Năm 2024, tỷ phú Elon Musk đệ đơn kiện cáo buộc công ty cũ OpenAI, CEO Sam Altman, Chủ tịch Greg Brockman và tập đoàn Microsoft – nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI – phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.
Phiên xét xử, diễn ra tại tòa án liên bang California từ 28/4 và dự kiến kéo dài vài tuần tùy tiến độ tranh tụng, đánh dấu lần đầu Musk và Altman đối đầu tại tòa. Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers về việc có chấp thuận các đề xuất của Musk hay không, bao gồm đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm Altman và Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI. Đây được xem là một trong những tranh chấp pháp lý quan trọng nhất của ngành AI, không chỉ xoay quanh quyền kiểm soát OpenAI mà còn đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi nhuận, trách nhiệm xã hội và an toàn trong phát triển trí tuệ nhân tạo.
Reuters đã tổng hợp những phát biểu của Elon Musk, CEO Tesla và SpaceX, khi ra làm chứng khoảng 7 tiếng tại tòa trong ba ngày 28-30/4.
Dù “từ thiện” không xuất hiện trong thông báo thành lập OpenAI vào cuối 2015, Musk liên tục dùng từ này để mô tả về công ty. Ông nói Altman và Brockman đã nuốt lời hứa giữ vững mô hình phi lợi nhuận.
“OpenAI được định sẵn là tổ chức từ thiện không mang lại lợi ích cho bất kỳ cá nhân nào. Nếu muốn, tôi đã có thể khởi đầu nó như một công ty tìm kiếm lợi nhuận”, tỷ phú nhấn mạnh.
CEO Tesla khẳng định ông đóng vai trò sống còn trong việc hình thành công ty, từ ý tưởng, tên gọi, nguồn lực đến vốn ban đầu. Ông cho biết đã trực tiếp thuyết phục nhà khoa học Ilya Sutskever rời Google để gia nhập OpenAI, bất chấp nỗ lực giữ chân của hai nhà đồng sáng lập Google Larry Page và Sergei Brin.
Ông cũng cho rằng OpenAI có được sức mạnh tính toán như hiện nay là nhờ mối quan hệ cá nhân giữa ông với CEO Microsoft Satya Nadella và CEO Nvidia Jensen Huang. “Người duy nhất có thể gọi và khiến Nadella nhấc máy chính là tôi”, ông nói.
Musk cho biết lý do lớn nhất thúc đẩy sự ra đời của OpenAI chính là sự thờ ơ của Larry Page đối với sự sinh tồn của nhân loại trước AI. Khi CEO Tesla bày tỏ lo ngại về nguy cơ AI có thể tiêu diệt loài người, Page gọi ông là “kẻ phân biệt giống loài” vì quan tâm đến con người hơn máy móc.
“Đối trọng của Google là gì? Đó phải là một tổ chức phi lợi nhuận nguồn mở”, tỷ phú giải thích ý tưởng khai sinh OpenAI.
Musk cho biết ông đã nhắn tin hỏi Altman cuối 2022 về khoản đầu tư 10 tỷ USD của Microsoft vào OpenAI, điều mà ông coi là hành động “treo đầu dê bán thịt chó”.
“Tôi đồng ý việc này mang lại cảm giác tồi tệ”, Altman trả lời, sau đó trao cho Musk cơ hội mua cổ phần của OpenAI. “Thành thật mà nói cảm giác giống như một khoản hối lộ”, tỷ phú Mỹ nhận xét.
Khi bị luật sư phía OpenAI chất vấn tại sao công ty xAI của Musk hoạt động vì lợi nhuận trong khi lại muốn OpenAI vận hành như tổ chức từ thiện, Musk đáp: “Các công ty vì lợi nhuận cũng có thể mang lại lợi ích cho xã hội”.
Với câu hỏi vì sao xAI lại sử dụng OpenAI để huấn luyện mô hình của mình nếu coi đó là mối nguy hiểm, Musk trả lời: “Việc sử dụng các AI khác để xác thực AI của bạn là một thực hành tiêu chuẩn”.
Tại phiên tòa, Musk cũng trả lời câu hỏi liên quan đến các phát biểu trước đây của ông về việc “xây dựng đội quân robot”.”Không, chúng tôi không sản xuất vũ khí”, ông nói, đồng thời khẳng định không kịch bản kiểu Terminator, bộ phim nổi tiếng của Hollywood, sẽ xuất hiện.
