“Máy bay Cầu nối VC-25B đã hoàn tất quá trình chỉnh sửa và bay thử nghiệm, nó đang được sơn màu mới. Phi cơ dự kiến ra mắt vào mùa hè này trong diện mạo mới, với màu sơn đỏ, trắng và xanh dương”, không quân Mỹ cho biết hôm 1/5.
“Máy bay Cầu nối VC-25B” là tên gọi của phi cơ Boeing 747-8i được Qatar tặng cho chính quyền Tổng thống Donald Trump hồi năm ngoái. Nó dự kiến được dùng làm chuyên cơ Không lực Một tạm thời, do tập đoàn Boeing đang chậm tiến độ trong dự án hoán cải hai chiếc 747-8i thành máy bay VC-25B hoàn chỉnh.
Người phát ngôn của L3Harris Technologies, nhà thầu chính trong dự án hoán cải máy bay 747-8i được Qatar tặng cho Mỹ, cũng thông báo đã hoàn thành “các sửa đổi chuyên sâu và tích hợp hệ thống thực thi nhiệm vụ” cho máy bay.
“Văn phòng Tổng thống Mỹ sẽ nhận được một phi cơ đáng tin cậy và bảo mật, trang bị hệ thống liên lạc mới, có khả năng cung cấp kết nối linh hoạt và an toàn nhằm ứng phó với các sự kiện ở mọi nơi trên thế giới mà không bị gián đoạn”, người này cho hay.
Hoàng gia Qatar hồi tháng 5/2025 tặng cho chính quyền Trump máy bay Boeing 747-8, được ví như “cung điện bay”. Một chiếc Boeing 747-8 thương mại hiện có giá khoảng 400 triệu USD. Mẫu máy bay này dài hơn chiếc Không lực Một hiện tại hơn 5 m.
Nhiều nghị sĩ Mỹ, nhất là các đảng viên Dân chủ, đã bày tỏ lo ngại về món quà của Qatar, cho rằng chiếc máy bay tiềm ẩn một số rủi ro an ninh và không cần thiết.
Tổng thống Trump phản bác rằng “chỉ kẻ ngốc” mới từ chối nhận máy bay của Qatar. Thủ tướng Qatar cũng phủ nhận chiếc máy bay là món quà cá nhân cho ông Trump, nói rằng đây là giao dịch giữa hai chính phủ.
Theo chuyên trang quân sự War Zone, hoán cải máy bay thành phương tiện đủ an toàn để chở Tổng thống Mỹ là nhiệm vụ rất phức tạp. Phi cơ phải cung cấp được khả năng liên lạc ổn định và bảo mật, trong đó có cả những gì cần thiết để ra lệnh tiến hành tấn công hạt nhân.
Máy bay cũng cần được gia cố ở cả bên trong và bên ngoài để chống chịu nhiều mối đe dọa, từ xung điện từ do vụ nổ hạt nhân gây ra, tên lửa phòng không cho đến hoạt động thu thập thông tin tình báo. Điều đó đòi hỏi những chỉnh sửa lớn, tới cả cấu trúc bên ngoài của máy bay.
Dự luật được Tổng thống Trump ký ban hành vào ngày 30.4 sau khi quốc hội thông qua, với sự nhượng bộ của đảng Cộng hòa và là chiến thắng cho đảng Dân chủ, theo AP.
Cụ thể, dự luật được Hạ viện thông qua bằng hình thức bỏ phiếu miệng vào chiều 30.4 nhưng không bao gồm ngân sách cho việc thực thi luật nhập cư liên bang gây tranh cãi.
Hầu hết các cơ quan của bộ gồm Cơ quan Quản lý tình trạng khẩn cấp liên bang (FEMA), Tuần duyên Mỹ, Cơ quan An ninh mạng và An ninh hạ tầng... sẽ được cấp ngân sách, trong khi các nghị sĩ sẽ soạn dự luật khác trị giá 70 tỉ USD để rót ngân sách cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) và Cơ quan Tuần tra biên giới.
