Không còn là những thử nghiệm dè dặt, nhiều tài xế chạy dịch vụ ở Việt Nam giờ đây coi xe điện là “cần câu cơm” chính của mình. Chi phí vận hành rẻ hơn, tốc độ hồi vốn nhanh hơn là những hấp lực của xe điện khiến nhóm khách tiếp xúc ôtô hàng giờ, chạy hàng trăm km mỗi ngày dần bỏ thói quen đã hình thành nhiều năm với xe xăng, dầu.
Di cư sang xe điện
Ưu tiên sự ổn định, vận hành ít hỏng hóc và có giá khi bán lại, anh Thạch Hóa (Hải Phòng), chủ một công ty kinh doanh xe dịch vụ nói rằng trước đây vốn là “tín đồ” của xe xăng Nhật. Dàn xe cho thuê của anh chừng 5-7 chiếc, tùy thời điểm, đều là xe của các thương hiệu xứ mặt trời mọc.
Theo anh Hóa, sau khi trừ chi phí thuê tài xế khoảng 600.000 đồng và tiền nhiên liệu 500.000-600.000 đồng, mỗi đầu xe chạy 300-400 km (2 lượt) mang về lợi nhuận ròng khoảng một triệu đồng/ngày. Sau khoảng 2,5 năm, anh có thể thu hồi vốn cả gốc lẫn lãi cho một một mẫu xe cỡ B chừng 600-700 triệu đồng.
Bước ngoặt đến với người đàn ông sinh năm 1971 sau một chuyến đi chơi tại châu Âu. Anh Hóa thấy xe điện chạy khá nhiều trên đường phố. Sau khi thử nghiệm làm hành khách trên chiếc MPV BYD M6, anh đặt câu hỏi người châu Âu vốn khắt khe và thực dụng trong tiêu dùng đã chọn xe điện, vậy tại sao mình lại không?
Về Việt Nam, Thạch Hóa quyết định mua thử 2 chiếc M6 để chạy dịch vụ. Đây là lần đầu tiên sau nhiều năm chỉ ưu tiên xe Nhật chạy xăng, anh chuyển hướng sang xe điện.
Vẫn bài toán cũ, anh tính toán tiền lăn bánh một chiếc xe M6 của BYD chưa đến 800 triệu đồng. Thay cho tiền xăng là hơn 200.000 đồng tiền sạc điện, lợi nhuận tăng lên khoảng 1,3-1,4 triệu đồng/ngày. Tức sau khoảng 2 năm, anh có thể thu hồi tiền mua xe M6.
Hiện tại, lợi nhuận từ hai chiếc xe điện của anh Hóa đang “gánh” doanh thu cho ba chiếc xe xăng, dầu khác đang chạy cầm chừng hoặc tạm ngưng vì chi phí vận hành cao, không hiệu quả. “Khi giá xăng, dầu tăng liên tục những tháng gần đây, tôi thấy quyết định chuyển sang xe điện mang lại nhiều lợi ích”, anh Hóa cho biết.
Tương tự Thạch Hóa, chi phí vận hành rẻ hơn xe xăng cũng là yếu tố khiến anh Đàm Hân (Hà Nội) quyết định chuyển sang xe điện. Anh mua chiếc xe điện đầu tiên là VinFast Limo Green vào cuối 2025 để kinh doanh dịch vụ.
Đàm Hân chạy tuyến Hà Nội – Bắc Giang đều đặn hai cuốc mỗi ngày. Lợi nhuận thu về trung bình khoảng 1,2-1,5 triệu đồng mỗi xe/ngày sau khi trừ chi phí. Nhận thấy cơ hội kinh doanh từ xe điện, đến tháng 3/2026, anh này mua thêm chiếc BYD M6 và thuê thêm tài xế để vận hành.
“Tiền điện rõ ràng là thấp hơn nhiều so với đổ xăng để chạy cùng một quãng đường, rất thích hợp để kinh doanh”, anh Hân nói. “Cái tôi quan tâm nữa là xe điện đi xa được cỡ nào so với những gì hãng quảng cáo”.
