Số người Quảng Trị nghi ngộ độc sau ăn bánh mì tăng lên 68

Phía sau câu chuyện "thuốc ung thư đắt đỏ" không chỉ là giá bán của một viên thuốc mà là những chi phí nghiên cứu của thuốc phát minh, thủ tục cấp phép, đấu thầu… và danh mục bảo hiểm y tế chưa cập nhật. Tất cả khiến gánh nặng về chi phí điều trị vẫn đè nặng lên vai người bệnh.

Chồng bà N.T.Q. (phường Trị An, Đồng Nai) ung thư phổi giai đoạn cuối, đã di căn sang tuyến thượng thận và não. Sau khi có kết quả xét nghiệm đột biến gene, các bác sĩ tại bệnh viện tuyến cuối TP.HCM chỉ định ông dùng thuốc điều trị trúng đích thế hệ 3 (Tagrisso).

Dù có bảo hiểm y tế đúng tuyến nhưng chi phí thuốc lại không nằm trong danh mục bảo hiểm y tế chi trả. Chi phí cho mỗi hộp thuốc lên tới 84 triệu đồng/hộp/tháng, chưa kể chi phí đi lại, ăn uống, xét nghiệm gene…).

Để níu kéo sự sống cho chồng, bà Q. dốc cạn toàn bộ số tiền tích góp cả đời để dưỡng già của hai vợ chồng. May mắn thay, cơ thể ông đáp ứng thuốc tốt, giúp giảm nhẹ hẳn các triệu chứng đau đớn của bệnh nhưng cũng chỉ kéo dài được khoảng 12 tháng với chi phí gần 1 tỉ đồng.

Nhớ lại những ngày tháng cùng chồng giành giật sự sống, bà Q. thở dài xót xa. Với người bệnh ở tỉnh xa, rào cản không chỉ là số tiền gần 100 triệu đồng mỗi tháng mà còn là những quy định cứng nhắc từ phía hãng dược.

Bà chia sẻ chương trình hỗ trợ "Mua 1 tháng tặng 2, 3 tháng" áp dụng từ tháng thứ 4, 5 trở đi. Dù giúp giảm bớt gánh nặng nhưng quy trình này lại vô tình đẩy người bệnh khó khăn vào thế ngặt nghèo ở những tháng cuối như tháng 9-10, khi họ phải đứng giữa lựa chọn ngưng lại hay tiếp tục đánh cược.

Bà Q. tâm sự: "Lúc đó chúng tôi không hề biết thể trạng chồng tôi có thể cầm cự được nữa không. Nhưng còn nước còn tát, gia đình vẫn cố gắng bỏ ra 84 triệu đồng để mua thuốc với hy vọng kéo dài sự sống cho chồng. Thế nhưng, trớ trêu thay khi chưa kịp uống hết hộp đầu tiên thì chồng tôi đã mãi mãi ra đi".

Bà mong rằng có những chương trình hỗ trợ thuốc dễ tiếp cận, thủ tục dễ dàng hơn để người bệnh ung thư nghèo có thể thêm cơ hội được cứu sống.

Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, thị trường hiện nay có hàng chục hãng dược trong và ngoài nước đang có thuốc điều trị trúng đích, miễn dịch hoặc sinh học trị ung thư được lưu hành tại Việt Nam.

Theo Bộ Y tế, Việt Nam đang có khoảng 100 thuốc và sinh phẩm điều trị ung thư đã được cấp phép lưu hành. Trong đó các hãng lớn có thuốc trúng đích ung thư đang hiện diện ở Việt Nam như AstraZeneca (các thuốc như Tagrisso/Osimertinib, Iressa…); Roche (thuốc Herceptin, Alecensa…); Pfizer (Ibrance, Xalkori…)… Nhiều thuốc giá rất cao, có loại 40-150 triệu đồng/tháng điều trị.

