Từ 7h hôm nay, sân nhà văn hóa thôn Tri Lễ, xã Dân Hòa chật kín người, dù hơn 8h việc chi trả tiền đền bù mới bắt đầu. Người dân tập trung từ sớm, cầm sẵn giấy tờ, mắt dõi vào khu vực làm thủ tục.
Đến sớm, nhiều người tranh thủ trò chuyện, nhắc chuyện ngày nhận ruộng từ đầu những năm 1990, chuyện cấy cày, mùa vụ, những năm được mùa nhưng thu nhập vẫn chỉ đủ trang trải, không có tích lũy. Rồi câu chuyện dần chuyển sang hiện tại, người hỏi nhau được đền bù bao nhiêu, người chia sẻ cách chia tiền cho con, người lại băn khoăn không biết nên làm gì khi không còn ruộng.
Bên trong nhà văn hóa, khoảng 15 cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư – hạ tầng xã Dân Hòa được phân công làm việc. Các dãy bàn được bố trí để người dân ngồi đối chiếu lại số liệu trước khi ký nhận tiền. Tại cửa, một cán bộ tiếp nhận căn cước công dân, thông báo buổi sáng sẽ giải quyết khoảng 50 trong tổng số 104 hộ, số còn lại chuyển sang buổi chiều.
Những người vừa làm xong thủ tục bước ra sân nhà văn hóa đã lập tức được hỏi han: “Được bao nhiêu?”, “Tính làm gì chưa?”. Những câu hỏi lặp lại, nhưng câu trả lời phần lớn vẫn chưa rõ ràng.
Chị Nguyễn Thị Xuân, 46 tuổi, nhận khoảng 3 tỷ đồng cho hơn 2.700 m2 đất nông nghiệp. Gia đình có 8 người, số tiền được chia cho các con nên phần vợ chồng giữ lại chỉ hơn một tỷ đồng. Chị nói khoản tiền này lớn hơn bất kỳ số tiền nào từng có, nhưng cũng khiến chị bối rối.
“Tiền nhiều thật, nhưng chưa biết làm gì. Đất giờ không mua nổi, vàng thì lên xuống. Xây nhà thì sợ hết tiền mà không xây cũng không biết để làm gì”, chị nói.
Trước đây, nguồn sống của gia đình chị chủ yếu trông vào vài sào ruộng và những công việc làm thuê. Khi đất bị thu hồi, sinh kế gần như mất. Chồng chị làm thợ xây, còn chị ai thuê gì làm nấy. Làng có nghề làm nón, đan lát nhưng thu nhập mỗi ngày chỉ 50.000-100.000 đồng, không đủ tạo sự ổn định.
“Giờ chỉ mong khu đô thị làm lên thì có thêm việc”, chị mong mỏi.
Cách đó không xa, bà Nghiêm Thị Ngoãn, 77 tuổi, nhận 3,6 tỷ đồng cho 9 sào ruộng (mỗi sào ruộng Bắc Bộ 360 m2). Số tiền dự kiến được chia cho bốn người con. Cả đời gắn với ruộng đồng, giờ không còn đất canh tác, bà “không biết làm gì ra tiền, sợ tiêu dần rồi hết”.
Ở tuổi gần 80, ông Nguyễn Trọng Bình đã trải qua nhiều lần đất bị thu hồi. Từ gần một mẫu ruộng ban đầu, qua các đợt làm đường, xây dựng công trình, diện tích canh tác của gia đình dần thu hẹp, đến nay không còn gì. Trước gia đình ông chủ yếu cấy lúa, chăn nuôi thêm, cũng chỉ đủ ăn. Với 2,5 tỷ đồng vừa nhận, ông dự định chia cho các con, phần còn lại gửi ngân hàng để chi tiêu dần.
“Trước có ruộng, không bao giờ lo đói. Giờ hết ruộng, phải đong gạo, nghĩ cũng xót ruột”, ông nói.
