Sáng 5.5, tại phiên họp tập thể UBND TP.Hà Nội, tổ công tác đã xem xét dự thảo đề án triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn.
Theo dự thảo, “xã, phường xã hội chủ nghĩa” được xác định là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó, chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính, mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.
Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế – xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Trong đó, mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất.
Dự thảo cũng xây dựng hệ thống tiêu chí, công cụ quản trị có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn.
Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thủ đô, đề án xác định nhiều nội dung cốt lõi, như xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người…
Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, đo đếm được, với tổng số 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.
Ngoài các tiêu chí cụ thể, đề án bổ sung 2 tiêu chí tổng hợp quan trọng là chỉ số hạnh phúc và mức độ hài lòng chung của người dân.
Về phương án triển khai, đề án đề xuất lựa chọn địa bàn thí điểm trên cơ sở các tiêu chí, như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa.
Dự kiến, danh mục triển khai gồm 19 dự án cụ thể, gắn với các lĩnh vực trọng tâm, như hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và môi trường.
Mục tiêu của đề án là tổ chức xây dựng mô hình thí điểm nhằm kiểm nghiệm, tổng kết thực tiễn phát triển của Hà Nội theo định hướng xã hội chủ nghĩa, qua đó, hoàn thiện cơ chế, chính sách để nhân rộng trên toàn thành phố.
Sau khi nghe báo cáo, UBND thành phố tiến hành xem xét, cho ý kiến chỉ đạo đối với các nội dung quan trọng, như lựa chọn địa bàn thí điểm, hoàn thiện bộ tiêu chí, cơ chế đặc thù và lộ trình triển khai…
Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá, việc nghiên cứu xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là một hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thủ đô trong bối cảnh mới.
Theo ông Thắng, Hà Nội hiện có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm, khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các định hướng lớn từ Trung ương, các quy định mới về phát triển thủ đô, cùng với quy hoạch dài hạn đã được thông qua.
Chủ tịch UBND TP.Hà Nội lưu ý, đề án là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Đối với hệ thống tiêu chí cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm các tiêu chí vừa có cơ sở lý luận, vừa phù hợp thực tiễn, có thể đo lường, đánh giá được và bám sát định hướng phát triển chung.
Về phương án triển khai, ông Vũ Đại Thắng yêu cầu xây dựng mô hình phải gắn với thực tiễn phát triển của địa bàn, trong đó đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân.
“Mô hình không chỉ là nơi cư trú, mà phải là không gian phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời, có sự kết nối với các khu vực khác”, ông Thắng nêu rõ.
Người đứng đầu chính quyền thành phố cũng yêu cầu đề án cần nghiên cứu kỹ cấu trúc không gian phát triển, gắn với các khu chức năng, như: khu đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ, du lịch… để hình thành hệ sinh thái kinh tế phù hợp.
Cạnh đó, đề án cần bổ sung các nội dung mô phỏng cụ thể về mô hình phát triển, bao gồm định hướng không gian, tốc độ đô thị hóa, các kịch bản phát triển trong dài hạn, qua đó tăng tính thuyết phục và khả thi.
Trước đó, tại buổi tiếp xúc cử tri diễn ra ngày 4.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gợi mở Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội cần chọn một địa điểm để xây dựng một phường, một xã xã hội chủ nghĩa, từ đó đúc rút kinh nghiệm về mô hình này. Việc thí điểm sẽ giúp người dân cảm nhận được sự mẫu mực, để từ đó các địa phương nhìn thấy rồi phấn đấu vươn lên.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết, lúc 7h, tâm áp thấp nhiệt đới nằm trên vùng biển phía đông bắc khu vực giữa Biển Đông, sức gió mạnh nhất 49 km/h, cấp 6, giật cấp 8 và đang theo hướng tây tây bắc với tốc độ khoảng 10 km/h.
Dự báo trong 24 giờ tới, áp thấp nhiệt đới tiếp tục theo hướng tây tây bắc với tốc độ 15-20 km/h, tiến vào vùng biển phía nam khu vực Bắc Biển Đông và mạnh lên cấp 7, giật cấp 8.
Đến sáng 3/7, hình thái này được dự báo di chuyển lên vùng biển phía bắc đặc khu Hoàng Sa, có khả năng mạnh lên thành bão với sức gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 12. Sau đó, bão tiếp tục di chuyển theo hướng tây bắc với tốc độ 15-20 km/h.
