Tính đến ngày 31/3, nợ công Mỹ đạt 31.265 tỷ USD, trong khi GDP 12 tháng trước đó là 31.216 tỷ USD, theo dữ liệu công bố tuần trước.
Theo kết quả này, tỷ lệ nợ công trên GDP đạt 100,2%, so với mức 99,5% vào thời điểm năm tài khóa trước kết thúc ngày 30/9/2025. Con số này dự kiến tiếp tục tăng, do mức thâm hụt ngân sách hàng năm của chính phủ liên bang đang ở mức rất cao trong lịch sử, gần 6% GDP, khiến nợ công tiếp tục phình to.
Chính phủ Mỹ hiện chi 1,33 USD cho mỗi USD thu được, còn thâm hụt ngân sách năm nay được dự báo ở mức 1.900 tỷ USD. Mức này gần như không đổi so với năm 2025, khi chính sách cắt giảm thuế do phe Cộng hòa thúc đẩy có hiệu lực nhưng các biện pháp cắt giảm chi tiêu chưa được áp dụng.
Mức thâm hụt thực tế của năm nay sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho chiến sự Iran, các khoản hoàn thuế và diễn biến của nền kinh tế. Mỹ chưa kết thúc năm tài khóa nào với nợ công trên 100% GDP kể từ năm 1946.
Theo WSJ, nợ công vượt 100% GDP không đồng nghĩa nền kinh tế sẽ lập tức rơi vào khủng hoảng. Tỷ lệ này cũng có thể dao động trong các quý tới, khi nguồn thu thuế được báo cáo, các khoản hoàn thuế được chi trả.
Dù vậy, mốc ba chữ số có thể phản ánh sức ép tài khóa tích tụ nhiều thập kỷ ở Mỹ. Các nghị sĩ lưỡng đảng đều tỏ ra lo ngại về tình trạng nợ công của Mỹ, nhưng vẫn ưu tiên giảm thuế, tăng chi.
“Chúng ta đang đối mặt với tình huống bất định”, Marc Goldwein, lãnh đạo cấp cao của Ủy ban vì Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB), cho biết. “100% với 99% không khác biệt gì, nhưng đây vẫn là ngưỡng đáng sợ”.
Tỷ lệ nợ công trên GDP là thước đo được các nhà kinh tế ưu tiên sử dụng để đánh giá gánh nặng vay nợ của một quốc gia đối với nền kinh tế. Khi tỷ lệ này tăng, nợ công sẽ hút bớt các nguồn lực lẽ ra có thể được sử dụng hiệu quả hơn ở những nơi khác.
Chính phủ cũng trở nên nhạy cảm hơn với lãi suất khi nợ tăng. Hiện cứ 7 USD chi tiêu liên bang thì có 1 USD dùng để trả lãi. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội, chỉ cần lãi suất tăng 0,1 điểm phần trăm, chi phí sẽ tăng thêm 379 tỷ USD trong 10 năm.
Nếu không có biện pháp thay đổi, Mỹ sẽ tiến tới mức nợ mà Pháp, Italy, Hy Lạp và Nhật Bản từng đối mặt, kéo theo các mức độ căng thẳng kinh tế khác nhau. Dù vậy, Mỹ vẫn có dư địa vay nợ lớn hơn các nước này vì kiểm soát đồng tiền dự trữ của thế giới, trong khi trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn được xem là nơi trú ẩn an toàn của nhà đầu tư.
Nhưng những dư địa này có giới hạn. Các nhà kinh tế cảnh báo về dài hạn, nợ liên bang cao sẽ kéo theo lãi suất tăng, trong đó có lãi vay mua nhà, ôtô, thẻ tín dụng, đồng thời làm suy yếu đầu tư tư nhân khi hút bớt nguồn vốn khỏi nền kinh tế.
“Khi nhà đầu tư có thể kiếm lợi suất cao hơn từ trái phiếu, họ sẽ đòi mức sinh lời cao hơn từ các dự án trong nền kinh tế thực”, James Poterba, nhà kinh tế tại Viện Công nghệ Massachusetts, nói.
Một số nhà kinh tế cho rằng nợ công cao hơn sẽ dẫn tới lạm phát cao hơn, do ngân hàng trung ương gặp sức ép buộc phải giữ lãi suất thấp, và trong kịch bản cực đoan là phải in tiền để trả nợ.