Trong một chuyến đi gần đây, Đàm Hân thử cung đường từ Hà Nội đến Bắc Kạn khoảng 200 km với nhiều đèo núi, khúc cua bằng chiếc BYD M6. Anh cho biết kết thúc quãng đường 206,6 km với 46% pin. Như vậy tỷ lệ thực tế là 4,49 km/1% pin, cao hơn so với hãng công bố là 4 km/1% pin. Với mức tiêu hao điện năng này, anh nói đủ quay đầu về lại thành phố mà không cần sạc thêm.
Sự cởi mở với xe điện
Trường hợp của anh Thạch Hóa hay Đàm Hân thuộc trong số nhiều ví dụ cho thấy xe điện dễ được chấp nhận hơn với giới kinh doanh dịch vụ. Trong khi với người dùng cá nhân, bất tiện về thời gian sạc, chờ sạc hoặc hạ tầng trạm sạc còn thiếu, vẫn là những rào cản khó xóa bỏ ngay lập tức.
“Lợi nhuận kiếm được nhiều hơn thì chủ xe có thể chấp nhận nhược điểm của xe điện như chờ sạc, hoặc mất nhiều thời gian kiếm trạm sạc”, ông Võ Quốc Bình, một chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh ôtô tại TP HCM, đánh giá.
Theo ông Bình, nếu chỉ xét về chi phí vận hành, xe điện luôn tối ưu hơn xe xăng khi kinh doanh dịch vụ, đặc biệt ở môi trường quãng ngắn, trạm sạc nhiều như đô thị. Còn với những khách hàng ưu tiên chiến lược dài hạn, kinh doanh các tuyến liên tỉnh, cần sự liên tục, xe xăng hay hybrid vẫn là lựa chọn hợp lý hơn.
Theo các chuyên gia trong ngành, chi phí vận hành thấp hơn đem đến một lợi thế to lớn cho xe điện. Sự xuất hiện của loại phương tiện này đang thay đổi bộ mặt của ngành kinh doanh dịch vụ vận tải, hành khách tại Việt Nam trong khoảng ba năm trở lại đây.
Green SM (thành lập năm 2023), công ty thuộc hệ sinh thái tập đoàn Vingroup, đang vươn lên dẫn đầu mảng gọi xe dịch vụ 4 bánh với thị phần hơn 50% (quý IV/2025) tính theo tổng giá trị giao dịch, vượt qua các ông lớn như Grab, Be, theo công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence. Toàn bộ đội xe của Green SM đều là sản phẩm VinFast. Các mẫu xe bán chạy nhất của thương hiệu này vốn dành cho kinh doanh dịch vụ như Limo Green, Minio Green.
Với BYD, mẫu M6 hướng đến khách gia đình và kinh doanh dịch vụ đang là sản phẩm chủ lực doanh số của hãng Trung. Quốc. Doanh số cộng dồn của BYD M6 đến nay khoảng 2.000 xe.
Vụ cháy xe ở cây xăng Đà Nẵng hôm 2/5 khiến hai học sinh thiệt mạng được cơ quan chức năng xác định xe chở 20 khối pin và nhiều ắc-quy trong cốp. Video ghi lại sự việc cho thấy đám cháy ở cốp bùng lên ngay tức thì, dữ dội. Những biện pháp cứu hỏa thông thường của người dân như bình khí, bột, nước đều gần như không hiệu quả. Đám cháy mất tới 15 phút mới có thể dập tắt, trong khi với đám cháy các chất liệu thông dụng, diện tích cháy vài m2, ngoài trời, không cháy lan, chỉ cần một vài phút với bình chữa cháy phổ thông.
Các chuyên gia năng lượng cho biết, đám cháy bùng lên ngay lập tức và lan rộng là kiểu phản ứng dây chuyền đặc trưng của pin chứ không từ từ giống như cháy vì chập điện hay đốt lửa thông thường. Pin lithium-ion có mật độ năng lượng cao và khả năng sạc lại nhiều lần, loại pin này giúp phương tiện vận hành hiệu quả, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu một cell bên trong gặp lỗi, quá nhiệt hoặc hư hỏng. Nguyên nhân chính nằm ở đặc tính hóa học của pin lithium-ion.