Theo một đại diện Ủy ban dược phẩm thuộc Hiệp hội Các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (đại diện cho các hãng dược phát minh đa quốc gia tại Việt Nam), một lộ trình nghiên cứu phát triển, thử nghiệm lâm sàng để kiểm chứng thuốc, vắc xin an toàn và hiệu quả để đưa ra thị trường thì quá trình này cần 10-15 năm và đầu tư trung bình 2,6 tỉ đôla Mỹ.

Để có được một viên thuốc trúng đích đến tay bệnh nhân, các tập đoàn dược phẩm lớn phải chấp nhận một cuộc chơi mang tính "sinh tử" ngay từ phòng thí nghiệm. Đây là một sự đánh cược tài chính cực kỳ rủi ro: giữa ma trận 10.000 hợp chất tiềm năng, tỉ lệ sống sót để trở thành sản phẩm thực tế chỉ dao động từ 0,01-0,02%.

Việc phải đầu tư hàng tỉ đô la vào những thử nghiệm thất bại chính là lý do vì sao thuốc luôn có chi phí cao trong thời gian bảo hộ độc quyền, biến thuốc chính hãng thành món hàng xa xỉ.

"Nhiều người thường lầm tưởng giá thuốc cao chỉ vì chi phí nghiên cứu ban đầu nhưng thực chất, gánh nặng tài chính còn nằm ở "hậu trường" kiểm soát chất lượng sau khi thuốc ra thị trường. Giai đoạn đưa sản phẩm đến với người bệnh qua các cơ chế mua sắm, đấu thầu, đưa thuốc vào chuỗi cung ứng, công việc không dừng lại ở đây.

Trách nhiệm của họ kéo dài suốt vòng đời sản phẩm thông qua việc theo dõi phản ứng có hại, cập nhật dữ liệu toàn cầu và tối ưu hóa lâm sàng. Những phản hồi từ thực tế điều trị chính là chất liệu quý báu để có các thế hệ thuốc ưu việt hơn", vị này phân tích.

Bác sĩ Nguyễn Duy Anh, chuyên khoa ung bướu tại Hà Nội, cho biết các thuốc điều trị thế hệ mới đã làm thay đổi căn bản tiên lượng của nhiều loại ung thư, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân giai đoạn tiến xa hoặc di căn. Chi phí điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích hoặc miễn dịch hiện dao động khoảng 30-100 triệu đồng mỗi tháng tùy loại thuốc.

Trong khi đó thời gian điều trị có thể kéo dài từ 12-24 tháng hoặc lâu hơn khiến tổng chi phí lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hơn 1 tỉ đồng cho một bệnh nhân.

"Không hiếm trường hợp bệnh nhân có chỉ định rất rõ ràng, có khả năng đáp ứng tốt về mặt sinh học nhưng cuối cùng buộc phải chọn phác đồ kém hiệu quả hơn vì điều kiện kinh tế", bác sĩ Duy Anh chia sẻ.

Để cải thiện khả năng tiếp cận thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, bác sĩ Duy Anh cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như cập nhật danh mục bảo hiểm y tế, ưu tiên các thuốc có bằng chứng mạnh về hiệu quả sống còn, đàm phán giảm giá thuốc giữa cơ quan quản lý và các hãng dược, đồng thời khuyến khích sử dụng thuốc tương đương sinh học.

Ngoài ra cần mở rộng các chương trình hỗ trợ bệnh nhân, chuẩn hóa và giảm chi phí xét nghiệm gene, tăng khả năng tiếp cận xét nghiệm tại tuyến dưới cũng như tăng cường đào tạo để bác sĩ và bệnh nhân lựa chọn đúng đối tượng điều trị.

Bên cạnh đó các chuyên gia cũng cho rằng hiện nay Việt Nam còn chậm tiếp cận thuốc mới. Điều này khiến người bệnh mất cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến hơn. Thậm chí người bệnh tìm ra nước ngoài chữa bệnh. Người bệnh vừa phải chịu chi phí điều trị đắt đỏ, tốn thời gian vừa gây chảy máu ngoại tệ trong y tế.

