Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, TS Nguyễn Bảo Toàn – khoa công nghệ thực phẩm, Trường đại học Công Thương TP.HCM – cho biết việc kéo dài thời gian bảo quản đối với nhóm thực phẩm tươi giàu tinh bột, độ ẩm cao như bún, mì tươi, bánh phở… là hoàn toàn có thể thực hiện bằng các biện pháp hợp pháp.
Vấn đề cốt lõi là phải kiểm soát vi sinh vật, độ ẩm, nhiệt độ, bao gói và nguy cơ tái nhiễm, thay vì dùng hóa chất công nghiệp hoặc chất bị cấm.
Các nghiên cứu về mì tươi và mì gạo ướt đều chỉ ra rằng sản phẩm này nhanh hỏng chủ yếu do hàm lượng nước cao, giàu dinh dưỡng, dễ nhiễm vi sinh vật và xảy ra biến đổi tinh bột, dẫn đến chua, nhớt, mốc, giảm độ dai và giảm chất lượng cảm quan.
“Vấn đề là cơ sở sản xuất phải đầu tư vào quy trình hợp pháp: kiểm soát vệ sinh, xử lý nhiệt, làm nguội nhanh, bao gói sạch, bảo quản lạnh, duy trì chuỗi lạnh và chỉ sử dụng phụ gia được phép theo đúng giới hạn. Hàn the, natri silicat hoặc các hóa chất ngoài danh mục không phải là giải pháp công nghệ, mà là hành vi vi phạm pháp luật, đánh đổi sức khỏe cộng đồng để giảm chi phí”, TS Nguyễn Bảo Toàn cho hay.
Cũng theo TS Nguyễn Bảo Toàn, có thể lý giải nguyên nhân nhiều cơ sở vẫn bất chấp sử dụng chất cấm vào sản xuất thực phẩm như:
Lợi nhuận và chi phí sản xuất: Sản xuất đúng chuẩn đòi hỏi chi phí lớn như nhà xưởng tách biệt, nền thoát nước, nước sạch, thiết bị inox, khâu làm nguội sạch, bao gói, kho lạnh, xe lạnh, kiểm nghiệm định kỳ, hồ sơ truy xuất nguồn gốc.
Trong khi đó chất cấm như hàn the hoặc natri silicat có thể tạo hiệu ứng nhanh, làm sợi dai, giòn, khó đứt, lâu chua, lâu nhớt và dễ bán hơn.
Sản xuất nhỏ lẻ dễ bỏ qua tiêu chuẩn kỹ thuật: Ở nhiều cơ sở nhỏ, sản xuất bún, mì, bánh phở… vẫn theo mô hình thủ công, bán nhanh trong ngày, ít nhãn mác, ít kiểm nghiệm.
Khi muốn mở rộng sản lượng nhưng không đầu tư tương ứng vào thiết bị, nhà xưởng và bảo quản lạnh, một số đối tượng chọn cách dùng hóa chất để “giữ hàng”.
Về bản chất, đây không chỉ là lỗi dùng sai phụ gia, mà là một mô hình sản xuất không kiểm soát được nguy cơ an toàn thực phẩm. Chất cấm chỉ là phần nổi của vấn đề; phần chìm là điều kiện sản xuất, quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc yếu.
Áp lực thị trường: giá rẻ, đẹp mắt, dai lâu. Theo đó, nếu người mua sỉ, quán ăn hoặc người tiêu dùng cuối cùng chỉ quan tâm sản phẩm “trắng, dai, rẻ, để lâu không chua”, cơ sở làm đúng có thể sẽ gặp bất lợi.
Sản phẩm không dùng chất cấm thường có hạn dùng ngắn hơn, đòi hỏi bảo quản lạnh và chi phí cao hơn. Trong khi đó sản phẩm vi phạm có thể bán rẻ hơn, vận chuyển xa hơn, để ngoài môi trường lâu hơn. Đây là dạng cạnh tranh không lành mạnh, cơ sở vi phạm dùng hóa chất để giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh, còn cơ sở tuân thủ phải chịu chi phí cao hơn.
Cuối cùng là nhận thức sai: Một số người sản xuất vẫn xem hàn the, natri silicat như “mẹo nghề”, bí quyết giữ sợi, dùng ít không sao. Đây là nhận thức sai nghiêm trọng.
Hàn the không phải phụ gia được tự do dùng trong bún, mì; natri silicat cũng không phải chất được phép tùy tiện cho vào thực phẩm. Về pháp lý, việc dùng phụ gia, hóa chất ngoài danh mục hoặc chất cấm có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành.
TS Nguyễn Bảo Toàn cho rằng thị hiếu người tiêu dùng là một yếu tố góp phần tạo nhu cầu cho sản phẩm vi phạm, tuy nhiên đây không phải nguyên nhân duy nhất và không làm giảm trách nhiệm pháp lý của người sản xuất.