Theo CNN, đây là bước lùi lớn của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson khi ông phải đối mặt với sự phản đối ngày càng tăng từ các thành viên ôn hòa trong đảng Cộng hòa.
Ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ đã bị khóa lại do chiến dịch trấn áp người nhập cư gây tranh cãi mà chính quyền Tổng thống Donald Trump triển khai tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota, khiến một số công dân Mỹ thiệt mạng.
Bộ An ninh Nội địa đã không có nguồn kinh phí hoạt động kể từ ngày 14.2, gây khó khăn cho người lao động, mặc dù nhiều hoạt động thực thi luật nhập cư vẫn có thể diễn ra nhờ các nguồn tài trợ riêng biệt.
Đợt đóng cửa dài kỷ lục của Bộ An ninh Nội địa đã dẫn đến tình trạng hành khách xếp hàng dài tại các sân bay trên khắp cả nước do lực lượng an ninh sân bay nghỉ việc vì không được trả lương.
Ảnh do vệ tinh Sentinel-1 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chụp tuần trước và được Financial Times phân tích hôm 19/5 cho thấy một vệt loang lớn, nghi là dầu tràn ở phía tây nam đảo Kharg của Iran, cùng khoảng 20 tàu dầu cũ đang neo đậu gần hòn đảo. Số lượng tàu dầu ở khu vực đã tăng đáng kể, so với mức 6 chiếc cách đây một tháng.
"Hiện có khoảng 39 tàu dầu Iran tại vịnh Ba Tư, tăng so với 29 chiếc trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực ngày 13/4. Một lượng lớn trong số này đang ở gần đảo huyết mạch dầu mỏ Kharg", tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI) nhận định.
Các trang theo dõi dữ liệu hàng hải dân sự không có dữ liệu về những tàu nói trên, do chúng không bật thiết bị nhận diện tự động. Vệ tinh Sentinel-1 phát hiện được vệt nghi dầu loang và các tàu quanh đảo Kharg nhờ sử dụng radar khẩu độ tổng hợp.
Ngoài ra, 13 tàu dầu đang neo đậu trên vịnh Oman, ngoài khơi cảng Chabahar của Iran, phía trong ranh giới phong tỏa do Mỹ đặt ra. Điều này cho thấy ảnh hưởng từ hoạt động chặn, đổ bộ, khám xét và bắt giữ các tàu Iran hoặc bị nghi chở hàng hóa của nước này.
Phần lớn dầu thô của Iran đang bị mắc kẹt, buộc nước này biến tàu chở dầu cũ thành bể chứa nổi. Công ty cung cấp dữ liệu và phân tích hàng hải Kpler ước tính hiện có 42 triệu thùng dầu Iran trên các tàu ở Trung Đông, tăng 65% so với trước khi xung đột bùng phát.
Antoine Halff, chuyên gia tại công ty dữ liệu năng lượng Kayrros, cho biết Iran đang tìm mọi cách lưu trữ dầu thô để tránh phải ngừng sản xuất. Lượng dầu chứa trong các bể trên bờ của Iran đã tăng lên khoảng 10 triệu thùng, nâng tổng lượng dự trữ lên khoảng 64% và nước này có thể duy trì khai thác thêm vài tuần nữa.
Kpler nhận định Iran còn nhiều tàu chở dầu rỗng trong vòng phong tỏa của Mỹ để biến thành bể chứa nổi, đủ sức trữ được thêm khoảng 24 triệu thùng dầu.
Công ty phân tích dữ liệu tình báo hàng hải Windward AI cho biết không có tàu dầu nào nhận hàng từ đảo Kharg ngày 6-14/5. Một vệt loang lớn nghi là dầu tràn có diện tích khoảng 65 km2 xuất hiện ở phía tây đảo Kharg, vệt này đã phân tách và di chuyển về khu vực phía nam, tây nam hòn đảo.
