Truyền hình nhà nước Iran hôm nay đưa tin lực lượng hải quân nước này đã chặn một tàu chiến Mỹ định đi qua eo biển Hormuz.
Fars News, hãng thông tấn liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn nguồn tin địa phương nói rằng hai quả tên lửa đã bắn trúng tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo của lực lượng Iran.
Mỹ chưa lên tiếng về thông tin này. Sự việc diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 thông báo khởi động “Dự án Tự do”, chiến dịch dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Iran đã tuyên bố sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào eo biển này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay ra tuyên bố rằng “người Mỹ lẽ ra phải hiểu họ không thể sử dụng ngôn ngữ đe dọa và vũ lực đối với dân tộc Iran”.
“Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chứng minh rằng chúng tôi chính là người bảo vệ và gìn giữ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch”, phát ngôn viên nói thêm.
Theo ông Baqaei, ưu tiên của Iran ở giai đoạn này là chấm dứt chiến sự. “Phía bên kia cần cam kết thực hiện cách tiếp cận hợp lý và từ bỏ những yêu cầu quá đáng đối với Iran”, ông nói thêm.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Cho đến nay, mới chỉ diễn ra một vòng đàm phán trực tiếp giữa hai nước. Vướng mắc then chốt là việc Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho rằng eo biển Hormuz từng là “tuyến đường an toàn và đảm bảo” cho vận tải quốc tế trước khi chiến sự nổ ra. “Cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì đã gây mất an ninh cho tuyến đường biển này, dẫn đến những hệ lụy đang lan rộng toàn cầu”, ông cho hay.
Ông Baqaei nêu thêm rằng Iran và Oman, quốc gia có đường bờ biển nằm ở phía nam eo biển Hormuz, đang tiếp tục các cuộc đàm phán về việc quản lý tuyến hàng hải này. Hai nước “cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải” tại eo biển.
Oman chưa lên tiếng về phát biểu này.
Trước khi ông Trump công bố kế hoạch dẫn đường cho tàu hàng, phát ngôn viên Baqaei cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất 14 điểm “tập trung vào việc chấm dứt chiến sự”, và Washington đã phản hồi thông qua bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Ông Baqaei ngày 3/5 cho hay Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan và Iran đang xem xét. Hiện chưa rõ nội dung phản hồi của Mỹ.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Tin tức thế giới 3-6: Ukraine xin Mỹ thêm tên lửa Patriot; Giới tình báo Mỹ mâu thuẫn nghiêm trọng

Theo Hãng tin Reuters, ngày 2-6 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đơn phương cho rằng Matxcơva có thể sẽ mở một đợt tập kích tên lửa quy mô lớn trong rạng sáng 3-6, đánh dấu hai đêm liên tục tấn công dữ dội Ukraine.
Trước đó, rạng sáng 2-6, Nga đã phóng hàng trăm máy bay không người lái (drone) và hàng chục tên lửa tối tân vào Ukraine. Kiev cáo buộc các đòn tấn công khiến 23 người thiệt mạng và 130 người bị thương.
"Theo tình báo của chúng tôi, một cuộc tấn công quy mô lớn khác có thể xảy ra ngay tối nay (tức rạng sáng 3-6, giờ Việt Nam)", ông Zelensky khẳng định trong bài phát biểu qua video hằng đêm, đồng thời kêu gọi người dân đặc biệt chú ý đến các cảnh báo không kích.
Đáng chú ý, lãnh đạo Ukraine cũng thừa nhận Ukraine đang thiếu vũ khí đánh chặn. "Mức cung cấp hiện tại cho hệ thống phòng không của chúng tôi không cho phép đánh chặn một phần đáng kể số tên lửa", ông bộc bạch.
Trước đó, ông Zelensky đã kêu gọi Washington gửi thêm tên lửa đánh chặn Patriot.
Matxcơva hiện chưa bình luận về các vấn đề trên.
