Ở giai đoạn chính thức của vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Âu, Ý giành được 18 điểm sau 8 trận đấu ở bảng I (bảng 5 đội). Còn ở bảng B (4 đội), Thụy Điển chỉ có vỏn vẹn 2 điểm sau 6 trận.
Nhưng rồi Thụy Điển là đội giành vé dự World Cup. Còn Ý ở nhà – nối dài chuỗi bi kịch chưa từng thấy trong lịch sử đội tuyển sắc thiên thanh.
Vì sao lại có câu chuyện tréo ngoe đó? Ý chơi tệ, không xứng đáng có vé dự World Cup đã là một chuyện. Nhưng việc Thụy Điển giành vé mà không thắng nổi bất kỳ trận nào ở giai đoạn vòng loại chính thức lại thật khó hiểu.
Câu chuyện của Thụy Điển bắt đầu từ UEFA Nations League, giải đấu mang tính giao hữu vốn từ lâu đã bị làng bóng đá đỉnh cao chỉ trích nặng nề.
Có 16 đội giành vé vào vòng play-off. 12 trong số đó là các đội nhì bảng của giai đoạn vòng loại World Cup chính thức (các đội đầu bảng đã giành vé đi World Cup).
4 tấm vé còn lại dành cho các đội có thành tích tốt ở 4 hạng đấu của UEFA Nations League – giải đấu mang tính giao hữu ở châu Âu.
Vì chơi rất tệ ở các mùa trước, Thụy Điển rớt xuống tận nhóm C ở UEFA Nations League mùa giải năm rồi. Kết quả họ xếp hạng 2 ở nhóm này, vốn cũng chưa đủ tốt để giành vé.
Nhưng vì hầu hết các đội đứng đầu UEFA Nations League đều đã giành vé chính thức đến World Cup, Thụy Điển chung cuộc lại nhận được suất đá play-off sau khi trừ đi gần hết các đại gia châu Âu.
Cơ chế này từ lâu đã bị chỉ trích là tạo ra những “suất tình thương” cho các đội bóng chơi tệ. Bạn có biết Thụy Điển đá với ai ở UEFA Nations League mùa giải 2025-2026? Đó là Estonia và Azerbaijan, những đội vào diện yếu nhất châu Âu.
UEFA tạo nên một cơ chế rất rắc rối, mà sau cùng tấm vé play-off bằng cách nào đó lại chuyển giao đến tận tay của các đội bóng thuộc nhóm C. Và thế là Thụy Điển có vé, dù họ đá tệ hại suốt 2 năm qua.
Vẫn chưa hết. Đến giai đoạn play-off, Thụy Điển may mắn bốc trúng lá thăm được đá sân nhà của trận chung kết.
Và thế là sau khi vượt qua Ukraine của trận bán kết play-off nhóm B, Thụy Điển mặc nhiên sở hữu lợi thế lớn trong trận chung kết – chạm trán Ba Lan. Hai đội có thực lực tương đương nhau, nên việc được đá sân nhà mang lại lợi thế quá lớn cho Thụy Điển.
Ở giai đoạn vòng loại chính thức, Ba Lan đã chơi rất hay khi giành 17 điểm sau 8 trận, chỉ chịu đầu hàng trong cuộc đua nhất bảng với đại gia Hà Lan. Còn Thụy Điển, họ nằm ở bảng đấu không có đội bóng mạnh nào (Thụy Sĩ, Slovenia và Kosovo), nhưng lại chơi cực tệ.
Lại thêm một bất công lớn nữa mà người hâm mộ chỉ ra. Ba Lan tốt hơn Thụy Điển nhiều về mọi mặt, bao gồm cả phong độ, thành tích ở vòng loại lẫn thứ hạng FIFA. Nhưng rồi đến khâu then chốt – quyết định ai là chủ nhà trận chung kết play-off, lá thăm may rủi lại là yếu tố quyết định.
Tại sao UEFA không chọn đội có thứ hạng cao hơn, hoặc phong độ cao hơn được làm đội chủ nhà? Đó có lẽ là phương án thuận lòng người, hợp tình hợp lý, ít gây tranh cãi nhất.
Và nếu phương án đó được chọn, Ý có lẽ đã không phải nhận thất bại tức tưởi trước Bosnia & Herzegovina – đội cũng kém hơn họ toàn diện.
