“Các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới, hầu hết đều không liên quan đến cuộc tranh chấp ở Trung Đông, đã yêu cầu Mỹ xem liệu chúng ta có thể giúp giải cứu các con tàu của họ đang bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz hay không. Họ đơn thuần chỉ là những người ngoài cuộc trung lập và vô tội”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội X ngày 3.5 (sáng 4.5 giờ VN).
“Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và nước Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ dẫn đường an toàn cho tàu của họ ra khỏi các vùng biển bị hạn chế này, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc kinh doanh của mình. Việc di dời tàu đơn thuần chỉ nhằm giải cứu những con người, công ty và quốc gia hoàn toàn không làm gì sai trái”, Tổng thống Trump nêu thêm.
Chủ nhân Nhà Trắng cho hay quá trình hộ tống các tàu qua eo biển Hormuz mang tên “Dự án Tự do” (Project Freedom) và sẽ bắt đầu vào sáng 4.5 theo giờ Trung Đông. Ông cũng tiết lộ các đại diện Mỹ đã có cuộc thảo luận “tích cực” với Iran và có thể dẫn đến “những điều tích cực cho tất cả”.
Ông Trump cảnh báo nếu tiến trình di dời các tàu bị can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào thì Mỹ sẽ có biện pháp xử lý mạnh mẽ.
Sau phát biểu của ông Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo sẽ bắt đầu hỗ trợ “Dự án Tự do”. “Sự hỗ trợ của chúng tôi cho nhiệm vụ phòng thủ này là rất cần thiết cho an ninh khu vực và nền kinh tế toàn cầu, trong khi chúng tôi cũng duy trì lệnh phong tỏa hải quân”, Chỉ huy CENTCOM Brad Cooper cho biết.
Mỹ sẽ điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên đất liền và trên biển cùng 15.000 binh sĩ tham gia nhiệm vụ, tuyên bố của CENTCOM có đoạn.
Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng Dự án Tự do sẽ không phải nhiệm vụ hộ tống.
CENTCOM cho hay “Sáng kiến tự do hàng hải” được công bố tuần trước sẽ là một phần quan trọng trong Dự án Tự do. Sáng kiến trên hướng đến việc chia sẻ thông tin để hỗ trợ an ninh ở eo biển Hormuz và kết hợp “hành động ngoại giao phối hợp quân sự”.
Trước động thái trên của Mỹ, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của quốc hội Iran, ông Ebrahim Azizi, viết trên mạng xã hội X rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Washington sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn.
The Guardian cho hay hiện có hơn 850 con tàu đang mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Trung Đông, bao gồm các lệnh phong tỏa của Mỹ và Iran.
Tuyên bố trên của ông Trump được đưa ra vài ngày sau khi phía Iran gửi đề xuất hòa bình mới, trong đó tập trung vào thỏa thuận nhằm mở cửa eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao Iran ngày 3.5 cho biết đã nhận được phản hồi của Mỹ và sẽ nghiên cứu.
Steve Roth, 85 tuổi, CEO của Vornado Realty Trust, công ty đầu tư bất động sản lớn nhất New York, ngày 5/5 bày tỏ ủng hộ đối với tỷ phú Ken Griffin, CEO của công ty dịch vụ tài chính Citadel.
Ông Griffin là mục tiêu trong thông báo ngày 15/4 của Thị trưởng New York Zohran Mamdani về chính sách thuế "căn hộ phụ" đầu tiên được ban hành tại bang, áp dụng cho các căn nhà thứ hai trị giá trên 5 triệu USD. Ông Mamdani quay một video để công bố chính sách này trước tòa nhà có căn hộ áp mái của Griffin, nơi được mua với giá 238 triệu USD. Mamdani nói rằng chính sách mới nhằm vào những tỷ phú "cất giữ tài sản bằng bất động sản tại New York nhưng không thật sự sống ở đây".
"Tất cả chúng tôi đều sốc khi vị thị trưởng trẻ tuổi thực hiện chiêu trò này trước cửa nhà Ken và biến ông ấy thành mục tiêu chế nhạo", Roth nói. "Đây là hành động vừa thiếu trách nhiệm vừa nguy hiểm".
Griffin đã chỉ trích việc Thị trưởng Mamdani đứng trước nhà ông quay video là "đáng sợ và kỳ quặc". "Mamdani đã nói thẳng rằng New York không chào đón người thành công", tỷ phú nói trong một hội nghị ở Los Angeles hôm 5/5.
Ông Roth cho biết công ty Vornado luôn tuân thủ pháp luật và nộp đủ thuế. Số thuế bất động sản công ty nộp lên tới 560 triệu USD trong năm nay và ông "rất tự hào về những thành tựu trọn đời của chúng tôi".
"Tôi phải nói rằng tôi coi khẩu hiệu 'đánh thuế người giàu' - thường được các chính trị gia ở đây và trên cả nước thốt ra với sự giận dữ và khinh bỉ - cũng đáng căm phẫn như những lời miệt thị chủng tộc ghê tởm, hay thậm chí là khẩu hiệu 'từ dòng sông ra đến biển cả'", ông nói, đề cập đến khẩu hiệu ủng hộ Palestine gây nhiều tranh cãi.
"Nhưng những người giàu mà các chính trị gia đang nhắm tới đều khởi nghiệp từ bàn tay trắng, họ là hình mẫu của giấc mơ Mỹ", ông tiếp tục. "Họ là những người tạo ra nhiều việc làm nhất và là những nhà từ thiện lớn nhất. Chính nhóm 1% này đóng góp tới 50% thuế thu nhập của New York. Họ đứng trên đỉnh kim tự tháp kinh tế vĩ đại của Mỹ đều có lý do cả. Họ nên được ca ngợi và cảm ơn".
