Tôi đọc bài viết Từ 25/5, chủ nhà trọ thu tiền điện sai có thể bị phạt đến 30 triệu đồng. Với tư cách là một chủ nhà trọ tôi, tôi có chia sẻ như sau:
Nhà tôi đang tính tiền điện cho người thuê giá 3.000 đồng một số điện – để được giá này thì nhà tôi có được cộng định mức điện chia cho số người tạm trú.
Nếu không có định mức điện được cấp nhà tôi phải bán giá cao hơn nhiều, từ 4000 đồng một số trở lên. Tại sao? Nếu lấy giá 3.000 đồng một số điện, nếu dùng có định mức, chủ nhà hằng tháng như nhà tôi có 5 phòng trọ sẽ dư ra tầm 200-300 nghìn đồng, nhiều người nghĩ chủ nhà trọ sẽ được dùng điện miễn phí?
Không phải, mỗi lần hỏng điện sửa gọi thợ sửa nhẹ thì 200 nghìn, còn nguyên ngày công là 500 nghìn đồng. Hỏng một cái công tơ điện phải tốn 300-400 nghìn đồng thay mới. Sẽ có nhiều người hỏi công tơ mấy năm mới hỏng, điều này đúng nếu dùng bình thường vài năm thậm chí lâu hơn mới hỏng.
Nhưng đặc thù nhà trọ nó nhiều cái khó nói lắm, có người đến thuê tháo kẹp chì ra để tác động – thời bố tôi còn sống, bố tôi già rồi lại mới làm nhà trọ không quán xuyến được : 3/5 phòng trọ tháo kẹp chì ăn cắp điện.
Nhà tôi bị hao hụt tiền điện từ 2014 đến tận 2016, sau khi kiểm tra mới biết được. Chuyện bị chỉnh sửa phải thay là rất bình thường. Giá 3.000 đồng một số điện, tôi đang tính nếu tính các lần sửa chữa thay thế trên năm thì nhà tôi còn lỗ cơ chứ không có lãi. Muốn lãi thì phải tính giá cao hơn.
Xung quanh khu tôi nhiều nhà tính giá cao hơn nhưng nhà tôi vẫn giữ giá từ lúc làm nhà trọ 2014 đến giờ.
Vì thế tôi nghĩ nếu các đơn vị điện lực muốn tính giá chuẩn theo hóa đơn thì nên tính các phòng cho thuê là khách hàng riêng lẻ, họ phải ký hợp đồng với từng phòng trọ, chịu trách nhiệm và chi phí đầu tư sửa chữa đến từng phòng trọ, thu thì đóng qua app nên rất tiện.
Bây giờ số hóa phòng trọ nào nợ tiền điện thì EVN cứ theo mã căn cước mà đòi. Được như thế tôi hoan nghênh nhiệt liệt, bớt luôn một khâu trung gian cho chúng tôi đỡ mệt, nhiều lúc phòng trọ dọn đi tiền sử dụng điện còn cao hơn tiền cọc, chẳng biết kêu ai.
Tất nhiên tôi sẽ nghiêm túc chấp hành quy định mới, tôi không tính giá điện 3.000 đồng một số nữa, tôi sẽ tính giá điện theo quy định, phần còn lại tôi sẽ thu vào một mục khác, ví dụ như “khấu hao thiết bị sử dụng điện” hoặc tính theo chi phí dịch vụ từng phòng.
Đây là nội dung thuộc Nghị định 133 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực mới được ban hành và có hiệu lực từ 25/5. Hiện nay, việc chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn mức quy định vẫn bị xử lý theo Nghị định 134/2013 (sửa đổi bởi Nghị định 17/2022). Tuy nhiên, mức phạt chỉ từ 7-10 triệu đồng, được nhiều chuyên gia cho là chưa đủ sức răn đe nên tình trạng chủ trọ tự ý nâng giá điện lên 4.000-5.000 đồng một kWh vẫn diễn ra phổ biến.
Gia đình tôi đang ở trong giai đoạn mà nhiều người gọi là "ổn định": thu nhập hơn 100 triệu đồng mỗi tháng, công việc tương đối vững, con cái bắt đầu lớn. Sau thời gian dài ở thuê, chúng tôi từng nghĩ đến việc mua một căn chung cư, vừa để ở lâu dài, vừa coi như tài sản để dành cho con sau này.
