“Bảo đảm năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số của TP.HCM” là tên gọi và cũng là chủ đề của hội thảo diễn ra trong sáng 5-5 do báo Người Lao Động và Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) phối hợp tổ chức.
Có thể thấy vấn đề năng lượng tại TP.HCM không còn gói gọn trong việc tiết kiệm điện thông thường. Đó phải là “cuộc chiến” mà chỉ cần một sự cố điện tính bằng giây cũng đủ quét sạch hàng triệu USD. Và nơi những trung tâm dữ liệu AI đang “ngốn” lượng điện tương đương một nhà máy điện khổng lồ.
TP.HCM đóng góp hơn 23% GDP quốc gia với mục tiêu thu ngân sách 1 triệu tỉ đồng, nhưng có một sự thật đáng báo động khi hơn 70% nguồn điện của thành phố đang nhận từ lưới điện quốc gia. Trong khi đó, các trạm biến áp nội thành đã đầy tải, việc mở rộng quỹ đất cho hạ tầng điện đang rơi vào bế tắc về quỹ đất, chi phí.
Ông Trần Việt Hà cho biết sắp tới HEPZA định hướng quy hoạch thu hút các ngành công nghệ số, công nghệ xanh, trung tâm dữ liệu (data center), trí tuệ nhân tạo (AI)… với nhu cầu điện năng rất lớn. Các trung tâm dữ liệu còn yêu cầu sử dụng điện sạch, điện tái tạo.
Vì vậy, ông Hà nhấn mạnh việc phát triển năng lượng tái tạo là nhu cầu cấp thiết của kinh tế số. Để đáp ứng yêu cầu này, việc phát triển nguồn năng lượng sạch của ngành điện cần theo kịp nhu cầu của doanh nghiệp. Đi kèm là yêu cầu thực tế về sự ổn định của nguồn điện.
“Riêng một doanh nghiệp sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời tại TP đã thống kê, tổng kết cho thấy chỉ cần có một vài sự cố nháy điện thôi nhưng năm đó đã gây thiệt hại lên doanh thu của doanh nghiệp đến 5 triệu USD. Từ đó cho thấy vai trò của ngành điện đối với sản xuất công nghiệp là rất lớn”, ông Hà chia sẻ.
Nói thêm về vấn đề này, PGS.TS Lê Quốc Cường (Phó trưởng Ban Quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM) đưa ra một cảnh báo “nặng ký” với các ngành công nghệ cao như bán dẫn hay AI, chất lượng điện phải đạt độ tin cậy gần như tuyệt đối.
Trong ngành vi mạch và các ngành công nghệ cao, chất lượng điện phải ổn định và “sạch”, bao gồm điện áp và tần số ổn định, công suất lớn. Đó còn là sự linh hoạt và có khả năng mở rộng. Nhu cầu của doanh nghiệp là khi cần phải có khả năng mở rộng công suất gần như tức thời, nguồn điện phải luôn sẵn sàng đáp ứng và có dự phòng cho nhà đầu tư.
Các chuyên gia chỉ ra chỉ riêng một dự án trung tâm dữ liệu AI mà TP.HCM đã chấp thuận chủ trương đầu tư tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung đang có dự báo đến năm 2030 có thể sử dụng khoảng 1.000MW điện. Như vậy, ngay trong quy hoạch, chỉ riêng các trung tâm dữ liệu đã tiêu thụ khối lượng điện rất lớn trong cơ cấu khách hàng tương lai. Để so sánh, con số này tương đương với công suất của một nhà máy thủy điện hoặc nhiệt điện loại lớn.
Và rồi, nghịch lý nằm ở chỗ dù TP.HCM có dư địa điện mặt trời mái nhà cực lớn, nhưng hiện tại tỉ lệ lắp đặt tại các khu chế xuất, khu công nghiệp chưa tới 20%. Việc sở hữu những “mỏ vàng” trên mái nhà nhưng lại để lãng phí vì những rào cản về cơ chế điều phối.
Ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực Miền Nam, chia sẻ một thông tin chấn động về mặt kỹ thuật khi đỉnh cao điểm điện của TP.HCM đã thay đổi hoàn toàn. Nếu như trước đây tiêu thụ điện thường rất căng thẳng vào buổi sáng hoặc trưa, thì nay, do sự phát triển của năng lượng tái tạo, đỉnh cao điểm đã dịch chuyển sang khung giờ tối (21h – 22h30).
Điều này đồng nghĩa với việc nếu chỉ lắp điện mặt trời đơn thuần mà không có hệ thống lưu trữ (BESS), doanh nghiệp sẽ hoàn toàn “trắng tay” khi bước vào giờ cao điểm khốc liệt nhất.