Pin lithium-ion hiện nay được dùng nhiều cho xe điện, cả xe máy lẫn ôtô, thường cấu tạo gồm nhiều cell lithium-ion xếp thành cụm lớn. Khi một cell bị hỏng hoặc quá nhiệt, nó có thể kích hoạt hiện tượng gọi là "phản ứng nhiệt dây chuyền" (thermal runaway). Nhiệt độ tăng nhanh khiến các cell lân cận cũng phát nổ hoặc cháy theo, tạo thành chuỗi phản ứng khó kiểm soát.
Không giống như cháy các nhiên liệu khác, vốn cần oxy để cháy, pin lithium-ion có thể tự sinh nhiệt và oxy bên trong. Điều này khiến việc dập lửa bằng nước hoặc bọt chữa cháy truyền thống kém hiệu quả, vì ngay cả khi lửa tạm tắt, phản ứng hóa học bên trong vẫn tiếp diễn và có thể bùng cháy trở lại.
Bên cạnh đó, vụ cháy xảy ra do pin có thể đạt nhiệt độ trên 1.000 độ C, quá trình cháy còn giải phóng nhiều khí độc như hydro fluoride (HF), gây nguy hiểm cho những người ở gần nguồn cháy. Ngoài ra, áp suất tích tụ trong các cell pin có thể dẫn đến nổ, khiến việc tiếp cận đám cháy trở nên rủi ro hơn cho lực lượng cứu hộ.
Các chuyên gia cho biết để dập cháy hoàn toàn một bộ pin xe điện cần lượng nước lớn hơn nhiều so với cháy xe chạy xăng, vì mục tiêu không chỉ là dập lửa, mà còn phải hạ nhiệt toàn bộ cụm pin để chặn phản ứng dây chuyền. Trong nhiều trường hợp, xe điện sau khi cháy còn phải được ngâm trong bể nước hàng giờ, nhằm đảm bảo pin không tái phát cháy.
Ngoài ra, thị trường cũng đã xuất hiện các loại bình chữa cháy gốc nước chuyên dụng cho pin xe điện. Những dung dịch này được thiết kế để vừa tạo lớp phủ cách ly oxy, vừa hấp thụ nhiệt và làm mát nhanh bề mặt cụm pin, qua đó giúp kiểm soát ngọn lửa và hạn chế cháy lan. Tuy nhiên, do phản ứng nhiệt của pin lithium-ion diễn ra từ bên trong, các loại bình chữa cháy này chủ yếu hỗ trợ dập lửa bên ngoài và giảm nhiệt, và thường vẫn cần kết hợp với việc làm mát sâu để ngăn nguy cơ tái cháy.
Hiện tại, ngành công nghiệp ôtô đang phát triển nhiều công nghệ để giảm rủi ro, như hệ thống quản lý pin thông minh, vật liệu cách nhiệt tốt hơn, và thiết kế pin ít lan truyền nhiệt. Đồng thời, lực lượng cứu hỏa cũng đang cập nhật quy trình xử lý riêng cho xe điện. Dù vậy, số liệu thống kê cho thấy cháy xe điện vẫn là hiện tượng hiếm so với tổng số phương tiện lưu hành. Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất nguy cơ để có biện pháp phòng ngừa và ứng phó phù hợp.
Theo báo cáo số liệu từ VinFast, tháng 4 vừa qua thương hiệu này bàn giao 24.774 xe điện đến tay khách hàng, giảm nhẹ 2.835 xe so với tháng liền kề. Tuy nhiên, đây vẫn là con số ấn tượng, giúp hãng xe Việt dẫn đầu thị trường ô tô trong nước trong 19 tháng liên tiếp. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, VinFast đã bán hơn 78.400 ô tô điện.
Trong đó, VinFast Limo Green tiếp tục vượt qua VF 3 trở thành "gà đẻ trứng vàng" khi có doanh số đạt 6.480 xe, giảm nhẹ 4,6% so với tháng 3.2026 (đạt 6.795 xe). Tuy nhiên, mẫu xe này vẫn xác lập kỷ lục lũy kế 18.951 xe sau 4 tháng đầu năm.
Ở vị trí tiếp theo, mẫu minicar VF 3 ghi nhận doanh số 5.273 xe bàn giao đến tay khách hàng trong tháng 4 vừa qua, tăng khoảng 11,5% so với tháng trước đó. Từ đầu năm đến nay, tổng doanh số VF 3 đạt 15.461 chiếc, trở thành mẫu xe bán chạy thứ 2 thị trường ô tô Việt Nam.
