Không còn là những thử nghiệm dè dặt, nhiều tài xế chạy dịch vụ ở Việt Nam giờ đây coi xe điện là “cần câu cơm” chính của mình. Chi phí vận hành rẻ hơn, tốc độ hồi vốn nhanh hơn là những hấp lực của xe điện khiến nhóm khách tiếp xúc ôtô hàng giờ, chạy hàng trăm km mỗi ngày dần bỏ thói quen đã hình thành nhiều năm với xe xăng, dầu.
Di cư sang xe điện
Ưu tiên sự ổn định, vận hành ít hỏng hóc và có giá khi bán lại, anh Thạch Hóa (Hải Phòng), chủ một công ty kinh doanh xe dịch vụ nói rằng trước đây vốn là “tín đồ” của xe xăng Nhật. Dàn xe cho thuê của anh chừng 5-7 chiếc, tùy thời điểm, đều là xe của các thương hiệu xứ mặt trời mọc.
Theo anh Hóa, sau khi trừ chi phí thuê tài xế khoảng 600.000 đồng và tiền nhiên liệu 500.000-600.000 đồng, mỗi đầu xe chạy 300-400 km (2 lượt) mang về lợi nhuận ròng khoảng một triệu đồng/ngày. Sau khoảng 2,5 năm, anh có thể thu hồi vốn cả gốc lẫn lãi cho một một mẫu xe cỡ B chừng 600-700 triệu đồng.
Bước ngoặt đến với người đàn ông sinh năm 1971 sau một chuyến đi chơi tại châu Âu. Anh Hóa thấy xe điện chạy khá nhiều trên đường phố. Sau khi thử nghiệm làm hành khách trên chiếc MPV BYD M6, anh đặt câu hỏi người châu Âu vốn khắt khe và thực dụng trong tiêu dùng đã chọn xe điện, vậy tại sao mình lại không?
Về Việt Nam, Thạch Hóa quyết định mua thử 2 chiếc M6 để chạy dịch vụ. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm chỉ ưu tiên xe Nhật chạy xăng, anh chuyển hướng sang xe điện.
Vẫn bài toán cũ, anh tính toán tiền lăn bánh một chiếc xe M6 của BYD chưa đến 800 triệu đồng. Thay cho tiền xăng là hơn 200.000 đồng tiền sạc điện, lợi nhuận tăng lên khoảng 1,3-1,4 triệu đồng/ngày. Tức sau khoảng 2 năm, anh có thể thu hồi tiền mua xe M6.
Hiện tại, lợi nhuận từ hai chiếc xe điện của anh Hóa đang “gánh” doanh thu cho ba chiếc xe xăng, dầu khác đang chạy cầm chừng hoặc tạm ngưng vì chi phí vận hành cao, không hiệu quả. “Khi giá xăng, dầu tăng liên tục những tháng gần đây, tôi thấy quyết định chuyển sang xe điện mang lại nhiều lợi ích”, anh Hóa cho biết.
Tương tự Thạch Hóa, chi phí vận hành rẻ hơn xe xăng cũng là yếu tố khiến anh Đàm Hân (Hà Nội) quyết định chuyển sang xe điện. Anh mua chiếc xe điện đầu tiên là VinFast Limo Green vào cuối 2025 để kinh doanh dịch vụ.
Đàm Hân chạy tuyến Hà Nội – Bắc Giang đều đặn hai cuốc mỗi ngày. Lợi nhuận thu về trung bình khoảng 1,2-1,5 triệu đồng mỗi xe/ngày sau khi trừ chi phí. Nhận thấy cơ hội kinh doanh từ xe điện, đến tháng 3/2026, anh này mua thêm chiếc BYD M6 và thuê thêm tài xế để vận hành.
“Tiền điện rõ ràng là thấp hơn nhiều so với đổ xăng để chạy cùng một quãng đường, rất thích hợp để kinh doanh”, anh Hân nói. “Cái tôi quan tâm nữa là xe điện đi xa được cỡ nào so với những gì hãng quảng cáo”.
