“Chúng tôi đã tập trung lực lượng tác chiến cùng hỏa lực đáng kể ở trong và khu vực quanh eo biển Hormuz. Trong số này có trực thăng AH-64 Apache và MH-60 Seahawk, những khí tài đã được sử dụng ngay trong sáng nay để hạ 6 xuồng cao tốc của Iran đe dọa hoạt động hàng hải thương mại”, đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ, nói ngày 4/5.
Ông Cooper cho biết lực lượng Mỹ còn “đánh chặn hiệu quả toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) phóng vào cả chiến hạm của Washington lẫn tàu thương mại”.
“Chúng tôi đã tự bảo vệ mình và toàn bộ tàu thương mại, đúng với cam kết đã đưa ra”, tư lệnh CENTCOM tiếp tục.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết số xuồng của Iran bị tấn công là 7 chiếc và “hiện chưa có thiệt hại nào xảy ra đối với các tàu đi qua eo biển”, ngoại trừ một phương tiện của Hàn Quốc bị trúng đòn tấn công. Ông không nêu thêm chi tiết về sự việc.
Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin mà phía Mỹ đưa ra. “Mỹ tuyên bố đánh chìm một số tàu của Iran là sai sự thật”, truyền hình nhà nước Iran dẫn lời một quan chức quân sự cấp cao nước này.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia “thân thiện”, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh và Washington triển khai “Dự án Tự do” để hộ tống những phương tiện này qua Hormuz. CENTCOM tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch.
Đô đốc Cooper cho biết quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống mà triển khai nhiều lớp bảo vệ gồm tàu chiến, trực thăng, máy bay, hệ thống cảnh báo sớm trên không và tác chiến điện tử, hình thành “thế trận phòng thủ bao quát hơn nhiều so với hộ tống đơn thuần”.
Ông Cooper thêm rằng “Dự án Tự do” được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng một “công nghệ đặc biệt tinh vi” để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi “dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực”.
“Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, nhưng điều quan trọng nhất trong ngắn hạn là đưa các tàu rời đi an toàn”, ông nói.
Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 4/5 công bố bản đồ mới về khu vực lực lượng này tuyên bố kiểm soát ở eo biển Hormuz. Khu vực này nằm giữa hai ranh giới, trong đó một đường từ cực tây đảo Qeshm của Iran đến thành phố Umm Al Quwain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Đường còn lại kẻ từ khu vực Kuh-e Mobarak, Iran tới phía nam Fujairah, UAE.
Theo Đài Euro News, lực lượng cứu hộ Đức ngày 28-4 đã đưa thành công một con cá voi lưng gù mắc cạn lên một chiếc sà lan chuyên dụng để vận chuyển nó ra vùng nước sâu hơn.
Đây là bước tiến mới nhất trong nỗ lực giải cứu con vật khổng lồ này, vốn thu hút sự chú ý của dư luận Đức suốt nhiều tuần qua.
Con cá voi nặng 12 tấn, dài 10m, được truyền thông Đức đặt tên là Timmy, lần đầu được phát hiện mắc kẹt trên một bãi cát gần thành phố Lübeck vào ngày 23-3. Sau khi tự thoát ra, nó tiếp tục nhiều lần mắc cạn trở lại.
Theo báo Guardian, cá voi Timmy được xác định đang trong tình trạng bệnh tật và kiệt sức, tình hình càng trầm trọng hơn do vùng biển Baltic của Đức có độ mặn thấp hơn so với Đại Tây Dương - vùng biển nó có thể đã sống trước đây.
Những vết phồng rộp trên da được điều trị bằng hàng tấn thuốc mỡ kẽm, trong khi lực lượng cứu hỏa phải phun nước liên tục ngày đêm để giữ ẩm cho cơ thể con vật.
Ban đầu lực lượng cứu hộ đã thực hiện nhiều biện pháp để giải cứu cá voi Timmy, bao gồm đào kênh dẫn ra biển, nhưng tất cả đều thất bại. Đầu tháng 4, chính quyền đã tuyên bố bỏ cuộc vì cho rằng không thể cứu được con vật.
