Bài viết “Người bán thức ăn không đeo khẩu trang, găng tay: Ai giám sát, xử phạt?” trên Tuổi Trẻ Online thu hút nhiều ý kiến bạn đọc, trong đó không ít bạn đọc kể câu chuyện chính mình chứng kiến và đề xuất giải pháp.
“Thực tế nhiều người bán đồ ăn thức uống vẫn không đeo khẩu trang, nhất là không đeo găng tay. Song họ vẫn bán đắt đấy”, bạn đọc Trần Quang Dinh nêu ra một nghịch lý.
Phản hồi về bình luận trên, bạn đọc tên Hoa chỉ ra một loạt lý do rất thực tế: “Không tìm được quán đảm bảo, quán sạch thì xa, ý thức của nhiều người không quan tâm đến vệ sinh hoặc không cho rằng đó là vấn đề.
Hoặc người bán lúc bán thì đeo găng tay, lúc nấu không đeo rồi nêm nếm xong lại đưa muỗng đũa đã dùng vào khuấy. Nên họ nghĩ mua ở đâu cũng vậy”.
Những hình ảnh phía sau quầy bếp đôi khi đủ khiến thực khách “mất ngon” ngay lập tức. Bạn đọc tên Sang kể lại trải nghiệm của mình: “Quán bún bò gần nhà tôi luôn đắt khách vì nấu rất ngon. Nhưng có lần vô tình tôi vào nhà bếp thì bắt gặp cảnh nam thanh niên hầm nồi xương mà mồ hôi nhễ nhại, chảy xuống nồi hầm xương. Từ đó không dám ghé quán ăn nữa”.
“Cầm bát, bốc đồ, vừa nói liên tục mà không đeo khẩu trang, không biết bao nhiêu nước bọt bắn vào vậy mà cũng đắt khách ra vào liên tục”, bạn đọc Giang cũng mô tả quán ăn mình từng trải nghiệm.
Người ở địa chỉ chau****@gmail.com thừa nhận nhiều khi thấy người bán tay bốc, miệng nói liên tục vào tô bún nhưng ráng giả lơ để ăn vì đã lỡ gọi hoặc đó là quán gần nhà, đỡ phải đi xa.
Thậm chí, mức độ còn nghiêm trọng hơn khi liên quan đến sức khỏe người bán. Tài khoản ledu****@gmail.com lo ngại:
“Đó là chưa kể người bán nhiễm bệnh truyền nhiễm (lao, dạ dày…), tay không đeo găng vẫn bốc thịt bỏ vào bánh mì, vào tô phở… Nhiều khi khuất mắt thôi, nếu chứng kiến thì 10 người bán hiện nay thì có đến 9 người bốc thịt, rau, bún… bằng tay trần. Có khi vừa đi vô nhà vệ sinh, trở ra ngồi vô bàn bốc bún, bốc thịt liền vì khách đợi!”.
Thậm chí ngay cả những người có đeo găng tay cũng chưa đúng cách. Như bạn đọc Minh chia sẻ: “Tôi thấy nhiều người đeo găng tay nhưng vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền, giẻ lau, các thứ xung quanh. Lúc này găng tay cũng không còn tác dụng gì nữa”.
“Việc đeo khẩu trang và găng tay là quy định bắt buộc đối với người bán thực phẩm. Cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra để đảm bảo vệ sinh an toàn cho thực khách”, bạn đọc Thái đề xuất.
Bạn đọc 5 Mì Lát đặt thẳng vấn đề: “Tăng mức phạt mà không trả lời được câu hỏi ‘Ai giám sát?’ thì cũng bằng không”.
Vì vậy, bạn đọc này cho rằng giải pháp không thể chỉ dừng ở việc siết chặt chế tài, mà phải mở rộng mạng lưới giám sát.
Bạn đọc Nam đề xuất: “Để người mua tự báo cáo và hưởng phần trăm trên mức phạt. Mỗi quán có 2 lần kiểm định chất lượng thực phẩm mỗi năm và được dán tem xanh vệ sinh với mã QR code để ai cũng có thể tra cứu quy trình, kết quả cũng như tên người duyệt”.
Ở góc nhìn khác, bạn đọc Sao Xẹt cho rằng nên “tẩy chay” quán đó. Bởi người ăn là người giám sát tốt nhất, thấy không ổn thì từ chối, không mua. Bạn đọc Minh đồng tình: “Bây giờ khách hàng thông thái lắm. Quán nào bẩn là khách bỏ ngay, giữ vệ sinh cũng là giữ uy tín”.