"Chúng ta cần tập trung vào ba trụ cột chính. Đầu tiên là đẩy nhanh quy trình đăng ký, cấp phép thuốc mới. Thứ hai là cải thiện cơ chế đấu thầu, mua sắm và đàm phán giá theo hướng minh bạch nhưng phải có tính dự báo để doanh nghiệp yên tâm đưa thuốc vào thị trường.

Và quan trọng nhất là cập nhật danh mục thuốc được bảo hiểm y tế chi trả thường xuyên hơn", một chuyên gia y tế đề xuất và cho rằng nếu chính sách đủ thông thoáng, doanh nghiệp sẽ tự nhìn thấy lợi ích và ưu tiên đưa thuốc mới vào Việt Nam.

---------------

Kỳ 4: Đừng cố mua "vũ khí" đắt nhất, hãy chọn phác đồ phù hợp nhất

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết người đái tháo đường không cần kiêng hoàn toàn hoa quả nhưng nên ưu tiên hoa quả nguyên miếng, nguyên múi, thay vì nước ép. Bởi, khi ăn một múi cam, một miếng táo hay vài quả dâu, cơ thể phải nhai, nghiền, tiêu hóa rồi mới giải phóng đường ra từ từ. Chất xơ trong trái cây làm chậm rỗng dạ dày, làm chậm hấp thu glucose tại ruột, nhờ đó đường máu sau ăn thường tăng chậm hơn.

Khi ép trái cây, máy ép đã phá vỡ cấu trúc tế bào, tách nước đường ra khỏi phần bã xơ. Một cốc nước cam, nước táo hay nước nho có thể chứa lượng đường của 2–4 quả, nhưng lại gần như không còn đủ phần xơ nguyên vẹn để làm chậm hấp thu.

Nước ép và sinh tố thường có phần chất xơ bị loại bỏ hoặc bị phá vỡ, khiến đường trong trái cây trở thành dạng "free sugars" dễ hấp thu hơn. Nước ép dễ uống một lượng lớn trong thời gian ngắn, làm tăng tổng năng lượng và carbohydrate nạp vào.

"Vì vậy, người bệnh có thể thấy một hiện tượng khi ăn một quả cam thì đường máu tăng ít, nhưng uống một cốc nước cam ép thì đường máu vọt lên nhanh", bác sĩ nói.

Ngoài ra, nước ép làm cơ thể mất cảm giác no, dễ nạp nhiều carbohydrate hơn mà không nhận ra. Chưa kể nhiều loại nước ép còn có thêm đường, sữa đặc, syrup hoặc dùng lượng trái cây rất lớn. Do đó, người đái tháo đường nên ưu tiên ăn táo, lê, cam nguyên múi, bưởi, ổi, dâu tây, việt quất... Nên hạn chế xoài chín, mít, nhãn, vải, sầu riêng, nho ngọt...

Bác sĩ khuyến cáo 5 nguyên tắc khi ăn hoa quả:

Nên ăn quả nguyên miếng, nguyên múi thay vì uống nước ép. Cam nên ăn múi, táo nên ăn miếng, ổi nên ăn cả phần xơ, không nên biến thành nước ép lọc bã.

Không ăn quá nhiều một lần. Mỗi lần chỉ nên dùng một khẩu phần vừa phải, ví dụ một quả táo nhỏ, một quả lê nhỏ, một miếng bưởi vừa, một bát nhỏ dâu, hoặc một phần trái cây tương đương khoảng 15 g carbohydrate tùy kế hoạch ăn của từng người.

Không uống nước ép để "bồi bổ" hằng ngày. Nếu rất muốn dùng, nên giới hạn lượng nhỏ, tốt nhất dùng trong bữa ăn và phải tính vào tổng lượng carbohydrate. Chỉ nên giới hạn khoảng một ly nhỏ 150 ml/ngày, nhưng với người đường máu đang kiểm soát kém, tốt nhất vẫn nên ưu tiên quả nguyên miếng.

Nên ăn trái cây sau bữa chính hoặc trong bữa phụ có kiểm soát, tránh uống nước ép lúc đói. Khi ăn cùng bữa có đạm, chất béo tốt và chất xơ, tốc độ hấp thu đường thường chậm hơn so với dùng đơn độc.

