Từ 1/5, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) mất đi một trong những thành viên lớn nhất là Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Đây là nhà sản xuất dầu thô lớn thứ ba của khối, sau Arab Saudi và Iraq, chiếm khoảng 4% thị phần toàn cầu.
Giới chuyên gia đánh giá tác động từ việc UAE rời OPEC chưa xuất hiện, do eo biển Hormuz vẫn đóng, làm nguồn cung toàn cầu gián đoạn khoảng 10-12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Tuy nhiên, khi xung đột Trung Đông chấm dứt, không loại trừ cuộc chiến giá dầu sẽ bùng nổ ở vùng Vịnh.
“Một cuộc chiến mới có thể nổ ra trên thị trường dầu mỏ quốc tế, dẫn đến biến động lớn hơn trong những năm tới”, tờ The Guardian bình luận.
Theo ông Michael Tamvakis, Giáo sư về hàng hóa tại Trường Kinh doanh Bayes ở London (Anh), khi dầu được vận chuyển trở lại qua eo biển Hormuz, thị trường sẽ xuất hiện cuộc đua nhằm tối đa hóa sản lượng xuất khẩu để duy trì doanh thu.
OPEC từng giới hạn sản lượng dầu của UAE ở mức 3,2 triệu thùng, trong khi thực tế Abu Dhabi có khả năng sản xuất gần 5 triệu thùng mỗi ngày. Do đó, việc rời khỏi liên minh cho phép họ tăng sản lượng dễ dàng.
Theo ông Michael, Arab Saudi có thể “phản ứng mạnh mẽ” do động thái này đe dọa quyền lợi của họ với tư cách nhà dẫn dắt OPEC. Riyadh được dự báo đẩy mạnh chào bán dầu cho khách châu Á với mức chiết khấu hấp dẫn hơn, đồng thời cạnh tranh trực tiếp để giành lại thị phần sản phẩm lọc dầu tại châu Âu từ UAE.
Arab Saudi và UAE đều có chi phí sản xuất dầu thấp nhất thế giới và nhu cầu thu ngân sách cấp thiết, nhằm chuẩn bị cho nền kinh tế ít carbon hơn trong tương lai. Arab Saudi xuất khẩu dầu nhiều nhất thế giới, nhưng UAE cũng là đối thủ đáng gờm.
Đòn bẩy của UAE là công suất dự phòng còn lớn và khả năng chấp nhận giá dầu thấp nhờ cơ cấu kinh tế đa dạng. Nhà sản xuất này từng giữ sản lượng dưới 3 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2024 theo yêu cầu của OPEC, nhưng có thể tăng lên mức 4,5 đến 6 triệu thùng mỗi ngày khi eo Hormuz mở lại.
Ông David Oxley, chuyên gia kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics, nói UAE đang “rất muốn bơm thêm dầu”, sau khi đầu tư mạnh vào việc mở rộng cơ sở hạ tầng sản xuất những năm gần đây.
Dieter Helm, Giáo sư chính sách kinh tế tại Đại học Oxford, so sánh cuộc chiến giá sắp tới với các cú sụp đổ thị trường dầu mỏ vào những năm 1980 và 2014. Ông nhận định giá dầu có khả năng sẽ “giảm nhanh và sâu hơn khi chiến tranh kết thúc”.
Nhưng cuộc chiến giá thời hậu chiến không phải là câu chuyện tay đôi giữa hai cường quốc dầu mỏ Trung Đông. Trong lúc xung đột khiến nguồn cung của các quốc gia vùng Vịnh thắt chặt, nhà cung ứng khác đang tận dụng thời cơ.
Theo giới phân tích, thời gian đạt thỏa thuận hòa bình càng kéo dài, cơ hội cho Mỹ, Brazil và Guyana tăng thị phần dầu toàn cầu càng lớn. Đồng thời, cú sốc nguồn cung khiến các nền kinh tế tăng tốc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, góp phần thúc đẩy thị trường dầu bước vào giai đoạn suy giảm sớm hơn.
Do đó, viễn cảnh xuất hiện nhiều nguồn cung mới trong một thế giới ngày càng tiêu thụ ít dầu buộc các nhà sản xuất Trung Đông phải hành động. Họ có khả năng sẽ bơm càng nhiều dầu càng tốt để có ngân sách phục hồi hậu chiến và giành lại vị thế thị trường, khiến giá thấp hơn trong dài hạn.
