Buổi phát biểu có thời lượng khoảng 25 phút đã diễn ra tại hội trường Ngụy Như Kon Tum, Trường ĐH Khoa học tự nhiên, VNU – không gian học thuật giàu truyền thống gắn với lịch sử 120 năm hình thành, phát triển của nền giáo dục ĐH Việt Nam. Chương trình có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Ngoại giao và VNU cùng giảng viên, sinh viên nhà trường. Đây là lần đầu tiên một Thủ tướng Nhật Bản phát biểu chính sách tại Việt Nam kể từ năm 2020.
Mở đầu bài phát biểu, bà Takaichi dẫn lại hình ảnh tai nghe AirPods của Mỹ và máy chơi game Nintendo Switch 2 của Nhật – hai sản phẩm quen thuộc với giới trẻ đang được sản xuất ngay tại Việt Nam – để nhấn mạnh sự chuyển mình của Việt Nam từ “công xưởng” gia công quần áo, hàng dệt may nay đã vươn lên thành một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt ở khía cạnh công nghệ.
Sự hiện diện của Nhật Bản trong tiến trình này cũng vô cùng rõ nét, khi chỉ tính riêng ở 3 khu công nghiệp gần Hà Nội đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người. Hợp tác giữa hai nước hiện cũng không dừng ở ngành công nghiệp sản xuất mà vươn ra cả lĩnh vực công nghệ cao, trong đó có không gian vũ trụ, nữ thủ tướng cho hay.
Một trong những động thái giúp làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác là việc triển khai chương trình đào tạo công nghệ kỹ thuật chip bán dẫn từ năm 2025 tại Trường ĐH Việt Nhật (VJU) – một trong những trường thành viên của VNU. “Tôi hy vọng VJU, với vai trò là biểu tượng hợp tác Nhật- Việt, sẽ tiếp tục phát triển trở thành một trung tâm đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao”, Thủ tướng Takaichi Sanae chia sẻ.
Vai trò của giới trẻ hai nước trong việc thúc đẩy quan hệ Việt-Nhật cũng nhiều lần được bà Takaichi chia sẻ trong bài phát biểu của mình. Biết rằng manga và anime Nhật Bản rất được ưa chuộng tại Việt Nam, bà đã dẫn lại lời của tiến sĩ Sharon trong loạt truyện Space Brothers rằng: “Khi bạn cảm thấy lạc lối, hãy chọn điều mang lại cho mình nhiều niềm vui hơn”.
“Tôi chân thành mong thế hệ trẻ Nhật Bản, Việt Nam sẽ cùng theo đuổi tương lai đầy niềm vui và hứng khởi như thế”, bà nói.
Trong bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae cũng chia sẻ về sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, còn gọi là FOIP – đề xuất lần đầu được cố Thủ tướng Abe Shinzo nêu tròn một thập kỷ trước. Ngoài chia sẻ nét tương đồng giữa sáng kiến này với động thái liên quan của ASEAN, bà còn đề cập đến các “cập nhật FOIP” trong bối cảnh mới của thế giới.
Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nêu rõ, bất kỳ quốc gia nào cũng có “Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương” của riêng mình. Tầm nhìn này được nuôi dưỡng và hoàn thiện từ chính những tiếng nói của thế hệ trẻ.
“Tôi chân thành hy vọng cuộc gặp gỡ hôm nay sẽ trở thành cơ hội để tất cả các bạn – những bạn trẻ của thế hệ tương lai – suy ngẫm về tương lai của Nhật Bản, Việt Nam cũng như khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời hình dung tương lai của mình trong bức tranh ấy”, Thủ tướng Takaichi đúc kết.
VNU có tiền thân là ĐH Đông Dương, thành lập năm 1906 và được coi là một trong những thiết chế ĐH hiện đại đầu tiên tổ chức theo mô hình đa ngành, đa lĩnh vực tại Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung. Trường là cái nôi đào tạo nhiều lãnh đạo và nhà khoa học nổi tiếng của Việt Nam, năm nay sẽ chính thức kỷ niệm 120 năm truyền thống và 32 năm thành lập theo Nghị định số 97 của Chính phủ.
