AFP hôm qua (23.5) dẫn số liệu mới nhất từ WHO cho hay CHDC Congo đã có thêm 82 ca nhiễm Ebola và 7 ca tử vong đã được xác nhận. WHO cho biết thêm tổng số ca nghi nhiễm đã tăng lên gần 750, trong đó có 177 ca tử vong.
Dịch Ebola hiện nay chủ yếu bùng phát ở tỉnh Ituri thuộc đông bắc CHDC Congo, và do chủng vi rút Bundibugyo ít phổ biến hơn gây ra. Ca bệnh đầu tiên được biết đến trong đợt dịch mới tử vong tại thủ phủ Bunia của tỉnh Ituri vào ngày 24.4, và vi rút đã lây lan khi những người đến dự tang lễ chạm vào thi thể của bệnh nhân này trong đám tang ở thị trấn Mongbwalu gần đó, theo Reuters.
Trong cuộc họp báo ở Geneva (Thụy Sĩ) ngày 22.5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho rằng tình hình “đặc biệt khó khăn” khi các nhân viên y tế đang nỗ lực để ngăn chặn sự lây lan của chủng Bundibugyo và truy tìm những người tiếp xúc với tất cả những trường hợp bị cho là đã nhiễm bệnh, ở các khu vực bất ổn an ninh. Ông Tedros đánh giá dịch Ebola ở CHDC Congo lớn hơn nhiều so với số trường hợp được xác nhận.
Trước tình trạng này, WHO đã nâng cấp mức đánh giá nguy cơ của dịch Ebola từ cao lên rất cao đối với CHDC Congo, trong khi vẫn giữ mức rủi ro khu vực ở mức cao và mức rủi ro toàn cầu ở mức thấp. Bà Anne Ancia, đại diện của WHO tại CHDC Congo, dự đoán số ca nhiễm sẽ tiếp tục tăng cho đến khi tất cả các hoạt động ứng phó được triển khai. Bà khẳng định chủng Bundibugyo đã âm thầm lây lan trong vài tuần qua và vẫn chưa được kiểm soát. Bà nhấn mạnh vì chưa có phương pháp điều trị hoặc vắc xin nào đối với Bundibugyo, việc truy vết những người tiếp xúc và cách ly họ trong 21 ngày là cách duy nhất để ngăn chặn sự lây truyền.
Trong khi nâng cảnh báo về dịch Ebola ở CHDC Congo, Tổng giám đốc WHO Tedros ngày 22.5 đánh giá tình hình ở nước láng giềng Uganda ổn định, với 2 trường hợp được xác nhận ở những người đến từ Congo và 1 ca tử vong. Ông nói thêm rằng việc tích cực truy vết tiếp xúc dường như đã ngăn chặn sự lây lan thêm ở Uganda. Tuy nhiên, Bộ Y tế Uganda hôm qua thông báo xác nhận thêm 3 ca nhiễm Ebola mới, nâng tổng số ca nhiễm lên 5 kể từ khi chủng Bundibugyo được phát hiện ở nước này vào ngày 15.5, theo AFP. Hôm 21.5, Uganda đã đình chỉ tất cả các phương tiện giao thông công cộng đến CHDC Congo.
Ở nước láng giềng khác là Rwanda, Bộ Y tế nước này 22.5 thông báo bất kỳ công dân nước ngoài nào đã đi qua CHDC Congo sẽ bị từ chối nhập cảnh. Công dân Rwanda và người nước ngoài có giấy phép cư trú tại Rwanda sẽ được phép nhập cảnh, với điều kiện phải cách ly bắt buộc.
Cũng nhằm phòng ngừa Ebola, ông Andrew Giuliani, Giám đốc điều hành Lực lượng chuyên trách của Nhà Trắng về World Cup, ngày 22.5 thông báo đội tuyển bóng đá CHDC Congo tham dự World Cup phải tự cách ly 21 ngày trước khi được nhập cảnh vào Mỹ. Cùng ngày, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) thông báo tạm thời cấm nhập cảnh đối với những người có thẻ xanh đã ở CHDC Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong 21 ngày trước đó, theo Reuters.
Trước đây, những người mang quốc tịch Mỹ và người có thẻ xanh được miễn trừ khỏi lệnh cấm nhập cảnh 30 ngày do dịch Ebola, nhưng CDC lập luận việc mở rộng lệnh cấm đối với người có thẻ xanh là cần thiết để ngăn chặn vi rút xâm nhập.
Trả lời phỏng vấn báo Journal du Dimanche, Bộ trưởng Tư pháp Pháp Gerald Darmanin đề xuất dừng hoàn toàn việc tiếp nhận nhập cư hợp pháp trong vòng 3 năm. Theo ông, Pháp không còn có thể đối phó với việc hội nhập của những người mới đến và đã "đạt đến giới hạn khả năng của mình".
“Chúng ta đã chạm tới giới hạn trong khả năng hòa nhập và đồng hóa người nhập cư. Vì vậy, tôi cho rằng cần chấm dứt mô hình nhập cư như hiện nay. Đó là lý do tôi đề xuất áp dụng lệnh tạm dừng nhập cư hợp pháp trong vòng 3 năm. Vấn đề này cần được đưa ra quyết định trong cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo”, ông nói.
Bộ trưởng Darmanin đề xuất các biện pháp cứng rắn, trong đó bao gồm: giới hạn việc cấp giấy phép cư trú, bãi bỏ quyền đoàn tụ gia đình đối với lao động nhập cư và đưa vào các hạn ngạch di trú bắt buộc thông qua việc sửa đổi hiến pháp.