Kịch bản này đi ngược hoàn toàn với mục tiêu của OPEC, tổ chức được thành lập năm 1960 bởi 5 nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới vào thời điểm đó, gồm Arab Saudi, Iran, Iraq, Kuwait và Venezuela.
OPEC từng nhiều lần dùng chiến lược tăng, giảm sản lượng để bình ổn giá, điển hình là việc cắt giảm nguồn cung chống lại cú sốc dầu đá phiến năm 2014 hay khủng hoảng Covid-19 năm 2020.
Để củng cố thêm quyền lực, tổ chức này phát triển cơ chế hợp tác OPEC và các đồng minh, gọi là OPEC+ vào 2016, với thành viên chủ chốt gồm Nga. Nhờ đó, tổng sản lượng dầu thô của nhóm liên minh này chiếm gần 42% toàn cầu.
Nhưng nội bộ OPEC và OPEC+ không phải lúc nào cũng đạt được thống nhất. Năm 2020, khi Covid bùng phát, Nga từ chối giảm sản lượng khiến giá dầu rơi xuống mức thấp nhất 20 năm. Arab Saudi phát động một cuộc chiến giá ngắn hạn để đáp trả, dẫn đến thỏa thuận cắt giảm 10% nguồn cung toàn cầu.
Bản thân OPEC cũng từng có 16 quốc gia thành viên vào thời kỳ đỉnh cao, nhưng chỉ còn 11, sau khi Ecuador, Indonesia, Qatar, Angola và gần nhất là UAE rời đi. Trong tương lai, các chuyên gia cho rằng nếu UAE rời OPEC dẫn đến các thành viên khác cũng bỏ nhóm, khả năng cạnh tranh về giá còn tăng và sức ảnh hưởng của liên minh này thêm lung lay.
“Mất đi một thành viên cốt lõi ở vùng Vịnh làm suy yếu uy tín của OPEC. Nếu các nước còn lại không thể bù đắp sản lượng của UAE bằng kỷ luật tập thể, việc kiểm soát giá có thể trở nên khó khăn hơn”, Kim Fustier, nhà phân tích cấp cao tại HSBC Investment, nhận định.
Tại cuộc điện đàm với Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 16/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ Việt Nam sắp có các chính sách mới nhằm thu hút nhiều hơn đầu tư nước ngoài, trong đó có Singapore.
Ông đề nghị Singapore hỗ trợ Việt Nam xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế, mở rộng và nâng cấp mạng lưới các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) thế hệ mới gắn với chuyển giao công nghệ cao.
Về phía Singapore, Thủ tướng Lawrence Wong khẳng định tiếp tục đẩy mạnh hợp tác kinh tế, đặc biệt là nâng cấp mạng lưới khu công nghiệp VSIP.
Ông cho biết Singapore sẽ nâng tổng số khu công nghiệp VSIP tại Việt Nam lên 30 trong năm nay, nhân kỷ niệm 30 năm dự án này hiện diện ở Việt Nam. Phía Singapore cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là cán bộ cấp chiến lược.
Tại cuộc điện đàm, Thủ tướng Singapore tin tưởng quan hệ hai nước tiếp tục phát triển, tạo đột phá trong các lĩnh vực mới như trao đổi tín chỉ carbon, hợp tác bảo đảm an ninh lương thực.
Hai Thủ tướng nhất trí khả năng ký kết Hiệp định liên chính phủ về mua bán điện phát thải carbon thấp xuyên biên giới nhằm bảo đảm triển khai thành công dự án xuất khẩu điện gió từ Việt Nam sang Singapore.
VSIP (Công ty Liên doanh khu công nghiệp Việt Nam - Singapore) hiện diện từ năm 1996 theo hợp tác giữa hai quốc gia. Hiện VSIP có trên 22 khu công nghiệp tại 15 tỉnh, thành phố. VSIP đang hướng đến thu hút dòng vốn FDI xanh, công nghệ cao. Trọng tâm chiến lược hiện nay là phát triển các khu công nghiệp thông minh, bền vững.
Ngày 23/6, Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Sản xuất và Kinh doanh VinFast (VFTP) ban hành Nghị quyết thông qua việc miễn nhiệm vị trí Tổng giám đốc với ông Phạm Nhật Vượng. Người thay thế ông Vượng vào "ghế" CEO là ông Trịnh Văn Ngân, Phó tổng giám đốc phụ trách sản xuất VinFast toàn cầu.
Rời vị trí lãnh đạo tại VFTP, tỷ phú Phạm Nhật Vượng vẫn làm Tổng giám đốc VinFast toàn cầu.
