Chưa đầy 30 phút đi câu cá vào sáng sớm, một người đàn ông 66 tuổi (ở TP.HCM) bất ngờ xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau tức ngực dữ dội, vã mồ hôi, khó thở. Tình trạng nhanh chóng trở nặng khiến ông không thể đứng vững.
Lúc này, ông cố gắng quay về nhà nghỉ ngơi. Khi về nhà, ông bị đau ngực ngày càng dữ dội, khó thở tăng dần. Gia đình lập tức đưa ông đến Bệnh viện đa khoa Xuyên Á (TP.HCM) cấp cứu.
Ngày 3.5, bác sĩ chuyên khoa 1 Phan Văn Học, Khoa Can thiệp Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á, cho biết kết quả chụp mạch vành bằng hệ thống mạch số hóa xóa nền (DSA) cho thấy, 1 nhánh mạch vành phải bị tắc hoàn toàn, trong khi 2 nhánh còn lại cũng đã hẹp nặng khoảng 70 – 80%.
Các bác sĩ tiến hành can thiệp khẩn cấp, tái thông nhánh mạch vành bị tắc để khôi phục dòng máu nuôi tim, qua đó giúp ổn định lại nhịp tim và cải thiện chức năng tim mạch. Sau thủ thuật, bệnh nhân được theo dõi tại Khoa Hồi sức tích cực (ICU).
Chỉ sau một ngày can thiệp, ông B. đã tỉnh lại, dấu hiệu sinh tồn ổn định và được chuyển về Khoa Can thiệp tim mạch để tiếp tục theo dõi điều trị. Hiện tại, sức khỏe bệnh nhân đã hồi phục khoảng 80%, có thể sinh hoạt gần như bình thường.
Dự kiến thời gian tới, bệnh nhân sẽ tiếp tục được điều trị nội khoa và lên kế hoạch can thiệp thêm 2 nhánh mạch vành còn hẹp.
Theo bác sĩ Học, qua khai thác bệnh sử, ghi nhận bệnh nhân mắc các bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp, mỡ máu cao và đặc biệt là thói quen hút thuốc lá suốt 50 năm qua. Đây đều là những yếu tố làm tổn thương thành mạch máu theo thời gian, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch – nguyên nhân hàng đầu gây tắc nghẽn mạch vành và nhồi máu cơ tim. Đáng lo ngại, các bệnh lý này thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện cho đến khi xảy ra biến cố nguy hiểm. Vì thế, người bệnh cần kiểm soát tốt bệnh nền và ngưng hút thuốc lá.
“Nhồi máu cơ tim có thể xảy ra đột ngột, ngay cả khi đang sinh hoạt bình thường, hoặc thực hiện những hoạt động nhẹ. Những dấu hiệu như đau ngực, khó thở, vã mồ hôi tuyệt đối không nên chủ quan, đặc biệt ở người có bệnh nền. Việc đến bệnh viện sớm đóng vai trò quyết định trong việc cứu sống bệnh nhân và hạn chế tổn thương cơ tim không hồi phục”, bác sĩ khuyến cáo.
Chuyên gia dinh dưỡng Phương Phương mới đây đã chia sẻ câu chuyện giảm cân thực tế của anh Trần, một nhân viên văn phòng cao 1,72 m. Do đặc thù công việc ngồi nhiều và bận rộn, anh từng chạm mốc 85 kg với vòng eo vượt quá mức chuẩn.
Trước đây, anh thường xuyên bỏ bữa sáng, ăn trưa bằng thức ăn nhanh cao calo và ăn bù rất nhiều vào buổi tối. Chu kỳ này khiến anh rơi vào vòng xoáy giảm cân thất bại. Tuy nhiên, chỉ sau 3 tháng áp dụng công thức "bữa sáng vàng", anh đã giảm xuống còn 77 kg, vóc dáng cải thiện rõ rệt.
Công thức bữa sáng "vàng": Đạm cao kết hợp tinh bột chất lượng
Thay đổi lớn nhất của anh Trần nằm ở việc ổn định đường huyết và tăng cảm giác no bằng thực đơn sáng sau:
1 củ khoai lang vừa (khoảng 100 g): Giàu chất xơ, cung cấp năng lượng bền bỉ, tránh tình trạng đường huyết tăng giảm đột ngột.
1 quả trứng + 200 ml sữa đậu nành không đường: Cung cấp nguồn đạm kép chất lượng cao, giúp duy trì cảm giác no lâu.
