Theo cơ quan điều tra, từ đầu năm 2026 đến nay, các nghi phạm đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn).
Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Ngày 31-3, Hà Nội yêu cầu các trường rà soát, niêm yết công khai nguồn thực phẩm bếp ăn bán trú. Tuy nhiên vấn đề nhiều phụ huynh lo ngại là việc những con heo bệnh đã được tiêu thụ có thể gây ảnh hưởng như thế nào đối với con em mình.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Lê Văn Thiệu, khoa nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh tả heo châu Phi là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, do vi rút African Swine Fever Virus (ASFV) gây ra.
Bệnh này lây lan rất nhanh trong đàn heo, bất kể heo nuôi hay heo rừng, với tỉ lệ chết có thể lên tới 100%.
Mặc dù, dịch tả heo châu Phi chỉ lây nhiễm ở loài heo, không có khả năng lây sang người, tuy nhiên thực tế vẫn xảy ra tình trạng người dân mua phải thịt heo bệnh hoặc thịt heo chết không rõ nguồn gốc.
“Nếu không may ăn phải thịt heo nhiễm vi rút nhưng đã được nấu chín kỹ như luộc, xào, nướng thì không quá nguy hiểm. Đây là điểm khác biệt so với một số bệnh khác như lở mồm long móng ở gia súc hay cúm gia cầm H5N1”, bác sĩ Thiệu nêu rõ.
Theo bác sĩ Thiệu, điều đáng lo ngại là thịt heo chết hoặc thịt bệnh thường là môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi sinh vật phát triển mạnh, trong đó có vi khuẩn như Salmonella, E.coli hay Listeria.
Khi ăn phải, người tiêu dùng có thể bị rối loạn tiêu hóa với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa, sốt cao. Những nhóm đối tượng dễ bị biến chứng nặng nhất là trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai.
Không chỉ vi khuẩn, một số loại ký sinh trùng như giun xoắn, sán dây cũng có thể xâm nhập vào cơ thể nếu thịt không được nấu chín hoàn toàn. Chúng có thể gây tổn thương ở cơ, mắt hoặc thậm chí tấn công hệ thần kinh trung ương.
Đặc biệt, thịt heo chết hoặc ôi thiu có thể sinh ra nhiều độc tố như histamine, endotoxin hay mycotoxin. Những độc tố này rất khó bị phá hủy hoàn toàn, kể cả khi nấu ở nhiệt độ 100 độ C.
“Khi ăn phải thịt chứa độc tố, người tiêu dùng có thể bị ngộ độc cấp tính với các biểu hiện như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, tụt huyết áp. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị sốc nhiễm độc, đe dọa tính mạng.
Nếu tiếp xúc lâu dài với lượng nhỏ độc tố, cơ thể cũng dễ bị tổn thương gan, thận, hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ ung thư. Điều đáng lo là những loại thịt chứa độc tố này thường không có dấu hiệu khác thường rõ rệt về màu sắc hay mùi vị, khiến người tiêu dùng dễ chủ quan”, bác sĩ Thiệu cho hay.
Bên cạnh đó, khi heo nhiễm tả châu Phi, sức đề kháng của chúng giảm đi rõ rệt, khiến đàn heo dễ mắc thêm các bệnh lây nhiễm nguy hiểm khác như bệnh tai xanh, cúm, thương hàn, liên cầu khuẩn lợn hay lở mồm long móng.
Trong đó, bệnh liên cầu khuẩn lợn rất dễ lây sang người qua các vết thương hở, vết trầy xước hoặc qua các món ăn tái sống, tiết canh.
Nếu nhiễm liên cầu khuẩn lợn, người bệnh có thể phải đối diện với nguy cơ nhiễm độc tiêu hóa, nhiễm trùng máu, viêm màng não, viêm não, suy đa tạng, phải lọc máu, thở máy, hồi sức tích cực với chi phí điều trị cao và nguy cơ di chứng nặng nề.
Theo ông Nguyễn Duy Thịnh – chuyên gia về công nghệ thực phẩm, nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội – người tiêu dùng có thể nhận biết thịt heo bị bệnh qua một số đặc điểm như thịt heo bệnh thường có màu sắc tái nhợt hoặc bầm tím, bị chảy nước, có mùi hôi tanh.
Trên bề mặt da có thể xuất hiện các nốt xuất huyết nhỏ, thớ thịt nhão và không đàn hồi. Khi luộc, nước thịt đục, không có lớp váng mỡ, mùi không thơm.
Ngược lại, thịt heo ngon và an toàn thường có màu đỏ hồng hoặc đỏ sẫm, phần mỡ trắng, chắc, không chảy nước và không có mùi lạ. Khi chạm tay vào thịt khô ráo, có độ đàn hồi tốt và không để lại dấu vết. Khi nấu chín nước thịt trong, có lớp váng mỡ nổi rõ trên bề mặt và mùi thơm đặc trưng.
Tuy nhiên ông Thịnh cũng cho hay một số trường hợp thịt heo bệnh khó nhận biết được bằng mắt thường mà cần được kiểm dịch chặt chẽ.