Khi bước vào trận chung kết play-off nhóm A trên sân vận động Bilino Polje ở Zenica của Bosnia, có lẽ hầu hết các cầu thủ và CĐV Ý đã lường trước một trận thua. Sân bóng có chất lượng mặt cỏ cực tệ, với thời tiết ẩm ướt cực kỳ khó chịu (độ ẩm lên đến 97%).
Cần biết rằng độ ẩm tương ứng ở Ý hiện tại chỉ vào khoảng 30%, và ấm áp hơn nhiều giá lạnh của Zenica.
Đừng nghĩ đó là những lời than vãn, ngụy biện dành cho người Ý. Bóng đá đỉnh cao rất quan trọng những yếu tố này. Hãy nhìn cái cách đội bóng tí hon Bodo Glimt quật ngã hàng loạt đại gia châu Âu ở Champions League mùa này nhờ vào sân bóng nằm gần Bắc Cực của họ.
Một cách để hạn chế đi những yếu tố “thiên vị” như vậy là thể thức sân nhà – sân khách truyền thống, hoặc ít ra là một địa điểm trung lập.
Nhưng UEFA, cùng với sự hậu thuẫn của FIFA hoàn toàn phớt lờ đi yếu tố công bằng của môn bóng đá.
Họ mặc nhiên tạo ra vô số thể thức, cơ chế vận hành rắc rối của giai đoạn vòng loại World Cup, biến mọi nỗ lực ở các giải đấu chính thức trở nên vô nghĩa.
Thụy Điển chỉ cần chơi tốt 2 trận để giành vé đi World Cup, trong khi Ý, Ba Lan, cùng nhiều đội bóng khác đã chơi ổn định trong 2 năm và lại phải ở nhà.
Và đâu chỉ có châu Âu. Vài tháng trước, châu Á cũng từng dấy lên cuộc tranh cãi gay gắt khi AFC chọn Saudi Arabia và Qatar làm nước chủ nhà đăng cai giai đoạn vòng loại thứ 4.
Không chỉ vậy, cả 2 nền bóng đá giàu có này còn có lợi thế lớn về lịch thi đấu. Chẳng một CĐV bóng đá nào lại không nghĩ ngay đến yếu tố thiên vị trắng trợn.
World Cup là một ngày hội bóng đá khiến cả tỉ người hâm mộ toàn cầu lên cơn sốt. Nhưng ở ngày hội đó, yếu tố công bằng lại chẳng hề được xem trọng.
Trong cuộc trò chuyện với nhà báo Pollo Alvarez trên chương trình Lo del Pollo, Messi cho biết anh rất hy vọng Neymar kịp hồi phục để tham dự kỳ World Cup thứ 4 trong sự nghiệp. Anh nói: "Chúng tôi luôn muốn những cầu thủ giỏi nhất xuất hiện ở World Cup 2026. Và Neymar, dù phong độ hiện tại ra sao, vẫn luôn là một trong số đó".
Siêu sao người Argentina cũng thừa nhận bản thân khó giữ được sự khách quan khi nói về Neymar, bởi giữa 2 người tồn tại mối quan hệ rất thân thiết sau nhiều năm sát cánh tại Barca và PSG. Dù vậy, anh tiếp tục dành cho ngôi sao sinh năm 1992 những lời có cánh: "Neymar là bạn của tôi. Tôi muốn những điều tốt đẹp đến với cậu ấy vì Neymar xứng đáng với điều đó, cả trong bóng đá lẫn ngoài đời. Cậu ấy có sức hút rất đặc biệt. Neymar luôn sống đúng với cảm xúc của mình mà không quá bận tâm đến những phản ứng xung quanh. Cậu ấy sống rất tự nhiên và chân thật".
Hiện Neymar đang nỗ lực tìm lại phong độ trong màu áo Santos (Brazil) sau quãng thời gian dài vật lộn với chấn thương. Kể từ tháng 10.2023, chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển Brazil với 79 bàn thắng chưa thi đấu cho "Selecao". Dù vậy, HLV Carlo Ancelotti vẫn tin tưởng vào khả năng trở lại của Neymar. "Cậu ấy hoàn toàn có thể lấy lại 100% phong độ".
