Vùng da quanh mắt rất mỏng và nhạy cảm, nên thường dễ bị ảnh hưởng bởi những thay đổi trong cơ thể. Bọng mắt có thể do thiếu ngủ (đặc biệt vào buổi sáng), dị ứng hoặc ăn mặn, song thường cải thiện sau khi nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, không ít trường hợp vùng dưới mắt vẫn sưng dù đã ngủ đủ giấc. Theo các chuyên gia, khi tình trạng này kéo dài, nguyên nhân có thể không phải ở thói quen sinh hoạt mà liên quan đến sự mất cân bằng bên trong cơ thể.
Mối liên hệ giữa bọng mắt và chức năng thận
Bọng mắt xuất hiện vào buổi sáng có thể do nhiều nguyên nhân nhưng nếu tình trạng này không cải thiện dù đã nghỉ ngơi đầy đủ, có thể do thận đang gặp vấn đề.
Thận có vai trò lọc và loại bỏ dịch dư thừa, đồng thời góp phần duy trì cân bằng protein trong cơ thể. Khi chức năng này suy giảm, cơ thể có thể giữ nước.
Mất protein qua nước tiểu (protein niệu) còn làm giảm khả năng giữ dịch trong lòng mạch, khiến dịch thoát ra mô kẽ và gây phù. Vùng dưới mắt là nơi dễ quan sát hiện tượng này, gọi là phù quanh mắt. Đây có thể là một dấu hiệu gợi ý vấn đề về thận.
Những dấu hiệu đi kèm cần lưu ý
Không phải mọi trường hợp bọng mắt đều nguy hiểm, nhưng nếu tình trạng này kéo dài và đi kèm các biểu hiện bất thường khác, bạn nên lưu ý. Bọng mắt thường rõ hơn vào buổi sáng và không giảm sau nhiều ngày có thể là dấu hiệu đầu tiên. Một số người nhận thấy nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt bất thường, phản ánh khả năng mất protein qua nước tiểu.
Lượng nước tiểu có thể giảm dần theo thời gian, trong khi cơ thể lại xuất hiện tình trạng phù ở bàn chân, mắt cá chân hoặc cẳng chân. Cảm giác mệt mỏi kéo dài, không rõ nguyên nhân, cũng thường gặp. Ở một số trường hợp, huyết áp cao đi kèm với các triệu chứng trên càng làm tăng nghi ngờ về vấn đề ở thận.
Khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc, người bệnh nên đi khám. Bỏ qua các biểu hiện này có thể khiến bệnh tiến triển âm thầm và khó kiểm soát hơn.
Bệnh thận có thể diễn tiến âm thầm
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh thận mạn tính tiến triển từ từ và thường không thể đảo ngược, với mức độ từ rối loạn chức năng nhẹ đến suy thận. Người bị suy thận thường cần lọc máu hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Không ít trường hợp ở giai đoạn sớm không có triệu chứng rõ ràng, chỉ biểu hiện bằng những dấu hiệu nhẹ như phù hoặc thay đổi nước tiểu.
Rò rỉ protein qua nước tiểu và giữ nước trong cơ thể là hai dấu hiệu quan trọng giúp phát hiện sớm. Việc chẩn đoán kịp thời có thể làm chậm tiến triển và cải thiện tiên lượng bệnh.
Làm gì khi bọng mắt kéo dài?
Nếu bọng mắt không cải thiện sau một thời gian, bạn nên đi khám để kiểm tra. Trường hợp nghi ngờ liên quan đến thận, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu (protein niệu), xét nghiệm máu đánh giá chức năng thận và theo dõi huyết áp. Phát hiện sớm giúp kiểm soát và làm chậm tiến triển bệnh thận.
Trong Thông tư 13/2026 vừa được Bộ Y tế ban hành, phế cầu và HPV là hai trong 4 loại vaccine mới được bổ sung vào chương trình tiêm chủng quốc gia giai đoạn 2024-2030. Trước đó, vaccine ngừa virus Rota đã được thử nghiệm quy mô nhỏ từ cuối năm 2024 và sẽ mở rộng vào năm 2026; vaccine ngừa cúm dự kiến áp dụng từ năm 2030.
Như vậy, từ năm 2026, số bệnh truyền nhiễm có vaccine miễn phí sẽ tăng lên 13 bệnh, bao gồm: viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Hib, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản B, tiêu chảy do virus Rota, các bệnh do phế cầu và ung thư cổ tử cung..
Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ, có thể dẫn tới tử vong hoặc di chứng thần kinh nặng. Trong khi đó, HPV là tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý đường sinh dục ở cả nam lẫn nữ.
Theo Bộ Y tế, vaccine phế cầu giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Với vaccine HPV, tiêm chủng ở độ tuổi 9-14 cho hiệu quả bảo vệ trên 90% đối với các tổn thương tiền ung thư.
Về lộ trình tiêm chủng, ngành y tế dự kiến triển khai tiêm vaccine phế cầu quy mô nhỏ từ quý I/2026 tại một số địa phương như Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông, Sóc Trăng, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La và Quảng Ngãi.