Các đài khí tượng quốc tế chưa đưa ra nhận định về cơn áp thấp nhiệt đới này.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, vùng biển phía đông khu vực Bắc và giữa Biển Đông, bao gồm vùng biển đặc khu Hoàng Sa, có gió mạnh cấp 6, sau tăng lên cấp 7, giật cấp 10. Sóng biển cao 2-3 m, khu vực gần tâm áp thấp nhiệt đới sóng cao 3-4 m.
Cơ quan khí tượng cảnh báo toàn bộ tàu thuyền hoạt động trong vùng nguy hiểm có nguy cơ chịu tác động của giông, lốc, gió mạnh và sóng lớn, cần thường xuyên cập nhật diễn biến của áp thấp nhiệt đới để chủ động phòng tránh.
Trước diễn biến của áp thấp nhiệt đới, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố ven biển theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo; thông báo kịp thời cho chủ tàu, thuyền trưởng và các phương tiện đang hoạt động trên biển để chủ động phòng tránh, bảo đảm an toàn về người và tài sản.
Ban Chỉ đạo cũng yêu cầu các địa phương duy trì thông tin liên lạc với tàu thuyền, sẵn sàng lực lượng, phương tiện cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống; tổ chức trực ban nghiêm túc và thường xuyên báo cáo diễn biến để kịp thời chỉ đạo ứng phó.
Từ đầu năm, Biển Đông đã xuất hiện một áp thấp nhiệt đới nhưng không ảnh hưởng tới Việt Nam. Cơ quan khí tượng nhận định, từ tháng 6 đến tháng 8, Biển Đông được dự báo có khoảng 5 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, tương đương trung bình nhiều năm, trong đó gần 2 cơn có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam. Giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12, hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm.
Dù số lượng bão giảm, cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất vẫn ở mức cao, đặc biệt tại khu vực miền núi Bắc Bộ và Trung Bộ.
Năm 2025, Biển Đông ghi nhận 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, cao nhất từ khi có dữ liệu (năm 1961). Thiên tai đã làm 484 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế hơn 104.700 tỷ đồng, trở thành một trong những năm thiệt hại nặng nề nhất do thiên tai ở Việt Nam.
Ngày 11.5, tại hội nghị giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo và Dân vận, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Hội Nhà báo tỉnh Lâm Đồng tổ chức, cơ quan chức năng đã thông tin mới liên quan vụ quán cà phê Đồi Cù ở Đà Lạt bắn pháo hoa đêm 30.4.
Theo Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, ngày 7.5, UBND phường Xuân Hương - Đà Lạt đã có báo cáo về kết quả kiểm tra, xác minh hoạt động sử dụng pháo hoa tại hộ kinh doanh quán cà phê Đồi Cù.
Cụ thể, sau khi xảy ra vụ việc, ngày 1.5, tổ công tác gồm đại diện Ban Chỉ huy quân sự và Công an phường Xuân Hương - Đà Lạt đã làm việc với ông Phạm Văn Sáng, quản lý hộ kinh doanh quán cà phê Đồi Cù, để xác minh nguồn gốc và chủng loại pháo đã sử dụng.
Kết quả kiểm tra cho thấy cơ sở sử dụng tổng cộng 48 giàn pháo hoa, gồm 24 giàn phun hoa 25 và 24 giàn nhấp nháy 25. Đây là loại pháo hoa không gây tiếng nổ, thuộc danh mục được phép sử dụng theo quy định hiện hành.
Về nguồn gốc xuất xứ, hộ kinh doanh đã xuất trình đầy đủ hóa đơn bán lẻ pháo hoa do cửa hàng số 1 Lâm Đồng - Công ty TNHH MTV Hóa chất 21 (Bộ Quốc phòng), trên đường Lý Tự Trọng, phường Xuân Hương - Đà Lạt phát hành ngày 29.4.
Qua đối chiếu hồ sơ, chứng từ và kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng xác định việc sử dụng pháo hoa tại quán cà phê Đồi Cù phù hợp quy định tại điều 17 Nghị định 137/2020/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo.
Theo nghị định này, cơ quan, tổ chức, cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự được sử dụng pháo hoa trong các dịp lễ, tết, sinh nhật, cưới hỏi, hội nghị, khai trương, ngày kỷ niệm và hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Người sử dụng chỉ được mua pháo hoa tại các tổ chức, doanh nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh.
