“Chúng tôi đã tập trung lực lượng tác chiến cùng hỏa lực đáng kể ở trong và khu vực quanh eo biển Hormuz. Trong số này có trực thăng AH-64 Apache và MH-60 Seahawk, những khí tài đã được sử dụng ngay trong sáng nay để hạ 6 xuồng cao tốc của Iran đe dọa hoạt động hàng hải thương mại”, đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ, nói ngày 4/5.
Ông Cooper cho biết lực lượng Mỹ còn “đánh chặn hiệu quả toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) phóng vào cả chiến hạm của Washington lẫn tàu thương mại”.
“Chúng tôi đã tự bảo vệ mình và toàn bộ tàu thương mại, đúng với cam kết đã đưa ra”, tư lệnh CENTCOM tiếp tục.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết số xuồng của Iran bị tấn công là 7 chiếc và “hiện chưa có thiệt hại nào xảy ra đối với các tàu đi qua eo biển”, ngoại trừ một phương tiện của Hàn Quốc bị trúng đòn tấn công. Ông không nêu thêm chi tiết về sự việc.
Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin mà phía Mỹ đưa ra. “Mỹ tuyên bố đánh chìm một số tàu của Iran là sai sự thật”, truyền hình nhà nước Iran dẫn lời một quan chức quân sự cấp cao nước này.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia “thân thiện”, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh và Washington triển khai “Dự án Tự do” để hộ tống những phương tiện này qua Hormuz. CENTCOM tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch.
Đô đốc Cooper cho biết quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống mà triển khai nhiều lớp bảo vệ gồm tàu chiến, trực thăng, máy bay, hệ thống cảnh báo sớm trên không và tác chiến điện tử, hình thành “thế trận phòng thủ bao quát hơn nhiều so với hộ tống đơn thuần”.
Ông Cooper thêm rằng “Dự án Tự do” được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng một “công nghệ đặc biệt tinh vi” để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi “dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực”.
“Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, nhưng điều quan trọng nhất trong ngắn hạn là đưa các tàu rời đi an toàn”, ông nói.
Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 4/5 công bố bản đồ mới về khu vực lực lượng này tuyên bố kiểm soát ở eo biển Hormuz. Khu vực này nằm giữa hai ranh giới, trong đó một đường từ cực tây đảo Qeshm của Iran đến thành phố Umm Al Quwain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Đường còn lại kẻ từ khu vực Kuh-e Mobarak, Iran tới phía nam Fujairah, UAE.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi động thái trên là "hành động khiêu khích có chủ ý", trong bối cảnh quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo vẫn căng thẳng.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) nói rằng quân đội Trung Quốc đã xử lý vụ việc trên "phù hợp với luật pháp và quy định".
Hãng tin Kyodo (Nhật Bản) cho biết tàu khu trục Ikazuchi của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã đi qua eo biển Đài Loan vào ngày 17-4, là lần đầu tiên một hoạt động như vậy diễn ra kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhậm chức vào tháng 10 năm ngoái.
Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản từ chối bình luận về phát biểu của ông Quách Gia Côn.
Theo Tân Hoa xã, cũng trong ngày 17-4, Bộ Quốc phòng Trung Quốc bình luận việc tàu khu trục JS Ikazuchi của Nhật Bản đi qua eo biển Đài Loan đã "phát đi tín hiệu sai lầm tới các lực lượng ly khai tại Đài Loan", và chỉ gây ra sự phản đối mạnh hơn từ người Trung Quốc.
Quan hệ Trung - Nhật đã rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, sau khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae hồi tháng 11 năm ngoái tuyên bố rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan trong tương lai có thể kích hoạt phản ứng quân sự từ Nhật Bản.
Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của họ, là "lằn ranh đỏ không được vượt qua" trong quan hệ ngoại giao với các nước khác.
