Nhận lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu từ ngày 7 đến 8-5.
“Chuyến công tác lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên, đồng thời cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN trên cương vị mới”, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang chia sẻ trước thềm chuyến công tác, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao.
Theo Thứ trưởng, sự tham dự của Thủ tướng Lê Minh Hưng thể hiện Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa theo tinh thần Đại hội Đảng XIV, trong đó ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu.
Đây cũng là thông điệp về cam kết của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, với tinh thần chủ động, tích cực và đóng góp thực chất.
Ông Đặng Hoàng Giang cho biết mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác là cùng các nước củng cố hòa bình, giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, nâng cao năng lực ứng phó. Qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển bền vững của khu vực và từng quốc gia thành viên, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương giữa Việt Nam với các nước ASEAN.
Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên lớn sau:
Thứ nhất, phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.
Thứ hai, cùng ASEAN thúc đẩy duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định, đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương, tăng cường liên kết nội khối, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.
Thứ ba, tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của hội nghị, đặc biệt là các vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các đề xuất, sáng kiến cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung của ASEAN trước các biến động và thách thức ngày càng phức tạp từ bên ngoài.
Nhân dịp này, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự kiến sẽ có những cuộc gặp trực tiếp đầu tiên với lãnh đạo các nước ASEAN trên cương vị mới, qua đó củng cố quan hệ hữu nghị, tăng cường tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác thực chất.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang bày tỏ tin tưởng chuyến tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN của Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ thành công tốt đẹp, tiếp tục khẳng định hình ảnh một Việt Nam chủ động, tích cực, chân thành, trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển chung của ASEAN, đồng thời tiếp tục nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong khu vực cũng như góp phần tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với các nước thành viên ASEAN.
Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan có chủ đề “Cùng chèo lái tương lai chung”.
Đây là hội nghị cấp cao thường niên đầu tiên trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.
Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN (2015 – 2025), đồng thời là năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng các kế hoạch trên bốn trụ cột chính trị – an ninh, kinh tế, văn hóa – xã hội và kết nối.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh, phức tạp, với nhiều thách thức về cạnh tranh chiến lược, gián đoạn chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, lương thực và bảo hộ thương mại.
Đây sẽ là dịp để lãnh đạo 11 quốc gia ASEAN trao đổi toàn diện, thống nhất định hướng chiến lược, củng cố đoàn kết và nâng cao năng lực tự cường, tiếp tục khẳng định giá trị chiến lược của ASEAN.
Hội nghị sẽ tập trung vào ba trọng tâm lớn sau:
Thứ nhất, củng cố đoàn kết, tự cường và năng lực ứng phó của ASEAN trước các thách thức cấp bách, nhất là về an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân trong các tình huống khẩn cấp.
Thứ hai, thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên chiến lược của ASEAN, đặc biệt là Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và các trọng tâm hợp tác trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines.
Thứ ba, tiếp tục phát huy tiếng nói chung và vai trò trung tâm của ASEAN trên cơ sở đề cao thượng tôn pháp luật, ủng hộ chủ nghĩa đa phương, làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho phát triển, nâng cao vị thế và vai trò của ASEAN trong khu vực và trên thế giới.
Nhà toán học người Đức Joachim Klement cho biết mô hình tính toán ban đầu được ông xây dựng để chứng minh rằng dự đoán đội vô địch dựa theo số liệu thực tế là điều bất khả thi. Tuy nhiên, Klement đã bị sốc khi mô hình cho kết quả chính xác ngay trong lần đầu áp dụng vào World Cup 2014.
"Tôi đã vô cùng kinh ngạc khi Đức trở thành nhà vô địch thế giới tại Brazil, một phần cũng vì tất cả các chuyên gia lúc bấy giờ đều nói rằng chưa từng có đội bóng châu Âu nào giành được cúp vàng World Cup tại Nam Mỹ", ông nhớ lại.
Mô hình của Klement dựa trên một vài biến số chính, như GDP đầu người của mỗi quốc gia - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hạ tầng thể thao và quy mô dân số, vị thế của bóng đá trong xã hội, thứ hạng đội tuyển quốc gia trên bảng xếp hạng thế giới, và yếu tố may rủi mà Klement đặc biệt nhấn mạnh.