1 quả kiwi: Giàu vitamin C, hỗ trợ chống oxy hóa và thúc đẩy tiêu hóa.
1 nắm nhỏ hạt tổng hợp không gia vị (5-8 hạt): Bổ sung chất béo tốt, duy trì chức năng trao đổi chất.
Lưu ý từ chuyên gia: Ăn khi bụng đói không có nghĩa là ăn tùy tiện. Khoai lang nên hấp hoặc luộc, tránh chiên rán; sữa đậu nành bắt buộc phải không đường và kiểm soát chặt chẽ lượng hạt ăn vào.
Thực đơn 3 bữa cân bằng: Ăn no mà không áp lực
Bên cạnh bữa sáng, các bữa còn lại cũng được điều chỉnh để đảm bảo dinh dưỡng:
Bữa sáng: Khoai lang hấp (100 g) + 1 quả trứng + sữa đậu nành không đường (200 ml) + 1 quả kiwi + 5-8 hạt.
Bữa trưa: 3/4 bát cơm ngũ cốc + 100 g ức gà áp chảo + 150 g rau xanh luộc (trộn chút dầu ôliu và tỏi băm).
Bí quyết chế biến: Ưu tiên hấp, luộc, nướng, nộm; hạn chế tối đa chiên xào hoặc các loại sốt đặc có tinh bột. Hãy cố gắng thưởng thức hương vị nguyên bản của thực phẩm.
Cách tiêu hao calo từ vận động
Không cần tập luyện cường độ cao, bạn có thể tiêu hao calo thông qua những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt:
Khi đi làm: Xuống xe sớm hơn một trạm để đi bộ nhanh khoảng 10-15 phút.
Trong giờ làm: Mỗi giờ đứng dậy vận động 3 phút, thực hiện vài động tác giãn cơ cơ bản.
Sau giờ làm: Đi dạo 20 phút sau bữa ăn, hoặc duy trì 2-3 buổi tập thể lực tại nhà mỗi tuần (như squat hoặc tập cơ mông).
Tại sự kiện, bác sĩ Nguyễn Minh Vũ - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ chia sẻ, tròn hai năm từ ca ghép thận thành công đầu tiên, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật ghép thận từ các chuyên gia Bệnh viện Chợ Rẫy.
Đến nay đã thực hiện thành công 20 ca ghép thận - từ đây mở ra cơ hội sống mới cho nhiều bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối ở miền Tây Nam bộ.
Kể từ sau khi Bộ Y tế có Quyết định công nhận bệnh viện đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật lấy, ghép thận từ người hiến sống và người hiến chết não, ca ghép thận đầu tiên ca ghép thận đầu tiên của vùng Đồng bằng sông Cửu Long được thực hiện thành công tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ ngày 25-4-2024, với sự hỗ trợ chuyên môn trực tiếp của các chuyên gia Bệnh viện Chợ Rẫy.
Từ đây bệnh viện trở thành trung tâm thực hiện kỹ thuật ghép thận/bộ phận cơ thể người thứ 26 của cả nước.
Đến nay, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đã thực hiện thành công 20 ca ghép thận, trong đó có 15 trường hợp ghép cùng huyết thống, 3 trường hợp ghép giữa vợ và chồng và 2 trường hợp ghép từ người hiến chết não.
Theo đánh giá của Hội đồng chuyên môn, các bệnh nhân sau ghép đều có diễn tiến ổn định, chức năng thận ghép duy trì tốt; chất lượng cuộc sống người được ghép cải thiện rõ rệt.
Dấu mốc quan trọng khác thực hiện là ca lấy - ghép đa tạng từ người hiến chết não đầu tiên thực hiện vào ngày 12-11-2025 tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Từ người hiến chết não, 6 đơn vị tạng được điều phối đến nhiều bệnh viện trên cả nước.
Hai quả thận được ghép cho hai bệnh nhân tại Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ, tim và một phần gan được chuyển đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; phần gan còn lại được ghép cho bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương; giác mạc được điều phối về Bệnh viện Chợ Rẫy.
Theo bác sĩ Nguyễn Minh Vũ, từ nền tảng ghép thận sau 20 ca thành công, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đang tiếp tục chuẩn bị triển khai ghép gan với các ê-kíp được đào tạo chuyên sâu tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM.
