Các cuộc tấn công của Nga nhằm phong tỏa hoàn toàn hành lang đường biển đến Ukraine vẫn tiếp diễn, với việc thành phố cảng Odessa một lần nữa trở thành mục tiêu vào đêm 27/4.
Đại tá Yuriy Ignat, người phát ngôn lực lượng không quân Ukraine, cho biết phòng không nước này đã bắn hạ 123 UAV Nga, nhưng vẫn có 28 chiếc lọt lưới, gây ra thiệt hại đáng kể.
Theo New Voice of Ukraine, nhiều vụ nổ và tiếng pháo phòng không đã vang lên trước bình minh. Các cuộc tấn công đã đánh trúng một khách sạn và cơ sở hạ tầng cảng, nhưng may mắn không có thường dân thiệt mạng.
Báo Odessa Journal nhận định, các sự kiện gần Odessa giống như sự khởi đầu của việc tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân. Một số tàu đang đậu tại cảng Odessa đã bị tấn công và hư hại.
Những diễn biến này đặt ra nghi vấn về tuyên bố của Bộ Quốc phòng Ukraine rằng lực lượng phòng không của họ đã bảo vệ được “hành lang vận chuyển ngũ cốc” an toàn. Về mặt hình thức, điều này đúng, nhưng chỉ dọc theo bờ biển các nước NATO (Romania, Bulgaria và Thổ Nhĩ Kỳ), nơi Nga không được quyền tấn công.
Tuy nhiên, tình hình gần các cảng Biển Đen lại khác, mặc dù cảng Odessa và khu vực ven biển được bảo vệ bởi hệ thống phòng không đa tầng vô cùng dày đặc của lực lượng vũ trang Ukraine (AFU), bao gồm các hệ thống phòng không Gepard, IRIS-T và NASAMS, cùng nhiều nhóm hỏa lực cơ động (MTF).
Nga thay đổi chiến thuật, sử dụng tên lửa mới
Trang Black Sea News dẫn nguồn tin từ AFU cho biết quân đội Nga (RFAF) liên tục thay đổi chiến thuật, ví dụ như phóng UAV tấn công lên độ cao trên 2.000-2.500m để vượt qua các khu vực tác chiến của pháo phòng không cỡ nhỏ và đơn vị phòng không cơ động.
Đáng chú ý, Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (GUR) xác nhận RFAF sử dụng tên lửa hành trình S-71K Kover mới, có khả năng vượt qua lưới lửa phòng không của AFU ở Odessa.
Tên lửa S-71K Kover, phóng từ máy bay chiến đấu tàng hình Su-57, được cho là mang theo đầu đạn nổ mạnh OFAB-250-270 nặng 250kg, có thể phá hủy các mục tiêu kiên cố chỉ bằng một đòn đánh trúng. Với động cơ phản lực R500 và tầm bay hơn 300km, việc phát hiện tên lửa này trở nên khó khăn hơn đáng kể.
Đại tá Ignat trấn an dư luận Ukraine rằng không nên quá lo lắng, vì máy bay chiến đấu tàng hình Su-57 với tên lửa S-71K Kover được cho là không có khả năng “phá hủy hoàn toàn” một cảng lớn như Odessa chỉ trong một hoặc nhiều lần tập kích. Tuy nhiên, ông lại giữ im lặng về việc tên lửa hành trình S-71K Kover được thiết kế chủ yếu để tấn công các mục tiêu điểm, ví dụ như hệ thống phòng không.
Chiến lược “vô hiệu hóa và gây sức ép kinh tế”
Đại tá Ignat nói đúng về một điều: cảng Odessa thực sự là một quần thể khổng lồ gồm các bến bãi, nhà kho và cầu tàu. Việc phá hủy hoàn toàn quần thể này sẽ đòi hỏi sử dụng một lượng lớn vũ khí chiến lược, hoặc hàng nghìn tên lửa chiến thuật.
Trung tâm Nghiên cứu Hòa bình (CPS) của Thụy Sĩ đưa ra một tính toán đáng quan tâm, cho rằng, trong bối cảnh quân sự và địa chính trị hiện tại (tính đến tháng 4), Nga không thể phá hủy hoàn toàn cảng Odessa về mặt vật chất, mà chỉ có thể ưu tiên chiến lược “vô hiệu hóa và gây sức ép kinh tế”.
Tất cả những gì đang diễn ra liên quan đến các cuộc tấn công của Nga đều phù hợp với mô hình gây áp lực kinh tế hơn là phá hủy. Điều này thể hiện rõ qua những mục tiêu mà RFAF đang tấn công vào Odessa.