Trong một chuyến đi gần đây, Đàm Hân thử cung đường từ Hà Nội đến Bắc Kạn khoảng 200 km với nhiều đèo núi, khúc cua bằng chiếc BYD M6. Anh cho biết kết thúc quãng đường 206,6 km với 46% pin. Như vậy tỷ lệ thực tế là 4,49 km/1% pin, cao hơn so với hãng công bố là 4 km/1% pin. Với mức tiêu hao điện năng này, anh nói đủ quay đầu về lại thành phố mà không cần sạc thêm.
Sự cởi mở với xe điện
Trường hợp của anh Thạch Hóa hay Đàm Hân thuộc trong số nhiều ví dụ cho thấy xe điện dễ được chấp nhận hơn với giới kinh doanh dịch vụ. Trong khi với người dùng cá nhân, bất tiện về thời gian sạc, chờ sạc hoặc hạ tầng trạm sạc còn thiếu, vẫn là những rào cản khó xóa bỏ ngay lập tức.
“Lợi nhuận kiếm được nhiều hơn thì chủ xe có thể chấp nhận nhược điểm của xe điện như chờ sạc, hoặc mất nhiều thời gian kiếm trạm sạc”, ông Võ Quốc Bình, một chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh ôtô tại TP HCM, đánh giá.
Theo ông Bình, nếu chỉ xét về chi phí vận hành, xe điện luôn tối ưu hơn xe xăng khi kinh doanh dịch vụ, đặc biệt ở môi trường quãng ngắn, trạm sạc nhiều như đô thị. Còn với những khách hàng ưu tiên chiến lược dài hạn, kinh doanh các tuyến liên tỉnh, cần sự liên tục, xe xăng hay hybrid vẫn là lựa chọn hợp lý hơn.
Theo các chuyên gia trong ngành, chi phí vận hành thấp hơn đem đến một lợi thế to lớn cho xe điện. Sự xuất hiện của loại phương tiện này đang thay đổi bộ mặt của ngành kinh doanh dịch vụ vận tải, hành khách tại Việt Nam trong khoảng ba năm trở lại đây.
Green SM (thành lập năm 2023), công ty thuộc hệ sinh thái tập đoàn Vingroup, đang vươn lên dẫn đầu mảng gọi xe dịch vụ 4 bánh với thị phần hơn 50% (quý IV/2025) tính theo tổng giá trị giao dịch, vượt qua các ông lớn như Grab, Be, theo công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence. Toàn bộ đội xe của Green SM đều là sản phẩm VinFast. Các mẫu xe bán chạy nhất của thương hiệu này vốn dành cho kinh doanh dịch vụ như Limo Green, Minio Green.
Với BYD, mẫu M6 hướng đến khách gia đình và kinh doanh dịch vụ đang là sản phẩm chủ lực doanh số của hãng Trung. Quốc. Doanh số cộng dồn của BYD M6 đến nay khoảng 2.000 xe.
Quan sát màu khói từ ống xả là thói quen của không ít tài xế. Theo những người có kinh nghiệm sử dụng ô tô lâu năm, trước đây chỉ cần nhìn vào làn khói phía sau xe, họ có thể phần nào đoán được tình trạng động cơ đang hoạt động bình thường hay gặp trục trặc. Tuy nhiên, khi ô tô ngày càng hiện đại với nhiều công nghệ kiểm soát khí thải và vận hành phức tạp, cách "bắt bệnh" này liệu còn đáng tin?
Trong quá trình vận hành, động cơ đốt trong luôn tạo ra khí thải. Khi hệ thống hoạt động bình thường, khí xả gần như trong suốt hoặc chỉ có lớp hơi mỏng, dễ thấy vào buổi sáng do hiện tượng ngưng tụ hơi nước. Đây là trạng thái phổ biến và không đáng lo ngại. Tuy nhiên, khi màu khói thay đổi rõ rệt, đó thường là dấu hiệu cho thấy quá trình đốt cháy bên trong động cơ đang gặp vấn đề.