Tôi có sẵn khoảng 2 tỷ đồng tích lũy. Nếu nhìn qua, đó không phải là con số nhỏ. Nhưng khi bắt đầu tìm hiểu thị trường nhà ở, tôi mới thấy khoảng cách giữa khả năng tài chính của mình và giá nhà tại Hà Nội hiện tại lớn đến mức nào? Những căn hộ hai phòng ngủ ở khu vực tôi quan tâm đều từ 6 tỷ đồng trở lên. Nghĩa là để mua, gia đình tôi phải vay thêm ít nhất 3-4 tỷ đồng.
Bài toán tài chính ngay lập tức trở thành áp lực với chúng tôi. Mức lãi suất hiện nay, sau thời gian ưu đãi, có thể lên tới 13-15% mỗi năm. Tôi thử tính sơ, tiền lãi hàng tháng đã là một khoản rất lớn, chưa kể tiền gốc. Dù thu nhập gia đình ở mức khá, việc gánh một khoản vay kéo dài hàng chục năm khiến tôi không khỏi lo lắng. Chỉ cần một biến động nhỏ về công việc hay sức khỏe, mọi kế hoạch có thể bị đảo lộn.
Tốc độ tăng giá nhà đang vượt quá xa khả năng chi trả của người lao động. Chỉ trong khoảng hai năm, giá chung cư ở nhiều nơi đã tăng 200%. Trong khi đó, thu nhập của đa số người đi làm, kể cả như gia đình tôi, chỉ tăng rất chậm, vài phần trăm mỗi năm. Khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập ngày càng bị kéo giãn, khiến giấc mơ an cư trở nên xa vời hơn với nhiều người.
Mặt khác, nhìn về khía cạnh giá trị bất động sản, khi giá nhà đã tăng quá cao so với mặt bằng thu nhập như vậy, ai sẽ là người tiếp tục mua để đẩy giá lên nữa? Nếu phần lớn người có nhu cầu ở thực đều không đủ khả năng chi trả, thị trường liệu có thể duy trì đà tăng mãi?
Ở góc độ người mua để ở, tôi thấy mình đang đứng trước một lựa chọn khó. Vay thì áp lực quá lớn, rủi ro dài hạn cao. Không vay thì số tiền tích lũy lại ngày càng "đuối" so với giá nhà. Đây không còn là câu chuyện riêng của gia đình tôi, mà là tình cảnh chung của nhiều người trẻ hiện nay.
Sau nhiều lần cân nhắc, vợ chồng tôi quyết định tạm hoãn kế hoạch mua nhà. Chúng tôi sẽ tiếp tục tích lũy và chờ đợi thêm, thay vì vội vàng bước vào một quyết định có thể ảnh hưởng đến tài chính gia đình trong nhiều năm tới. Với tôi, trong bối cảnh giá nhà đã vượt quá xa thu nhập như hiện nay, sự thận trọng không phải là cách để tự bảo vệ mình.
"Bây giờ điểm học bạ 'ảo' rất nhiều. Con tôi học cấp hai, từ lớp 6 đến học kỳ I lớp 9 đều là học sinh giỏi. Sang học kỳ II lớp 9, con không đạt học sinh giỏi vì hạnh kiểm chỉ xếp loại khá. Trong khi đó, lớp con tôi có 9 học sinh bốn năm liền đạt học sinh giỏi. Khi thi tuyển sinh lớp 10, con tôi đạt điểm cao nhất lớp (hơn bạn đứng thứ hai tới hơn 4 điểm). Trong số 9 bạn bốn năm liền đạt học sinh giỏi, người cao nhất chỉ đạt trung bình 7 điểm mỗi môn).
Vì vậy danh hiệu học sinh giỏi thực chất không nói lên điều gì. Rất nhiều người vẫn nói nên bỏ kỳ thi tuyển sinh lớp 10, nhưng tôi thấy đây mới là kỳ thi đánh giá đúng năng lực học tập của học sinh. Ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM không thể bỏ kỳ thi tuyển sinh lớp 10, vì đây là dịp để phân loại và lựa chọn những học sinh có trình độ tương đồng, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho tương lai".
Đó là chia sẻ của độc giả Luatsuthoa sau bài viết "9 năm học sinh giỏi nhưng vẫn thi trượt lớp 10 công lập". Sở Giáo dục và Đào tạo tối 19/6 công bố điểm chuẩn lớp 10 của 122 trường THPT công lập không chuyên. Trong số này, 86 trường (khoảng 70%) tăng điểm chuẩn. Ở chiều ngược lại, chỉ 23 trường giảm điểm chuẩn. Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, hơn 124.000 em đăng ký thi lớp 10 công lập, đông kỷ lục. Với chỉ tiêu khoảng 82.660, tỷ lệ đỗ trên số dự thi là 66%.