“Trong quá trình chế biến, cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa tay sạch sẽ, sử dụng dao và thớt riêng cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo. Đặc biệt không nên ăn các món từ thịt heo sống hoặc tái như tiết canh, nem chua, gỏi thịt”, ông Thịnh khuyến cáo.
Những ngày qua, miền Bắc trải qua đợt nắng nóng đỉnh điểm với mức nhiệt ngoài trời nhiều lúc vượt ngưỡng 40 độ C. Trên mạng xã hội, hàng loạt tài khoản đua nhau chia sẻ bí quyết tận dụng thời tiết cực đoan này để làm thịt một nắng ở ban công, hiên nhà vì cho rằng phương pháp này tiện lợi và tiết kiệm.
Đánh giá trào lưu trên, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) khẳng định đây là cách chế biến hoàn toàn sai lầm. Mức nhiệt 40 độ C không đủ sức diệt khuẩn hay làm chín thực phẩm. Ánh nắng gắt chỉ làm se lớp vỏ ngoài, trong khi phần lõi bên trong vẫn giữ nguyên trạng thái sống lạnh. Môi trường "ngoài nóng, trong lạnh" tạo điều kiện lý tưởng cho vi sinh vật sinh sôi, làm hỏng nguyên liệu ngay trước khi người dân kịp thu hoạch.
Phân tích sâu hơn cơ chế gây bệnh, bác sĩ Lê Văn Thiệu (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết nền nhiệt 35-40 độ C cộng hưởng cùng độ ẩm không khí cao kích thích các mầm bệnh như Salmonella, E.coli, Campylobacter và tụ cầu vàng phát triển bùng nổ. Người tiêu thụ sản phẩm chứa vi khuẩn đối mặt rủi ro ngộ độc, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao. Nhóm người già, trẻ em và bệnh nhân nền dễ rơi vào tình trạng mất nước trầm trọng, tiến triển nhanh thành nhiễm trùng máu.
Quá trình treo thực phẩm ngoài sân thượng, sát đường giao thông còn mở đường cho bụi mịn, khí thải, kim loại nặng cùng ruồi nhặng xâm nhập. Thêm vào đó, thời tiết miền Bắc thường tăng độ ẩm mạnh về chiều tối. Món ăn chưa khô hẳn sẽ nhanh chóng hút ẩm trở lại, kích thích nấm mốc sản sinh độc tố tàn phá tế bào gan, đường ruột và hệ miễn dịch.
Giới chuyên môn khuyến cáo người dân ngừng làm theo các mẹo chế biến tự phát thiếu cơ sở khoa học. Các gia đình nên mua thực phẩm khô từ cơ sở sấy công nghiệp khép kín hoặc tự dùng lò nướng, thiết bị chuyên dụng tại nhà; đồng thời tuân thủ nguyên tắc "ăn chín, uống sôi" để bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Theo đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tim mạch tại Bệnh viện Đại Lâm Từ Tế (Đài Loan), việc thiết lập quan điểm y khoa đúng đắn, điều chỉnh chế độ ăn uống và quản lý lối sống đóng vai trò then chốt. Những chi tiết nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp bệnh nhân ổn định huyết áp, từ đó giảm thiểu rủi ro mắc các bệnh tim mạch.
Ổn định tâm lý và nguyên tắc dinh dưỡng "3 ít, 2 nhiều"
Phó Giám đốc bệnh viện, ông Lâm Đình Quang cho biết, một trong những chìa khóa trong điều trị bệnh tim là sự ổn định về cảm xúc. "Không được căng thẳng" thường có tác động quan trọng hơn nhiều so với mọi người tưởng tượng. Việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp điều trị, điều chỉnh lối sống và tránh các hành vi không phù hợp về lâu dài sẽ tạo ra hiệu quả điều trị thực sự.
Trước nỗi lo của nhiều bệnh nhân về việc "ăn nhạt sẽ mất ngon", chuyên gia dinh dưỡng Trương Nhã Phương chia sẻ nguyên tắc "3 ít, 2 nhiều":
3 ít: Ít gia vị, ít thực phẩm chế biến sẵn, ít dầu mỡ.
2 nhiều: Nhiều rau quả, nhiều chất xơ.
Về trái cây, chuyên gia khuyên nên tiêu thụ 2 phần mỗi ngày (mỗi phần khoảng bằng nắm tay). Đặc biệt, nên ăn trực tiếp thay vì ép lấy nước để tránh hấp thụ quá nhiều đường, gây ảnh hưởng đến đường huyết và cân nặng.
Lưu ý lượng natri "ẩn mình" trong suất ăn ngoài
Chuyên gia Trương Nhã Phương cảnh báo, các loại súp, nước dùng, xì dầu, tương đậu... đều là những "bẫy Natri" phổ biến. Với người thường xuyên ăn ngoài, cần nắm rõ nguyên tắc: "Ăn cái không uống nước dùng, ăn cơm không rưới nước sốt". Thay vào đó, hãy sử dụng các gia vị tự nhiên như hành, gừng, tỏi, chanh để tăng hương vị.
Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh ăn ít muối không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn. Cơ thể vẫn cần nạp khoảng 6 g muối mỗi ngày để duy trì các chức năng hoạt động bình thường.
Hạ tiêu chuẩn kiểm soát huyết áp: Can thiệp sớm là then chốt
Bác sĩ chuyên khoa tim mạch Trần Kỳ Trì chỉ ra rằng, xu hướng điều trị cao huyết áp hiện nay đã có sự thay đổi. Mục tiêu kiểm soát huyết áp đã được hạ từ mức 140/90 mmHg xuống còn 130/80 mmHg. Việc phát hiện và can thiệp sớm sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ và các bệnh tim mạch nghiêm trọng.
Bác sĩ Trần cũng giải thích thêm về hội chứng "áo choàng trắng" - tình trạng bệnh nhân lo lắng khi đo tại phòng khám khiến chỉ số tăng cao. Do đó, việc tự đo huyết áp thường xuyên tại nhà sẽ phản ánh chính xác hơn tình trạng sức khỏe thực tế.
Quy tắc "722" - Tuyến phòng thủ sức khỏe dài hạn
Để kết quả đo chính xác và dễ nhớ, bác sĩ Trần Kỳ Trì chia sẻ quy tắc "722":
7: Đo liên tục trong 7 ngày.
2: Đo vào 2 thời điểm mỗi ngày (sau khi ngủ dậy và trước khi đi ngủ).
2: Mỗi thời điểm đo 2 lần (mỗi lần cách nhau 1 phút, sau đó lấy giá trị trung bình).
"Cao huyết áp thường là quân bài Domino đầu tiên trong sự suy giảm sức khỏe, có thể dẫn đến đột quỵ, bệnh lý võng mạc và suy thận", bác sĩ Trần cảnh báo.
Quản lý lối sống và tuân thủ phác đồ điều trị
Bên cạnh việc theo dõi chỉ số, các yếu tố như kiểm soát chế độ ăn, hạn chế rượu bia, quản lý cân nặng, bỏ thuốc lá và tập thể dục nhịp điệu đều hỗ trợ đắc lực cho việc kiểm soát huyết áp.
Đặc biệt, bệnh nhân phải uống thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ. Nếu gặp tác dụng phụ, cần chủ động tham vấn chuyên gia, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc giảm liều để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Theo Hãng tin AP ngày 31-5, các nhà nghiên cứu công bố kết quả thử nghiệm cho thấy loại thuốc mang tên daraxonrasib giúp bệnh nhân ung thư tụy di căn sống thêm được trung bình 13,2 tháng, so với 6,7 tháng ở những người tiếp tục điều trị bằng hóa trị.
Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí y học New England và trình bày tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) ở thành phố Chicago, bang Illinois, Mỹ.
Tiến sĩ Zev Wainberg thuộc Đại học California tại thành phố Los Angeles (UCLA) - một trong những người đứng đầu nghiên cứu - cho biết dù thuốc chưa thể chữa khỏi bệnh nhưng đây là bước tiến lớn sau nhiều năm điều trị ung thư tụy gần như không có đột phá đáng kể.
Daraxonrasib là thuốc uống hằng ngày, được thiết kế để ngăn chặn một loại protein bất thường thúc đẩy sự phát triển của khối u. Loại protein này xuất hiện trong hơn 90% trường hợp ung thư tụy.
Nghiên cứu được thực hiện trên 500 bệnh nhân ung thư tụy đã di căn và không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị trước đó. Một nhóm được dùng thuốc mới, nhóm còn lại tiếp tục hóa trị.
Không chỉ giúp kéo dài thời gian sống, thuốc còn giúp nhiều bệnh nhân giảm đau, cải thiện chất lượng cuộc sống và làm khối u thu nhỏ.
Tiến sĩ Rachna Shroff từ Trung tâm Ung thư Đại học Arizona cho biết bà đặc biệt ấn tượng khi thấy nhiều bệnh nhân có thể tiếp tục dùng thuốc trong thời gian dài nhờ hiệu quả rõ rệt mà thuốc mang lại.
Tiến sĩ Brian Wolpin thuộc Viện Ung thư Dana-Farber nhận định thuốc có tiềm năng trở thành phương pháp điều trị tiêu chuẩn mới cho bệnh nhân ung thư tụy giai đoạn di căn đã điều trị trước đó.
Hiện các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu khả năng sử dụng thuốc ở giai đoạn sớm hơn của bệnh nhằm tăng cơ hội phẫu thuật cho người bệnh.
Ung thư tụy là một trong những loại ung thư gây tử vong cao nhất do thường khó phát hiện ở giai đoạn đầu.
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, khoảng 67.000 người được chẩn đoán mắc bệnh này tại Mỹ trong năm nay và hơn 52.000 người dự kiến tử vong.
Tỉ lệ sống sau 5 năm hiện chỉ khoảng 13%.
Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đang đẩy nhanh quá trình xem xét cấp phép đối với loại thuốc mới này.