Ông tiếp tục sử dụng mô hình này và dự báo chính xác đội Pháp giành chiến thắng năm 2018, cũng như Argentina năm 2022. Klement dự đoán Hà Lan sẽ đánh bại Tây Ban Nha ở trận bán kết, trước khi bất ngờ chiến thắng Bồ Đào Nha trong trận chung kết để giành ngôi vô địch World Cup 2026.
Theo Klement, Bồ Đào Nha sẽ vượt qua Anh ở trận bán kết còn lại. Dù từng 3 lần đoán chính xác, ông vẫn khuyên mọi người không nên quá nghiêm túc với kết quả mà ông đưa ra. "Điều này hoàn toàn phi lý. Nó giống như trò chơi xổ số. Tôi luôn nói rằng nếu ai đó đặt cược dựa trên dự đoán của tôi về nhà vô địch thế giới, thì họ thực sự hết thuốc chữa", ông nói.
"Nó giống như tung đồng xu. Bạn có thể dự đoán đồng xu sẽ xuất hiện mặt ngửa 4 lần liên tiếp thay vì mặt sấp, đó là điều hoàn toàn khả thi. Nhưng không có gì bảo đảm rằng kết quả sẽ lặp lại vào những lần tung đồng xu tiếp theo", ông nhấn mạnh.
Hà Lan đang giữ kỷ lục 3 lần lọt vào chung kết World Cup nhưng chưa một lần vô địch. Đội tuyển Hà Lan bắt đầu hành trình chinh phục World Cup bằng trận mở màn gặp Nhật Bản hôm 14/6, kết thúc với tỷ số hòa 2-2. Họ sẽ đối đầu với Thụy Điển và Tunisia trong những trận tiếp theo tại bảng F.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ hai hồi tháng 1/2025, Thủ tướng Italy Giorgia Meloni là lãnh đạo châu Âu duy nhất đến dự sự kiện. Diễn biến được kỳ vọng là khởi đầu cho một giai đoạn hoàng kim trong quan hệ giữa Washington và Rome.
Nhưng chỉ một năm rưỡi sau, mối quan hệ từng được xem là gần gũi giữa hai lãnh đạo cánh hữu đang đối mặt thử thách nghiêm trọng. Tâm điểm căng thẳng xuất hiện sau hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp ngày 15-17/6.
Kênh truyền hình Italy La7 ngày 19/6 thuật lại đoạn phỏng vấn với Tổng thống Mỹ qua điện thoại thực hiện tối trước đó, trong đó ông Trump nói lãnh đạo Italy "nài nỉ được chụp ảnh cùng". Nữ lãnh đạo Italy lập tức phản pháo, nói Tổng thống Trump "bịa chuyện" và chỉ trích cách ông đối xử với các đồng minh lâu năm của Mỹ.
Ngoại trưởng Antonio Tajani gọi phát biểu của ông Trump là "xúc phạm Italy" và hủy chuyến công du Mỹ tuần tới. Đại sứ quán Italy tại Washington cũng thông báo hủy sự kiện diễn đàn doanh nghiệp giữa hai nước sắp diễn ra.
Trong những tháng đầu nhiệm kỳ hai của ông Trump, bà Meloni là một trong số ít lãnh đạo châu Âu duy trì được quan hệ thuận lợi với Nhà Trắng. Khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hay Thủ tướng Canada Mark Carney công khai bất đồng với Mỹ, bà Meloni vẫn chọn đối thoại và tránh đối đầu trực diện.
Khi Mỹ áp thuế với Liên minh châu Âu (EU), bà Meloni vẫn kêu gọi các bên giữ đoàn kết. Ông Trump cũng nhiều lần dành cho nữ Thủ tướng những lời khen ngợi, gọi bà là "người bạn", "lãnh đạo xuất sắc" và "nguồn cảm hứng".