Theo dõi đường máu sau ăn để hiểu cơ thể mình.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong bài chia sẻ trên trang cá nhân gần đây, bác sĩ Wang Yao, chuyên gia tai mũi họng từng làm việc tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân và Bệnh viện Quân y Hoa Liên, cho biết việc sử dụng điều hòa không đúng cách có thể làm ảnh hưởng đến quá trình tuần hoàn máu ở tai trong, từ đó làm tăng nguy cơ dẫn đến các triệu chứng khó chịu. Ông cũng chỉ ra 4 thói quen xấu phổ biến khi dùng điều hòa vào mùa hè, đồng thời nhắc nhở người dân nếu đột nhiên thấy thính lực có dấu hiệu bất thường thì cần đi khám ngay để kịp thời tận dụng "thời gian vàng" điều trị.

Theo bác sĩ Wang, hiện làm việc tại phòng khám tai mũi họng ở thành phố Đào Viên, Đài Loan (Trung Quốc), điều hòa không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra chứng điếc đột ngột, mà vấn đề nằm ở cách sử dụng của mỗi người. Nhiều người có thói quen hạ nhiệt độ phòng xuống rất thấp ngay khi mới vào nhà để nhanh chóng hạ nhiệt. Tuy nhiên, việc ở trong môi trường quá lạnh suốt thời gian dài có thể khiến các mạch máu bị co lại, làm cản trở quá trình lưu thông máu ở tai và dễ dẫn đến các tình trạng khó chịu như lạnh tai hay ù tai.

Bên cạnh đó, việc bước thẳng từ môi trường ngoài trời oi bức khoảng 30 độ C vào phòng máy lạnh sâu tầm 20 độ C cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thần kinh thực vật và chức năng tuần hoàn do cơ thể phải chịu sự chênh lệch nhiệt độ quá lớn. Vì vậy, chuyên gia khuyến nghị cài đặt nhiệt độ điều hòa ở mức khoảng 27 độ C và để cơ thể có vài phút thích nghi với môi trường, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Chuyên gia y học hàng không này cũng lưu ý không được để cửa gió của điều hòa thổi trực tiếp vào đầu và tai. Luồng khí lạnh mạnh thổi thẳng vào vùng đó có thể gây ra hiện tượng co thắt mạch máu cục bộ, làm tăng nguy cơ tổn thương tai trong. Chứng điếc đột ngột thường có mối liên hệ mật thiết với tình trạng nhiễm trùng do virus hoặc tắc nghẽn tuần hoàn.

Việc ngồi liên tục trong phòng điều hòa kín có thể làm suy giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, khiến tai trong dễ bị virus tấn công hơn. Do đó, ngoài việc tránh luồng gió lạnh trực tiếp, người dân nên thỉnh thoảng ra ngoài phòng điều hòa để cơ thể cũng như đôi tai được nghỉ ngơi, giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

Bác sĩ Wang nhấn mạnh không cần phải tẩy chay hay hoàn toàn né tránh việc dùng điều hòa. Người dùng chỉ cần chú ý không bật nhiệt độ quá thấp, hạn chế tối đa sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa trong nhà với ngoài trời, tránh để hơi lạnh thổi thẳng vào tai, đồng thời duy trì tuần hoàn máu và khả năng miễn dịch tốt là đã có thể vừa tận hưởng không gian mát mẻ, vừa bảo vệ được sức khỏe thính giác.

Ông cũng khuyến cáo nếu đột nhiên có cảm giác nghe âm thanh như bị ngăn cách qua một lớp nước, bị ù tai kéo dài hoặc gặp khó khăn lớn trong việc nghe hiểu, tuyệt đối không được chủ quan tự theo dõi tại nhà. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để nắm bắt thời gian vàng điều trị chứng mất thính lực đột ngột, bởi việc tiếp nhận can thiệp y tế càng sớm thì cơ hội phục hồi thính lực càng cao.

Tin Gốc: Vnexpress