Không chỉ một lần, tỷ phú nhắc đến nguy cơ AI trở thành “kẻ hủy diệt”, khiến thẩm phán Rogers ngắt lời và yêu cầu ông không đề cập đến viễn cảnh “tuyệt chủng” trong vụ kiện. Bà cũng đưa ra phản bác đầy mỉa mai đối với luật sư của Musk:”Thật trớ trêu khi thân chủ của ông, bất chấp rủi ro như vậy, lại đang tạo ra một công ty hoạt động trong chính lĩnh vực đó”, thêm rằng nhiều người có lẽ “không muốn đặt tương lai nhân loại vào tay Musk”.
Phiên tòa được đánh giá đã phơi bày mâu thuẫn lớn đang tồn tại trong ngành công nghệ: những người dẫn đầu đang tạo ra AI nhanh hơn, thông minh hơn lại chính là những người lo ngại nhất về việc cuộc đua sẽ dẫn đến đâu.
Trong khi AI len lỏi vào đời sống hàng ngày thông qua công cụ như ChatGPT, những công ty tạo ra chúng vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về mức độ nguy hiểm thực sự mà công nghệ này có thể gây ra. Một bên coi đây là công cụ thúc đẩy sáng tạo và năng suất, bên còn lại liên tục cảnh báo về rủi ro tồn vong khó xác định và khó kiểm soát.
Vụ kiện dự kiến tiếp tục kéo dài trong vài tuần tới và cấu trúc tương lai của lĩnh vực AI đang được đặt lên bàn cân.
Một dự án có tên "colleague.skill" đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
"Colleague.skill" được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các "sếp" tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
"Colleague.skill" gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là "chưng cất kỹ năng", ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối "chưng cất kỹ năng" và chia sẻ công cụ "anti-distillation skill" (kỹ thuật chống chưng cất).
"Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này", cô nói. "Anti-distillation skill" lấy tệp kỹ năng - dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý - rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc - những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
"Anti-distillation.skill" tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản "sạch" để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. "Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng", Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, "đối đầu với "colleague.skill" và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: "Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc", hay "Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?".
"Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào", Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ "sa thải vì AI" đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Ra mắt vào năm 2022, iPhone SE 3 (thế hệ thứ 3) là sản phẩm cuối cùng của dòng iPhone SE trước khi Apple quyết định ngừng sản xuất vào đầu năm 2025. Nhằm thay thế cho dòng sản phẩm này, Apple đã giới thiệu các mẫu iPhone "e" hoàn toàn mới, bắt đầu với iPhone 16e.
iPhone SE 3 sở hữu thiết kế tương tự như các mẫu iPhone trước đó, với màn hình LCD 4,7 inch, Touch ID tích hợp trên nút Home, modem 5G và chip A15 Bionic - cùng loại chip có trên iPhone 13. Tuy nhiên, sau 4 năm, câu hỏi đặt ra là liệu chiếc iPhone này còn đáng để mua hay không, đặc biệt khi sản phẩm có giá chỉ khoảng chưa đến 5 triệu đồng.
Theo BGR, tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của từng người, nhưng phần lớn đều khuyến cáo người dùng nên tránh xa iPhone SE 3. Mặc dù ở thời điểm ra mắt, iPhone SE 3 được đánh giá cao ở khả năng xử lý tốt các tác vụ cơ bản như mạng xã hội, chơi game và thời lượng pin ấn tượng. Mặc dù camera chính giống với phiên bản 2020, nhưng nhìn chung vẫn cho những bức ảnh đẹp.
Tuy nhiên, ngay cả khi tìm mua được một chiếc iPhone SE 3 mới với dung lượng lưu trữ 64 GB, 128 GB hoặc thậm chí 256 GB, thiết bị có thể không còn sử dụng được lâu dài. Tất cả liên quan đến khả năng cập nhật của thiết bị và thời gian mà người dùng sẽ sử dụng nó.
Mặc dù iOS 27 hỗ trợ iPhone SE 3 và tiếp tục được hỗ trợ phần cứng đến năm 2028, thật khó để biện minh cho việc chi gần 5 triệu đồng cho một chiếc điện thoại có camera và chip đã cũ.
Chính vì vậy, nếu đang tìm kiếm một món quà cho người không rành công nghệ, iPhone 16e hoặc iPhone 17e - những sản phẩm thay thế dòng iPhone SE kể từ đầu năm ngoái sẽ trở thành lựa chọn an toàn hơn. iPhone 17e có chip xử lý mạnh mẽ hơn, modem 5G cải tiến, pin lớn, camera tốt hơn và dung lượng lưu trữ tối thiểu gấp đôi so với phiên bản trước (256 GB so với 128 GB).