Cách Tri Lễ khoảng 10 km, tại thôn Từ Am, xã Tam Hưng, trong sáng nay 98 hộ dân được nhận hơn 200 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ cho gần 200.000 m2 đất thu hồi. Việc chi trả diễn ra trật tự, nhanh chóng, hầu hết gia đình đã có phương án chia cho con cái làm vốn hoặc gửi tiết kiệm.
Những gì diễn ra tại Dân Hòa hay Tam Hưng chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi lớn tại khu vực phía nam Hà Nội. Dự án Khu đô thị thể thao Olympic, khởi công cuối năm 2025, có quy mô hơn 9.100 ha, tổng mức đầu tư khoảng 925.000 tỷ đồng, trải dài qua 11 xã, dự kiến phục vụ hơn một triệu dân.
Riêng tại xã Thanh Oai, diện tích thu hồi khoảng 845 ha, liên quan gần 15.000 thửa đất, với tổng kinh phí bồi thường hàng nghìn tỷ đồng. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 6/2026 để kịp tiến độ dự án.
Với người dân ở cả Tri Lễ và Từ Am, mối quan tâm chung vẫn là làm gì để có nguồn thu ổn định sau khi không còn đất sản xuất, nhất là với những lao động trung niên, ít cơ hội chuyển đổi nghề.
Ngân hàng Thế giới khuyến nghị tiền bồi thường khi thu hồi đất cần được coi là nguồn vốn tái thiết sinh kế thay vì chỉ là khoản thu nhập ngắn hạn. Nếu không có kế hoạch sử dụng hợp lý, nhiều hộ có thể giảm thu nhập sau một thời gian, do mất tư liệu sản xuất nhưng không tạo được nguồn thu mới bền vững.
Tổ chức này cũng khuyến nghị cần đi kèm các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, đào tạo kỹ năng và tư vấn tài chính, đồng thời khuyến khích người dân phân bổ nguồn tiền theo hướng dài hạn, như đầu tư sản xuất, kinh doanh nhỏ hoặc tích lũy an toàn.
Ngày 23.4, Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai phối hợp xã Phú Trung thực hiện chương trình kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp và các hợp tác xã, người dân có diện tích trồng sầu riêng lớn trên địa bàn, nhằm tìm đầu ra bền vững, xuất khẩu cho loại trái cây được mệnh danh là "vua của các loại trái cây".
Xã Phú Trung hiện có tổng diện tích sầu riêng đạt hơn 1.336 ha, trở thành một trong những xã có diện tích trồng sầu riêng lớn nhất tại tỉnh Đồng Nai. Để phát triển bền vững, địa phương đã hình thành được 5 hợp tác xã, 2 tổ hợp tác và 1 trang trại với hơn 160 xã viên; xây dựng được 5 mã số vùng trồng trên diện tích 258 ha.
Sầu riêng được mệnh danh là "vua của các loại trái cây" không chỉ bởi hương vị đặc trưng, hàm lượng dinh dưỡng cao mà còn có giá trị kinh tế cao trên cùng diện tích so với các loại cây trồng khác.
Dù vậy, việc chăm sóc sầu riêng vẫn đối mặt với không ít thách thức như yêu cầu cao về kỹ thuật chăm sóc; sản xuất hầu hết vẫn ở quy mô nhỏ lẻ, chưa tạo được sự liên kết, tạo thành chuỗi giá trị lớn; việc tiếp cận công nghệ cao, chuyển đổi số trong canh tác, chăm sóc sầu riêng vẫn còn hạn chế. Đặc biệt là đầu ra của trái sầu riêng trong trong những năm qua luôn là bài toán nan giải.
Tại cuộc gặp gỡ, doanh nghiệp, chính quyền và các xã viên hợp tác xã đã cùng nêu lên những thực trạng, vướng mắc trong quá trình sản xuất, chăm sóc đến thu mua, phân loại sầu riêng; quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn VietGAP, chi phí mã số vùng trồng; hạ tầng điện, nguồn nước phục vụ tưới tiêu... Đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hướng đến một chuỗi liên kết bền vững, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, thương hiệu sầu riêng tại xã Phú Trung cũng như toàn tỉnh Đồng Nai.