Ngày 2-6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắn một tên lửa Hellfire vào một tàu chở dầu đang hướng tới Iran.
Động thái này nhằm thực hiện lệnh phong tỏa eo biển Hormuz do Tổng thống Donald Trump áp đặt nhằm gây sức ép buộc Tehran đàm phán một thỏa thuận hòa bình theo ý ông.
CENTCOM công bố đoạn video cho thấy tên lửa đánh trúng tàu, đồng thời cho biết mục tiêu là buồng máy của tàu M/T Lexie treo cờ Botswana, khiến con tàu mất khả năng di chuyển.
"Thủy thủ đoàn đã phớt lờ các cảnh báo lặp đi lặp lại, nhiều lần không tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ trong suốt 24 giờ", CENTCOM tuyên bố.
Theo cơ quan này, một tiêm kích Mỹ đã vô hiệu hóa con tàu bằng cách bắn tên lửa Hellfire vào buồng máy, ngăn tàu chở dầu đến được Iran.
Lexie là con tàu thứ sáu bị quân đội Mỹ vô hiệu hóa kể từ khi nước này bắt đầu phong tỏa Iran ngày 13-4. Mỹ cho biết cũng đã chuyển hướng 122 tàu tìm cách ra vào các cảng của Iran.
Ngày 2-6, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche thông báo chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ từ bỏ quỹ "chống vũ khí hóa" trị giá gần 1,8 tỉ USD.
"Chúng tôi sẽ không tiếp tục với quỹ này. Chấm hết", ông Blanche nói.
Quỹ trị giá 1,776 tỉ USD này xuất phát từ một thỏa thuận pháp lý nhằm dàn xếp vụ kiện chưa từng có, trị giá 10 tỉ USD của ông Trump với Sở Thuế vụ (IRS).
Quỹ này được ông Trump và các cộng sự khẳng định sẽ bồi thường tiền cho những nạn nhân của tình trạng vũ khí hóa chính trị, pháp lý...
Đi kèm với quỹ này còn có thỏa thuận cấm các cuộc kiểm toán trong tương lai đối với hồ sơ thuế của ông Trump và gia đình. Thỏa thuận này đã được xác nhận vẫn giữ nguyên.
Động thái này diễn ra sau làn sóng phản đối hiếm hoi từ chính các thượng nghị sĩ Cộng hòa. Ông Blanche từng khiến nhiều nghị sĩ tức giận khi không cam kết loại những người tấn công cảnh sát trong vụ bạo loạn ở Đồi Capitol ngày 6-1-2021 khỏi danh sách nhận tiền.
Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng thông qua một dự luật tài trợ ngân sách 72 tỉ USD cho các hoạt động biên phòng và quản lý nhập cư.
Theo Reuters tiết lộ ngày 2-6, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đang có mâu thuẫn nghiêm trọng về chia sẻ tình báo và phạm vi trách nhiệm với Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI).
CIA được cho là đã ngừng đóng góp cho một số báo cáo đánh giá tình báo, bao gồm các báo cáo liên quan đến cuộc chiến với Iran, do ODNI soạn thảo.
Một quan chức Mỹ và ba người nắm rõ vấn đề cho biết bất đồng giữa CIA và ODNI đã âm ỉ hơn một năm, làm gián đoạn việc phối hợp phân tích an ninh quốc gia.
Trọng tâm tranh cãi là một nhóm đặc nhiệm do bà Tulsi Gabbard, Giám đốc Tình báo Quốc gia, lập ra hồi tháng 4-2025.
CIA, dưới quyền Giám đốc John Ratcliffe, cho rằng nhóm này đã hành động liều lĩnh khi bỏ qua các quy trình chia sẻ và giải mật truyền thống.
Ngược lại, giới chức ODNI nói CIA liên tục chặn nhóm này tiếp cận tình báo. Mâu thuẫn này cho thấy các cải cách hậu vụ khủng bố 11-9-2001 vẫn chưa chấm dứt tình trạng trục trặc trong bộ máy tình báo Mỹ.