Nợ công Mỹ từng vượt 100% GDP hồi năm 2020, thời đại dịch Covid-19. Khi GDP bị thu hẹp và chính phủ phải tăng vay để hỗ trợ các gia đình. Tỷ lệ này giảm khi các gói kích thích kết thúc, tăng trưởng kinh tế phục hồi.
Khác với giai đoạn này, các nguyên nhân khiến thâm hụt hiện nay tăng lên mang tính cơ cấu, không phải tạm thời, trong khi lãi suất cũng cao hơn.
Năm 2008, nợ công của Mỹ dưới 40% GDP. Từ đó đến nay, Mỹ đã tăng vay để đưa quốc gia vượt khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch. Quốc hội giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, đồng thời mở rộng bảo hiểm y tế, phúc lợi, nhưng gần như không điều chỉnh các chương trình chi tiêu lớn.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP sẽ đạt 100,6% khi năm tài khóa hiện nay kết thúc ngày 30/9 và vượt kỷ lục 106,1% được thiết lập năm 1946 vào năm 2030. Tỷ lệ vào những năm 2036 và 2056 dự kiến là 120% và 170%. Các dự báo này dựa trên giả định các chính sách giảm thuế mới của Tổng thống Donald Trump kéo dài thêm vài năm, và mức thuế quan sẽ không tăng sau phán quyết mới của Tòa án Tối cao.
Trong khi đó, chính quyền Trump dự báo tỷ lệ nợ công trên GDP giảm xuống thấp nhất là 88% vào năm 2034, giả định có nguồn thu thuế quan đáng kể, cắt giảm chi tiêu mạnh và đạt tốc độ tăng trưởng nhanh.
Lập trường của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh không thay đổi nhiều so với các vòng đàm phán trước đó, vốn không mang lại tiến triển nào hướng tới một thỏa thuận, báo Wall Street Journal dẫn lời các nhà trung gian khu vực và các quan chức Mỹ cho biết.
Điều này đang làm dấy lên câu hỏi liệu có thể tìm ra lối thoát cho cuộc xung đột này hay không.
Những bình luận này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump tuyên bố đã hủy bỏ các cuộc tấn công quân sự dự kiến xảy ra vào ngày 19/5 vì những gì ông gọi là "những diễn biến tích cực tại bàn đàm phán".
Nhưng các nhà trung gian cho biết Iran vẫn tiếp tục nhấn mạnh nỗ lực chấm dứt chiến sự, viện trợ tài chính, bồi thường thiệt hại chiến tranh và vai trò giám sát tuyến đường thủy chiến lược eo biển Hormuz.
Quốc gia Hồi giáo này đồng thời vẫn bất đồng với các yêu cầu của Washington liên quan đến việc đóng cửa hoặc đình chỉ lâu dài chương trình hạt nhân của nước này.
Trong khi đó, những nguồn tin thân cận cho biết, Mỹ và Israel đã chuẩn bị thực hiện các cuộc tấn công mới vào Iran trong vài ngày tới. Một số người nói rằng các cuộc tấn công vẫn có thể xảy ra sớm nhất là vào tuần tới.
Trong những tuần gần đây, các trợ lý và đồng minh bên ngoài đã tham vấn cho Tổng thống Trump rằng, việc ông cho phép tiến hành một cuộc tấn công hạn chế có thể gây áp lực buộc Iran phải đạt được một thỏa thuận, một quan chức Mỹ cho hay.
“Tôi hy vọng chúng ta không phải gây chiến nhưng có thể sẽ phải giáng cho họ một đòn mạnh nữa”, ông Trump nói với các phóng viên hôm 19/5.
Mỹ và Israel đã tấn công hơn 20.000 mục tiêu trên khắp Iran trong suốt cuộc chiến bùng nổ hôm 28/2 nhưng vẫn không thể buộc Tehran phải nhượng bộ tại các bàn đàm phán.
Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng, Phó Tổng thống JD Vance cho rằng Iran muốn một thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh, nhưng nói thêm: “Tôi sẽ không tự tin nói rằng chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận cho đến khi thực sự ký kết một thỏa thuận dàn xếp đã được đàm phán”.