Theo tin từ VNU, thời gian qua trường ngày càng khẳng định vai trò là trung tâm học thuật uy tín và còn là đối tác chiến lược trong quan hệ hợp tác giáo dục-khoa học giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Việc liên tục đón tiếp các nguyên thủ, lãnh đạo cấp cao Nhật Bản là minh chứng rõ nét, từ chuyến thăm của Thủ tướng Shinzo Abe vào năm 2017; Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko trong cùng năm; tới hoạt động của Trưởng ban Nghiên cứu chính sách LDP Fumio Kishida vào 2018; Thủ tướng Yoshihide Suga (2020 và 2023); Hoàng thái tử Akishino cùng Công nương Kiko (2023); và gần đây là Thủ tướng Shigeru Ishiba (2025).
“VNU luôn được lựa chọn là điểm đến quan trọng trong các chuyến thăm cấp cao – nơi hội tụ các thông điệp chiến lược về hợp tác giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối tri thức toàn cầu”, bản tin của ĐH này cho hay.
Ở Việt Nam, tiếng Nhật ngày càng khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục quốc dân khi được triển khai từ bậc phổ thông đến ĐH, phản ánh nhu cầu hợp tác sâu rộng với Nhật Bản. VNU cũng giữ vai trò hạt nhân trong tiến trình này khi từ năm 1992, trường thành viên của ĐH này là Trường ĐH Ngoại ngữ đã sớm đưa tiếng Nhật vào đào tạo. Hiện đơn vị này vẫn là nơi duy nhất giảng dạy ngành sư phạm tiếng Nhật tại Việt Nam.
Không chỉ dừng ở mảng đào tạo, VNU còn góp sức xây dựng chương trình, biên soạn giáo trình, bồi dưỡng giáo viên và thúc đẩy phổ cập tiếng Nhật. Song song đó, trường cũng phát triển hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu Nhật Bản học liên ngành đồng thời có quan hệ hợp tác với các đơn vị uy tín như ĐH Tokyo, Osaka, Meiji, Kyoto, Nữ sinh Fukuoka, Viện Khoa học và công nghệ Nhật Bản (JAIST), Toshiba, Quỹ Nippon…
Hằng năm, trường cũng cử sinh viên tham gia những chương trình giao lưu văn hóa và trao đổi sinh viên ngắn hạn, dài hạn với phía Nhật Bản theo các thỏa thuận song phương.
Một dấu ấn chiến lược trong mối quan hệ hợp tác Việt Nam-Nhật Bản là việc thành lập Trường ĐH Việt Nhật (VJU) vào năm 2014 với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ Nhật Bản và các đối tác học thuật, doanh nghiệp hàng đầu.
Đến nay, VJU không ngừng mở rộng mạng lưới liên kết với các ĐH, tổ chức và viện nghiên cứu uy tín trong và ngoài nước đặc biệt là các đối tác ở Nhật Bản nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu. VJU-VNU đặt mục tiêu đạt quy mô cỡ 6.000 người học vào năm 2030, với khoảng 30 chương trình đào tạo chính quy và đa dạng các hình thức giáo dục, đào tạo khác.
Mới đây nhất, GS-TS Furuta Motoo, nguyên Hiệu trưởng VJU và cũng là hiệu trưởng người Nhật đầu tiên của trường này, đã vinh dự được Nhà nước và Chính phủ Nhật Bản trao Huân chương Thụy Bảo có tia vàng và ruy băng cổ vì các “đóng góp vào hoạt động giao lưu học thuật Nhật-Việt”.
“Sự hiện diện và bài phát biểu chính sách đối ngoại của Thủ tướng Takaichi Sanae tại VNU không chỉ để lại dấu ấn sâu sắc trong cộng đồng học thuật, mà còn tiếp tục khẳng định niềm tin cũng như kỳ vọng của Chính phủ Nhật Bản với vai trò của VNU trong quan hệ hợp tác song phương”, bản tin của VNU có đoạn.
Sáng nay (19.5), kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1890 - 19.5.2026). Tại ngôi trường mang tên ngày sinh của Người - Trường mầm non 19/5 Thành Phố, phường Tân Định, TP.HCM, trẻ em, các thầy cô giáo, các phụ huynh cùng dâng lên những đóa hoa sen, tưởng nhớ Người.