Tuy nhiên, cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đã tạo ra những khác biệt khó dung hòa hơn. Xung đột khiến giá năng lượng và triển vọng kinh tế tại châu Âu thêm u ám, đồng thời làm dấy lên làn sóng phản chiến tại Italy. Điều này đặt bà Meloni vào thế khó khi vừa phải duy trì quan hệ với Mỹ, vừa phải tính đến dư luận trong nước.
Bước ngoặt xuất hiện vào tháng 4, khi ông Trump công kích Giáo hoàng Leo XIV, vì người đứng đầu Vatican phản đối cuộc chiến tại Iran. Bà Meloni đã lên tiếng bênh vực Giáo hoàng, gọi những lời công kích nhằm vào ông là "không thể chấp nhận được".
"Tôi bị sốc. Tôi vốn nghĩ bà ấy can đảm, nhưng tôi đã nhầm", ông Trump trả lời phỏng vấn nhật báo Italy Corriere della Sera khi đó.
Bất đồng tiếp tục gia tăng khi Italy từ chối cho Mỹ sử dụng một căn cứ không quân ở Sicily cho hoạt động liên quan chiến dịch nhằm vào Iran. Rome cho biết phía Washington chưa hoàn tất các thủ tục cần thiết.
"Trong mắt ông Trump, đó chính là nguồn cơn mâu thuẫn", Francesco Galietti, chuyên gia tại công ty tư vấn rủi ro chính trị Policy Sonar, Italy, nói với Reuters. Do đó, bình luận "van nài chụp ảnh" không phải nguyên nhân, mà là "giọt nước tràn ly" của những bất đồng đã tích tụ từ trước.
"Có một điều ông ấy nên nhớ. Tôi và Italy không bao giờ cầu xin", bà Meloni cho biết trong video đăng trên X ngày 19/6.
Phản ứng cứng rắn của bà Meloni nhanh chóng nhận được sự ủng hộ từ chính trường Italy, như Tổng thống Sergio Mattarella cùng các bộ trưởng nội các.
"Bất cứ ai công kích bà Meloni cũng đồng nghĩa công kích tất cả chúng tôi", Bộ trưởng Giao thông Matteo Salvini viết trên X. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto nói ông không tin bà Meloni sẽ nài nỉ ai chụp ảnh cùng, dù có bị đe dọa đi nữa".
"Những câu đùa như vậy không có lợi cho cả Mỹ, Italy lẫn liên minh", theo ông Crosetto.
Phe đối lập cũng lên tiếng bênh vực bà Meloni. Cựu thủ tướng trung tả Matteo Renzi mô tả bình luận của ông Trump "vẫn kinh khủng như mọi khi" và bà Meloni "cuối cùng cũng nhận ra điều đó".
Nhà Trắng chưa bình luận về bản tin của La7. Kênh truyền hình Italy không công bố hình ảnh hay âm thanh gốc phỏng vấn ông Trump, chỉ phát sóng đoạn hội thoại được thuật lại.
Các nhà phân tích cho rằng dư luận Italy sẽ kỳ vọng bà Meloni theo đuổi một cách tiếp cận nhất quán hơn với Mỹ và từ bỏ những nỗ lực trước đây nhằm cải thiện quan hệ với một Tổng thống khó đoán, người thường xuyên phá vỡ các chuẩn mực ngoại giao truyền thống.
"Bà Meloni không thể liên tục thay đổi cách tiếp cận chỉ vì những phát ngôn khó chịu của ông Trump. Bà ấy phải quyết định liệu sẽ áp dụng lập trường mềm mỏng nhưng ít nhượng bộ hơn hay theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn hơn, như một số quốc gia khác", ông Piero Ignazi, nhà phân tích chính trị thuộc Đại học Bologna, nói.
Chuyên gia Galietti cho rằng trong ngắn hạn, bà Meloni có thể nhận thêm sự ủng hộ từ trong nước vì thể hiện lập trường cứng rắn với ông Trump, người hiện không được lòng nhiều cử tri Italy theo các cuộc thăm dò dư luận.
Tuy nhiên, điều này cũng có thể khiến Thủ tướng Meloni đánh mất một lợi thế mà bà xây dựng trước cuộc bầu cử năm 2027. Đó là khả năng duy trì quan hệ thuận lợi với Mỹ.
