉ đối mặt với biến động giá mạnh mà còn có thể trở thành tác nhân kích hoạt tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu mới.
Tổng thống Donald Trump hôm 23/4 tiếp Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Moawad tại Nhà Trắng để tiến hành vòng đàm phán thứ hai do Washington làm trung gian. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee và Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa cũng dự cuộc họp.
"Cuộc gặp diễn ra rất tốt! Mỹ sẽ hợp tác với Lebanon để giúp nước này tự bảo vệ mình khỏi Hezbollah. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần", ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social trong lúc cuộc đàm phán diễn ra.
Tổng thống Mỹ thêm rằng ông mong muốn được tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun trong thời gian tới, đồng thời bày tỏ hy vọng có thể đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài trong năm nay. "Tôi cho rằng cơ hội đạt được hòa bình là rất lớn. Đây sẽ là trường hợp tương đối dễ dàng", ông Trump nói với phóng viên.
Chính phủ Israel và Lebanon chưa lên tiếng về quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn.
Thỏa thuận ngừng bắn, đạt được hồi tuần trước sau các cuộc đàm phán giữa đại sứ hai nước tại Mỹ và dự kiến hết hạn ngày 26/4, đã giúp giảm đáng kể tình trạng bạo lực. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel đang kiểm soát vùng đệm do họ tự thiết lập.
Nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tuyên bố "có quyền kháng cự trước lực lượng chiếm đóng".
Lebanon hôm 22/4 ghi nhận ngày chết chóc nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực hôm 16/4. Nhà báo Lebanon Amal Khalil là một trong 5 người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel. Hezbollah cho biết đã thực hiện 4 cuộc tấn công từ miền nam Lebanon để đáp trả Israel.
Nghị sĩ Hezbollah Hassan Fadlallah cho biết nhóm này muốn gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, nhưng "trên cơ sở Israel tuân thủ đầy đủ". Tại cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, ông nhắc lại sự phản đối của Hezbollah đối với các cuộc đàm phán trực tiếp và kêu gọi chính phủ Lebanon hủy mọi hình thức tiếp xúc trực tiếp với Israel.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.500 người thiệt mạng ở Lebanon. Israel đang kiểm soát dải lãnh thổ kéo dài 5-10 km bên trong lãnh thổ Lebanon và tuyên bố mục tiêu nhằm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Quân đội Israel cũng cảnh báo người dân miền nam Lebanon không được tiến vào khu vực này.
Mỹ trước đó đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi nước này gửi đề xuất đàm phán nhằm kết thúc chiến sự. Ông Trump hôm 23/4 cho biết Mỹ không vội chấm dứt xung đột với Iran, nhưng cảnh báo "thời gian đang cạn dần" đối với Tehran.
"Tôi còn rất nhiều thời gian, nhưng Iran thì không. Quân đội Iran đã bị hủy diệt, các lãnh đạo của họ không còn nữa, lệnh phong tỏa kín kẽ và vững chắc, từ đây mọi thứ chỉ có thể tồi tệ hơn", ông Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời loại trừ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran.
Giới chức quận Cam, bang California vừa công bố bản đồ sơ tán mới, thu hẹp vùng sơ tán khẩn cấp liên quan đến sự cố bồn chứa hóa chất MMA độc hại ở nhà máy hàng không vũ trụ GKN Aerospace tại Garden Grove.
Ranh giới khu vực sơ tán mới hiện kéo dài từ đường Dale Street đến đường Knott Avenue, và từ đường Orangewood Avenue đến đại lộ Garden Grove Boulevard, nơi khoảng 16.000 người nằm trong diện sơ tán.
Vùng sơ tán thu hẹp hiện chỉ còn bao phủ một số khu vực thuộc Garden Grove và Stanton. Quan chức y tế quận Cam Regina Chinsio Kwong cũng xác nhận không khí trong khu vực này an toàn, không có hơi, khói độc phát ra từ bồn chứa.
Vùng này chiếm khoảng 35% so với khu vực sơ tán ban đầu, giúp 34.000 người được trở về nhà sau 4 ngày phải đi nương náu tại các điểm tạm trú hoặc nhà bạn bè, người thân.
Quận Cam thu hẹp bản đồ sơ tán sau khi xác định nguy cơ bồn chứa phát nổ đã được loại trừ. Craig Covey, chỉ huy cấp phân khu của Cơ quan Cứu hỏa Quận Cam, cho biết đã sử dụng hệ thống phun nước với công suất tối đa, xả hơn 4.700 lít nước mỗi phút để làm mát bồn chứa, ngăn hóa chất MMA bên trong tiếp tục phản ứng sinh nhiệt, có thể làm nổ bồn.
Ông Covey cho hay hàng triệu lít nước đã được sử dụng trong quá trình này, giúp nhiệt độ bồn chứa luôn trong ngưỡng kiểm soát và phần lớn hóa chất trong bồn có thể đã chuyển sang dạng gel hoặc đông rắn trong quá trình phản ứng.
"Lượng nước này luôn được giám sát và đảm bảo sạch 100%, không bị nhiễm hóa chất trong toàn bộ thời gian sử dụng", Covey nói, thêm rằng người dân trong vùng sơ tán trước đây không cần phải phun rửa nhà, bàn ghế ngoài trời hay lối đi để loại bỏ hóa chất.