Song song đó, việc kiểm soát cần bắt đầu từ gốc. “Phải kiểm tra từ các lò sản xuất mì, bún, chả… đến người bán lẻ. Đây là chuỗi cung ứng, nếu nguyên liệu đầu vào đã không đảm bảo, thì việc đeo găng tay ở khâu cuối cũng không có tác dụng”, bạn đọc Nguyễn Văn Cường bình luận.
Ở cấp độ thực thi, bạn đọc Hữu Phạm đề xuất: “Đề nghị thí điểm phát găng tay, tạp dề cho các hộ kinh doanh trong chợ, khuyến khích họ mang găng tay, khẩu trang khi cầm nắm sợi bún, sợi phở, nạm bò để chặn nhiễm khuẩn. Singapore, Thái Lan họ làm khá tốt thì Việt Nam cũng làm tốt vì sức khỏe cộng đồng và du khách”.
Đi tiểu nhiều lần trong ngày, kể cả khi không uống nhiều nước, là triệu chứng khá thường gặp. Không ít trường hợp tự liên hệ tình trạng này với bệnh suy thận mạn, dẫn đến tự ý điều trị theo các phương pháp truyền miệng hoặc chậm đi khám, làm bỏ sót nguyên nhân thực sự, khiến bệnh tiến triển âm thầm.
Theo Ths.BS Tang Chí Quyền, Đơn vị Ngoại Thận - Tiết niệu - Nam khoa, Bệnh viện An Bình, các nguyên nhân thường gặp của tình trạng đi tiểu nhiều lần chủ yếu liên quan đến bàng quang hoặc đường tiết niệu dưới, thay vì do thận.
Trong đó, bàng quang tăng hoạt là nguyên nhân phổ biến. Tình trạng này khiến bàng quang co bóp quá mức, gây buồn tiểu đột ngột, khó nhịn, đi tiểu nhiều lần cả ngày lẫn đêm dù mỗi lần lượng nước tiểu ít. Do không liên quan rõ ràng đến nhiễm khuẩn hay sỏi, bệnh dễ bị bỏ sót.
Bên cạnh đó, ở nam giới, đặc biệt sau 40 tuổi, tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt thường gặp. Tuyến tiền liệt phì đại chèn ép niệu đạo, cản trở dòng tiểu, buộc bàng quang phải co bóp nhiều hơn. Người bệnh vì vậy tiểu nhiều lần, tiểu đêm, tia tiểu yếu và cảm giác tiểu không hết.
Ngoài ra, nhiễm khuẩn đường tiết niệu cũng là nguyên nhân phổ biến. Ban đầu, người bệnh có thể chỉ tiểu buốt, tiểu rắt hoặc khó chịu vùng hạ vị. Nếu không điều trị, vi khuẩn có thể lan lên thận gây viêm thận - bể thận cấp, ảnh hưởng chức năng thận. Ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, nhiễm khuẩn kéo dài còn có nguy cơ dẫn đến nhiễm khuẩn huyết - tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Bác sĩ Quyền khuyến cáo khi tiểu nhiều lần kéo dài, đặc biệt kèm tiểu buốt, tiểu đêm, tiểu không hết hoặc mệt mỏi, người bệnh nên đi khám sớm. Các xét nghiệm như nước tiểu, đường huyết và siêu âm hệ tiết niệu giúp xác định nguyên nhân và hướng điều trị.
Không phải mọi trường hợp tiểu nhiều đều nguy hiểm, nhưng chẩn đoán đúng nguyên nhân là yếu tố then chốt. Phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp cải thiện triệu chứng, đồng thời phòng ngừa biến chứng và bảo tồn chức năng thận.
Chuyên gia Manaker khuyên nên ăn sáng với một chén yến mạch, thêm trái cây tươi, rắc thêm các loại hạt, (nếu muốn có vị ngọt thì rưới một chút mật ong hoặc quế).
Trong khi có người chưa biết đến yến mạch thì nhiều người quan tâm sức khỏe đã tiêu thụ như một loại thực phẩm quen thuộc. Đó là nguồn cung cấp chất xơ hòa tan, đặc biệt là beta-glucan. Chất này tạo thành dạng gel trong ruột, giữ lại cholesterol và loại bỏ ra khỏi cơ thể, ngăn không cho hấp thụ vào máu. Một chén yến mạch nấu chín cung cấp khoảng 4 gram chất xơ hòa tan, giúp giảm cholesterol "xấu", theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Để tăng thêm lợi ích dinh dưỡng, nên bổ sung:
Trái cây tươi: Quả mọng, chuối và táo cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa và chất xơ.