Ngày 2-6, ông Trump đã ký ban hành một sắc lệnh hành pháp, trong đó đề nghị các nhà phát triển AI hàng đầu ở Mỹ tự nguyện nộp những mô hình mạnh nhất của họ cho chính phủ kiểm tra an ninh mạng trước khi phát hành ra công chúng.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington ngày càng lo ngại về các hệ thống AI mới đầy sức mạnh như Claude Mythos của Anthropic.
Sắc lệnh chỉ đạo các bộ Tài chính, Quốc phòng, Thương mại và An ninh nội địa cùng nhiều cơ quan khác đạt thỏa thuận với các nhà phát triển AI về việc cho phép kiểm tra các mô hình.
Các cơ quan này có tối đa 30 ngày để kiểm tra trước khi mô hình được cung cấp cho các tổ chức ngoài chính phủ.
Động thái cho thấy ông Trump đang điều chỉnh chiến lược, đóng vai trò chủ động hơn trong giám sát công nghệ AI.
Trước đó, hồi đầu nhiệm kỳ, ông đã bày tỏ lập trường "không can thiệp" vào lĩnh vực công nghệ, để các công ty tự do phát triển.
Việc kiểm tra tự nguyện được dự báo có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngành nếu làm chậm tiến độ ra mắt các mô hình mới.
Ngày 2-6 tại San Francisco, Microsoft trình làng một số mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến do chính hãng phát triển. Đây được xem là bước quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào OpenAI, "cha đẻ" của ChatGPT.
Tại hội nghị nhà phát triển thường niên Microsoft Build, tập đoàn giới thiệu MAI-Thinking-1, mô hình "suy luận" đầu tiên của mình.
Microsoft khẳng định đã xây dựng mô hình "từ đầu" và "không chưng cất" - thủ thuật phổ biến là sao chép đầu ra của đối thủ để huấn luyện hệ thống mới nhanh và rẻ hơn.
Công cụ hiện mới chỉ mở cho một nhóm khách hàng chọn lọc, ra đời chậm hơn khoảng một năm rưỡi so với những hãng tiên phong như OpenAI và Google.
Hãng cũng giới thiệu các mô hình tự phát triển khác để tạo ảnh, chuyển giọng nói thành văn bản, tạo giọng nói tổng hợp và lập trình.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Trung Đông sáng 21-4: Iran dọa tung 'lá bài mới trên chiến trường'; Iran mất 500 triệu USD mỗi ngày?

Ngày 20-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Tehran có những "lá bài mới" nếu cuộc chiến giữa Iran với Mỹ, Israel tái diễn, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần sắp hết hiệu lực.
Ông Ghalibaf, cũng là nhà đàm phán hàng đầu của Iran trong các cuộc đối thoại với Mỹ, viết trên nền tảng X: "Bằng việc áp đặt vòng vây và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, ông Trump đang tìm cách biến bàn đàm phán này - trong tưởng tượng của riêng ông - thành một 'bàn đầu hàng', hoặc làm cái cớ để nối lại các hành động hiếu chiến.
Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa, và trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những lá bài mới trên chiến trường".
Trả lời Hãng tin Bloomberg, ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên sẽ kết thúc vào "tối thứ Tư (22-4) theo giờ Washington". Ông cũng nói rằng "rất khó có khả năng" gia hạn thêm nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ngày 20-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi Tehran đồng ý với thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến.
"Chúng tôi sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa cho đến khi có một thỏa thuận. Lệnh phong tỏa đang hoàn toàn phá hủy Iran. Họ đang mất 500 triệu USD mỗi ngày - một con số không thể duy trì, ngay cả trong ngắn hạn" - ông Trump khẳng định trên mạng xã hội.