Đặt dấu hỏi về chất lượng danh hiệu học sinh giỏi hiện nay, bạn đọc Vloidaklak bình luận: "Tôi thuộc thế hệ đầu 8X. Thời tôi học cấp ba, cả khối có gần 500 học sinh mà chỉ có khoảng 25 bạn đạt học sinh tiên tiến, không có bạn nào đạt học sinh giỏi hay xuất sắc. Nhớ năm lớp 12, tôi đạt giải Ba kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Hóa. Nhiều bạn của tôi cũng đạt giải cấp tỉnh các môn Văn, Địa lý, Vật lý... nhưng xếp loại học lực trong năm chỉ có học sinh tiên tiến là hết mức.
Còn hiện nay, lớp con tôi có 50 học sinh thì tới hơn nửa là học sinh xuất sắc. Con tôi cũng được xếp loại xuất sắc nhưng thú thật tôi chẳng biết con xếp hạng mấy trong lớp? Nói cách khác, giờ lạm phát điểm quá mức. Điểm số ở lớp không thể phân loại học lực của học sinh. Nên nhiều em thành tích chín năm học sinh giỏi cũng chẳng nói lên điều gì cả. Có khi cũng chỉ hạng trung bình trong lớp thôi".
>> Nếu Steve Jobs phải chọn tổ hợp môn vào lớp 10 ở Việt Nam
Nhận xét về chất lượng thực tế của học sinh khác xa điểm học bạ, độc giả Hố Đen bày tỏ: "Tôi dạy Toán và vừa qua kiểm tra đầu vào rất nhiều học sinh lớp 8 lên lớp 9, thấy rằng, có nhiều em được phụ huynh báo thi học kỳ đạt 8,5 điểm (tức thoải mái đạt học sinh giỏi), nhưng tôi test xong thì phụ huynh sốc ngang khi con chỉ đạt mức yếu.
Tôi vẫn nói vui, học sinh giỏi bây giờ có khi còn không bằng học sinh tiên tiến thời trước. Giờ giáo viên không dám ra đề khó vì sợ học sinh và phụ huynh ý kiến, nên toàn điểm ảo (trừ một số trường điểm). Chỉ còn kỳ thi vào lớp 10 là điểm thật thôi. Nếu em nào chín năm liền đạt học sinh giỏi mà vẫn thi trượt lớp 10 công lập là do năng lực yếu chứ không thể đổ lỗi do cạnh tranh cao".
"Ngày trước tôi học cấp ba, cả trường có khoảng 14-15 lớp một khối nhưng chỉ có duy nhất một học sinh đạt điểm trung bình trên 8.0 để xét loại giỏi, còn đa số là học sinh tiên tiến điểm trung bình từ 6.5-8.0. Nhưng khi thi đại học, có khá nhiều học sinh đỗ vào Bách Khoa, Luật, Kinh Tế, Y, Dược... Còn giờ, con tôi học lớp 12, có tới 30% học sinh đạt loại xuất sắc, điểm trung bình trên 9.0 và hơn 50% học sinh giỏi (điểm từ 8-9.0). Còn học sinh xếp loại khá hoặc trung bình chỉ là cá biệt.
Bây giờ đúng là lạm phát học sinh giỏi, sắp tới nếu xét học bạ có thể sẽ còn nặng nề hơn nữa. Chuyện học sinh học đến lớp 6 nhưng đọc chữ vẫn không chuẩn và vẫn lên lớp đều cũng từng xảy ra. Khi nào có tiêu chuẩn đánh giá đúng thực lực của học sinh thì mới có thể xét tuyển bằng học bạ như các nước phương Tây", bạn đọc TTN nói thêm.
Có một thời gian dài, gia đình tôi sống trong một căn nhà nằm sâu trong ngách ở nội thành Sài Gòn. Trên giấy tờ, đó là nhà mặt đất, là "đất cắm dùi" giữa thành phố. Nhưng cuộc sống thực tế lại khác xa những gì người ta thường hình dung về giá trị của một căn nhà phố.