PGS.TS Thái Minh Sâm - Phó chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học TP HCM, nguyên Trưởng khoa Tiết niệu, Bệnh viện Chợ Rẫy, nói: Việc một bệnh viện, trung tâm ghép thận thực hiện thành công 10 ca trong năm đầu tiên và 20 ca trong 2 năm không nhiều. Đặc biệt là khi mọi việc còn mới mẻ, đòi hỏi sự quyết tâm lớn từ lãnh đạo bệnh viện và cả tập thể.
Theo bác sĩ Sâm, đối với người bệnh, ghép thận không đơn thuần là một phương pháp điều trị, mà là cơ hội được sống một cuộc đời mới, đặc biệt khi việc thực hiện ca ghép được đưa về gần vùng đất nơi mình sinh sống - miền Tây Nam bộ.
Từ những ngày phải gắn bó với máy lọc máu, cuộc sống bị giới hạn bởi bệnh tật, họ đã có thể trở lại sinh hoạt bình thường, lao động và chăm lo cho gia đình. Việc này có ý nghĩa rất lớn, đòi hỏi sự nỗ lực của cả đội ngũ y bác sĩ, tập thể bệnh viện.
Giá trị dinh dưỡng của cá không chỉ phụ thuộc vào việc chúng được nuôi hay đánh bắt tự nhiên, mà còn liên quan đến loài cá, nguồn thức ăn, vùng đánh bắt, phương pháp nuôi trồng và cách bảo quản sau khi bắt, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Trong một số trường hợp, cá tự nhiên có tỷ lệ omega-3 cao hơn. Nhưng ở những trường hợp khác, cá nuôi lại có hàm lượng omega-3 tương đương, giá rẻ và đôi khi có mức thủy ngân thấp hơn.
Với protein, một số quan điểm rằng cá tự nhiên giàu protein hơn vì chúng phải bơi nhiều hơn trong môi trường tự nhiên. Điều này có thể đúng ở một số loài nhưng mức chênh lệch thường không đáng kể.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Current Research in Food Science cho thấy cá hồi tự nhiên có hàm lượng protein và tổng a xít amin cao hơn một chút so với cá hồi nuôi. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cho thấy mức khác biệt này không quá lớn.
Trên thực tế, nếu ăn cá đều đặn mỗi tuần, lựa chọn cá nuôi hay cá tự nhiên thường không ảnh hưởng quá nhiều đến tổng lượng protein hấp thụ.
Một trong những khác biệt dễ thấy nhất giữa cá nuôi và cá tự nhiên là tổng lượng mỡ cá. Cá nuôi thường được cho ăn theo chế độ giúp tăng trưởng nhanh hơn, đồng thời mức vận động cũng thấp hơn cá sống ngoài tự nhiên. Điều này khiến nhiều loại cá nuôi có xu hướng có nhiều mỡ hơn.
Ví dụ điển hình là cá hồi nuôi thường có phần thịt béo hơn, mềm hơn và nhiều calo hơn cá hồi tự nhiên. Trong khi đó, cá đánh bắt tự nhiên thường có phần thịt săn chắc hơn, ít mỡ hơn và phù hợp với những người đang muốn kiểm soát calo.
Một quan niệm khá phổ biến là cá sống trong môi trường tự nhiên luôn sạch hơn cá nuôi. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Cá tự nhiên có thể tiếp xúc với thủy ngân, vi nhựa và nhiều chất ô nhiễm khác tồn tại trong sông, hồ hoặc đại dương. Đặc biệt, những loài cá lớn sống lâu và đứng cao trong chuỗi thức ăn như cá kiếm, cá mập hoặc cá thu thường có nguy cơ tích lũy thủy ngân cao hơn.
Trong khi đó, một số nghiên cứu cho thấy nhờ thay đổi công thức thức ăn chăn nuôi, nhiều trang trại thủy sản hiện đại đã có thể giảm nồng độ một số chất ô nhiễm hữu cơ trong cá nuôi. Vì vậy, yếu tố quan trọng hơn không nằm ở cá được nuôi hay đánh bắt mà là loài cá và nguồn gốc của chúng.
Bên cạnh yếu tố cá nuôi hay cá tự nhiên, mọi người cũng nên quan tâm nhiều hơn đến loại cá cụ thể và nguồn gốc sản phẩm. Ưu tiên các loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp, nguồn cung rõ ràng và được bảo quản đúng cách, theo Healthline.