Bắc Kinh cũng tuyên bố chủ quyền đối với eo biển Đài Loan và đôi khi phản ứng mạnh trước việc tàu hải quân nước ngoài đi qua khu vực này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nói rằng bà Takaichi đã có những "phát ngôn sai lầm" về Đài Loan. Ông tuyên bố những phát ngôn này đã gây tổn hại nghiêm trọng đến quan hệ song phương, và việc Nhật Bản điều tàu quân sự vào eo biển Đài Loan là "sai lầm chồng sai lầm", đe dọa chủ quyền và an ninh của Trung Quốc.
Ông nhấn mạnh Trung Quốc kiên quyết phản đối động thái này và đã gửi công hàm phản đối mạnh mẽ tới Nhật Bản.
Trước đó, tuyền thông Trung Quốc tường thuật hải quân Trung Quốc đã theo dõi và giám sát hành trình của một tàu chiến Úc đi qua eo biển Đài Loan hồi tháng 2.
Đội tuyển này đồng thời cam kết quyên góp vật tư cứu trợ cho người dân bị ảnh hưởng.
Trong một tuyên bố đăng tải trực tuyến, đội tuyển Argentina, vốn rất được người hâm mộ Trung Quốc yêu mến, cho biết sẽ đóng góp các nhu yếu phẩm như nước uống đóng chai, khăn tắm, quần áo và ba lô nhằm hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả thiên tai và tái thiết sau lũ.
Đội tuyển cho biết họ muốn đáp lại tình cảm của người hâm mộ Trung Quốc, những người đã cổ vũ đội bóng tại World Cup năm nay ở Bắc Mỹ, đồng thời sẽ phối hợp với các tổ chức địa phương để chuyển hàng cứu trợ tới khu vực bị ảnh hưởng trong thời gian sớm nhất.
“Chúng tôi đã thấy những thông tin về trận lũ lụt ở Quảng Tây, Trung Quốc, và thực sự muốn làm điều gì đó cho những người hâm mộ Argentina tại Trung Quốc cũng như tại Quảng Tây”, tuyên bố nêu rõ.
Quảng Tây đang đối mặt với hậu quả của đợt lũ nghiêm trọng do 10 ngày mưa liên tiếp dưới ảnh hưởng của bão Maysak. Ít nhất 39 người đã thiệt mạng, 9 người mất tích, hơn 375.000 người bị ảnh hưởng và trên 130.000 người buộc phải sơ tán khỏi nhà cửa.
Khi nước lũ bắt đầu rút tại một số khu vực, chính quyền đã triển khai dọn dẹp bùn đất, khôi phục hệ thống điện và thông tin liên lạc.
Nhà chức trách cũng bắt đầu tập trung vào vấn đề hạ tầng và những thách thức do tình trạng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng dưới tác động của biến đổi khí hậu.
Theo trang tin Southern Weekly có trụ sở tại Quảng Châu, một số hồ chứa tại Quảng Tây đã gặp tình huống khẩn cấp do các trận mưa cực lớn trong thời gian ngắn vượt quá giới hạn thiết kế ban đầu của công trình.
Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc cho biết trong 3 ngày tới, một nhiễu động nhiệt đới kết hợp với rãnh gió mùa sẽ tiếp tục gây mưa to đến rất to tại các khu vực ven biển Quảng Đông và Quảng Tây.
Trong khi đó, bão Bavi, dù đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, vẫn tiếp tục gây mưa lớn tại khu vực Đông Bắc Trung Quốc. Theo CCTV, hơn 360.000 người tại tỉnh Liêu Ninh đã phải sơ tán khẩn cấp.
Tại thủ phủ Thẩm Dương, mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng trong ngày 13/7. Trên một số tuyến đường chính, mực nước ngập lên tới gần 300mm.
Các trường học, hoạt động ngoài trời và công trường xây dựng đã phải tạm dừng hoạt động. Chính quyền khuyến cáo người dân làm việc tại nhà và hạn chế di chuyển nếu không cần thiết.