Tương tự, mẫu SUV đô thị hạng A - VinFast VF 5 (gồm Herio Green) có lượng xe bán ra đạt 4.732 chiếc trong tháng vừa qua, lũy kế từ đầu năm đến nay đạt 13.404 xe bàn giao đến tay khách hàng. VinFast VF 6 ghi nhận 2.704 xe bán ra trong tháng đầu quý 2, giảm nhẹ so với mức 3.152 xe của tháng 3.2026; lũy kế sau 4 tháng đạt 9.383 chiếc, trở thành mẫu SUV hạng B bán chạy nhất hiện nay.
Mẫu xe đa dụng VF MPV 7 duy trì phong độ ổn định với 2.526 xe bán ra trong tháng 4, tổng lượng xe bàn giao đạt 6.212 xe sau 4 tháng đầu năm. Riêng phân khúc C-SUV, VinFast VF 7 đạt doanh số 1.148 xe, nâng tổng số xe từ đầu năm lên 4.662 chiếc.
Như vậy, tính hết tháng 4, VinFast có nhiều mẫu xe góp mặt trong top 10 ô tô bán chạy nhất Việt Nam. Với tổng lượng xe bán ra đạt hơn 78.400 chiếc, hãng xe đến từ Việt Nam hiện đang bỏ xa các thương hiệu đối thủ như Toyota (23.236 xe), Ford (14.998 xe), Mitsubishi (15.348 xe)…
Sự tăng trưởng ổn định của các dòng xe điện cho thấy người tiêu dùng đang hưởng ứng mạnh mẽ lộ trình chuyển đổi xanh của Chính phủ. Với việc đa dạng hóa sản phẩm từ phân khúc phổ thông đến cao cấp đi kèm cách chính sách kích cầu hiệu quả, VinFast đang tạo cách biệt an toàn về mặt doanh số với các thương hiệu khác tại Việt Nam, chủ yếu phân phối xe sử dụng động cơ đốt trong.
Thời gian gần đây, nhiều diễn đàn và cộng đồng yêu xe tại Việt Nam liên tục xuất hiện các cuộc thảo luận xoay quanh khả năng hãng xe máy Nhật sẽ ra mắt Yamaha Exciter chạy điện hoàn toàn trong tương lai.
Trong bối cảnh giá xăng có nhiều biến động, chi phí sử dụng xe máy tăng cao, ý tưởng về một mẫu xe "quốc dân" như Exciter được điện hóa nhanh chóng thu hút sự quan tâm. Không ít người dùng bày tỏ sự tò mò, thậm chí kỳ vọng vào một phiên bản vận hành tiết kiệm hơn.
Theo hình dung của nghệ sĩ CGI, Yamaha Exciter EV nếu ra đời vẫn sẽ trung thành với phong cách khỏe khoắn đã làm nên tên tuổi của dòng xe này, nhưng thay thế ống xả bằng cụm pin và mô tơ điện - Ảnh: Facebook
Dù Yamaha Motor Việt Nam chưa đưa ra bất kỳ xác nhận chính thức nào, nhưng xu hướng điện hóa đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành xe hai bánh khiến khả năng xuất hiện một mẫu Exciter chạy điện không phải không có khả năng xảy ra.
Trong giai đoạn 2025-2026, Yamaha liên tục giới thiệu các sản phẩm và ý tưởng xe điện trên toàn cầu, như dòng xe ga điện Aerox E, EC-06 tại một số thị trường châu Á, hay mẫu xe địa hình điện YE-01 Racing Concept. Trước đó, hãng cũng từng gây chú ý với các concept như Motoroid hay scooter điện E01, E02.
Theo các dự đoán trong cộng đồng, nếu Yamaha Exciter EV được thương mại hóa, mẫu xe này nhiều khả năng vẫn giữ nguyên DNA thể thao đặc trưng với phần đầu xe sắc nhọn, hệ thống đèn LED hiện đại và yên xe thấp, nhưng thay thế ống xả bằng cụm pin và mô tơ điện gọn gàng.