Theo kinh nghiệm sử dụng xe thực tế của nhiều "tài già", mỗi màu khói thường gắn với một nhóm nguyên nhân nhất định. Chẳng hạn, khói trắng dày và kéo dài sau khi xe đã vận hành ổn định có thể liên quan đến việc nước làm mát lọt vào buồng đốt. Nguyên nhân phổ biến là hỏng gioăng quy-lát hoặc nứt các chi tiết trong động cơ. Đây là lỗi có thể dẫn đến hư hỏng nghiêm trọng nếu không xử lý kịp thời.
Trong khi đó, khói đen thường xuất hiện khi động cơ đốt dư nhiên liệu. Khi lượng xăng hoặc dầu phun vào buồng đốt nhiều hơn mức cần thiết, quá trình cháy không hoàn toàn sẽ tạo ra muội than, khiến khói có màu đậm. Tình trạng này thường liên quan đến lọc gió bẩn, kim phun hoặc cảm biến hoạt động không chính xác, khiến xe hao nhiên liệu và giảm hiệu suất.
Một dấu hiệu khác là khói xanh, vốn được xem là biểu hiện đặc trưng của việc dầu bôi trơn bị đốt cháy. Khi các chi tiết như xéc-măng hoặc phốt xupap bị mài mòn, dầu có thể lọt vào buồng đốt và cháy cùng nhiên liệu. Nếu kéo dài, hiện tượng này không chỉ khiến xe hao dầu mà còn tiềm ẩn nguy cơ hỏng động cơ.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, khói có màu xám (dạng trung gian giữa trắng và xanh) có thể xuất hiện khi xe gặp các vấn đề liên quan đến hệ thống thông hơi hoặc rò rỉ dầu ở mức nhẹ. Đây là nhóm lỗi khó nhận diện hơn và thường cần kiểm tra kỹ để xác định chính xác nguyên nhân.
Dù có cơ sở kỹ thuật rõ ràng, nhưng theo nhiều chuyên gia trong ngành ô tô, hiện nay việc "bắt bệnh" ô tô qua màu khói không phải lúc nào cũng chính xác. Nguyên nhân là bởi cùng một màu khói có thể xuất phát từ nhiều vấn đề khác nhau, với mức độ nghiêm trọng không giống nhau.
Đơn cử như khói trắng, hiện tượng này có thể hoàn toàn bình thường trong điều kiện thời tiết lạnh hoặc khi xe vừa khởi động, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của lỗi nghiêm trọng trong hệ thống làm mát nếu kéo dài. Tương tự, khói đen hay khói xanh đều có thể liên quan đến nhiều bộ phận khác nhau trong động cơ, không thể xác định chính xác chỉ bằng quan sát.
Bên cạnh đó, việc nhận diện màu khói bằng mắt thường cũng chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường. Ánh sáng, góc nhìn hay điều kiện thời tiết có thể khiến màu sắc bị sai lệch, đặc biệt với những màu khó phân biệt như trắng, xám, xanh. Với người ít kinh nghiệm, khả năng đánh giá chính xác càng bị hạn chế.
Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo, người dùng chỉ nên xem màu khói là dấu hiệu cảnh báo ban đầu. Để đánh giá đúng tình trạng xe, cần kết hợp thêm các yếu tố khác như mùi khí thải, mức tiêu hao nhiên liệu, cũng như cảm nhận khi vận hành như xe yếu, rung hoặc khó nổ… Trong trường hợp khói bất thường xuất hiện liên tục, không biến mất sau khi xe đã vận hành ổn định, người dùng nên sớm đưa xe đi kiểm tra bằng thiết bị chẩn đoán chuyên dụng. Đây là cách duy nhất để xác định chính xác nguyên nhân và đưa ra phương án sửa chữa phù hợp.
Ở góc độ thực tế, "bắt bệnh" qua màu khói vẫn là một công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng cách. Nó giúp người lái nhận ra những dấu hiệu bất thường từ sớm, từ đó chủ động kiểm tra trước khi sự cố trở nên nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, nếu phụ thuộc hoàn toàn vào phương pháp này, nguy cơ chẩn đoán sai và xử lý không đúng vẫn có thể xảy ra.