Các loại hạt: Hạnh nhân, quả óc chó và hạt chia cung cấp chất béo lành mạnh, protein và axit béo omega-3.
Nếu muốn ngọt: Có thể thêm quế và một chút mật ong để có vị ngọt tự nhiên cùng chất chống oxy hóa.
Ngược lại, chuyên gia Manaker khuyên nên hạn chế đường, trái cây sấy khô có thêm đường, sô cô la sữa hoặc kẹo vì chứa nhiều đường và chất béo bão hòa ảnh hưởng tiêu cực đến cholesterol.
Cô Manaker nhấn mạnh nên kết hợp bữa sáng yến mạch với các bữa ăn tốt cho tim mạch khác bao gồm nhiều rau củ, đạm nạc như cá, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh như bơ, dầu ô liu. Đồng thời, cần tránh thực phẩm giàu chất béo bão hòa như mỡ động vật, bơ thực vật, chất béo chuyển hóa trong đồ chiên và thực phẩm chế biến sẵn, đặc biệt cần hạn chế muối và tránh thêm đường bổ sung.
Ngoài ra, duy trì cân nặng lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, bỏ hút thuốc và hạn chế rượu cũng rất quan trọng. Thường xuyên kiểm tra cholesterol, đặc biệt là người bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch hoặc có tiền sử gia đình cholesterol cao.
Ban đầu, cô cho rằng cảm giác đau họng đó chỉ là do vị cay của món ăn gây ra nên tự mua thuốc điều trị song tình trạng sức khỏe chuyển biến xấu nhanh. Chỉ ít phút khi được đưa tới bệnh viện, cô tử vong do ngạt thở, theo EBC.
Bác sĩ Cao Minh, Trưởng khoa Tai Mũi Họng - Phẫu thuật Đầu và Cổ (Bệnh viện Nhân dân Trịnh Châu), kết luận nguyên nhân tử vong là viêm nắp thanh quản cấp tính. Ông đánh giá đây là một trong những tình trạng cấp cứu nguy kịch nhất của chuyên khoa. Bệnh khởi phát đột ngột, diễn tiến nhanh, làm tắc nghẽn đường thở và đe dọa tính mạng bệnh nhân ở mọi lứa tuổi.
Đồng tình với quan điểm trên, bác sĩ Chu Quốc Văn (Bệnh viện trực thuộc Đại học Sư phạm Hàng Châu) chỉ ra nhiễm trùng là nguyên nhân phổ biến nhất. Đồ uống và thực phẩm kích ứng mạnh cũng dễ làm viêm nhiễm niêm mạc nắp thanh quản. Bệnh nhân thường ớn lạnh, sốt, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn, khó nói, đau họng dữ dội và đau nhói khi nuốt. Ở thể nặng, người bệnh thậm chí không thể nuốt nước bọt.
Giải thích cơ chế gây ngạt, bác sĩ Tai Mũi Họng Chen Hongjun (Đài Loan) mô tả nắp thanh quản như một chiếc nắp đậy di động ngăn thức ăn lọt vào khí quản. Khi vi khuẩn tấn công, hoặc người bệnh dung nạp nhiệt lượng quá mức, phần sụn này sẽ sưng tấy, ửng đỏ như quả anh đào. Cấu trúc vùng họng vốn hẹp, nên khối mô sưng to vô tình tạo thành nút chặn bít kín lối vào phổi. Chỉ trong vài giờ, người bệnh chuyển từ cảm giác khó chịu nhẹ sang ngạt thở hoàn toàn.
Về mối liên hệ với món lẩu, các chuyên gia y tế nhận định nhiệt độ cao và vị cay nóng làm tổn thương niêm mạc họng, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô. Nam giới 40-50 tuổi hoặc những người mang bệnh lý nền như tiểu đường, tim mạch, hô hấp đối mặt nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Đối với căn bệnh sát thủ gây nghẹt thở này, bác sĩ ưu tiên khai thông đường thở bằng cách đặt ống nội khí quản hoặc mở khí quản cấp cứu. Sau đó, họ dùng kháng sinh và thuốc kháng viêm liều cao để giảm phù nề. Giới chuyên môn cảnh báo người dân tuyệt đối không tự chẩn đoán hay mua thuốc điều trị tại nhà khi đau họng bất thường, nhằm tránh nguy cơ đột tử khi đang ngủ hoặc di chuyển.