Nhờ đặc tính của động cơ điện, xe có thể mang lại khả năng tăng tốc mạnh mẽ ngay từ dải tốc độ thấp, phù hợp với phong cách di chuyển trong đô thị.
Bên cạnh đó mẫu xe này được kỳ vọng sẽ sử dụng pin có thể tháo rời hoặc hỗ trợ sạc nhanh, cho quãng đường di chuyển khoảng 100 - 150km mỗi lần sạc, tùy dung lượng.
Về công nghệ, Exciter EV có thể được trang bị màn hình hiển thị LCD hoặc TFT, khả năng kết nối điện thoại thông minh, nhiều chế độ lái như Eco hoặc Sport. Một số ý kiến còn cho rằng Yamaha có thể tích hợp âm thanh giả lập nhằm giữ lại cảm giác thể thao quen thuộc.
Việt Nam là một trong những thị trường trọng điểm của Exciter, đồng thời cũng đang chứng kiến nhu cầu xe điện tăng nhanh nhờ xu hướng tiêu dùng xanh và chi phí vận hành thấp. Việc điện hóa một mẫu xe mang tính biểu tượng như Exciter được xem là bước đi chiến lược, giúp Yamaha duy trì sức hút với thế hệ người dùng trẻ, đồng thời bắt kịp xu hướng toàn cầu.
Tuy nhiên nếu nhìn vào các nguồn thông tin hiện có, có thể thấy phần lớn chỉ dừng lại ở mức suy đoán. Đến nay, Yamaha vẫn chưa đưa ra bất kỳ xác nhận chính thức nào liên quan đến việc phát triển Exciter chạy điện.
Các hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội chủ yếu là sản phẩm được dựng ra nhờ các nghệ sĩ đồ họa đi kèm với những phân tích mang tính cá nhân.
Dù vậy, việc các hãng xe máy chuyển dịch sang xe điện là xu hướng tất yếu trên toàn cầu. Không chỉ Yamaha, nhiều thương hiệu lớn cũng đang tăng tốc trong cuộc đua điện hóa.
Tại Việt Nam, thị trường xe điện đô thị phát triển nhanh trong những năm gần đây, cùng với các định hướng hạn chế xe sử dụng động cơ đốt trong tại khu vực trung tâm ở một số thành phố lớn. Yamaha cũng đã bước đầu tham gia xu hướng này thông qua một số mẫu xe điện phục vụ nhu cầu di chuyển hằng ngày.
Dù xu hướng là rõ ràng, việc điện hóa một dòng xe như Exciter lại không đơn giản. Đây là mẫu xe côn tay mang tính biểu tượng, gắn liền với trải nghiệm lái thể thao - yếu tố được người dùng đặc biệt coi trọng.
Cảm giác bóp côn, chuyển số hay âm thanh động cơ là những đặc trưng tạo nên "chất" riêng của Exciter. Trong khi đó xe điện lại vận hành êm ái, tăng tốc mượt nhưng gần như không có tiếng máy, điều có thể khiến một bộ phận người dùng truyền thống cảm thấy thiếu hụt trải nghiệm.
Bên cạnh đó, các yếu tố thực tế như trọng lượng pin, thời gian sạc hay quãng đường di chuyển vẫn là những thách thức nếu muốn áp dụng lên một mẫu xe thiên về hiệu năng và cảm giác lái.
Do đó theo giới quan sát, khả năng Yamaha ra mắt Exciter hoàn toàn chạy điện trong 2 - 3 năm tới là không cao. Song thay vào đó, hãng có thể lựa chọn các bước đi trung gian như phát triển công nghệ hybrid hoặc giới thiệu những mẫu xe điện mang phong cách thể thao tương tự.
Trong dài hạn, khi công nghệ pin được cải thiện và hạ tầng sạc hoàn thiện hơn, khả năng xuất hiện một mẫu Exciter thuần điện sẽ trở nên thực tế hơn.
Hiện tại, Yamaha Exciter nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp tục trung thành với động cơ xăng - yếu tố đã làm nên tên tuổi của dòng xe này trong nhiều năm qua. Trước mắt, phiên bản Exciter 2026 sử dụng động cơ xăng đã được bắt gặp chạy thử trên đường, cho thấy khả năng ra mắt sẽ không còn xa.