Bà Nguyễn Thị Kim Ngọc, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, thông tin trong những tháng đầu năm 2026, chính quyền TP.HCM rất quan tâm tới các giải pháp tăng trưởng 2 con số, trong đó có việc bảo đảm năng lượng.
Sở Công Thương được giao nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển xanh. Đối với việc phát triển điện mặt trời mái nhà, qua các giai đoạn từ năm 2017 – 2018 tới nay, các cơ chế, chính sách đã có những điều chỉnh nhất định theo hướng làm sao để phát triển xanh, đặc biệt là việc phát triển điện mặt trời mái nhà – dư địa của TP.HCM là rất lớn.
Tính đến nay, trên địa bàn TP.HCM đã có 22.355 hệ thống điện mặt trời mái nhà được lắp đặt, với tổng công suất khoảng 1.832 MWp. Tuy nhiên, tiềm năng phát triển vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong khu vực dân cư, thương mại và công nghiệp.
Từ đó, TP.HCM đang tổ chức đồng thời nhiều nhóm giải pháp như thúc đẩy đa dạng nguồn vốn như tín dụng xanh, vốn ưu đãi ngân hàng, mô hình hợp tác mua bán điện. Đồng thời phát huy vai trò của Quỹ tiết kiệm năng lượng và mô hình ESCO để giảm áp lực chi phí đầu tư ban đầu.
Về kỹ thuật, thành phố tăng cường chuyển đổi số trong ngành năng lượng, đặc biệt trong việc giải quyết thủ tục hành chính, kiến nghị của doanh nghiệp và người dân; hỗ trợ, tư vấn trong quá trình lắp đặt và quá trình vận hành; nghiên cứu xây dựng bản đồ tiềm năng điện mặt trời mái nhà nhằm giúp lựa chọn phương án đầu tư hiệu quả. Cùng đó là các chính sách ưu đãi về thuế.
Kế hoạch do UBND TP.HCM vừa ban hành nhằm huy động hệ thống chính trị cùng vào cuộc; tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, các sở, ban, ngành và UBND cấp xã trong việc tổ chức triển khai thực hiện dự án phấn đấu hoàn thành cơ bản công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng phục vụ triển khai dự án khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa trước ngày 31-10-2026.
Theo sơ đồ quản lý tiến độ dự án (sơ đồ Gannt), công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng được triển khai qua 20 bước.
Đến nay công tác triển khai đã hoàn thành được 5 bước gồm: xây dựng kế hoạch thu hồi đất của dự án; tổ chức họp với người có đất trong khu vực thu hồi; thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án; ban hành thông báo thu hồi đất; gửi thông báo thu hồi đất.
Hiện cơ quan chức năng đang thực hiện bước thứ 6 là tổ chức điều tra, khảo sát, kiểm đếm.
Tiếp đó, các bước tiếp theo sẽ được thực hiện trong thời gian tới như: xác nhận nguồn gốc, tình trạng pháp lý nhà, đất và tài sản gắn liền với đất để xác định người sử dụng đất đủ hay không đủ điều kiện bồi thường;
Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu UBND thành phố ban hành quyết định về biện pháp và mức hỗ trợ khác; lập dự thảo quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và dự thảo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tổ chức niêm yết công khai dự thảo phương án; lấy ý kiến về dự thảo phương án; thẩm định phương án;
Quyết định phê duyệt phương án; phổ biến, niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án; gửi phương án; thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; chủ tịch UBND cấp xã ban hành quyết định thu hồi đất; vận động, thuyết phục để tạo sự đồng thuận.
Bước cuối cùng là bàn giao quỹ đất đã thu hồi cho chủ đầu tư, quản lý quỹ đất đã được thu hồi, hoàn thành trước ngày 31-10-2026.
Sở Xây dựng vừa gửi UBND TP.HCM tình hình triển khai dự án mở rộng và nâng cấp quốc lộ 13, từ cầu Bình Triệu đến giáp tỉnh Bình Dương cũ. Dự án này có tổng mức đầu tư hơn 20.000 tỉ đồng (gồm hai dự án thành phần).
Dự án thành phần 1 bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Cát Lái. Hiện đã ban hành thông báo thu hồi đất, phê duyệt phương án chi tiết bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 1.041/1.041 trường hợp.
Đã chi trả cho 598/1.041 trường hợp với số tiền khoảng 4.368/6.179 tỉ đồng. Đã thu hồi mặt bằng 25 trường hợp.
Tiến độ dự án thành phần 1 có chậm hơn so với yêu cầu của UBND TP.HCM, do theo phương án chi tiết được UBND phường Hiệp Bình phê duyệt phát sinh tăng số trường hợp đáp ứng điều kiện bố trí tái định cư (bằng nền đất và căn hộ) so với số lượng đã được UBND TP.HCM chấp thuận trước đó (250/178).