Ông Lê Văn Chung, Chủ tịch UBND xã Phú Trung cho biết thời gian qua, các hợp tác xã, nông hộ trồng sầu riêng đều rất quan tâm đến việc xây dựng mã số vùng trồng, đầu ra của sầu riêng và mong muốn được kết nối với các doanh nghiệp thu mua nông sản xuất khẩu có uy tín, thương hiệu, nhằm xây dựng chuỗi liên kết bền vững và đầu ra cho trái sầu riêng.
"Theo quy hoạch của tỉnh, xã Phú Trung nằm trong quy hoạch vùng phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Hiện tại, địa phương đã xây dựng được một vùng trồng sầu riêng khá rộng lớn, với sản lượng và chất lượng tốt. Địa phương cũng sẽ tiếp tục kêu gọi các doanh nghiệp có uy tín về hỗ trợ người nông dân phát triển cây sầu riêng bền vững", ông Chung chia sẻ.
Là một trong những doanh nghiệp tham gia kết nối, bà Nguyễn Thị Hồng Thu, Giám đốc Công ty TNHH xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, cho biết rất mừng khi chính quyền địa phương, hội nông dân quan tâm đến chuỗi liên kết giữa sản xuất - tiêu thụ và sự gắn liền giữa doanh nghiệp - nông dân.
Theo bà Thu, để sự liên kết được bền vững, người nông dân cần xây dựng mã số vùng trồng, doanh nghiệp cần có mã số nhà đóng gói đủ điều kiện xuất khẩu. Việc gắn kết sẽ góp phần mở rộng thêm được nhiều vùng trồng mới, hướng đến mỗi người nông dân, xã viên đều nằm trong chuỗi liên kết, có mã số vùng trồng đồng bộ, tạo thuận lợi trong xuất khẩu.
"Thời gian gần đây cũng có nhiều rủi ro đáng tiếc xảy ra gây đứt gãy liên kết. Sau cuộc gặp gỡ này, chúng tôi cũng tự tin hơn, người nông dân cũng sẽ có trách nhiệm hơn trong quá trình canh tác; quan hệ thu mua 2 bên sẽ trên tinh thần hài hòa trách nhiệm và quyền lợi. Từ đó doanh nghiệp cũng mạnh dạn thu mua, bao tiêu sản phẩm, với sự đồng thuận của người nông dân", bà Thu cho biết thêm.
Anh Chu Văn Việt, Hợp tác xã sầu riêng Tân Tín (xã Phú Trung), chia sẻ: "Đây là tín hiệu đáng mừng để bà con yên tâm sản xuất vì vấn đề đầu ra ổn định lâu dài cũng như xuất khẩu luôn là mục tiêu bà con mong muốn và hướng đến. Ở tầm quốc gia, tôi cũng mong các cấp lãnh đạo chính quyền và doanh nghiệp kết hợp với các hợp tác xã đảm bảo một chuỗi liên kết bền vững để đưa được giá trị sầu riêng Việt Nam đi lên".
Ông Nguyễn Văn Giang, Phó chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai, cho biết thời gian tới hội sẽ tiếp tục làm cầu nối, tăng cường kết nối doanh nghiệp thu mua với các hợp tác xã, tổ hợp tác; tạo gắn kết chặt chẽ ngay từ khâu sản xuất, để doanh nghiệp định hướng và người dân canh tác, sản xuất theo tiêu chuẩn xuất khẩu.
Khoảng 5h30, nam tài xế 25 tuổi, trú tỉnh Bắc Ninh, điều khiển xe ben chở bùn đất từ công trình hồ Giảng Võ di chuyển trên phố Láng Hạ để tới địa điểm tập kết. Khi chạy tới trước cửa nhà số 46 Láng Hạ thì phần thùng sau của xe tải bị bục, khiến một lượng lớn bùn đất rơi xuống phố.