"Nếu có hóa chất thoát ra ở giai đoạn đầu sự cố, chúng đã lắng xuống ngay khu vực gần bồn", ông nói. "Khi đó không có gió, không có yếu tố nào khiến hóa chất lan rộng, ngoài áp suất tăng bên trong bồn".
Các quan chức cứu hỏa quận Cam cho hay nhiệt độ trong bồn sẽ tiếp tục giảm xuống, khi lính cứu hỏa cùng nhân viên nhà máy tháo bỏ lớp cách nhiệt bên ngoài thành bồn và tiếp tục phun nước làm mát.
"Tôi hiểu sự cố làm đảo lộn đời sống của rất nhiều gia đình. Thật nhẹ nhõm khi nhiều người có thể trở về nhà", Thị trưởng Garden Grove Stephanie Klopfenstein phát biểu.
Văn phòng Thống đốc California Gavin Newsom ngày 25/5 thông báo Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt đề nghị của bang về ban bố tình trạng khẩn cấp nhằm hỗ trợ hoạt động ứng phó với sự cố.
Điều này cho phép quận Cam nhận được ngân sách khẩn cấp liên bang cho các hoạt động như sơ tán, bố trí nơi trú tạm, hỗ trợ y tế khẩn cấp và các biện pháp bảo vệ khác cho người dân, cũng như chi trả tiền làm thêm giờ, thiết bị và những hoạt động khẩn cấp cần thiết.
Người phát ngôn Không quân Ukraine Yurii Ihnat cho biết, Nga đã sử dụng các lộ trình phức tạp và tận dụng lợi thế từ các đặc điểm địa lý để qua mặt các hệ thống phòng không của Ukraine.
Để UAV có thể bay mà không gặp trở ngại nào đến miền Tây Ukraine, Nga đã lợi dụng các khu vực biên giới với các quốc gia láng giềng. Cụ thể, các UAV đã được phát hiện ở gần biên giới với Belarus, Moldova và Romania.
Trong khi các UAV di chuyển về phía thủ đô Kiev của Ukraine, phía Nga cũng cố gắng che giấu các mục tiêu trên không bằng cách bay qua mặt nước. Từ hướng bắc, họ thường sử dụng hồ chứa nước Kiev cho mục đích này.
Các UAV này bay càng sát mặt đất càng tốt để các trạm radar của Ukraine không thể phát hiện kịp thời. Chính vì lý do đó, các lực lượng phòng không Ukraine đang tích cực sử dụng máy bay hạng nhẹ và các đơn vị mặt đất chuyên dụng.
Theo đại diện của Không quân Ukraine, các lực lượng và phương tiện sau đây đang hỗ trợ đối phó với các cuộc tấn công của Nga gồm: UAV đánh chặn, các đơn vị phòng không tầm ngắn, các tổ hỏa lực cơ động.
"Không ai phủ nhận vai trò của các tổ hợp hỏa lực cơ động. Họ hoạt động khá hiệu quả ở độ cao thấp bởi vì, như chúng ta có thể thấy ngày hôm nay, các video xuất hiện trên mạng thậm chí còn cho thấy một UAV của Nga đang bay chỉ cách mặt đất từ 10-20m”, ông Yurii Ihnat nhấn mạnh.
Gần đây, Nga liên tục tiến hành các cuộc tấn công hỗn hợp quy mô lớn vào Ukraine bao gồm cả UAV, tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình.
Đêm 1/6, rạng sáng 2/6, Nga đã phóng hơn 700 UAV và tên lửa vào các mục tiêu trên khắp Ukraine, đánh dấu một trong những cuộc tấn công hàng loạt quy mô lớn nhất vào Ukraine kể từ đầu xung đột.
Trong số hơn 70 tên lửa sử dụng trong đợt tấn công này, Nga đã bắn 8 tên lửa Zircon, nhưng Ukraine không thể đánh chặn quả nào.
Theo ông Anton Zemlianyi, nhà phân tích thuộc Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine (UCSC), điều đó là do không phải mọi hệ thống phòng không đều có khả năng đối phó với loại mục tiêu trên không này và Kiev đang thiếu nghiêm trọng tên lửa cho tổ hợp Patriot để đối phó với mối đe dọa.
Tên lửa chống hạm 3M22 Zircon là tên lửa siêu vượt âm do Nga phát triển. Mặc dù ban đầu 3M22 Zircon được thiết kế để tiêu diệt các tàu mặt nước được trang bị hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa hiện đại, Nga đang sử dụng loại tên lửa này theo cách không thông thường, nhằm tấn công các mục tiêu trên bộ tại Ukraine.
Hiện chưa có nhiều thông tin về Zircon, nhưng theo các nguồn tin mở, tên lửa này có tầm bắn 600-1.000km, có thể lên tới 1.500km, với độ cao hành trình là 30-40km. Tốc độ của tên lửa vào khoảng Mach 5,5 ở giai đoạn hành trình và có thể đạt Mach 7,5 ở giai đoạn cuối. Nó mang đầu đạn 300-400kg và chiều dài 8-10m.