Với iPhone 17e, người dùng sẽ nhận được trải nghiệm tốt hơn so với iPhone SE 3. Giao diện mới có thể hơi khó hiểu lúc đầu, nhưng chỉ cần vuốt ngón tay lên màn hình là có thể trở lại màn hình chính. Tính năng nhận diện khuôn mặt của model này cũng dễ sử dụng hơn nhiều so với cảm biến vân tay.
Sau khi Apple ngừng sản xuất dòng iPhone SE, người dùng cũng nên cân nhắc lựa chọn cho mình một thiết bị mới hơn. iPhone 17e không chỉ có giá hợp lý mà còn đảm bảo đáp ứng tốt các nhu cầu sử dụng hằng ngày, ngay cả vào năm 2030.
Ngày 11.6, công ty hàng không vũ trụ SpaceX của tỉ phú Elon Musk đã phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), huy động kỷ lục 75 tỉ USD thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu. Cổ phiếu SpaceX được IPO với giá 135 USD, nhưng trong phiên giao dịch đầu tiên, giá trị đã tăng 12%, đạt 150 USD một cổ phiếu.
Cơn sốt SpaceX cũng lan rộng sang thị trường tiền mã hóa khi các sàn giao dịch hàng đầu như Binance, Bybit, Bitget thông báo sẽ mã hóa cổ phiếu SpaceX lên blockchain (token hóa cổ phiếu) bằng mã token xStocks theo tỷ lệ 1:1 so với giá trị cổ phiếu gốc.
Việc token hóa cổ phiếu cho phép người dùng có thể giao dịch 24/7, không bị giới hạn về địa giới hành chính. Tuy nhiên, trước sức nóng của đợt IPO lịch sử, các sàn giao dịch thông báo phải hủy bỏ kế hoạch do không mua được cổ phiếu SpaceX để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
Cụ thể, hôm 12.6, sàn giao dịch Bybit cho biết sẽ không có người dùng nào được phân bổ token xStocks, Bybit không nhận được bất kỳ khoản phân bổ nào. Do đó, tất cả tiền người dùng đăng ký mua xStocks trước đó sẽ được hoàn trả tự động. Sàn giao dịch này bồi thường cho người dùng thêm 10% giá trị giao dịch.
Bitget cũng ra thông báo tương tự. Sàn giao dịch này cho biết họ không thể đảm bảo và phân phối số token SPCXx được phân bổ liên quan đến đợt IPO của SpaceX. "Nhóm xStocks đã nỗ lực hết sức để đảm bảo phân bổ cổ phiếu, nhưng cuối cùng không được như mong đợi", Bitget thông báo đến người dùng.
Binance, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới, cũng hủy bỏ chiến dịch, do "những thay đổi nằm ngoài tầm kiểm soát". Ngoài số tiền gốc hoàn trả cho người dùng, sàn sẽ airdrop (phát miễn phí) 1 triệu USD token bStocks SpaceX sắp ra mắt.
Sàn giao dịch Kraken nói với The Block: "Nhu cầu thị trường quá lớn khiến sàn không thể đáp ứng được các lệnh mua của người dùng".
Một tuần qua, Bitcoin (BTC) dao động mạnh trong vùng giá 60.000 - 64.000 USD. Đầu tuần, mỗi BTC được giao dịch quanh mức 63.000 USD, sau đó giảm mạnh về 60.000 USD hôm 9.6.
Thị trường tiền mã hóa đối mặt khủng hoảng thanh khoản trên phạm vi toàn cầu. Tâm lý của nhà đầu tư vẫn đang trong vùng "sợ hãi tột độ". Chỉ số tham lam và sợ hãi đang ở mức 16/100. Khảo sát từ Đại học Michigan (Mỹ) cho thấy tâm lý người dùng đang ở mức thấp kỷ lục.
Một trong những tin tức đáng chú ý nhất trong tuần là nỗ lực lật ngược bản án 25 năm tù vì tội gian lận của cựu tỉ phú Sam Bankman-Fried (SBF), nhà sáng lập sàn giao dịch FTX, đã thất bại. Theo Reuters, hội đồng thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực 2 Mỹ, có trụ sở tại Manhattan cho biết: "Bằng chứng các công tố viên đưa ra để chống lại Bankman-Fried vô cùng chắc chắn". Trước đó, cựu CEO 9x cũng nộp đơn ân xá gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhưng không có gì đảm bảo ông sẽ được giảm án.
Đến cuối tuần, giá BTC hồi phục lên mốc 64.000 USD khi dòng tiền quay lại các quỹ ETF Bitcoin. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia vẫn đưa ra các dự báo thận trọng. Trong kịch bản tồi tệ nhất, Bitcoin có thể chạm đáy 50.000 USD khi lợi nhuận của thợ đào đang bị bào mòn.