Dự án thành phần 2 nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 theo hình thức BOT, cơ quan được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án là Sở Xây dựng. Đến ngày 27-2-2026, đã trình UBND TP.HCM, Hội đồng thẩm định về thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi.
Hiện nay, tiến độ dự án thành phần 2 cũng chậm hơn so với yêu cầu. Nguyên nhân vì có cùng hướng tuyến với tuyến đường sắt đô thị số 3, số 2 (tỉnh Bình Dương cũ) theo quy hoạch.
Đồng thời liên quan ảnh hưởng các công trình hạ tầng kỹ thuật (đường sắt Bắc Nam, di dời ống cấp nước D1500...). Các dự án đường sắt đô thị trên đều đang trong giai đoạn nghiên cứu thiết kế, do đó cần sự phối hợp chặt chẽ trong phương án thiết kế để đảm bảo tính đồng bộ và yêu cầu kỹ thuật.
Căn cứ thực tế trên, Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất điều chỉnh, cập nhật kế hoạch chi tiết dự án với mốc tiến độ chính như sau:
Dự án thành phần 1 chi trả tiền bồi thường, bàn giao mặt bằng hoàn thành trong tháng 6-2026; Giao nền đất và lập thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ dân trong tháng 6; Cấp giấy phép xây dựng cho hộ dân trong tháng 7, chi trả tiền bồi thường, di dời hạ tầng kỹ thuật hoàn thành trong tháng 12-2026.
Còn dự án thành phần 2 sẽ thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi trong tháng 5-2026; Tổ chức lựa chọn nhà đầu tư, ký kết hợp đồng dự án hoàn thành trong tháng 9; Lập, trình thẩm định và phê duyệt thiết kế xây dựng sau thiết kế cơ sở hoàn thành trong quý 4-2026; Khởi công xây dựng công trình trong tháng 1-2027 (trước đó là quý 4-2026); Thi công hoàn thành công trình tháng 12-2028.
Ngày 8-4, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết đã có báo cáo đề xuất điều chỉnh mức hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động phải đi làm xa nhà sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo đó, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk đã đề nghị Sở Tài chính tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết điều chỉnh chính sách theo hướng tăng mức hỗ trợ và kéo dài thời gian áp dụng, nhằm phù hợp hơn với thực tế.
Cụ thể, Văn phòng UBND tỉnh đề xuất nâng mức hỗ trợ tiền thuê nhà lên 4 triệu đồng/người/tháng và hỗ trợ đi lại lên 3 triệu đồng/người/tháng, nhằm tiệm cận chi phí thực tế.
Trước đó, nghị quyết của HĐND tỉnh Đắk Lắk quy định các chính sách hỗ trợ chi phí đi lại, thuê nhà ở và hỗ trợ một lần cho cán bộ đến công tác tại trung tâm hành chính sau sắp xếp. Việc triển khai đã góp phần ổn định bước đầu tổ chức bộ máy, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ yên tâm nhận nhiệm vụ tại địa bàn mới.
Tuy nhiên, theo Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk, quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều khó khăn. Đáng chú ý, sau khi sắp xếp, nhiều cán bộ khu vực phía Đông (tỉnh Phú Yên trước đây) phải di chuyển quãng đường khoảng 200km để đến trung tâm hành chính tỉnh.
Đây được xem là một trong những trường hợp có khoảng cách đi làm xa nhất cả nước sau hợp nhất.
Trong khi đó, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, thời gian di chuyển kéo dài khiến chi phí đi lại tăng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và hiệu quả công việc.
Cùng với đó, nhiều cán bộ phải thuê nhà tại nơi làm việc trong khi gia đình vẫn ở địa phương cũ, dẫn đến phát sinh chi phí "kép" như tiền thuê nhà, sinh hoạt cá nhân và chi phí duy trì gia đình. Mức hỗ trợ hiện hành 3 triệu đồng/tháng tiền thuê nhà và 2 triệu đồng/tháng tiền đi lại được đánh giá không còn phù hợp với mặt bằng giá hiện nay.
Việc công tác xa nhà cũng kéo theo nhiều hệ lụy về đời sống, khi cán bộ khó có điều kiện chăm sóc cha mẹ, việc nuôi dạy con cái bị gián đoạn, gia đình phải sống phân tán nhiều nơi.
Từ thực tế này, Văn phòng UBND tỉnh đề xuất nâng mức hỗ trợ tiền thuê nhà lên 4 triệu đồng/người/tháng và hỗ trợ đi lại lên 3 triệu đồng/người/tháng.
Trước đó, Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản gửi các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường đề nghị đánh giá việc triển khai Nghị quyết 02 năm 2025 sau gần 9 tháng thực hiện. Việc rà soát nhằm phục vụ công tác sơ kết, báo cáo UBND tỉnh trình HĐND tỉnh Đắk Lắk theo quy định.