Giao thông tại eo biển Hormuz một lần nữa bị tắc nghẽn khi cả Tehran và Washington áp đặt các lệnh phong tỏa riêng.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn dữ liệu hàng hải tường thuật chỉ có ba tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong 12 giờ qua.
"Trong khoảng thời gian này, chỉ có một tàu chở dầu tên Nero (đang chịu lệnh trừng phạt của Anh) rời Vịnh Ba Tư qua eo biển, và hai tàu khác đã đi vào" - hãng tin này chia sẻ trên Telegram.
Trong diễn biến khác, Hãng tin Tasnim đưa tin một tàu chở hàng treo cờ Iran có tên Shoja 2 đang di chuyển qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt. Tàu này rời cảng Shahid Rajaee gần Bandar Abbas và đang tiếp tục hành trình hướng tới cảng Kandla ở Ấn Độ.
Đài Al Jazeera cho biết họ chưa thể kiểm chứng độc lập thông tin này, nhưng dữ liệu theo dõi hàng hải từ MarineTraffic cho thấy con tàu đang di chuyển trong eo biển. Theo trang MarineTraffic, tàu Shoja 2 đang trên đường tới Ấn Độ.
Ngày 21-4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố hình ảnh cho thấy lực lượng Mỹ chặn tàu chở hàng treo cờ Iran vào ngày 19-4 khi thực hiện lệnh phong tỏa hải quân. Trước đó, quân đội Mỹ cho biết họ đã nổ súng, vô hiệu hóa con tàu mang tên Touska trước khi tiến hành bắt giữ tàu này.
"Các lực lượng Mỹ tuần tra trên biển Ả Rập gần tàu M/V Touska vào ngày 20-4, khi hàng container trên con tàu treo cờ Iran này bị kiểm tra sau khi thủy quân lục chiến Mỹ lên boong và bắt giữ tàu khi con tàu tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ" - CENTCOM viết trên mạng xã hội ngày 21-4.
Theo Hãng tin AFP, Chính phủ Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon đã khiến ít nhất 2.387 người thiệt mạng.
Thông tin trên do Đơn vị quản lý rủi ro thảm họa của chính quyền Lebanon cung cấp. Họ nói thêm có 7.602 người đã bị thương trong cùng khoảng thời gian.
Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày có hiệu lực vào hôm 16-4, lực lượng cứu hộ tại Lebanon đã tiến hành tìm kiếm, đưa các thi thể ra khỏi đống đổ nát của các tòa nhà tại những khu vực từng hứng chịu các đợt không kích dữ dội của Israel.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại Qatar, bán đảo sa mạc cằn cỗi nhô ra khỏi vịnh Ba Tư, khí đốt tự nhiên đã biến quốc gia này từ vùng đất nghèo khó sống bằng nghề mò ngọc trai thành một trong những nước giàu có nhất thế giới.
Qatar đã dành ba thập kỷ để xây dựng các tuyến cung ứng, mỗi năm vận chuyển hàng chục tỷ USD khí hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz đến các cảng khắp châu Á và châu Âu.
Quốc gia này, với hơn 60% doanh thu đến từ xuất khẩu khí đốt và các sản phẩm liên quan, đã dùng số tiền đó để biến bán đảo khô cằn thành một vùng đô thị rực rỡ. Những con đường sa mạc chưa trải nhựa được thay thế bằng các tòa nhà chọc trời đồ sộ, dưới chân là hệ thống tưới nước cho những thảm cỏ xanh và hoa lồng đèn nở rộ quanh năm.
Nguồn tiền khổng lồ từ khí đốt giúp tài trợ cho hệ thống tàu điện ngầm kết nối thủ đô Doha với Lusail, thành phố phía bắc sở hữu trung tâm thương mại mang phong cách Paris và công viên giải trí có cả tuyết nhân tạo.
Số tiền cũng được đổ vào kỳ World Cup đắt đỏ nhất thế giới hồi năm 2022 và một quỹ đầu tư quốc gia trị giá tới 600 tỷ USD, góp cổ phần trong mọi lĩnh vực, từ sân bay Heathrow ở London đến tòa nhà Empire State ở New York.