Vaccine HPV sẽ được thí điểm từ quý III/2026 tại các vùng khó khăn. Bốn tỉnh đầu tiên tiêm miễn phí cho bé gái 11 tuổi gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 trẻ mỗi năm được hưởng chính sách này.
Hiện vaccine HPV có giá khoảng 3-6 triệu đồng cho đủ ba liều, trong khi vaccine phế cầu khoảng 1,2 triệu đồng mỗi mũi. Việc đưa hai vaccine vào diện miễn phí được kỳ vọng giúp trẻ em, đặc biệt ở vùng khó khăn, tiếp cận công bằng hơn với dịch vụ y tế dự phòng.
Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia được triển khai từ năm 1985. Sau gần 40 năm, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh năm 2005 và duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới một tuổi ở mức trên 90%.
Suốt 5 năm qua, hàng chục nghìn lượt bệnh nhân đã tìm đến nơi đây chữa bệnh đã nhận được sự sẻ chia, động viên từ những người thầy thuốc luôn xem nỗi đau của người bệnh là trách nhiệm của chính mình.
Tháng 8.2021, khi dịch bệnh Covid-19 đang phủ bóng lên đời sống xã hội, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ chính thức đi vào hoạt động. Đó là thời điểm ngành y tế đối mặt với vô vàn áp lực, nhưng cũng là lúc những người sáng lập phòng khám quyết tâm hiện thực hóa mong muốn mang dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân Quảng Ngãi.
Dưới sự điều hành của bác sĩ Chuyên khoa 2 Ngô Thanh Điểu, phòng khám đã quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia giàu kinh nghiệm từ TP.HCM và nhiều địa phương khác. Với người đứng đầu phòng khám, sự trở về quê hương không chỉ là quyết định nghề nghiệp mà là sự thôi thúc từ tình cảm dành cho quê hương mình.
"Tôi luôn mong bà con quê mình không phải lặn lội vào TP.HCM, ra Đà Nẵng hay Huế để khám chữa bệnh. Mỗi chuyến đi như vậy đều là thêm một gánh nặng về thời gian, chi phí và cả sự mệt mỏi của người bệnh", bác sĩ Điểu chia sẻ.
Từ suy nghĩ ấy, đội ngũ y bác sĩ tại Việt Mỹ luôn đặt sự tận tình, lắng nghe và đồng hành với bệnh nhân lên hàng đầu. Bởi theo họ, trước khi chữa lành bằng thuốc men hay máy móc hiện đại, người bệnh cần được chữa lành bằng sự cảm thông và thấu hiểu.
Nhiều năm qua, Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ duy trì các chương trình khám bệnh, tầm soát miễn phí cho người nghèo, người cao tuổi và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Hệ thống máy móc hiện đại của phòng khám được huy động để kiểm tra các bệnh lý tim mạch, hô hấp và nhiều bệnh lý nguy hiểm khác nhằm giúp người dân phát hiện bệnh từ sớm.
Không ít trường hợp trẻ em nghèo mắc bệnh tim bẩm sinh đã tìm thấy cơ hội được chữa trị từ những chương trình nhân ái ấy. Phòng khám thường xuyên phối hợp cùng Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, Báo Thanh Niên và các tổ chức xã hội thực hiện các đợt khám chữa bệnh miễn phí tại vùng sâu, vùng xa; hỗ trợ kinh phí phẫu thuật cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Một trong những dấu ấn đáng nhớ là chương trình khám bệnh miễn phí nhân dịp khai trương cơ sở tại TT.Châu Ổ năm 2024. Hàng trăm người dân đã được tầm soát ung thư phổi, khám tim bẩm sinh và tư vấn sức khỏe miễn phí. Đặc biệt, phòng khám cam kết hỗ trợ 200 triệu đồng để phẫu thuật cho các trường hợp trẻ em mắc bệnh tim bẩm sinh được phát hiện trong quá trình khám.
Những việc làm ấy không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ y tế mà còn thắp lên hy vọng cho nhiều gia đình khó khăn, giúp họ có thêm niềm tin để vượt qua bệnh tật.
Nửa thập kỷ qua, thương hiệu của Phòng khám Đa khoa Quốc tế Việt Mỹ không chỉ là hệ thống trang thiết bị hiện đại hay đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm. Đó còn là triết lý "tử tế, tận tâm" qua từng cuộc thăm khám, từng chương trình thiện nguyện và hành động hướng về cộng đồng.
Từ một cơ sở y tế ra đời giữa đại dịch, Việt Mỹ hôm nay đã trở thành địa chỉ tin cậy của nhiều gia đình Quảng Ngãi. Trên hành trình ấy, những người thầy thuốc nơi đây vẫn đang tiếp tục viết nên câu chuyện đẹp về y đức, về tình người và trách nhiệm với quê hương.