Joe Calvello, thư ký báo chí của Thị trưởng Mamdani, sau đó cho biết Thị trưởng luôn mong muốn mọi người dân thành phố thành công, bao gồm "các chủ doanh nghiệp và doanh nhân, những người tạo ra công ăn việc làm lương cao và biến thành phố này thành động cơ kinh tế của nước Mỹ", trong đó ông Griffin là "nhà tuyển dụng lớn và là nhân vật quyền lực trong nền kinh tế của chúng ta".
"Tuy nhiên, điều đó không phủ nhận thực tế rằng hệ thống thuế của chúng ta đang có vấn đề nghiêm trọng. Nó quá ưu ái người siêu giàu trong khi đẩy người lao động vào tình thế khó khăn", ông nói. "Tình trạng này là bất công và không thể duy trì. Nếu muốn thành phố này trở thành nơi mà người lao động có thể chi trả được, chúng ta cần một cuộc cải cách thuế thực chất, yêu cầu những người giàu nhất New York phải đóng góp phần xứng đáng của họ".
Ông Roth, người ủng hộ ông Donald Trump từ năm 2016 và từng quyên góp 150.000 USD cho chiến dịch của cựu Thống đốc New York Andrew Cuomo, thậm chí còn gợi ý ông Griffin nên dẫn dắt một chiến dịch nhằm hậu thuẫn cho những ứng viên có tư tưởng phù hợp tham gia chính trường.
Tuy nhiên, ông vẫn nhận xét Thị trưởng Mamdani là người "trẻ, thông minh và tràn đầy năng lượng".
"Chỉ cần điều chỉnh một chút chỗ này, một chút chỗ kia, sự lãnh đạo của cậu ấy có thể giúp thành phố tuyệt vời này trở nên tuyệt vời hơn nữa", ông nói. "Cậu ấy sẽ hiểu ra rằng phát triển cơ sở thuế (mở rộng quy mô kinh tế, thu hút thêm nguồn đầu tư) mới là chiến thắng, còn tăng thuế là thất bại và nhóm 1% làm việc chăm chỉ là đồng minh chứ không phải kẻ thù".
"Thành thật mà nói, trong cuộc cạnh tranh đó, việc lãnh thổ của ai lớn hơn không còn quá quan trọng nữa. Chúng tôi đã tiến vào lĩnh vực không chiến. Trên không trung, chúng tôi đã có khả năng cạnh tranh", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chia sẻ với báo Financial Times gần đây.
Tuy nhiên, ông Zelensky lưu ý, phòng thủ tên lửa vẫn là điểm yếu cốt lõi của Ukraine. Ông liên hệ lỗ hổng này với quyết định của Kiev vào những năm 1990 khi từ bỏ kho vũ khí hạt nhân của mình để đổi lấy các cam kết đảm bảo an ninh từ cả phương Tây và Nga.
"Nếu không có vũ khí hạt nhân, bạn không còn là một thành viên của câu lạc bộ mà những nước khác phải e sợ khi tấn công. Thay vào đó, bạn trở thành một phần của câu lạc bộ có thể bị tấn công", ông nói.
Trong một cuộc gặp gỡ gần đây với các binh sĩ Ukraine, ông Zelensky tuyên bố Ukraine đã giành được thế chủ động và đang gia tăng các cuộc tập kích sang lãnh thổ Nga.
Cũng trong bài phát biểu đó, ông nói Nga đã mất quyền kiểm soát đối với biển Đen. Ông chỉ ra rằng việc Ukraine giành lại Zmiinyi (đảo Rắn) và các chiến dịch của Ukraine ở bán đảo Crimea đã chứng minh rằng cả biển Đen lẫn biển Azov đều không còn an toàn cho các lực lượng Nga nữa.
Ngoài ra, trong cuộc gặp với các quân nhân, một biểu đồ về Hạm đội Biển Đen của Nga đã xuất hiện trong một khung hình, hiển thị số lượng tàu thuyền Nga đã bị Ukraine phá hủy.
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận một thực tế rằng Ukraine đang thiếu hụt trầm trọng tên lửa đánh chặn và đó là lý do tại sao Kiev gần như không thể đánh chặn các tên lửa đạn đạo của Nga.
"Lực lượng của chúng ta hôm nay đã thể hiện tốt trong việc đánh chặn máy bay không người lái và tên lửa hành trình, nhưng thật không may là không đối phó được với tên lửa đạn đạo của Nga. Lý do nằm ở nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn không đầy đủ”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội ngày 6/7.
Ông Zelensky dự kiến sẽ hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump và các lãnh đạo châu Âu bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra trong tuần này tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Ông tiết lộ, chủ đề chính của các cuộc hội đàm này sẽ là kêu gọi các đồng minh, đối tác cung cấp thêm hệ thống phòng không Patriot cho Ukraine nhanh nhất có thể.
Hiện chưa rõ lập trường của ông Trump về vấn đề này, song trước đó ông tuyên bố xung đột Nga - Ukraine sẽ sớm kết thúc.
Người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov nhận định, giai đoạn khốc liệt của cuộc chiến có khả năng sẽ kết thúc trong năm nay. Ông lưu ý rằng các cuộc đàm phán đã dịch chuyển với một tốc độ thực sự đầy hứa hẹn vào mùa xuân trước khi cả hai bên bước vào chu kỳ leo thang hiện tại.
"Để thoát khỏi một cuộc leo thang, thông thường bạn phải leo thang đến mức tối đa", ông nói.
Ông Budanov cho biết ông kỳ vọng cuộc leo thang hiện tại sẽ được tiếp nối bằng sự hạ nhiệt và quay trở lại đối thoại, với điều kiện cả hai bên đều duy trì sự quan tâm.