Động thái trên diễn ra sau khi Đại hội đồng cổ đông của VinFast thông qua phương án chia tách VFTP vào ngày 16/6. Theo đó, VFTP chuyển một phần tài sản để thành lập pháp nhân mới mang tên Công ty cổ phần VinFast Việt Nam (VFVN). Quá trình chia tách sẽ không chấm dứt sự tồn tại của bất kỳ pháp nhân nào.
Sau khi hoàn tất chia tách, VFTP giảm vốn điều lệ từ hơn 90.000 tỷ đồng về còn 85.609 tỷ đồng. VinFast cũng thoái vốn khỏi VFTP theo kế hoạch đã công bố trước đó cho một nhóm nhà đầu tư do Công ty Tương Lai dẫn đầu.
VFTP sẽ sở hữu toàn bộ mảng sản xuất cùng hai nhà máy của VinFast tại Việt Nam, cổ phần tại Công ty TNHH VinEG Green Energy Solutions và các thỏa thuận hợp tác kinh doanh bất động sản. Công ty này cũng chịu trách nhiệm toàn bộ khoản nợ tài chính của VinFast, khoảng 182.000 tỷ đồng, tính đến ngày 31/3.
Theo chia sẻ của lãnh đạo Vingroup trước đó, VFTP tiếp tục sản xuất theo đơn đặt hàng từ VinFast, đảm bảo tiêu chuẩn hãng đặt ra. Ngoài ra, việc chia tách cũng sẽ giúp tình hình tài chính của hãng xe điện này cải thiện và có thể bắt đầu lãi từ năm 2027.
Từ đầu tháng 7 đến nay, không ít hộ dân ở miền Bắc và miền Trung bất ngờ khi hóa đơn tiền điện tháng 6 tăng cao. Trên các diễn đàn mạng xã hội, nhiều tài khoản bình luận tiền điện của họ tăng vọt vài trăm nghìn đồng, có trường hợp tăng tới 3 lần.
Tiền điện tăng liên tiếp qua các tháng, người dùng than thở
Nhận thông báo hóa đơn tiền điện tháng 6, chị Nguyễn Huyền (phường Việt Hưng, Quảng Ninh) tá hỏa khi biết tiền điện tháng vừa qua của gia đình lên tới hơn 2,3 triệu đồng. Nhà chị Huyền có 4 người. Ban ngày, hầu như không ai ở nhà mà đều đi làm, đi học. Buổi tối, gia đình chị chỉ dùng điều hòa ở 2 phòng ngủ, ngoài ra là các thiết bị sinh hoạt thông thường như tủ lạnh, nồi cơm điện, bình nóng lạnh và bếp điện.
"Tôi nghĩ tiền điện tháng này chỉ nhỉnh hơn mọi tháng một chút, khoảng hơn 1 triệu đồng là cùng. Không ngờ khi nhận thông báo lại lên hơn 2,3 triệu đồng, gần gấp đôi dự tính nên cả nhà đều rất bất ngờ", chị Huyền nói.
Theo chị Huyền, những ngày nắng nóng kéo dài trong tháng 6 khiến gia đình phải bật điều hòa thường xuyên hơn vào buổi tối, nhưng chị vẫn cho rằng mức tăng như vậy là quá lớn.
Tương tự, anh Nguyễn Hưng (phường Kiến Hưng, Hà Nội) cũng kể tiền điện liên tục tăng trong những tháng gần đây. Theo lịch sử thanh toán, tiền điện của gia đình anh tăng từ khoảng 1,58 triệu đồng trong tháng 4 lên gần 2,45 triệu đồng trong tháng 5 và hơn 3,08 triệu đồng trong tháng 6.
Anh Hưng nói gia đình anh sử dụng 2 điều hòa. Do đợt nắng nóng kéo dài, cả hai máy gần như đều được bật mỗi đêm, có những ngày còn phải sử dụng thêm vào buổi trưa hoặc đầu giờ chiều. Ngoài điều hòa, gia đình chỉ sử dụng các thiết bị điện sinh hoạt thông thường như tủ lạnh, máy giặt, bình nóng lạnh và bếp điện.
"Hóa đơn hơn 3 triệu đồng khiến tôi khá bất ngờ. Tôi cũng nghĩ nắng nóng kéo dài nên gia đình phải bật điều hòa nhiều hơn, máy chạy liên tục với công suất lớn nên tiền điện tăng", anh Hưng chia sẻ.