Ông Darmanin cho rằng chính phủ nên tự quyết định sẵn sàng tiếp nhận bao nhiêu người nước ngoài, từ những quốc gia nào và với trình độ chuyên môn ra sao.
Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh số liệu của Cục Quản lý Người nước ngoài tại Pháp (DGEF) cho thấy, vào năm 2025, số lượng người nhập cư hợp pháp có giấy phép cư trú tại Pháp đã vượt 4,5 triệu người. Tổng số người nước ngoài tại quốc gia này ước tính khoảng 8,5 triệu người.
Vấn đề di trú từ lâu đã làm chia rẽ xã hội Pháp. Cuối năm 2023, nghị viện nước này đã thông qua một luật di trú nghiêm khắc cũng do ông Darmanin khởi xướng. Văn kiện này đã làm phức tạp hóa thủ tục đoàn tụ gia đình, mở rộng các cơ chế trục xuất và áp đặt các hạn ngạch di trú.
Reuters ngày 28.5 dẫn lời quan chức Mỹ nói rằng quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích mới trong đêm tại Iran, nhằm vào một địa điểm quân sự mà Washington cho là mối đe dọa đối với lực lượng Mỹ và các tàu thương mại hoạt động trên eo biển Hormuz.
Vị quan chức trên nêu thêm quân đội Mỹ cũng đã đánh chặn và bắn hạ nhiều máy bay không người lái (UAV) của Iran.
Trước đó, Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin xuất hiện 3 vụ nổ ở thành phố cảng Bandar Abbas (Iran) và căn cứ hải quân gần eo biển Hormuz. Vụ nổ được ghi nhận vào khoảng 1 giờ 30 sáng 28.5 theo giờ địa phương và kích hoạt hệ thống phòng không tại Bandar Abbas.
Việc Mỹ mở lại các cuộc tấn công khiến triển vọng đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột giữa Washington và Tehran bỏ ngỏ.
Trong cuộc họp nội các ngày 27.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ thông tin từ truyền thông Iran rằng Iran và Oman sẽ cùng quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz như một phần của thỏa thuận hòa bình. Ông Trump khẳng định tuyến đường thủy này sẽ vẫn luôn mở cửa.
“Không ai sẽ kiểm soát eo biển Hormuz. Đó là tuyến đường thủy quốc tế và Oman sẽ hành xử như mọi bên khác, nếu không chúng tôi sẽ ném bom họ. Họ hiểu điều đó nên sẽ ổn thôi”, ông Trump nói trong cuộc họp.
Hôm 25.5, Mỹ đã tiến hành không kích vào Iran, động thái mà Washington cho là “cuộc không kích phòng vệ”. Tehran cáo buộc đây là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn mong manh giữa các bên.
Tàu Kribi treo cờ Malta thuộc tập đoàn vận tải biển CMA CGM của Pháp đã băng qua eo biển Hormuz để rời khỏi vùng Vịnh vào chiều 2/4. Đây là tuyến đường vốn bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn kể từ khi cuộc xung đột tại Trung Đông bùng nổ.
Đây dường như là lần đầu tiên tàu của một tập đoàn vận tải biển lớn từ châu Âu băng qua Hormuz kể từ ngày 1/3, thời điểm Iran bắt đầu các cuộc tấn công nhắm vào tàu thuyền gần eo biển này nhằm trả đũa các cuộc không kích từ Mỹ - Israel.
Sáng sớm 3/4, con tàu đã có mặt ngoài khơi thủ đô Muscat, Oman. Đáng chú ý, trên hệ thống định vị, thay vì ghi nơi đến như thông thường, con tàu này lại liên tục phát đi thông điệp "chủ sở hữu Pháp".
Dữ liệu hàng hải cho thấy con tàu đã đi qua một tuyến đường mới trong lãnh hải Iran. Tuyến đường này được Iran chấp thuận và được tạp chí vận tải hàng đầu Lloyd's List đặt biệt danh là "trạm thu phí Tehran".
Ít nhất hai tàu đã trả phí để sử dụng hành lang quanh đảo Larak này, ngay sát bờ biển Iran. Thông tin được chuyên gia phân tích của Lloyd's List cho biết trong buổi họp báo ngày 2/4.
Kể từ khi cuộc chiến nổ ra tại Trung Đông, số ít tàu hàng còn duy trì tín hiệu định vị khi đi qua vùng biển này đều chọn lộ trình di chuyển sát đảo Larak. Hầu hết các chuyến tàu kể từ ngày 1/3 đều là tàu đến hoặc đi từ Iran, một số khác có liên quan đến Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Ấn Độ, Trung Quốc hoặc Arab Saudi.
Trước khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 1/5 nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Còn khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại trong vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel. Trong một tháng qua, khoảng 130 tàu đã di chuyển an toàn qua eo biển, tương đương mật độ hàng ngày trước chiến sự.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục "đóng cửa đối với các quốc gia thù địch" và hải quân nước này tiếp tục kiểm soát hoàn toàn lưu thông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đe dọa gia tăng tập kích nếu Iran không khai thông eo biển Hormuz. Tuy nhiên, trong bài phát biểu gần đây tại Nhà Trắng, ông Trump đảo ngược lập trường, tuyên bố Mỹ gần như không nhập khẩu dầu qua eo biển Hormuz và các quốc gia nhận dầu qua tuyến hàng hải này phải tự tìm cách kiểm soát eo biển.