Những năm gần đây, sự xuất hiện của nhiều thương hiệu mới đã làm gia tăng mức độ cạnh tranh trên thị trường, qua đó kéo giá bán của nhiều mẫu xe xuống thấp hơn trước. Đối với nhiều người, việc hiện thực hóa giấc mơ sở hữu ô tô đã trở nên dễ dàng, đơn giản hơn trước kia rất nhiều.
Hiện nay, với khoảng 300 triệu đồng, người tiêu dùng đã có thể mua một mẫu ô tô điện mini mới như VinFast VF 3. Tuy nhiên, nếu ngân sách chỉ dừng ở mức khoảng 200 triệu đồng (chưa bao gồm các chi phí lăn bánh), lựa chọn dành cho khách hàng sẽ gồm những mẫu xe nào?
Bestune Xiaoma
Trong bối cảnh Wuling Mini EV không còn được phân phối do nâng cấp thành phiên bản Macaron, Bestune Xiaoma đang là dòng xe thương mại rẻ nhất thị trường, với giá bán lẻ đề xuất 199 triệu đồng. Mẫu xe điện mini cỡ nhỏ này có thiết kế khá tương đồng với Wuling Mini EV, nhưng sở hữu kiểu dáng mềm mại hơn.
Bestune Xiaoma được trang bị động cơ điện có công suất tối đa 20kW (quy đổi khoảng 26,8 mã lực) và mô-men xoắn cực đại 85Nm, cho tốc độ tối đa 100km/h. Bộ pin có dung lượng 13,9kWh, cho xe khả năng di chuyển tối đa 170km sau mỗi lần sạc đầy, theo tiêu chuẩn CLTC của Trung Quốc.
Dù sở hữu giá bán hấp dẫn, song Bestune Xiaoma phụ thuộc khá nhiều vào việc sạc tại nhà. Vì vậy, sản phẩm này có thể không phù hợp với những người sinh sống tại chung cư, hay nhà trong ngõ nhỏ, không có không gian đỗ xe riêng.
Bên cạnh đó, hệ thống showroom của Bestune có độ phủ chưa lớn, có thể ảnh hưởng tới dịch vụ hậu mãi. Đây là yếu tố người dùng cần lưu tâm.
Nano S05
Khi chính thức được mở bán, Nano S05 sẽ là dòng ô tô rẻ nhất thị trường, đồng thời cũng là mẫu xe có giá bán dễ tiếp cận nhất. Cụ thể, sản phẩm này sẽ được niêm yết từ 148 triệu đồng, theo thông tin từ TMT Motors.
Cuối tháng 3, đơn vị này từng cho biết Nano S05 dự kiến ra mắt khách Việt trong tháng 6, nhưng đến nay vẫn chưa có động thái mới. Phía đại lý chia sẻ, Nano S05 sẽ có hai phiên bản 120km (pin cố định) và 150km (hai pin rời), nhưng thông số kỹ thuật chi tiết chưa được hé lộ.
Dựa vào một số đường nét thiết kế ở thân xe và khoang cabin, có thể thấy Nano S05 được phát triển dựa trên mẫu Silence S04 đang bán tại Tây Ban Nha. Ở thị trường này, Silence S04 có bốn phiên bản; trong đó, phiên bản cao cấp nhất có tên gọi L7e, được trang bị hai pin.
Nếu đây chính là biến thể 150km (hai pin rời) của Nano S05 dành cho thị trường Việt Nam thì động cơ điện có thể sản sinh 29,5 mã lực, cho xe khả năng tăng tốc 0-50km/h trong chưa đến 7 giây và đạt tốc độ tối đa 85km/h.
Ở phiên bản cao cấp, hai bộ pin rời của xe có thể tháo lắp và di chuyển như một chiếc vali để thuận tiện cho việc mang đi sạc, phù hợp với những người sống ở chung cư. Tuy nhiên, mỗi viên pin nặng tới 41kg, có thể gây khó khăn nhất định khi thao tác.
Theo TMT Motors, mỗi viên pin cần 7-9 giờ để sạc đầy tại nhà.
Xe hạng A đời sâu
Nếu không muốn mua xe điện, người dùng có thể phải tìm đến một số mẫu xe xăng hạng A đã qua sử dụng, với tuổi đời khá sâu. Tham khảo thị trường xe cũ, Kia Morning MT (số sàn) đời 2019 đang được rao bán với mức giá dao động 150-200 triệu đồng, tùy tình trạng xe.