"Đây là đòn giáng vào bà ấy", ông Galietti nói. "Nó làm lung lay chiến lược của Thủ tướng Meloni, vốn dựa trên kỳ vọng cử tri Italy sẽ tiếp tục chọn bà vì bà là nhà lãnh đạo ổn định và đáng tin cậy nhất".
Lực lượng Vũ trang Quốc gia Indonesia (TNI) ngày 3/7 cho biết họ đã tiến hành một chiến dịch phản ứng nhanh, điều 10 binh sĩ đặc nhiệm và một trực thăng tới làng Balinggama, huyện Yahukimo, tỉnh Cao nguyên Papua để tìm kiếm thi thể phi công Mỹ Nicholas Gosselin.
Gosselin, phi công dân sự của hãng hàng không Indonesia PT AMA, bị nhóm ly khai Quân đội Giải phóng Quốc gia Tây Papua (TPNPB) bắn chết hôm 2/7, sau khi hạ cánh xuống đường băng Ipdeheik ở làng Balinggama.
10 binh sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Tác chiến Habema đã đổ bộ từ trực thăng để kiểm soát khu vực đường băng và tiếp cận ngôi nhà nơi có thi thể Gosselin. Thi thể phi công sau đó được đưa lên trực thăng rời khỏi khu vực. Các binh sĩ không đụng độ với phiến quân trong toàn bộ chiến dịch.
"Chúng tôi đã chứng kiến hành vi sát hại người vô tội của TPNPB và chúng tôi lên án hành động này", trung tướng Lucky Avianto, phát ngôn viên TNI, cho hay.
Bộ Chỉ huy Tác chiến Habema là lực lượng đặc nhiệm được TNI triển khai để quản lý xung đột và duy trì an ninh ở Cao nguyên Papua.
Phi công Gosselin trước đó mất liên lạc ngay sau khi thông báo hạ cánh và trên máy bay còn chở theo 7 hành khách. TPNPB tuyên bố chiếc máy bay đã vi phạm lệnh cấm các chuyến bay dân sự trong khu vực mà họ coi là vùng hoạt động của mình.
TPNPB xác nhận đã bắn chết Gosselin và phóng hỏa máy bay, cáo buộc rằng phương tiện đã được sử dụng để vận chuyển quân nhân Indonesia vào Papua. Nhóm ly khai nhấn mạnh phi công người Mỹ đã thiệt mạng vì máy bay tiếp tục hoạt động bất chấp cảnh báo của nhóm.
Quân đội Indonesia bác bỏ cáo buộc máy bay của Gosselin được sử dụng để vận chuyển binh sĩ. Lực lượng này cho hay thi thể của phi công này đang được chuyển tới Jakarta để bàn giao cho đại sứ quán Mỹ.
Đại sứ quán Mỹ tại Indonesia đang điều tra sự việc.
Giao tranh giữa các lực lượng ly khai vũ trang và quân đội chính phủ bắt đầu xuất hiện tại Papua kể từ khi vùng đất này sáp nhập vào Indonesia sau cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc (LHQ) vào năm 1969.
Các nhà hoạt động người Papua chỉ trích cuộc bỏ phiếu và yêu cầu tiến hành trưng cầu dân ý lần nữa, song chính phủ Indonesia khẳng định LHQ ủng hộ chủ quyền của Jakarta đối với khu vực này.
Bạo lực tại Papua leo thang nghiêm trọng kể từ năm 2018, khi các lực lượng ly khai tấn công với tần suất lớn và có mức độ nguy hiểm cao hơn, được cho là do những nhóm này đã mua được nhiều vũ khí hiện đại. Lực lượng an ninh Indonesia cho biết các nhóm vũ trang đã sát hại binh sĩ và cảnh sát trong một số vụ đụng độ.
Lực lượng nổi dậy tại Papua từng bắt cóc phi công New Zealand Phillip Mehrtens sau khi người này đáp máy bay thương mại cỡ nhỏ xuống khu vực miền núi hẻo lánh ở Nduga, Cao nguyên Papua. Mehrtens được trả tự do vào năm 2024.