Nhưng hồi tháng hai, cánh cửa ra thế giới của Qatar bị đóng sập lại.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa đồng nghĩa với việc các lô hàng khí đốt gần như không thể rời khỏi bờ biển Qatar trong hơn hai tháng qua. Doha cũng bị cắt đứt khỏi các tuyến đường biển dùng để nhập khẩu mọi thứ, từ xe cộ đến nông sản. Nỗi lo ngại về tình trạng bất ổn trong khu vực đã gây thiệt hại nặng nề cho ngành du lịch và làm suy giảm niềm tin kinh doanh ở quốc gia này.
Ras Laffan, trung tâm công nghiệp sản xuất khí đốt của Qatar đã phải đóng cửa. Tại cảng Hamad ở phía nam Doha, những cần cẩu xếp dỡ hàng giờ đây đứng bất động.
Khắp thủ đô Qatar, các khách sạn và cửa hàng thời trang chìm trong bầu không khí im ắng. Những dự báo tăng trưởng của đất nước bị cắt giảm mạnh trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu LNG ngưng trệ. Ánh hào quang của một cường quốc dầu khí dần phai nhạt.
"Các chuyến hàng khí đốt chính là nền móng không thể thay thế đối với Qatar", Ahmed Helal, giám đốc điều hành tại tập đoàn tư vấn chiến lược Asia Group, cho biết. "Mọi thứ bạn nhìn thấy ở đây đều sẽ biến mất nếu thiếu đi nguồn tài nguyên năng lượng dồi dào. Đó là lý do Qatar đang nhanh chóng chìm vào tình cảnh tài chính vô cùng khó khăn".
Thời kỳ bùng nổ tăng trưởng
Quá trình chuyển dịch kinh tế của Qatar bắt đầu từ những năm 1990. Doha đã đặt cược lớn vào việc làm lạnh sâu khí đốt từ mỏ North Field, mỏ khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới ở phía đông bắc Qatar, xuống -162 độ C. Bước đột phá này giúp chuyển đổi nhiên liệu thành dạng lỏng, cho phép Qatar vận chuyển khí đốt đến mọi ngóc ngách trên toàn cầu mà không cần đường ống.
Đây là bước tiến đầu tiên của một siêu cường năng lượng. Khởi đầu với chuyến hàng 60.000 tấn tới Nhật Bản vào năm 1996, sản lượng của Qatar đã tăng vọt lên 77 triệu tấn vào năm 2010. Trong phần lớn thập kỷ tiếp theo, Qatar là quốc gia giàu có nhất thế giới tính theo thu nhập bình quân đầu người.
Người dân địa phương nhớ về thời kỳ này như một giai đoạn thay đổi chóng mặt. Nằm ở phía bắc Doha và được kiến tạo từ sa mạc, thành phố công nghiệp Ras Laffan rộng 259 km2 với hàng loạt cơ sở xử lý và hóa lỏng khí đốt. Ở phía nam thủ đô, các khu công nghiệp trải dài nhiều km dọc theo đường bờ biển, liên tục sản xuất amoniac và phân bón từ nguồn khí đốt dẫn về từ Ras Laffan. Những ngọn đuốc khí đốt cao vút phun lửa cam lên bầu trời, làm nổi bật một vùng đất vốn từng nhạt nhòa bởi cát và khói bụi.
Từ những năm 1990 đến những năm 2010, nền kinh tế Qatar bùng nổ với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm khoảng 13%. Để thúc đẩy quá trình phát triển, Qatar tận dụng tối đa làn sóng lao động nước ngoài. Ngày nay, khoảng 90% trong 3,2 triệu cư dân của đất nước là người ngoại quốc.