Bên cạnh câu chuyện về Neymar, Messi cũng đưa ra nhận định về cục diện World Cup 2026. Theo anh, đội tuyển Argentina không phải đội tuyển có sự chuẩn bị tốt nhất trước giải đấu. Anh chia sẻ: "World Cup luôn rất khắc nghiệt vì có quá nhiều đội mạnh. Argentina luôn nuôi hy vọng chiến thắng, nhưng chúng tôi cũng phải thừa nhận có những đội đang đạt trạng thái tốt hơn. Pháp hiện tại rất mạnh và sở hữu nhiều cầu thủ đẳng cấp. Brazil dù chưa đạt phong độ tốt nhất nhưng họ luôn là đội tuyển có đủ chất lượng để cạnh tranh chức vô địch ở mọi giải đấu lớn".
Sau nhóm kể trên, Messi còn đánh giá cao các đội tuyển Đức, Anh và Bồ Đào Nha. Đây là các ứng cử viên vô địch nằm ở nhóm 2, theo quan điểm của "El Pulga". Trong đó, anh đặc biệt ấn tượng với chiều sâu đội hình của "Brazil châu Âu". Dẫu vậy, Messi cho rằng rất khó dự đoán nhà vô địch World Cup 2026 bởi "luôn có những bất ngờ xảy ra".
Về đội tuyển Argentina, Messi tin tưởng tập thể hiện tại vẫn duy trì được tinh thần chiến đấu rất cao, đồng thời đánh giá tích cực về thế hệ cầu thủ trẻ đang trưởng thành nhanh chóng. Khi được hỏi về khả năng giải nghệ, Messi khẳng định anh vẫn chưa nghĩ đến chuyện dừng lại: "Tôi yêu bóng đá và sẽ tiếp tục chơi cho đến khi bản thân không thể nữa".
Theo dự đoán của siêu máy tính Opta, Mỹ có 58,5% cơ hội giành chiến thắng trong trận đấu này. Tỷ lệ thắng của Australia là 20,6%. Khả năng trận đấu kết thúc với tỷ số hòa là 20,9%.
Trong trận ra quân, cả Mỹ và Australia đều giành chiến thắng trước Paraguay và Thổ Nhĩ Kỳ. Một chiến thắng trong trận đấu này sẽ giúp họ đặt chân vào vòng knock-out World Cup 2026. Đó là động lực lớn cho cả hai đội bóng trong trận này.
Folarin Balogun là cái tên đáng chú ý của Mỹ. Trong trận ra quân, cựu cầu thủ Arsenal đã lập cú đúp vào lưới Paraguay. Balogun trở thành cầu thủ thứ hai trong lịch sử bóng đá Mỹ ghi nhiều hơn một bàn ở World Cup sau Bert Patenaude ở World Cup 1930 (cũng vào lưới Paraguay).
Đội trưởng Tim Ream trở thành cầu thủ lớn tuổi nhất ra sân cho Mỹ ở World Cup khi 38 tuổi 250 ngày. Anh đã thực hiện 23 đường chuyền vượt tuyến ở trận gặp Paraguay, nhiều nhất với một trung vệ ở World Cup kể từ sau John Paintsil của Ghana vào năm 2010 (trong trận gặp Mỹ).
Lần đầu tiên, Mỹ ghi được 4 bàn thắng ở đấu trường World Cup. Chiến thắng với tỷ số 4-1 trước Paraguay cũng là thắng lợi có cách biệt lớn nhất của họ ở giải đấu này. Tuy nhiên, Mỹ chưa từng thắng 2 trận liên tiếp ở World Cup kể từ năm 1930.
Ở trận đấu này, đoàn quân HLV Pochettino sẽ đối đầu với đối thủ lỳ lợm là Australia. Trong trận đấu gặp Thổ Nhĩ Kỳ, đội bóng xứ chuột túi chỉ kiểm soát bóng 28,3%, thấp nhất trong một trận đấu của họ ở đấu trường World Cup.
Nestory Irankunda (20 tuổi 125 ngày) là cầu thủ trẻ nhất trong lịch sử bóng đá Australia ghi bàn ở World Cup. Anh cũng là cầu thủ U21 đầu tiên lập công ở giải đấu bóng đá số một hành tinh sau Memphis Depay ở World Cup 2014.