Hình ảnh do chuyên trang quân sự Mỹ War Zone công bố hôm 15/5 cho thấy tiêm kích F/A-18F Super Hornet mang tên lửa đối không AIM-260 JATM ở giá treo cạnh cửa hút gió động cơ bên phải, khi rời căn cứ không quân Eglin tại bang Florida. Giá treo này thường được dành cho tên lửa đối không AIM-120 AMRAAM hoặc hệ thống chỉ thị mục tiêu.
Chiếc F/A-18F còn mang theo thùng dầu phụ FPU-13/A gắn tổ hợp trinh sát và theo dõi hồng ngoại (IRST) ở giá treo dưới bụng, bên cạnh là hai thùng dầu phụ thông thường, cùng thiết bị thu dữ liệu bay trên hai đầu cánh. Biểu tượng trên cánh đuôi đứng cho thấy máy bay thuộc biên chế Phi đoàn Thử nghiệm và Đánh giá Hàng không số 31 của hải quân Mỹ.
Đây là lần đầu xuất hiện hình ảnh về loại tên lửa đối không được mô tả là "siêu bí mật", dù hoạt động thử nghiệm trên không đã bắt đầu từ nhiều năm trước. Tên lửa AIM-260 ban đầu dự kiến được sử dụng song song với dòng AIM-120, trước khi thay thế hoàn toàn loại vũ khí này.
Tên lửa AIM-260 trong ảnh có thiết kế tối giản, khi toàn thân thuôn gọn và chỉ có 4 cánh đuôi. Khác với dòng AIM-120, nó không có cánh nâng ở giữa thân và đường gờ chạy dọc sườn. Theo biên tập viên Joseph Trevithick của War Zone, đây là thiết kế nhằm giảm tối đa lực cản, tăng tốc độ và tầm bay của quả đạn.
"Nhìn chung, tên lửa AIM-260 trong ảnh hoàn toàn khớp với những gì được thể hiện trước đó trong các bản vẽ chính thức về JATM, cả thiết kế lẫn ký hiệu", Trevithick nhận định.
AIM-260 được hải quân Mỹ hợp tác phát triển cùng với không quân. Giới chức Mỹ cho biết tầm bắn ngày càng xa của tên lửa đối không Trung Quốc, cụ thể là dòng PL-15, là động lực chính khiến nước này triển khai chương trình JATM. Do đó, tăng tầm bắn tối đa là yêu cầu trọng tâm đối với dự án.
Tên lửa AIM-260 được cho là có thể bắn trúng mục tiêu ở cách ít nhất 200 km, thậm chí là xa hơn, trong khi dòng AIM-120 có tầm bay tối đa 160 km đối với biến thể hiện đại nhất. Để so sánh, phiên bản nội địa của tên lửa PL-15 Trung Quốc có tầm bắn lên tới 300 km.
Một yêu cầu khác đối với AIM-260 là kích thước tương tự AIM-120 để có thể dễ dàng triển khai cho những dòng máy bay hiện có, bảo đảm lắp vừa khoang vũ khí trong thân của F-22 và F-35. Thông tin chi tiết về dòng AIM-260 vẫn còn hạn chế.
Chiến đấu cơ F/A-18E/F và tiêm kích F-22 dự kiến là những máy bay đầu tiên được trang bị tên lửa AIM-260 trong hoạt động tác chiến thực tế. Vũ khí này nhiều khả năng cũng sẽ được tích hợp cho các phi cơ khác, trong đó có tiêm kích tàng hình F-47 và chiến đấu cơ thế hệ 6 của hải quân Mỹ.
Chưa rõ thời điểm tên lửa AIM-260 gia nhập biên chế quân đội Mỹ. Khi chương trình AIM-260 được công khai hồi năm 2019, giới chức Mỹ đặt mục tiêu triển khai chúng vào năm 2022. Hồi cuối năm ngoái xuất hiện thông tin cho rằng dự án lại bị trì hoãn thêm 3 tháng do vấn đề kinh phí, song thông tin này đã bị bác bỏ.
Theo Trevithick, xuất hiện hình ảnh đầu tiên về AIM-260 cho thấy bước tiến trong nỗ lực đưa mẫu tên lửa này vào trang bị cho hải quân và không quân Mỹ.