Quyết định này vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ, buộc nhà chức trách phải mở cửa cho các phương án mới do doanh nhân đề xuất.
Nỗ lực cứu hộ mới nhất do hai doanh nhân tài trợ, sử dụng một sà lan có khoang chứa nước - loại thường dùng để vận chuyển tàu thuyền - nhằm đưa Timmy từ vùng biển Baltic ra khu vực nước sâu hơn.
Từ sáng sớm, các nhân viên cứu hộ đã buộc dây đai quanh thân cá voi, kéo nó theo một con kênh đào đặc biệt trên bãi cát dẫn ra sà lan gần đảo Poel.
Sau khi di chuyển được một đoạn, Timmy bất ngờ tăng tốc và tự bơi vào sà lan, khiến đội cứu hộ lẫn người xem trên bờ vỡ òa trong niềm vui.
"Tôi không thể diễn tả hết niềm hạnh phúc của mình. Có thể thấy con cá voi đã chiến đấu và khao khát được sống. Việc nó vào được sà lan thật tuyệt vời, chứng tỏ mọi nỗ lực vì Timmy đều xứng đáng", nhà tài trợ Karin Walter-Mommert chia sẻ với báo Bild.
Theo kế hoạch, sà lan sẽ được kéo ra biển Bắc để thả Timmy nếu sức khỏe nó cho phép. Một thiết bị định vị đã được gắn lên người con vật để các chuyên gia theo dõi hành trình tiếp theo.
Dù vậy một số chuyên gia tham gia đợt cứu hộ ban đầu vẫn giữ quan điểm rằng chú cá voi đang bệnh rất nặng và khả năng sống sót sau hành trình này là không cao.
Lập trường của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh không thay đổi nhiều so với các vòng đàm phán trước đó, vốn không mang lại tiến triển nào hướng tới một thỏa thuận, báo Wall Street Journal dẫn lời các nhà trung gian khu vực và các quan chức Mỹ cho biết.
Điều này đang làm dấy lên câu hỏi liệu có thể tìm ra lối thoát cho cuộc xung đột này hay không.
Những bình luận này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump tuyên bố đã hủy bỏ các cuộc tấn công quân sự dự kiến xảy ra vào ngày 19/5 vì những gì ông gọi là "những diễn biến tích cực tại bàn đàm phán".
Nhưng các nhà trung gian cho biết Iran vẫn tiếp tục nhấn mạnh nỗ lực chấm dứt chiến sự, viện trợ tài chính, bồi thường thiệt hại chiến tranh và vai trò giám sát tuyến đường thủy chiến lược eo biển Hormuz.
Quốc gia Hồi giáo này đồng thời vẫn bất đồng với các yêu cầu của Washington liên quan đến việc đóng cửa hoặc đình chỉ lâu dài chương trình hạt nhân của nước này.
Trong khi đó, những nguồn tin thân cận cho biết, Mỹ và Israel đã chuẩn bị thực hiện các cuộc tấn công mới vào Iran trong vài ngày tới. Một số người nói rằng các cuộc tấn công vẫn có thể xảy ra sớm nhất là vào tuần tới.
Trong những tuần gần đây, các trợ lý và đồng minh bên ngoài đã tham vấn cho Tổng thống Trump rằng, việc ông cho phép tiến hành một cuộc tấn công hạn chế có thể gây áp lực buộc Iran phải đạt được một thỏa thuận, một quan chức Mỹ cho hay.
“Tôi hy vọng chúng ta không phải gây chiến nhưng có thể sẽ phải giáng cho họ một đòn mạnh nữa”, ông Trump nói với các phóng viên hôm 19/5.
Mỹ và Israel đã tấn công hơn 20.000 mục tiêu trên khắp Iran trong suốt cuộc chiến bùng nổ hôm 28/2 nhưng vẫn không thể buộc Tehran phải nhượng bộ tại các bàn đàm phán.
Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng, Phó Tổng thống JD Vance cho rằng Iran muốn một thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh, nhưng nói thêm: “Tôi sẽ không tự tin nói rằng chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận cho đến khi thực sự ký kết một thỏa thuận dàn xếp đã được đàm phán”.
Iran cũng đã có đòn đáp trả gây ra những tổn thất riêng cho Mỹ, bằng cách phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu mỏ của thế giới - và tấn công các quốc gia vùng Vịnh bằng hàng nghìn máy bay không người lái và tên lửa, gây thiệt hại cho nền kinh tế thế giới.
Tehran đã cảnh báo về "một đòn đáp trả dữ dội hơn nữa" nếu bị tấn công một lần nữa.
"Tôi không muốn làm điều đó. Chúng tôi không có nhiều thời gian như vậy", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn hôm 21/4, đề cập khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran. "Tôi không nghĩ họ có lựa chọn. Họ phải đàm phán".
Tổng thống Mỹ dự kiến tiếp tục ném bom Iran nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trước hạn chót vào tối 22/4 giờ miền đông Mỹ. "Quân đội đang rất háo hức lên đường. Họ thật sự tuyệt vời", ông cho biết trước khi ca ngợi những nỗ lực của bản thân trong việc tái thiết quân đội Mỹ.
Khi được hỏi liệu có định thực hiện lời đe dọa trước đó về việc ném bom các cây cầu và nhà máy điện của Iran hay không, ông Trump đáp rằng "tôi không muốn phải làm vậy, nhưng việc đó sẽ giáng đòn mạnh vào họ về mặt quân sự".
"Họ sử dụng cầu để vận chuyển tên lửa và vũ khí", ông nói, thêm rằng cả hai bên đều đã tận dụng thời gian đình chiến để củng cố lực lượng.
Tổng thống Trump nhận định Iran có động lực lớn để đạt thỏa thuận với Mỹ và ca ngợi người dân nước này, song chỉ trích giới lãnh đạo ở Tehran. "Iran có thể đạt được vị thế rất tốt nếu đạt được thỏa thuận với Mỹ. Họ có thể một lần nữa trở thành quốc gia hùng mạnh và tuyệt vời", ông nói.
Lãnh đạo Mỹ cũng cho biết lực lượng nước này đã chặn một tàu mang theo "món quà từ Trung Quốc".
"Hôm qua chúng tôi đã bắt được một con tàu chở theo vài thứ, điều không được hay cho lắm. Món quà từ Trung Quốc, có lẽ vậy, tôi không biết nữa", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ không nêu tên tàu nhưng nhiều khả năng ông đề cập tới tàu hàng Touska bị hải quân Mỹ bắt hôm 19/4 ở vịnh Oman. Quân đội Iran đã nói rằng tàu này di chuyển từ Trung Quốc.
Nikki Haley, cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, cáo buộc con tàu liên quan đến các lô hàng hóa chất dùng cho tên lửa". "Nó đã từ chối nhiều yêu cầu dừng lại", bà viết trên mạng xã hội.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn bình luận rằng "tàu container này mang cờ nước ngoài. Trung Quốc phản đối mọi hành động liên kết và thổi phồng ác ý", ông nói.
Trung Quốc bày tỏ lo ngại về việc tàu Touska bị bắt, coi đây là rào cản đối với giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột. "Chúng tôi hy vọng các bên liên quan thực hiện nghĩa vụ và tuân thủ lệnh ngừng bắn, nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng và tạo điều kiện để tái bình thường hóa eo biển Hormuz", ông Quách nói.
Hãng thông tấn AP dẫn lời hai quan chức trong khu vực cho biết cả Mỹ và Iran đều đã đánh tín hiệu rằng sẽ tổ chức vòng đàm phán mới ở Pakistan. Dù vậy, Washington và Tehran đều chưa công khai xác nhận thời điểm tiến hành cuộc đối thoại, trong khi truyền hình nhà nước Iran bác bỏ thông tin rằng giới chức nước này đã có mặt ở Islamabad.