Australia vẫn đứng vững dù đối diện với 30 cú dứt điểm từ Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là trận đấu mà đội bóng xứ chuột túi chịu nhiều cú dứt điểm thứ hai trong lịch sử World Cup (chỉ sau trận thua 0-3 trước Tây Đức ở World Cup 1974, 31 cú dứt điểm).
Thủ thành Patrick Beach đã có tới 8 pha cứu thua trong trận đấu gặp Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là thủ môn có nhiều pha cản phá nhất trong lần đầu tiên tham dự World Cup, kể từ Rustu Recber trong trận đấu giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil ở World Cup 2002.
Đây là lần đầu tiên Mỹ gặp Australia ở World Cup. Trước đó, hai đội đã đụng độ trong 4 trận giao hữu vào các năm 1992, 1998, 2010 và 2025. Mỹ đã giành chiến thắng trong hai trận gần nhất gặp Australia với các tỷ số 3-1 (năm 2010) và 2-1 (năm 2025).
Trong quá khứ, Australia chỉ có một trận đối đầu với đội chủ nhà. Họ đã thất bại 0-3 trước Tây Đức ở World Cup 1974.
Thông tin lực lượng Mỹ vs Australia
Hai đội bước vào trận đấu này với lực lượng tốt nhất.
Theo báo Tây Ban Nha, MARCA, cảnh báo mưa bão và sấm sét liên tục xuất hiện ở khu vực gần sân MetLife, nơi diễn ra trận chung kết World Cup 2026 vào lúc 2 giờ ngày 20.7 (giờ Việt Nam).
FIFA liên tục đưa ra khuyến nghị "mọi người nên tìm nơi trú ẩn", điều này cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng cho quá trình chuẩn bị của hai đội tuyển Tây Ban Nha và Argentina ngay trước trận đấu tranh cúp vàng vô địch thế giới.
Trong đó, ảnh hưởng nghiêm trọng nhất là đội tuyển Tây Ban Nha, khi vào giờ chót "La Roja" phải hủy buổi tập quan trọng nhất ngay trước trận chung kết. Thầy trò HLV Luis de la Fuente chỉ tập khởi động tại các cơ sở trong nhà, thay vì tập ngoài trời như bình thường.
Buổi tập của đội tuyển Tây Ban Nha dự kiến diễn ra tại cơ sở khu tập luyện Melanie Lane ở East Hanover, New Jersey, là buổi tập cuối cùng trước trận chung kết.
Nhưng buổi tập này ban đầu bị hoãn lại 30 phút do quy định về thời tiết của Mỹ. Tiếp đó, khi đội bóng của HLV Luis de la Fuente chuẩn bị trở lại sân tập, thì thời tiết vẫn tiếp tục xấu đi, với mưa rất lớn và sấm sét, buộc Liên đoàn Bóng đá Tây Ban Nha (RFEF) cuối cùng ra thông báo hủy bỏ buổi tập.
Trong khi đó, Messi và đội tuyển Argentina cũng có buổi tập cuối trước trận chung kết tại khu tập luyện của CLB Red Bull New York ở Morristown, New Jersey. Họ cũng gặp tình trạng thời tiết xấu và bị hoãn tập.
Nhưng thầy trò HLV Scaloni kiên nhẫn chờ đợi, sau khi thời tiết được cải thiện và giới chức địa phương cho phép, họ đã ra sân tập luyện đầy hứng khởi và hoàn tất mọi giáo án của buổi tập cần thiết.
Theo nhà báo Gaston Edul, Messi và đồng đội tập luyện rất thoải mái, hứng khởi và đã sẵn sàng cho trận chung kết. Dự kiến, đội tuyển Argentina sẽ không có sự thay đổi ở hàng thủ và hàng tiền vệ, nhưng khả năng HLV Scaloni đang tính toán các vị trí của Molina hay Montiel; và De Paul đang cạnh tranh một vị trí ở hàng tiền vệ, có thể thay Giuliano Simeone.
Phía đội Tây Ban Nha, báo chí nước này cho rằng, việc không thể tập buổi cuối ngay trước trận chung kết vì lý do thời tiết, sẽ khiến HLV Luis de la Fuente phải tính toán lại về nhân sự thi đấu, do chưa thể kiểm tra cụ thể nhất tình trạng thể lực của cầu thủ, trong đó có 2 ca chấn thương quan trọng là sao trẻ Yamal và hậu vệ Pedro Porro.