Trước đây, trứng gà thường bị dán nhãn là thực phẩm "cần ăn có chừng mực" do những lo ngại về hàm lượng cholesterol, thậm chí khiến nhiều người cao tuổi phải e dè, né tránh. Tuy nhiên, cùng với sự tiến bộ của khoa học dinh dưỡng, loại nguyên liệu giá rẻ này đã lội ngược dòng để trở thành "đồng đội vàng" giúp bảo vệ não bộ. Đối với những ai đang lo lắng về chứng suy giảm trí nhớ hoặc muốn phòng ngừa bệnh sa sút trí tuệ, ăn trứng đúng cách có thể là một khoản đầu tư sức khỏe mang lại tỷ suất sinh lời cực kỳ cao.
Theo một nghiên cứu quan trọng được công bố vào năm 2024 trên tạp chí uy tín Nutrients, nhóm nghiên cứu từ Đại học Rush (Mỹ) đã phân tích dữ liệu từ "Dự án Ký ức và Lão hóa". Nghiên cứu này đã theo dõi sát sao 1.024 người cao tuổi trong thời gian trung bình lên đến 6,7 năm.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, so với những người ăn chưa đến một quả trứng mỗi tháng, những người cao tuổi ăn "ít nhất một quả trứng mỗi tuần" có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer giảm đến 47%. Điều này cho thấy mối liên hệ tiềm năng rõ rệt giữa lượng trứng tiêu thụ và việc giảm nguy cơ khởi phát chứng sa sút trí tuệ.
Bên cạnh các cuộc điều tra dịch tễ học, một nghiên cứu khác kết hợp với dữ liệu giải phẫu não sau khi qua đời của 578 người tham gia đã cung cấp những bằng chứng bệnh lý trực tiếp hơn. Phân tích bệnh lý phát hiện ra rằng, ở những người có thói quen ăn trứng, các dấu ấn tổn thương liên quan đến bệnh Alzheimer trong não như "mảng bám amyloid" và "đám rối sợi thần kinh" có số lượng ít hơn hẳn.
Phát hiện này chứng minh trứng có thể mang lại tác dụng bảo vệ thực chất đối với cấu trúc não bộ, giúp giảm thiểu tổn thương cho các tế bào thần kinh. Bác sĩ chuyên khoa Hồng Vĩ Bân (Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Quốc gia Thành Công, Đài Loan) chỉ ra rằng, trứng gà chứa axit béo omega-3 và lutein, những dưỡng chất này có khả năng ức chế phản ứng viêm vi mô trong não, mang lại hiệu quả kháng viêm và chống oxy hóa tiềm năng.
Nhiều người khi ăn trứng thường có thói quen bỏ lòng đỏ, nhưng điều này có thể khiến bạn bỏ lỡ chìa khóa vàng để bảo vệ não bộ. Bác sĩ Lâm Mạnh Hân (Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Tổng hợp Đông Nguyên) giải thích, trong trứng gà chứa rất nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe não bộ bao gồm choline, axit béo omega-3 và lutein, và những chất này phần lớn lại tập trung ở lòng đỏ.
Trong đó, choline chính là vật liệu xây dựng nên cấu trúc não bộ, đồng thời là nguyên liệu thiết yếu để tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh "acetylcholine" - chất đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì trí nhớ, khả năng học tập và sự tập trung. Ngoài ra, lutein và zeaxanthin không chỉ giúp bảo vệ thị lực mà còn sở hữu năng lực chống oxy hóa mạnh mẽ, hỗ trợ các tế bào não chống lại các gốc tự do để duy trì sức khỏe nhận thức lâu dài. Trợ lý giáo sư kiêm nhiệm Liêu Nghị Thanh (Khoa Dinh dưỡng, Đại học Y khoa Trung Sơn) bổ sung thêm, cả axit béo omega-3 và choline đều có tác dụng bảo vệ hệ thần kinh.
Mặc dù các nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả bảo vệ não bộ của trứng, nhưng các bác sĩ cũng nhấn mạnh nguyên tắc "vừa đủ, không quá đà". Bác sĩ chuyên khoa Hoàng Văn Khiêm (Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Tú Truyền Chương Hóa) lưu ý, hiện tại vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định mối quan hệ nhân quả tuyệt đối giữa lượng trứng tiêu thụ và việc phòng ngừa sa sút trí tuệ. Điều quan trọng nhất vẫn là một chế độ ăn uống cân bằng và vận động hợp lý.
Các bác sĩ khuyến nghị, trứng dù tốt nhưng không thể thay thế cho một chế độ ăn uống đa dạng. Khi đưa trứng vào thực đơn hàng tuần, bạn nên kết hợp với các loại rau có màu xanh đậm và ngũ cốc nguyên hạt để phát huy tối đa hiệu quả chống oxy hóa. Việc nạp đủ protein chất lượng cao để giảm thiểu tình trạng mất cơ, kết hợp với lượng tinh bột, rau củ quả vừa phải mới là phương pháp đơn giản và tiết kiệm nhất để tích lũy "vốn liếng nhận thức" khi về già.