Iran cũng đã có đòn đáp trả gây ra những tổn thất riêng cho Mỹ, bằng cách phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu mỏ của thế giới - và tấn công các quốc gia vùng Vịnh bằng hàng nghìn máy bay không người lái và tên lửa, gây thiệt hại cho nền kinh tế thế giới.
Tehran đã cảnh báo về "một đòn đáp trả dữ dội hơn nữa" nếu bị tấn công một lần nữa.
Theo Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA), phi hành đoàn Thần Châu 21 trên trạm đã mở cửa khoang lúc 5 giờ 13 (giờ Trung Quốc) để chào đón những vị khách mới. Sau đó, họ cùng chụp ảnh lưu niệm cho cuộc gặp gỡ ngoài không gian lần thứ 8 trong lịch sử hàng không vũ trụ Trung Quốc.
Trước đó, đoạn phim trên Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) cho thấy tên lửa Trường Chinh 2F phóng lên vào lúc 23 giờ 8 ngày 24.5 từ Trung tâm phóng Tửu Tuyền ở sa mạc Gobi phía tây bắc Trung Quốc. Tàu vũ trụ đã tách khỏi tên lửa khoảng 10 phút sau đó và đi vào quỹ đạo. Sứ mệnh này đánh dấu lần đầu tiên một phi hành gia đến từ Hồng Kông bay vào không gian là bà Lê Gia Doanh (Li Jiaying), 43 tuổi, trước đây từng làm việc cho cảnh sát Hồng Kông. Hai thành viên phi hành đoàn còn lại là kỹ sư vũ trụ Chu Dương Trụ (Zhu Yangzhu), 40 tuổi, và Trương Chí Viễn (Zhang Zhiyuan), 40 tuổi, cựu phi công không quân. Ông Trương là người lần đầu bay vào không gian.
Phi hành đoàn sẽ thực hiện nhiều dự án khoa học trong các lĩnh vực khoa học sự sống, khoa học vật liệu, vật lý chất lỏng và y học. Một thí nghiệm quan trọng của sứ mệnh Thần Châu 23 sẽ là việc một thành viên phi hành đoàn ở lại trạm không gian trong suốt một năm để nghiên cứu tác động của việc ở lại lâu trong môi trường không trọng lực, cột mốc quan trọng đầu tiên trong chương trình đổ bộ lên mặt trăng của nước này. Người được chọn cho sứ mệnh kéo dài một năm này sẽ được công bố sau, tùy thuộc vào tiến độ của sứ mệnh Thần Châu 23, một phát ngôn viên của CMSA cho biết.
Đến nay, các phi hành đoàn trên trạm không gian Thiên Cung phần lớn đều ở trên quỹ đạo trong 6 tháng trước khi được thay thế. Theo nhà vật lý thiên văn Richard de Grijs tại Đại học Macquarie (Úc), việc ở lâu trong môi trường không trọng lực liên quan các tác động lâu dài đối với cơ thể, bao gồm mất mật độ xương, teo cơ, phơi nhiễm phóng xạ, rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi về hành vi và tâm lý. Việc trang bị hệ thống tái chế nước, không khí đáng tin cậy và khả năng xử lý các trường hợp khẩn cấp y tế cũng có vai trò quan trọng.
Thí nghiệm trên còn nằm trong quá trình chuẩn bị cho các sứ mệnh lên sao Hỏa của Trung Quốc, cạnh tranh với chương trình Artemis của Mỹ. Trung Quốc đang thử nghiệm các thiết bị cần thiết cho mục tiêu của mình, với chuyến bay thử nghiệm quỹ đạo của tàu vũ trụ Mộng Chu mới dự kiến trong năm nay. Tàu Mộng Chu sẽ thay thế Thần Châu, đưa các phi hành gia Trung Quốc lên mặt trăng. Trung Quốc hy vọng xây xong giai đoạn một của căn cứ nghiên cứu có người trên mặt trăng trước năm 2035.
Tối 25.4 giờ Mỹ (sáng 26.4 giờ VN), một vụ nổ súng đã làm gián đoạn buổi tiệc thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức tại khách sạn Washington Hilton ở Washington D.C.
Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân Melania và các thành viên nội các lần lượt được hộ tống khỏi sự kiện trong khi Mật vụ Mỹ cùng các lực lượng an ninh khác ứng phó với vụ việc.
Một nghi phạm đã bị bắt giữ.
Tại buổi họp báo, ông Trump xác nhận kẻ xả súng đã bị khống chế và cho biết một sĩ quan đã bị bắn ở cự ly gần nhưng may mắn sống sót nhờ áo chống đạn. "Tôi vừa nói chuyện với sĩ quan đó, anh ấy đang rất ổn", ông Trump nói.
Ông Trump đã đăng tải ảnh và video về nghi phạm trên mạng xã hội Truth Social để kèm theo bài phát biểu của mình.
"Một người đàn ông đã xông vào điểm kiểm soát an ninh với nhiều vũ khí", ông Trump nói, đồng thời ca ngợi lực lượng Mật vụ và cảnh sát đã hành động "rất nhanh chóng" để ngăn chặn nghi phạm. Giám đốc Cục Điều tra liên bang (FBI) Kash Patel cũng nói rằng đã tìm thấy một "khẩu súng dài" và nhiều vỏ đạn tại hiện trường.
Tổng thống Trump cho biết nghi phạm có thể sống tại California và căn hộ của đối tượng đã bị khám xét. "Hắn ta là kẻ bệnh hoạn", ông Trump nói, cho rằng người này hành động đơn độc. Theo AP, nghi phạm tên Cole Tomas Allen (31 tuổi), sống ở thành phố Torrance, bang California.
Tại cuộc họp báo, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche dự kiến sẽ sớm có cáo trạng được đưa ra sau vụ nổ súng. "Cuộc điều tra đang tiếp diễn. Tôi dự kiến các bạn sẽ sớm thấy các cáo trạng được đưa ra. Hiển nhiên các cáo buộc dựa trên hành vi nhưng như các bạn sẽ nghe, sẽ có nhiều cáo buộc liên quan đến vụ nổ súng, liên quan đến việc sở hữu vũ khí và bất cứ điều gì khác mà chúng tôi có thể buộc tội người này", ông Blanche nói.
Tại cuộc họp báo, Tổng thống Donald Trump đã nhắc lại những lần ông bị ám sát hụt trước đó, gồm các vụ ám sát hụt ở Butler bang Pennsylvania và Palm Beach bang Florida, đồng thời kêu gọi người dân Mỹ "giải quyết những khác biệt của chúng ta".
"Như các bạn đã biết, đây không phải là lần đầu tiên trong vài năm qua nền cộng hòa của chúng ta bị tấn công bởi một kẻ ám sát muốn giết người. Ở Butler, Pennsylvania, chưa đầy 2 năm trước, tất cả các bạn đều biết câu chuyện đó, và ở Palm Beach, Florida, vài tháng sau đó, chúng ta đã suýt nữa thì gặp nạn, thực sự là vậy. Nhưng dù vậy, tất cả mọi người trong căn phòng đó… đều có một tình yêu thương và sự đoàn kết to lớn", Tổng thống Trump nói thêm, nhắc đến việc các quan chức của cả hai đảng lên án vụ nổ súng lần này.
Trước đó, Chủ tịch WHCA Weijia Jiang đã có bài phát biểu xúc động trên bục phát biểu sau vụ nổ súng, nói rằng hiệp hội sẽ tổ chức lại bữa tiệc tối vào một thời điểm khác, theo NBC News.
"Tổng thống sẽ có một cuộc họp báo tại Nhà Trắng trong 30 phút nữa. Đó không phải là chuyện đùa và ông ấy nhấn mạnh rằng chúng tôi sẽ lên lịch lại sự kiện này trong vòng 30 ngày tới", bà Jiang nói với những người tham dự.
"Tối nay, tôi đã nói rằng báo chí là một dịch vụ công cộng, bởi vì khi có tình huống khẩn cấp, chúng ta phải lao vào cuộc khủng hoảng chứ không phải chạy khỏi đó. Và trong một đêm khi chúng ta đang suy nghĩ về các quyền tự do được ghi trong Tu chính án thứ nhất, chúng ta cũng phải nghĩ về sự mong manh của chúng", bà Jiang nói thêm.