Đây là hoạt động truyền thống của trường mầm non này vào mỗi dịp kỷ niệm sinh nhật Bác Hồ.
Cô Mai Yến Hằng, Hiệu trưởng Trường mầm non 19/5 Thành Phố, cho biết hoạt động dâng hoa sen nhằm thể hiện lòng kính yêu sâu sắc với Chủ tịch Hồ Chí Minh của các trẻ em, các thầy cô, quý cha mẹ trẻ. Từ đây giáo dục tới trẻ những bài học về lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc.
Tại Trường mầm non Bé Ngoan, phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM, sáng nay cũng diễn ra lễ Dâng hoa lên Bác. Mỗi bé đến trường đều mang theo một cành hoa đã được cha mẹ chuẩn bị, giáo viên hướng dẫn để các con cùng dâng hoa, tưởng nhớ Bác.
Nhiều thế hệ học sinh còn nhớ câu thơ của Bác "Mùa xuân là tết trồng cây/Làm cho đất nước càng ngày càng xuân".
Sáng qua (18.5), Trường tiểu học Thuận Kiều, phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM, tổ chức hoạt động "tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ".
Cô Lê Thị Thoa, Hiệu trưởng nhà trường, phát động phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, giao nhiệm vụ đến các cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh tích cực tham gia trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh trong khuôn viên trường.
Tổng cộng gần 100 cây xanh các loại gồm bằng lăng, phú quý, lộc vừng, giáng hương, cẩm tú mai và nhiều cây hoa như sao nhái, hoa mười giờ, hoa hồng, cúc... đã được các thầy cô giáo và các em học sinh trồng, chăm sóc trong không gian trường học trong dịp này.
"Mỗi mầm cây được vun trồng hôm nay không chỉ góp phần làm đẹp cảnh quan trường học mà còn giáo dục học sinh ý thức yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường và xây dựng thói quen sống xanh ngay từ nhỏ. Ngày hội trồng cây còn lan tỏa thông điệp ý nghĩa về trách nhiệm bảo vệ môi trường đến toàn thể học sinh, phụ huynh và cộng đồng", cô Lê Thị Thoa chia sẻ.
Khoảng 151.000 thí sinh hoàn thành bài thi Toán vào lớp 10 sáng 2/6.
Dưới đây là phần lời giải chi tiết của thầy Võ Quốc Bá Cẩn, Nguyễn Lê Phước, Nguyễn Tiến Dũng (giáo viên trường Archimedes Academy, Hà Nội), thầy Trần Đức Hiếu (THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam), thầy Phan Quang Linh (THCS Giảng Võ) thầy Vũ Minh Đức, Nguyễn Văn Quý, Đào Phúc Long (câu lạc bộ CMATH), thầy Trần Quang Độ (Viện Toán học):
Bài 1:
Bài 2:
Bài 3:
Bài 4:
Bài 5:
Bài 6:
* Tiếp tục cập nhật
Kết thúc bài thi môn Toán, hầu hết thí sinh đã hoàn thành kỳ thi vào lớp 10 công lập. Còn hơn 11.300 em cạnh tranh vào lớp chuyên, tích hợp sẽ làm bài thi tương ứng dài 150 phút vào chiều nay.
Năm ngoái, trước khi sáp nhập, trong khoảng 76.000 thí sinh khu vực TP HCM, có 36 em đạt điểm tuyệt đối môn Toán. Khoảng 63% bài thi trên điểm trung bình, mức điểm phổ biến là 7 với hơn 4.500 em đạt được.
Điểm xét tuyển lớp 10 đại trà là tổng ba môn, cộng điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có). Với các lớp chuyên, công thức là tổng điểm ba môn nói trên theo hệ số 1, cộng điểm môn chuyên hệ số 2.
Điểm chuẩn lớp 10 đại trà của thành phố trong khoảng 10,5-24,5/30, trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa dẫn đầu. Ở khối chuyên, lớp Sinh học của THPT chuyên Lê Hồng Phong có đầu vào cao nhất, với 37,5/50 điểm, còn lại khoảng 27 trở lên.