Đến sáng 14/7, chính quyền thành phố đã đóng cửa nhiều lối vào tàu điện ngầm và tạm ngừng hoạt động hoàn toàn 3 tuyến giao thông công cộng.
Lúc khoảng 7h sáng, Thẩm Dương tiếp tục phát cảnh báo đỏ, mức cao nhất, về mưa lớn. Các nhà khí tượng dự báo một số địa phương có thể hứng thêm từ 50-100mm mưa trong vòng 6-8 giờ tiếp theo.
Tại một số khu vực, tổng lượng mưa tích lũy do bão có thể vượt 450mm, làm gia tăng nguy cơ lũ quét.
Dự kiến bão sẽ băng qua khu vực phía bắc bán đảo Triều Tiên trong đêm. Giới chức Trung Quốc khuyến cáo các địa phương ven biển và khu vực đông bắc tiếp tục đề phòng mưa lớn và gió mạnh cho đến khi hoàn lưu của bão hoàn toàn rời khỏi khu vực.
Theo Hãng tin Reuters, một quan chức cấp cao Iran ngày 20-4 cho biết Tehran đang xem xét tích cực việc tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, nhưng nhấn mạnh chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.
Đây là diễn biến mới nhất trong bối cảnh vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran ở Pakistan chưa rõ có thể diễn ra hay không, sau thất bại của vòng đầu tiên hôm 12-4.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump ngày 19-4 tuyên bố các quan chức nước này sẽ đến Pakistan để bắt đầu đàm phán. Phó tổng thống JD Vance dự kiến tiếp tục dẫn đầu vòng đàm phán này.
Trong khi đó, Iran tuyên bố chưa có kế hoạch để đàm phán vòng tiếp theo với Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cáo buộc Washington "không nghiêm túc" với tiến trình ngoại giao và Tehran sẽ không thay đổi các yêu cầu đã nêu.
Ông còn tố Mỹ "khăng khăng với những lập trường phi lý và không thực tế" và liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn.
Căng thẳng giữa hai bên cũng leo thang trong ngày 20-4. Iran thề sẽ trả đũa sau khi Mỹ tuyên bố đã bắt giữ một tàu chở hàng của nước này.
Một nguồn tin từ Pakistan tham gia các cuộc đàm phán cho biết thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc vào lúc 20h ngày 22-4 giờ miền đông (tức 7h sáng 23-4 giờ Việt Nam).
Mỹ đang duy trì phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Iran liên tục dỡ bỏ rồi tái áp đặt phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí hóa lỏng toàn cầu.
Một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết việc Mỹ tiếp tục phong tỏa đang làm suy yếu triển vọng đàm phán hòa bình. Vị này cũng cho biết năng lực phòng thủ của Tehran, bao gồm chương trình tên lửa, không phải là vấn đề để đem ra thương lượng.
Trong khi đó một nguồn tin an ninh Pakistan, quốc gia trung gian đàm phán Mỹ - Iran, tiết lộ Thống soát Asim Munir đã nói với Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng việc phong tỏa là trở ngại cho đàm phán, và ông Trump đáp lại rằng sẽ cân nhắc vấn đề này.
Ngày 20-4, Thời báo Hoàn Cầu cho biết Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm với Thái tử kiêm Thủ tướng Saudi Arabia Mohammed bin Salman, trong đó nhà lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi cần duy trì hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz.
Trung Quốc kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và toàn diện, chấm dứt các hành động thù địch, ủng hộ mọi nỗ lực nhằm khôi phục hòa bình và kiên định giải quyết tranh chấp bằng biện pháp chính trị, ngoại giao.
Ông Tập cũng cho rằng việc duy trì lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz phù hợp với lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế. Ông khẳng định Trung Quốc ủng hộ các nước trong khu vực xây dựng một ngôi nhà chung dựa trên cơ sở láng giềng tốt, phát triển, an ninh và hợp tác, làm chủ tương lai của mình và thúc đẩy hòa bình, ổn định lâu dài trong khu vực.