Trước đó, Báo Thanh Niên cùng nhiều cơ quan báo chí phản ánh vụ việc dựa trên báo cáo số 123/BC-SVHTTDL ngày 3.5 của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng về tình hình dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương, 30.4 và 1.5.
Báo cáo này nêu: "Một vụ bắn pháo hoa trái phép" xảy ra khoảng 19 giờ 45 ngày 30.4 tại quán cà phê Đồi Cù, thuộc địa bàn phường Xuân Hương - Đà Lạt.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo Phòng Tham mưu, Ban Chỉ huy quân sự phường Xuân Hương - Đà Lạt phối hợp Công an tỉnh Lâm Đồng và Công an phường Xuân Hương - Đà Lạt xác minh ban đầu, lập biên bản vụ việc theo quy định.
Tại hội nghị giao ban báo chí, bà Khúc Thị Thoi, Phó giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, cho biết thông tin "bắn pháo hoa trái phép" trong báo cáo 123/BC-SVHTTDL được căn cứ từ báo cáo nhanh hằng ngày của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lâm Đồng.
Tuy nhiên, sau quá trình xác minh bổ sung, chủ quán cà phê Đồi Cù đã cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ liên quan. Qua đó, cơ quan chức năng xác định 48 giàn pháo hoa đã sử dụng thuộc danh mục pháo hoa được phép dùng theo quy định hiện hành.
Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, mạng lưới đường sắt đô thị (metro) được kế thừa từ Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội cùng các quy hoạch đã được phê duyệt. Toàn mạng gồm 18 tuyến với tổng chiều dài 979 km.
Tại triển lãm đang diễn ra tại Bảo tàng Hà Nội, bản đồ quy hoạch đưa ra 15 tuyến đường sắt được kế thừa từ Nghị quyết 188/2025, bao gồm:
Cùng với đó, một số tuyến được bổ sung và điều chỉnh kéo dài như tuyến số 1: Ngọc Hồi - Yên Viên - Nội Bài; tuyến số 2 sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa; tuyến số 10 Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh; tuyến số 14 cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm.
Trong mạng lưới metro, tuyến số 1 và 8 được quy hoạch là đường sắt nhanh, tốc độ vượt trội hơn so với các loại hình khác. Đây cũng là hai trong 5 tuyến đã được khởi công xây dựng vào cuối tháng 6.
Trong giai đoạn 2026-2035, thành phố dự kiến nghiên cứu và xây dựng kế hoạch đầu tư khoảng 500 km đường sắt đô thị, nhằm hình thành khung giao thông công cộng khối lượng lớn và thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị lấy hệ thống giao thông công cộng làm trung tâm).
Giai đoạn 2036-2045, Hà Nội sẽ tiếp tục đầu tư khoảng 479 km còn lại để hoàn thiện toàn bộ mạng lưới và mở rộng các tuyến theo quy hoạch.
Theo định hướng, tiến độ triển khai từng tuyến sẽ được xây dựng trên cơ sở đánh giá nguồn lực, lựa chọn phương thức đầu tư phù hợp. Những tuyến có điều kiện thuận lợi hoặc nhận được đề xuất từ các nhà đầu tư đủ năng lực có thể được triển khai song song nhằm rút ngắn thời gian hoàn thành. Thành phố ứng dụng công nghệ tiên tiến trong thiết kế, thi công và vận hành để đẩy nhanh tiến độ xây dựng.
Metro có hai loại hình chính. Các tuyến đường sắt nhanh đóng vai trò là trục xuyên tâm tốc độ cao, rút ngắn thời gian di chuyển từ các khu vực phát triển mới vào trung tâm. Đường sắt khối lượng lớn, đường sắt nhẹ sẽ gồm các tuyến xuyên tâm kết hợp hai tuyến vành đai, tạo thành mạng lưới bao phủ toàn đô thị.
Theo quy hoạch, hệ thống metro sẽ trở thành khung giao thông chủ đạo của Thủ đô, đồng thời là động lực dẫn dắt phát triển đô thị theo mô hình TOD. Ga Hà Nội được định hướng chuyển đổi thành ga trung tâm của mạng lưới metro, kết hợp phát triển không gian thương mại và văn hóa.