Tại hiện trường, bùn đất rơi đầy mặt phố, kéo dài từ số nhà 46 tới 116 Láng Hạ, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông vào giờ cao điểm.
Ngay khi nhận tin báo, tổ công tác của Đội Cảnh sát giao thông số 3 đã có mặt phối hợp cùng công nhân môi trường tổ chức phân luồng giao thông.
Để dọn dẹp bùn đất, lực lượng chức năng phải huy động cả xe xúc, xe rửa đường áp lực cao tới thu gom và rửa mặt đường.
Đến 8h10, toàn bộ bùn đất được thu dọn sạch sẽ, giao thông trở lại bình thường.
Làm việc với cơ quan chức năng, tài xế xe ben thừa nhận sự cố trên. Qua kiểm tra thực tế, tổ công tác còn phát hiện xe tải này không chỉ vi phạm lỗi rơi vãi vật liệu mà còn tự ý cơi nới kích thước thùng xe, không đúng với Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật.
Lực lượng chức năng đã lập biên bản xử phạt hành chính tài xế với tổng số tiền 34,5 triệu đồng cho hai lỗi gồm lỗi rơi vãi vật liệu và điều khiển xe sai kích thước thùng hàng, đồng thời trừ hai điểm giấy phép lái xe. Chủ xe cũng bị tước Giấy chứng nhận kiểm định phương tiện trong 2 tháng.
Ngay trong sáng cùng ngày, cảnh sát giao thông cũng đã yêu cầu chủ phương tiện cắt bỏ phần thành thùng cơi nới sai quy định.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, bệnh lở mồm long móng là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tốc độ lây lan nhanh trên nhiều loài gia súc như trâu, bò, lợn, dê, cừu. Tác nhân gây bệnh là vi rút FMDV, được phân loại thành 7 tuýp huyết thanh (serotype) gồm: A, O, C, Asia1, SAT1, SAT2 và SAT3.
Tại Việt Nam, các tuýp huyết thanh đã từng ghi nhận lưu hành là O, A và Asia1, trong đó serotype O chiếm ưu thế. Các tuýp huyết thanh này có tính kháng nguyên khác biệt, miễn dịch không bảo hộ chéo hoàn toàn giữa các tuýp.
Đáng chú ý, serotype SAT1 - trước đây chủ yếu lưu hành tại khu vực châu Phi - hiện có xu hướng mở rộng phạm vi phân bố địa lý. Từ tháng 3-2025, vi rút thuộc serotype này đã được ghi nhận tại Iraq và tiếp tục xuất hiện ở một số quốc gia khu vực Trung Đông, Tây Á.
Đầu tháng 4-2026, Trung Quốc lần đầu tiên thông báo phát hiện các ổ dịch do serotype SAT1 trên đàn bò tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương.
Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận sự hiện diện của serotype SAT1, nguy cơ xâm nhập rất cao, đặc biệt thông qua hoạt động vận chuyển, buôn bán động vật và sản phẩm động vật trái phép qua biên giới.
Hiện nay, các loại vắc xin lở mồm long móng được cấp phép lưu hành trong nước chủ yếu tạo miễn dịch đối với các serotype O, A và Asia1, chưa có hiệu quả bảo hộ đối với serotype SAT1.
Do đó nếu xâm nhập, tuýp SAT1 của vi rút lở mồm long móng có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi, nhất là đàn trâu, bò.
Để chủ động phòng ngừa, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các đơn vị khẩn trương tăng cường kiểm tra, kiểm soát, siết chặt kỷ luật trong công tác phòng, chống dịch bệnh tại các cảng hàng không, sân bay.
Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của bộ, ngành và địa phương để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vận chuyển, buôn bán động vật, sản phẩm động vật trái phép, không rõ nguồn gốc, chưa qua kiểm dịch. Qua đó ngăn chặn nguy cơ xâm nhập và lây lan của bệnh lở mồm long móng cũng như các dịch bệnh động vật khác qua đường hàng không.