Thay vì phá hủy hoàn toàn các nhà ga và bến cảng, UAV tự sát và tên lửa của Nga đang tiến hành tập kích vào những mục tiêu trọng yếu (kho chứa ngũ cốc, kho nhiên liệu, dịch vụ kỹ thuật) để khiến hoạt động cảng biển trở nên bất khả thi hoặc tốn kém đối với Ukraine. Điều này làm mất đi nguồn thu xuất khẩu của Kiev và gây ra sự sụp đổ về mặt hậu cần mà không cần đến một cuộc tấn công trực diện.
Tầm quan trọng của cảng Odessa
Mặt khác, các cảng của vùng Odessa vẫn nằm trong số những cảng quan trọng đối với an ninh lương thực toàn cầu. Theo Thông tấn xã Quốc gia Ukraina (UNN), cảng Odessa là cảng thương mại đường biển lớn nhất Ukraina và là một trong những cảng quan trọng nhất ở Biển Đen.
Cảng có diện tích khoảng 1.410 ha, bao gồm 21km đường sắt và 8,2km đường nội bộ. Tổng chiều dài khu vực neo đậu tàu thuyền là hơn 10km cầu cảng. Cảng có 55-56 bến, đủ khả năng tiếp nhận nhiều loại tàu khác nhau.
Từ thời Liên Xô, cảng Odessa được thiết kế để xử lý từ 40 đến 50 triệu tấn hàng hóa mỗi năm (bao gồm tới 25 triệu tấn hàng rời dạng lỏng và từ 15 đến 25 triệu tấn hàng rời dạng khô).
Odessa là mục tiêu số một của RFAF, vì phần lớn hàng xuất nhập khẩu của Ukraine đều đi qua đây. Theo số liệu chính thức, kể từ đầu năm, đã có 63 cơ sở hạ tầng cảng bị hư hại do các cuộc tấn công, điều này chắc chắn ảnh hưởng đến việc bốc xếp hàng hóa.
Theo Sergei Lebedev, điều phối viên của tổ chức kháng chiến ngầm Nikolaev (thân Nga), thông tin từ thành phố Izmail về các cuộc tấn công của Nga vào Odessa cho biết: “Cảng Odessa vẫn đang hoạt động, tuy nhiên hai phần ba cảng đã bị san bằng thành đống đổ nát, nhưng các bến tàu còn lại vẫn chưa bị phá hủy”.
Ông David Rush, người từng giữ chức vụ cấp quản lý và có quyền tiếp cận nhiều thông tin tối mật, vừa bị buộc tội hình sự về hành vi trộm cắp tài sản công trong một đơn tố cáo được đệ trình vào tuần trước tại tòa án quận Đông Virginia, NBC News đưa tin ngày 28.5.
Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và CIA ra tuyên bố chung cho biết đã tiến hành bắt giữ một cá nhân sau khi nhận được tin báo.
Hiện chưa rõ cuộc điều tra đối với ông Rush bắt đầu như thế nào và cũng chưa rõ ông rời CIA từ khi nào. Nhà riêng của người này vừa bị khám xét vào ngày 18.5. Các đặc vụ liên bang phát hiện và thu giữ khoảng 300 thỏi vàng trị giá hơn 40 triệu USD, ngoài ra còn 2 triệu USD tiền mặt và 35 đồng hồ xa xỉ.
Ông David Rush cũng bị cáo buộc đã nói dối cơ quan tuyển dụng về lý lịch cá nhân trong gần hai thập niên, khi nhiều thông tin về học vấn và công việc bị cho là sai sự thật.
Theo tờ khai của FBI, từ tháng 11.2025 đến tháng 3.2026, ông Rush đã nhiều lần yêu cầu cấp kinh phí, bao gồm ngoại tệ và số vàng thỏi trị giá hàng chục triệu USD. Ông bị cáo buộc đã mang một phần kinh phí nêu trên về nhà để trục lợi cá nhân.
Hồ sơ tòa án không nêu rõ cơ quan nào đã tuyển dụng ông Rush, thế nhưng 2 nguồn tin nắm rõ về quá trình công tác của ông này xác nhận ông Rush làm việc cho CIA.
Vụ việc đã làm dấy lên những câu hỏi về tính hiệu quả trong quy trình kiểm tra lý lịch của chính phủ liên bang, vốn được thiết lập để đảm bảo các sĩ quan tình báo hoặc nhân viên chính phủ không phản bội lòng tin của công chúng hay làm gián điệp cho nước ngoài.