Hiện nay Hà Nội đã có hai tuyến đường sắt đô thị đang khai thác là 2A Cát Linh - Hà Đông và số 3 Nhổn - ga Hà Nội (hoạt động phần trên cao). Ngoài ra một số tuyến đã được khởi công như số 5 Văn Cao - Hòa Lạc; số 1 Ngọc Hồi - sân bay Nội Bài; số 2 Nội Bài - Trần Hưng Đạo; số 8 từ Hòa Lạc - Mai Dịch; số 10 Đông Anh - Võ Chí Công - Times City; số 14 cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm.
Mạng đường sắt liên kết vùng Thủ đô
Quy hoạch mới còn đặt ra việc xây dựng hệ thống đường sắt Thủ đô theo mô hình tích hợp gồm đường sắt quốc gia, đường sắt vùng/liên vùng và đường sắt đô thị. Mạng lưới được tổ chức theo cấu trúc "vòng - xuyên tâm - đa cấp", kết nối trung tâm Hà Nội với các đô thị vệ tinh và các tỉnh trong Vùng Thủ đô.
Tổng chiều dài toàn bộ hệ thống đường sắt, bao gồm cả đường sắt vùng và liên vùng, dự kiến đạt khoảng 1.200 km.
Quy hoạch phân chia mạng lưới thành nhiều cấp chức năng. Đường sắt tốc độ cao và đường sắt quốc gia đảm nhận vai trò kết nối Hà Nội với các vùng trong nước và quốc tế. Đường sắt vùng và liên vùng sẽ mở rộng kết nối tới các cực tăng trưởng như Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Nguyên... thông qua các tuyến hướng tâm và vành đai.
Hà Nội cũng dự kiến xây dựng tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô khoảng 250 ha tại khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, phía nam thành phố. Tổ hợp này sẽ phục vụ sản xuất, lắp ráp, bảo trì đầu máy, toa xe, nghiên cứu chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nội địa hóa thiết bị, phụ tùng cho ngành đường sắt.
TOD là trụ cột phát triển đô thị theo các tuyến metro
Tại triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, hệ thống TOD được giới thiệu với quy mô khác nhau. Hệ thống này sẽ hình thành các trung tâm đô thị mật độ cao quanh các ga metro và đầu mối giao thông lớn, góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng.
Theo định hướng, Hà Nội sẽ phát triển khoảng 5-10 trung tâm TOD cấp quốc gia hoặc vùng gắn với các đầu mối giao thông lớn; 20-30 trung tâm TOD cấp thành phố tại các khu vực phát triển trọng điểm; cùng khoảng 120-150 điểm TOD cấp khu vực dọc theo mạng lưới metro.
Các trung tâm TOD cấp quốc gia và cấp thành phố được kỳ vọng trở thành những hạt nhân phát triển mới, tạo sức lan tỏa theo các trục đường sắt và hành lang kinh tế - kỹ thuật của Vùng Thủ đô.
Với trí cụ thể của từng tuyến metro, các đoạn đi ngầm, đi trên cao, vị trí nhà ga cũng như quy mô từng khu TOD sẽ tiếp tục được nghiên cứu trong các quy hoạch chuyên ngành giao thông, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và khi triển khai từng dự án cụ thể.
Theo KTS Trần Huy Ánh, Hội Kiến trúc sư Hà Nội, để có thể hoàn thành hàng trăm km đường sắt đô thị trong 5 năm tới, Hà Nội cần tập trung nghiên cứu đầu tư các tuyến hội đủ điều kiện như khả dụng, kết nối, lưu lượng. Những điều kiện này cho biết lợi ích hấp dẫn cụ thể của từng dự án, thu hút các nguồn tài chính, thuyết phục các bên liên quan cùng hợp tác thực hiện.
Ông đề nghị khẩn trương xây dựng tuyến số 1 Nội Bài - Yên Viên - Ngọc Hồi, do hội đủ các điều kiện trên. Qua lịch sử khai thác, nhiều đoạn trong tuyến đã là tuyến đường sắt quốc gia liên tỉnh, liên vận quốc tế và mang vai trò là tuyến đường sắt kết nối trong/ngoài, còn gọi là đường sắt ngoại ô.
Mạng lưới đường sắt không chỉ nối kết nội thành với các vùng phụ cận, mà còn mở ra cơ hội tích hợp đa phương tiện, đa công nghệ, giúp các loại hình đường sắt phát triển linh hoạt và thích ứng qua từng giai đoạn.