Chị Lê Thị Thu (phường Quảng Phú, Thanh Hóa) cũng kể tháng vừa rồi gia đình chị dùng 3 điều hòa bật liên tục hết 1,7 triệu đồng tiền điện, nhưng tháng 6 gia đình chị dùng tiết kiệm hơn chỉ bật 2 điều hòa nhưng hóa đơn tiền điện lại tăng vọt lên hơn 2,2 triệu đồng.
Không chỉ các hộ gia đình, nhiều người thuê trọ ở Hà Nội cũng cho biết hóa đơn tiền điện tháng 6 tăng mạnh so với những tháng trước. Trên các diễn đàn và mạng xã hội, không ít người chia sẻ tiền điện tăng thêm vài trăm nghìn đồng, thậm chí gấp 2-3 lần dù cho rằng thói quen sử dụng điện không thay đổi đáng kể.
Ngành điện nói gì?
Công ty Điện lực Hà Tĩnh thuộc Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết đã rà soát chặt chẽ dữ liệu đo đếm trước khi phát hành hóa đơn, đồng thời phối hợp kiểm tra thực tế đối với từng trường hợp hộ gia đình có thắc mắc về hóa đơn tiền điện.
Theo đơn vị này, nguyên nhân chủ yếu khiến tiền điện tăng là nắng nóng kéo dài khiến điều hòa và các thiết bị làm mát hoạt động với công suất lớn, thời gian dài hơn, cùng với việc học sinh nghỉ hè làm thời gian sử dụng điện tại gia đình tăng. Ngoài ra, ngành điện cũng khuyến cáo khách hàng kiểm tra hệ thống điện sau công tơ để phát hiện nguy cơ rò rỉ điện gây thất thoát điện năng.
Trao đổi với phóng viên báo Dân trí, đại diện Tổng Công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) cho biết những ngày cuối tháng 5, thời tiết oi bức kéo dài với nền nhiệt nhiều thời điểm vượt 40 độ C khiến nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn tăng mạnh, kéo theo các chỉ số vận hành hệ thống điện liên tiếp lập kỷ lục mới.
Trong các ngày nắng nóng kỷ lục cuối tháng 5, sản lượng điện bình quân theo ngày đạt 93,33 triệu kWh, tăng 15,3% so với tháng trước và tăng 19,6% so với cùng kỳ năm trước.
Riêng nhóm khách hàng sinh hoạt chiếm hơn 54,6% tổng sản lượng điện tiêu thụ toàn thành phố. Sản lượng điện tăng cao trong giai đoạn này đã tác động trực tiếp đến hóa đơn tiền điện tháng 6, chủ yếu do các thiết bị làm mát, đặc biệt là điều hòa, phải hoạt động liên tục trong thời gian dài.
Đại diện đơn vị điện lực này cho biết, trong mùa hè, điều hòa, quạt điện và tủ lạnh đều hoạt động với tần suất cao hơn. Nếu không được sử dụng hợp lý hoặc bảo dưỡng định kỳ, mức tiêu thụ điện có thể tăng đáng kể.
Thực tế, nhiều hộ gia đình có hóa đơn tiền điện mùa hè cao hơn 20-40% so với các tháng trước do bật điều hòa liên tục, ít vệ sinh thiết bị hoặc sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn.
Cơ quan điện lực khuyến nghị người dân kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ các thiết bị điện, đặc biệt là điều hòa. Việc vệ sinh màng lọc, kiểm tra gas, bảo dưỡng dàn nóng và dàn lạnh có thể giúp tiết kiệm khoảng 5-15% điện năng tiêu thụ. Người dân cũng nên kiểm tra hệ thống dây dẫn, aptomat và các thiết bị điện trong gia đình để phát hiện nguy cơ rò rỉ điện gây thất thoát điện năng.
Từ ngày 15/6, Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) cũng đã triển khai ứng dụng EVN CSKH. Thông qua ứng dụng, người dân có thể quản lý nhiều hợp đồng mua bán điện trên toàn quốc, tra cứu sản lượng điện tiêu thụ theo ngày, tuần, tháng.
Người dân cũng có thể đặt ngưỡng cảnh báo khi sản lượng hoặc mức tiêu thụ vượt ngưỡng cài đặt; thanh toán hóa đơn, tra cứu lịch sử thanh toán, báo sự cố điện và gửi phản ánh đến ngành điện. Ứng dụng cũng cung cấp thông tin về giá bán điện, lịch ngừng cấp điện, hướng dẫn sử dụng điện an toàn, tiết kiệm cùng các cảnh báo về hành vi lừa đảo, giả mạo.
