“Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng”, Tổng thống Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông Trump thêm rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 20/4 để đàm phán.
Đề cập đến tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, Tổng thống Trump cho rằng “điều này thật kỳ lạ bởi chúng tôi đã đóng cửa nó rồi”. Ông cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ khi khai hỏa nhằm vào một tàu của Pháp và một của Anh.
“Iran đang giúp Mỹ mà không hay biết. Họ chính là bên thiệt hại khi đóng cửa tuyến đường này với 500 triệu USD mỗi ngày, còn Mỹ không mất gì cả. Nhiều tàu đang đến bang Texas, Louisiana và Alaska của Mỹ để bốc hàng nhờ Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC)”, ông Trump viết.
Giới chức Iran chưa bình luận về những phát biểu trên. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher, trưởng đoàn đàm phán của nước này, ngày 18/4 nói hai bên “vẫn còn rất xa cuộc thảo luận cuối cùng”.
Quân đội Mỹ hôm 13/4 bắt đầu nỗ lực ngăn chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, hai ngày sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là “hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân”.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét “những đề xuất mới” từ Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran “sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia”.
Trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng Iran không được “tống tiền” Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.
Chủ tịch Quốc hội Myanmar Aung Lin Dwe thông báo ông Min Aung Hlaing giành được 429 trên tổng số 584 phiếu bầu, đắc cử chức tổng thống, theo AP. Hai ứng viên còn lại trở thành phó tổng thống, gồm ông Nyo Saw và bà Nan Ni Ni Aye.
Ông Min Aung Hlaing (70 tuổi) từng giữ cương vị đứng đầu quân đội Myanmar từ năm 2011. Ông lãnh đạo chính quyền Myanmar dưới nhiều chức vụ từ sau cuộc chính biến năm 2021.
Ông Min Aung Hlaing đã rời khỏi chức vụ trong quân đội để tranh cử tổng thống bởi theo hiến pháp, một người không thể cùng lúc nắm giữ hai chức vụ này. Tướng tình báo Ye Win Oo, một phụ tá thân cận của ông Min Aung Hlaing, đã được bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo quân đội thay ông.
Các thành viên quốc hội Myanmar được bầu trong 3 giai đoạn từ tháng 12.2025 đến tháng 1 năm nay. Sau đó, hạ viện, thượng viện và quân đội đề cử ra 3 người để quốc hội liên bang bỏ phiếu làm tổng thống. Người được nhiều phiếu nhất trở thành tổng thống và hai ứng viên còn lại làm phó tổng thống.
Ông Nyo Saw là tướng quân đội về hưu và giữ chức thủ tướng từ năm ngoái, từng là cố vấn của ông Min Aung Hlaing. Trong khi đó, bà Nan Ni Ni Aye là chính trị gia người dân tộc Karen thuộc đảng Liên hiệp Đoàn kết và Phát triển (USDP) ủng hộ quân đội. Bà Aye sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên làm phó tổng thống khi nhậm chức vào tuần sau.
Trung Quốc đã gửi lời chúc mừng và tuyên bố sẽ ủng hộ chính quyền mới của Myanmar trong việc duy trì hòa bình và ổn định.
"Chúng tôi đã tập trung lực lượng tác chiến cùng hỏa lực đáng kể ở trong và khu vực quanh eo biển Hormuz. Trong số này có trực thăng AH-64 Apache và MH-60 Seahawk, những khí tài đã được sử dụng ngay trong sáng nay để hạ 6 xuồng cao tốc của Iran đe dọa hoạt động hàng hải thương mại", đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ, nói ngày 4/5.
Ông Cooper cho biết lực lượng Mỹ còn "đánh chặn hiệu quả toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) phóng vào cả chiến hạm của Washington lẫn tàu thương mại".
"Chúng tôi đã tự bảo vệ mình và toàn bộ tàu thương mại, đúng với cam kết đã đưa ra", tư lệnh CENTCOM tiếp tục.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết số xuồng của Iran bị tấn công là 7 chiếc và "hiện chưa có thiệt hại nào xảy ra đối với các tàu đi qua eo biển", ngoại trừ một phương tiện của Hàn Quốc bị trúng đòn tấn công. Ông không nêu thêm chi tiết về sự việc.
Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin mà phía Mỹ đưa ra. "Mỹ tuyên bố đánh chìm một số tàu của Iran là sai sự thật", truyền hình nhà nước Iran dẫn lời một quan chức quân sự cấp cao nước này.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh và Washington triển khai "Dự án Tự do" để hộ tống những phương tiện này qua Hormuz. CENTCOM tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch.