Đặc biệt, Nghị định 179/2026/NĐ-CP về học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đã mở ra cơ hội thu hút nhiều học sinh giỏi vào các ngành nghề then chốt cho sự phát triển quốc gia.
Thực tế cho thấy, chính sách học bổng đã bắt đầu tạo ra tác động tích cực. Ngành sư phạm 2 năm gần đây có điểm chuẩn thuộc nhóm cao nhất cả nước. Số lượng người học lựa chọn các ngành STEM cũng tăng lên đáng kể.
Tuy nhiên, học bổng và hỗ trợ tài chính chỉ giải quyết một phần bài toán đào tạo nhân lực chất lượng cao. Điều quyết định hơn là chất lượng đào tạo, môi trường làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài.
Thực tế cho thấy nhiều sinh viên chọn ngành vì được hỗ trợ tài chính hơn là vì năng lực và đam mê. Không ít người bỏ học giữa chừng hoặc chuyển nghề sau tốt nghiệp do thu nhập và triển vọng phát triển chưa hấp dẫn. Điều đó cho thấy hỗ trợ tài chính cần thiết nhưng chưa đủ để giữ chân người giỏi.
Ngành sư phạm là ví dụ rõ nhất. Dù được miễn học phí nhiều năm, ngành này vẫn khó thu hút học sinh giỏi. Chỉ khi vị thế nghề nghiệp, thu nhập và cơ hội phát triển của nhà giáo được cải thiện, sức hút mới tăng lên.
Khoa học cơ bản và công nghệ cao cũng đối mặt tình trạng tương tự. Nếu thiếu phòng thí nghiệm hiện đại, hệ sinh thái nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ đủ mạnh để thu hút nhân tài, người học khó theo đuổi lâu dài. Thực tế cho thấy miền Trung là nơi có nhiều học sinh giỏi STEM nhờ truyền thống hiếu học và trường chuyên mạnh, nhưng tỷ lệ theo học STEM tại ĐH vẫn thấp vì cơ hội việc làm và thu nhập chưa hấp dẫn.
Một hạn chế khác là chính sách còn dàn trải, chú trọng mở rộng số lượng hỗ trợ hơn là đầu tư chiều sâu cho chất lượng đào tạo và hiệu quả đầu ra. Trong bối cảnh nguồn lực quốc gia có hạn, đầu tư thiếu trọng tâm sẽ khó tạo được đội ngũ nhân lực tinh hoa thực sự.
Vì vậy, học bổng cần gắn trực tiếp với chiến lược phát triển nhân lực quốc gia và nhu cầu thực tế của nền kinh tế. Những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, công nghệ sinh học, năng lượng mới hay khoa học vật liệu cần được ưu tiên đầu tư dài hạn và đồng bộ.
Quan trọng hơn, hỗ trợ tài chính phải đi cùng nâng cao chất lượng đào tạo. Một sinh viên được miễn học phí nhưng học trong môi trường thiếu thực hành nghiên cứu, thiếu kết nối với doanh nghiệp thì khó trở thành nhân lực trình độ cao. Chính sách học bổng vì vậy không thể tách rời đầu tư cho ĐH nghiên cứu, đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất.
Bên cạnh đó, cần gắn đào tạo với thị trường lao động. Doanh nghiệp phải tham gia xây dựng chương trình, cấp học bổng, hỗ trợ thực tập và tuyển dụng để người học nhìn thấy con đường nghề nghiệp, từ đó yên tâm theo đuổi các lĩnh vực khó như khoa học cơ bản, công nghệ.
Chiến lược phát triển nhân lực chất lượng cao cũng không thể bắt đầu muộn ở bậc ĐH. Nhiều quốc gia thành công về khoa học - công nghệ đều đầu tư mạnh cho giáo dục STEM từ phổ thông. VN cần phát hiện, bồi dưỡng năng lực nghiên cứu và sáng tạo của học sinh từ THCS, THPT thông qua phòng thí nghiệm học đường, câu lạc bộ khoa học, học bổng và môi trường nghiên cứu trung thực.