Con hẻm nơi tôi ở chật đến mức hai chiếc xe máy tránh nhau cũng khó khăn. Cả ngày hiếm khi nhìn thấy ánh nắng mặt trời vì nhà cửa san sát. Mỗi lần nghe tin cháy nổ ở đâu đó, tôi lại bất an. Chỉ cần nghĩ đến cảnh xe cứu hỏa khó tiếp cận những con ngõ nhỏ là đã thấy lo lắng.
Nhiều năm sống trong môi trường ấy khiến tôi nhận ra rằng sở hữu nhà mặt đất không đồng nghĩa với chất lượng cuộc sống tốt. Hai năm trước, tôi quyết định bán căn nhà đó với giá 5 tỷ, bù thêm 1,5 tỷ để chuyển sang sống trong một căn hộ chung cư 90 m2 trong một khu đô thị ở vùng ven. Có người chê tôi "đổi vàng lấy đồng". Nhưng đến giờ, đó là một trong những quyết định đúng đắn nhất của gia đình tôi.
Cuộc sống của gia đình tôi thay đổi gần như hoàn toàn. Con tôi có khuôn viên để chạy nhảy, vui chơi. Cả nhà có thể xuống siêu thị ngay dưới chân tòa nhà khi cần mua sắm. Khu vực sinh hoạt chung sạch sẽ, an ninh được kiểm soát 24/7. Tôi có chỗ tập thể dục, có không gian đi bộ sau giờ làm việc. Quan trọng nhất là cảm giác an toàn và thoải mái khi trở về nhà mỗi ngày.
Từ trải nghiệm của bản thân, tôi cho rằng cuộc tranh luận giữa nhà phố và chung cư đôi khi đang đi chệch vấn đề. Bản chất không phải nhà đất hay căn hộ tốt hơn? Điều quan trọng là bất động sản đó có thực sự phục vụ cuộc sống của mình hay không?
>> Căn hộ 1,9 tỷ đồng tăng lên gần 4 tỷ vì tôi chờ đủ tiền mới mua
Một căn nhà mặt đất nghe có vẻ giá trị, nhưng nếu nằm sâu trong hẻm nhỏ, giao thông bất tiện, môi trường sống ngột ngạt, thanh khoản kém thì giá trị sử dụng thực tế lại không cao như nhiều người nghĩ. Với số tiền khoảng 5-7 tỷ đồng hiện nay, mua một căn nhà trong hẻm sâu ở nội thành TP HCM theo tôi là một sự đánh đổi cần cân nhắc. Người mua có thể sở hữu đất ở trung tâm, nhưng đổi lại là những con đường chật hẹp, xe hơi không vào được, nỗi lo phòng cháy chữa cháy thường trực và nhiều bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.
Chưa kể, chất lượng sống trong những khu dân cư cũ phụ thuộc rất nhiều vào hàng xóm. Chỉ cần gặp những hộ thường xuyên hát karaoke loa kéo hoặc thiếu ý thức trong sinh hoạt là sự căng thẳng có thể kéo dài quanh năm.
Trong khi đó, nhiều khu đô thị mới ở vùng ven được quy hoạch bài bản hơn rất nhiều. Hạ tầng nội khu đầy đủ, mật độ cây xanh cao, tiện ích phục vụ cư dân đa dạng. Dù phải chấp nhận quãng đường đi làm xa hơn một chút, nhưng đổi lại là môi trường sống dễ chịu hơn cho cả gia đình.
Nhiều người vẫn cho rằng nhà đất luôn giữ giá tốt hơn chung cư. Điều đó không sai trong nhiều trường hợp. Nhưng giá trị đầu tư và giá trị sử dụng không phải lúc nào cũng giống nhau. Thực tế, không ít căn nhà trong hẻm sâu hiện nay thanh khoản khá chậm. Chủ nhà muốn bán để đổi nơi ở tốt hơn nhưng tìm khách nhiều tháng, thậm chí cả năm vẫn chưa giao dịch được. Ngược lại, những căn hộ nằm trong các khu đô thị có kết nối hạ tầng tốt, gần các tuyến vành đai hoặc metro lại thu hút lượng lớn người mua ở thực.
Nếu tôi chọn lại giữa một căn nhà cũ trong hẻm tối tăm và một căn hộ tiện nghi ở khu đô thị vùng ven được quy hoạch tốt, tôi sẽ không ngần ngại chọn phương án thứ hai. Bởi sau cùng, nhà không chỉ là tài sản để tích lũy. Nhà còn là nơi để sống, để nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng sau mỗi ngày làm việc. Với tôi, đó mới là giá trị quan trọng nhất.