Tuy nhiên, dòng xe này thường được những tài xế dịch vụ lựa chọn vào năm 2019, nên có mức khấu hao lớn hơn xe cá nhân. Người dùng cần kiểm tra kỹ càng trước khi quyết định xuống tiền.
Trong trường hợp ngân sách vượt ngưỡng 200 triệu đồng một chút, người dùng có thể cân nhắc lựa chọn VinFast Fadil 2019. Trên thị trường xe cũ, mức giá sang nhượng trung bình của dòng xe này dao động trong khoảng 200-230 triệu đồng, tùy tình trạng xe và số km đã vận hành, thường vào khoảng 80.000km.
"Bim già, Mẹc cổ, Audi sâu"
Với ngân sách khoảng 200 triệu đồng, người dùng cũng có thể tiếp cận một số mẫu xe sang Đức có tuổi đời hàng chục năm như BMW 3 Series, BMW 5 Series, Mercedes-Benz C-Class, Mercedes-Benz E-Class hay Audi A4, Audi A6 sản xuất trong giai đoạn 2003-2010...
Trên thị trường xe cũ, không khó để bắt gặp những chiếc BMW 318i, BMW 325i, Mercedes-Benz C200 Kompressor, E240 hoặc Audi A4, A6 được rao bán với mức giá 170-250 triệu đồng. Mức giá này thậm chí thấp hơn một số mẫu xe hạng A đời mới hơn.
Sở hữu một mẫu xe sang Đức với giá ngang xe phổ thông là điều hấp dẫn không ít người mua. Tuy nhiên, giá mua ban đầu thường chỉ là phần nổi của chi phí sở hữu. Phần lớn những mẫu xe này đã có tuổi đời trên 15 năm, tiềm ẩn nhiều rủi ro về độ bền và chi phí bảo dưỡng.
Các hạng mục như hệ thống treo, hộp số, điều hòa, điện - điện tử hay các chi tiết cao su lão hóa theo thời gian có thể phát sinh chi phí sửa chữa đáng kể. Bên cạnh đó, việc tìm kiếm phụ tùng thay thế cho một số phiên bản đời sâu cũng không còn thuận lợi như các mẫu xe phổ thông.
Nhóm xe này thường được dân chơi gọi vui là "Bim già, Mẹc cổ, Audi sâu" phù hợp hơn với những người có kinh nghiệm sử dụng ô tô cũ, chấp nhận dành thời gian và ngân sách cho việc chăm sóc xe.
Với người mua xe lần đầu hoặc ưu tiên sự ổn định, các mẫu xe phổ thông đời mới hơn thường là lựa chọn an toàn hơn.
Tình huống giao thông: Hai người nước ngoài chở nhau trên một chiếc xe máy khi đến khúc cua gấp đã mất lái đổ ra đường, trượt sang lề đường ngược chiều. Ngay lúc này ở hướng ngược chiều một chiếc xe tải đi tới. May mắn lái xe tải kịp thời phanh và dừng lại. Sau cú trượt ngã, hai người nước ngoài dừng lại trước đầu xe tải. Hai nạn nhân có thể tự đứng dậy.
Kỹ năng lái xe: Tại các đoạn đường đèo dốc có khúc cua, người điều khiển phương tiện cần giảm tốc độ và duy trì tốc độ phù hợp để có thể kịp phản ứng trước tình huống bất ngờ. Một kỹ năng để duy trì tốc độ thấp là phanh động cơ, áp dụng trên tất cả các loại xe từ hai bánh tới bốn bánh. Đặc biệt khi quan sát thấy đường có dấu hiệu trơn trượt như trong video cần đặc biệt lưu ý hơn khi vào cua.
Tại Hà Giang (cũ) có rất nhiều đoạn đường đèo dốc nguy hiểm, ngay cả người bản địa tại đây cũng khó khăn khi di chuyển. Đối với khách du lịch nhất là người nước ngoài không quen địa hình, không quen sử dụng xe máy tại Việt Nam tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao.