Đô đốc Cooper cho biết quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống mà triển khai nhiều lớp bảo vệ gồm tàu chiến, trực thăng, máy bay, hệ thống cảnh báo sớm trên không và tác chiến điện tử, hình thành "thế trận phòng thủ bao quát hơn nhiều so với hộ tống đơn thuần".
Ông Cooper thêm rằng "Dự án Tự do" được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng một "công nghệ đặc biệt tinh vi" để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi "dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực".
"Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, nhưng điều quan trọng nhất trong ngắn hạn là đưa các tàu rời đi an toàn", ông nói.
Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 4/5 công bố bản đồ mới về khu vực lực lượng này tuyên bố kiểm soát ở eo biển Hormuz. Khu vực này nằm giữa hai ranh giới, trong đó một đường từ cực tây đảo Qeshm của Iran đến thành phố Umm Al Quwain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Đường còn lại kẻ từ khu vực Kuh-e Mobarak, Iran tới phía nam Fujairah, UAE.
"Đang có đề xuất khá vững chắc về khả năng mở lại eo biển Hormuz và bước vào thảo luận thực chất với giới hạn thời gian cụ thể về vấn đề hạt nhân. Hy vọng chúng ta có thể làm được điều đó", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên ở Ấn Độ hôm 24/5.
Ông khẳng định Mỹ sẽ tạo mọi cơ hội để nỗ lực ngoại giao thành công, trước khi xem xét cách khác nhằm giải quyết vấn đề với Iran. "Cả hai bên cần dành thời gian và làm điều đúng đắn", Ngoại trưởng Rubio nói, nhưng không đề cập "cách khác" có phải biện pháp quân sự hay không.
Tổng thống Donald Trump trước đó cho biết đã dặn đoàn đàm phán Mỹ không nên vội vã đạt bất cứ thỏa thuận nào với Iran. Ông cũng khẳng định lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng biển Iran "vẫn có hiệu lực đầy đủ tới khi nào các bên ký kết thỏa thuận".
Iran chưa bình luận về thông tin trên. Hãng thông tấn Tasnim của Iran nói rằng Mỹ vẫn cản trở một số nội dung của thỏa thuận tiềm năng, trong đó có yêu cầu của Tehran về giải phóng các khoản tiền đang bị đóng băng.
Ebrahim Rezaei, người phát ngôn Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại thuộc quốc hội Iran, hôm nay tuyên bố nước này áp dụng chiến thuật "ăn miếng trả miếng" trong quân sự và "đáp trả tương xứng" trên lĩnh vực ngoại giao. Ông nhấn mạnh Iran sẽ không nhượng bộ trước áp lực hay đe dọa, cảnh báo Mỹ đối mặt nguy cơ giá xăng tăng cao nếu tiếp tục gây sức ép.
Tổng thống Trump ngày 23/5 làm dấy lên kỳ vọng về thỏa thuận sắp đạt được giữa Mỹ và Iran, khi thông báo Washington và Tehran về cơ bản đã đàm phán được bản ghi nhớ dọn đường cho việc mở lại eo biển Hormuz.
Hai bên vẫn bất đồng trên nhiều vấn đề, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran, xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Lebanon, cũng như yêu cầu của Iran về dỡ lệnh trừng phạt và giải phóng hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ đang bị đóng băng trong các ngân hàng nước ngoài.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump cho biết Iran "đã đồng ý về nguyên tắc" đối với mở lại eo biển Hormuz, đổi lại Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển và xử lý lượng uranium làm giàu cao của nước này.
Người này thêm rằng Mỹ dự kiến dỡ lệnh phong tỏa cảng của Iran trước, còn đàm phán chi tiết về vấn đề hạt nhân sẽ cần nhiều thời gian, đồng thời bác bỏ ý kiến cho rằng Tehran chưa chấp nhận việc xử lý uranium đã làm giàu.
Các nguồn tin tại Iran nói với Reuters rằng trong giai đoạn tiếp theo, hai bên có thể tìm ra công thức khả thi để giải quyết tranh cãi về kho uranium, trong đó có pha loãng vật liệu dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Iran đang sở hữu kho dự trữ hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao, được cho là gần ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Các quan chức Israel cho biết lượng uranium này đủ để Iran sản xuất 11 quả bom hạt nhân nếu làm giàu thêm.
Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố phải loại bỏ kho uranium này và không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, Iran khẳng định nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân và chỉ sử dụng công nghệ này cho mục đích hòa bình.