Với mục tiêu tiếp nối đà phát triển đó, Qatar hồi năm 2019 cho biết họ sẽ tăng sản lượng LNG từ mỏ North Field lên 126 triệu tấn một năm vào năm 2027. Trước khi chiến sự giữa Mỹ - Israel với Iran nổ ra, công suất của Qatar là khoảng 77 triệu tấn.
Kế hoạch mở rộng trên được đánh giá là một trong những dự án năng lượng lớn nhất toàn cầu. Tuy nhiên vào cuối tháng hai, mọi thứ bất ngờ dừng lại. Không giống như các nước láng giềng Arab Saudi hay Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vốn sở hữu các đường ống giúp họ không phụ thuộc vào eo biển Hormuz, Qatar lâm vào cảnh "mắc kẹt" với tuyến đường thủy này.
Trụ cột kinh tế tổn hại
Trong vòng 24 giờ kể từ khi Iran phong tỏa Hormuz, QatarEnergy, tập đoàn năng lượng nhà nước khổng lồ của Qatar, thông báo không thể thực hiện các hợp đồng đã ký. Hai tuần sau, tên lửa và máy bay không người lái (UAV) Iran tấn công nhà máy Ras Laffan, làm hư hỏng các thiết bị quan trọng và khiến năng lực sản xuất sụt giảm 17%.
Do thiệt hại quá nặng, ngay cả trong kịch bản eo biển lập tức mở cửa trở lại, Qatar cũng phải mất nhiều năm mới có thể quay về sản lượng trước xung đột. QatarEnergy đã thiệt hại hàng tỷ USD kể từ khi xung đột nổ ra và mỗi ngày Hormuz bị phong tỏa, đất nước lại mất thêm hàng trăm triệu USD doanh thu cùng chi phí thuê tàu vận chuyển.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo nền kinh tế Qatar sẽ giảm 8,6% trong năm nay trước khi phục hồi vào năm 2027.
Theo Pierre-Olivier Gourinchas, chuyên gia kinh tế tại IMF, triển vọng phát triển của Qatar sẽ ngày càng u ám hơn với mỗi ngày eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Chiến sự cũng đã phơi bày một khía cạnh dễ bị tổn thương khác của nước này. Nhằm đa dạng hóa nền kinh tế để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, Qatar đã cố gắng tự biến mình thành một điểm đến du lịch và trung tâm tài chính, kinh doanh quốc tế.
Năm 2019, họ bãi bỏ quy định bắt buộc các doanh nghiệp nước ngoài phải có đối tác bản địa, đồng thời bắt đầu hỗ trợ chi phí lưu trú tại các khách sạn hạng sang cho hành khách quá cảnh. Trước xung đột, từ giải đua Công thức 1 đến các giải đấu kiếm, người dân địa phương cho hay hầu như không có tháng nào trôi qua mà họ không có các sự kiện thể thao quốc tế lớn.
Tuy nhiên, từ khi giao tranh nổ ra, lượng khách quốc tế đến Qatar đã lao dốc khi hàng loạt nước đưa ra khuyến cáo đi lại tới Trung Đông. Nhiều công ty đa quốc gia do lo ngại tình trạng bất ổn trong khu vực đã sơ tán nhân viên ra nước ngoài.
Hồi tháng ba, Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới ước tính Trung Đông đang thất thu 600 triệu USD mỗi ngày từ ngành du lịch.
Có thể cảm nhận rõ rệt những thay đổi ở Qatar. Bên trong Souq Waqif, khu chợ truyền thống nổi tiếng tại Doha, mọi tiểu thương đều nói rằng lượng khách du lịch quốc tế đã sụt giảm mạnh. Tại thành phố Lusail, màn trình diễn nhạc nước được dàn dựng công phu ở trung tâm thương mại Place Vendome vào một chiều gần đây vắng bóng người xem.
Đối với Qatar, cũng như nhiều nước láng giềng, chiến lược đa dạng hóa kinh tế của họ phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài bền vững, nguồn cung lao động ngoại quốc ổn định và trên hết là cảm giác an toàn, ổn định, theo báo cáo gần đây của Frederic Schneider, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Hội đồng các Vấn đề Toàn cầu Trung Đông.