Những đợt nắng nóng cực đoan đang làm đảo lộn cuộc sống của người dân tại thị trấn Banda, bang Uttar Pradesh (Ấn Độ), nơi nhiều lần được ghi nhận là địa điểm nóng nhất thế giới trong năm nay với nhiệt độ lên tới 48,2°C. Các nhà khoa học cảnh báo biến đổi khí hậu đang khiến các đợt nắng nóng trở nên gay gắt hơn, kéo dài hơn và ảnh hưởng đến ngày càng nhiều người.
Để tránh cái nóng, nhiều lao động tại chợ đầu mối rau quả ở Banda phải bắt đầu công việc từ 4 giờ sáng, khi nhiệt độ đã ở mức khoảng 30°C. Bà Munni Devi, 70 tuổi, cho biết bà cùng 4 người con vẫn phải bốc xếp rau quả mỗi ngày dù nắng nóng ngày càng khắc nghiệt vì không thể mất nguồn thu nhập. Tình trạng mất điện kéo dài nhiều giờ khiến quạt trần không hoạt động, trong khi trẻ em thường phải xối nước liên tục để hạ nhiệt.
Nắng nóng cũng gây áp lực lớn lên hệ thống y tế địa phương. Bệnh viện lớn nhất ở Banda ghi nhận số bệnh nhân tăng mạnh mỗi mùa hè, chủ yếu do mất nước, say nắng, tiêu chảy, nôn mửa và đau bụng.
Theo giám đốc Bệnh viện Abhishek Pranayami, số ca nhập viện liên quan đến nắng nóng tăng qua từng năm, khiến đội ngũ y tế luôn trong tình trạng quá tải.
Ngay cả khi màn đêm buông xuống, nền nhiệt vẫn ở mức cao khiến nhiều người không thể nghỉ ngơi tại nhà. Hàng chục gia đình và lao động phải trải chăn ngủ trên sân ga, vỉa hè hoặc khu vực quanh ga tàu để tận dụng không khí thoáng hơn.
Bên cạnh việc thích ứng với nắng nóng, nhiều người dân cũng nỗ lực bảo vệ môi trường. Ông Shobharam Kashyap, 70 tuổi, cùng các tình nguyện viên đã lắp đặt hơn 15.000 tổ chim bằng gỗ và đặt nhiều bát nước trong thị trấn để giúp chim và các loài động vật vượt qua thời tiết khắc nghiệt.
Theo các chuyên gia của tổ chức NRDC India, biến đổi khí hậu không chỉ làm tăng nhiệt độ cực đại mà còn khiến các đêm nóng kéo dài, làm cơ thể con người không có đủ thời gian phục hồi sau một ngày nắng nóng. Chính quyền Banda đã mở các điểm tránh nóng, phân phát hàng trăm nghìn gói bù nước và tăng cường giám sát hệ thống y tế, song thừa nhận đây là một thách thức mang tính toàn cầu.
Theo Cơ quan Biến đổi khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu (EU), tháng 6-2026 là tháng 6 nóng nhất từng được ghi nhận ở Tây Âu và nóng thứ hai trên toàn cầu, với nhiệt độ trung bình cao hơn 1,39°C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Nhà khí hậu học Maximiliano Herrera cho biết Banda đã 7 lần được ghi nhận là nơi có nhiệt độ cao nhất Trái đất kể từ đầu năm.
"Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng", Tổng thống Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông Trump thêm rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 20/4 để đàm phán.
Đề cập đến tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, Tổng thống Trump cho rằng "điều này thật kỳ lạ bởi chúng tôi đã đóng cửa nó rồi". Ông cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ khi khai hỏa nhằm vào một tàu của Pháp và một của Anh.
"Iran đang giúp Mỹ mà không hay biết. Họ chính là bên thiệt hại khi đóng cửa tuyến đường này với 500 triệu USD mỗi ngày, còn Mỹ không mất gì cả. Nhiều tàu đang đến bang Texas, Louisiana và Alaska của Mỹ để bốc hàng nhờ Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC)", ông Trump viết.
Giới chức Iran chưa bình luận về những phát biểu trên. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher, trưởng đoàn đàm phán của nước này, ngày 18/4 nói hai bên "vẫn còn rất xa cuộc thảo luận cuối cùng".
Quân đội Mỹ hôm 13/4 bắt đầu nỗ lực ngăn chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, hai ngày sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét "những đề xuất mới" từ Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran "sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia".
Trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng Iran không được "tống tiền" Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.