"Nhưng những hình ảnh sân bay Qatar trong tình trạng cảnh báo không kích và nhà máy Ras Laffan bị tên lửa tấn công được phát sóng trên toàn thế giới là thứ hoàn toàn trái ngược với cảm giác ổn định", Schneider viết.
Về phần mình, chính phủ Qatar đang nỗ lực xây dựng lại hình ảnh ổn định, đồng thời bảo vệ người dân khỏi những cú sốc từ cuộc khủng hoảng. Do Qatar nhập khẩu tới 90% lượng lương thực của đất nước nên tình trạng bế tắc đường biển buộc họ phải tái cấu trúc mạnh mẽ các chuỗi cung ứng.
Nông sản tươi sống từ châu Âu và ngũ cốc từ châu Mỹ giờ đây đang được vận chuyển bằng tuyến đường hàng không tốn kém hoặc chở bằng xe tải qua Arab Saudi.
Những biến động thông thường sẽ dẫn đến lạm phát phi mã, nhưng giá cả các mặt hàng nhập khẩu tại Qatar, như bơ hiện được vận chuyển bằng đường hàng không từ những nơi như Tanzania, chỉ tăng khoảng 5% đến 10%. Đây là kết quả từ các biện pháp trợ cấp mạnh tay của chính phủ nhằm giữ ổn định chi phí sinh hoạt.
Người dân cho biết nhìn chung họ vẫn cảm thấy an toàn, song vụ tấn công vào Ras Laffan vẫn để lại nỗi bất an dai dẳng. Một số người ở Doha kể họ đã chứng kiến cột lửa khổng lồ bùng lên phía chân trời vào đêm xảy ra vụ tập kích. Ngọn lửa dữ dội đến mức có thể nhìn thấy từ thủ đô, kèm theo mùi khói khét lẹt.
Các chuyên gia kinh tế dự báo ngay cả khi doanh thu LNG có biến mất trong nhiều năm, tiềm lực tài chính dồi dào vẫn cho phép Qatar tiếp tục trả lương và duy trì những dịch vụ thiết yếu.
Đồng thời, nhà chức trách cũng đang gây áp lực buộc các công ty quốc tế phải quay trở lại nhằm ngăn chặn dòng vốn và nhân tài nước ngoài tháo chạy. Họ lo ngại nếu các doanh nghiệp bị bỏ mặc cho sụp đổ, lực lượng lao động phần lớn là người ngoại quốc tại Qatar có thể nhanh chóng biến mất.
"Nếu xảy ra một cuộc di cư của người nước ngoài, tình hình sẽ trở nên khá đáng sợ với Qatar", Helal từ Asia Group, cảnh báo. "Cho đến nay, chính quyền Qatar đã làm tốt việc trấn an và xử lý hậu quả. Nhưng liệu có một lỗ hổng ngân sách lớn đang hình thành hay không? Chắc chắn là có. Điều đó thực sự phụ thuộc vào việc eo biển Hormuz sẽ còn bị đóng cửa trong bao lâu nữa".
Qatar cùng các nước vùng Vịnh đã một số lần can thiệp, đề nghị ông Trump không tiến hành các hoạt động quân sự quy mô lớn nhắm vào Iran trong giai đoạn đàm phán, bởi họ biết rằng bất cứ đòn đáp trả nào của Tehran cũng sẽ giáng thêm đòn nặng nề vào nền kinh tế của mình.
Điều đó lại một lần nữa xảy ra vài ngày qua, khi ông Trump ngày 18/5 thông báo đã lên kế hoạch nối lại không kích Iran, nhưng quyết định hoãn lại sau khi nhận được đề nghị từ các lãnh đạo Qatar, Arab Saudi và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong bối cảnh "những cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra".
Tin Gốc: Vnexpress