Với bún, mì, bánh phở… nhiều người tiêu dùng vẫn có thói quen đánh giá sản phẩm bằng cảm quan càng trắng, càng dai, càng giòn, càng để lâu không chua thì càng được cho là ngon. Tuy nhiên dưới góc độ an toàn thực phẩm, các dấu hiệu “quá hoàn hảo” này đôi khi lại cần được đặt câu hỏi, nhất là khi sản phẩm tươi không được bảo quản lạnh, không nhãn mác, không ngày sản xuất nhưng vẫn để lâu bất thường.
Các nghiên cứu về mì tươi và bún gạo tươi đều cho thấy sản phẩm này dễ hư hỏng do vi sinh vật và biến đổi chất lượng nếu không có biện pháp bảo quản phù hợp. Vì vậy việc người tiêu dùng kỳ vọng sản phẩm tươi nhưng để lâu có thể vô tình khuyến khích cơ sở sản xuất tìm cách kéo dài hạn dùng bằng biện pháp sai.
Tuy nhiên trách nhiệm chính vẫn thuộc về cơ sở sản xuất, kinh doanh vì cơ sở sản xuất có nghĩa vụ biết và tuân thủ quy định pháp luật. Ngoài ra người tiêu dùng không có điều kiện kiểm nghiệm hàn the, natri silicat hay các chất không được phép bằng mắt thường, vì vậy không thể đẩy trách nhiệm chính sang người mua.
Do đó người tiêu dùng nên chuyển từ tiêu chí “đẹp, dai, rẻ” sang tiêu chí “an toàn, rõ nguồn gốc, bảo quản đúng”.
Tóm lại, các vụ việc phát hiện cơ sở sản xuất bún, mì tươi không đạt yêu cầu hiện nay cho thấy cần nhìn an toàn thực phẩm như một chuỗi trách nhiệm: nhà sản xuất cần phải tuân thủ pháp luật; cơ quan chức năng phải tăng kiểm tra, truy xuất và xử lý nghiêm; còn người tiêu dùng cần từ bỏ thói quen chuộng thực phẩm trắng bất thường, dai bất thường, rẻ bất thường, để lâu bất thường.
Theo chương trình, sáng nay (20-4), kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI tiếp tục đợt họp thứ 2.
Trong đợt 2, Quốc hội dự kiến làm việc từ ngày 20 và bế mạc kỳ họp vào chiều 23-4 (dự phòng ngày 24 và 25-4). Cũng tại đợt 2 này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng.
Riêng ngày 20-4, buổi sáng Quốc hội sẽ nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra dự thảo nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo nghị quyết việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương. Dự thảo nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.
Cùng với đó, dự thảo nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Nội dung này sẽ được Quốc hội thảo luận riêng tại tổ và hội trường.
Sau đó Quốc hội thảo luận ở tổ về các dự thảo nghị quyết được trình và tiếp tục thảo luận tại hội trường các nội dung trên vào ngày 22-4.
Buổi chiều, Quốc hội sẽ thảo luận ở hội trường về việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.
Trong phiên thảo luận thành viên Chính phủ phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Nội dung này sẽ tiếp tục trong ngày 21-4 và được phát thanh, truyền hình trực tiếp.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, diễn biến thị trường tiền tệ liên ngân hàng phiên cuối tuần qua ghi nhận xu hướng hạ nhiệt của lãi suất bình quân VND liên ngân hàng.
Cụ thể, lãi suất bình quân VND liên ngân hàng giữ nguyên ở các kỳ hạn qua đêm (ON) và 2 tuần, đồng thời giảm 0,1 điểm phần trăm tại các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng so với phiên trước. Mức giao dịch lần lượt ở ON 3,9%; 1 tuần 4,7%; 2 tuần 6,5% và 1 tháng 7%.
Về nghiệp vụ thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước chào thầu tổng cộng 5.000 tỉ đồng trên kênh cầm cố, với lãi suất 4,5% cho các kỳ hạn 7 ngày, 35 ngày và 56 ngày. Kết quả, có 80,45 tỉ đồng trúng thầu ở kỳ hạn 7 ngày, 1.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 35 ngày và 3.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 56 ngày. Trong khi đó, lượng đáo hạn lên tới 22.000 tỉ đồng.
Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu trong phiên này. Như vậy, nhà điều hành đã hút ròng 17.919 tỉ đồng khỏi hệ thống. Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố hiện đạt 215.003 tỉ đồng.
Theo báo cáo mới công bố của Công ty chứng khoán Vietcap (VCI), tỉ giá USD/VND trong tháng 3 tăng 1,1%, lên mức 26.340 đồng/USD trên thị trường liên ngân hàng. Tính từ đầu năm đến nay, tỉ giá này đã tăng khoảng 0,2%.
VCI cho rằng đà tăng của tỉ giá chủ yếu chịu tác động từ việc chỉ số đồng USD (DXY) tăng mạnh 2,4% trong tháng 3, cùng với nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng.
Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã có động thái can thiệp nhằm ổn định thị trường, khi bán ra một lượng lớn USD cho các ngân hàng thương mại thông qua hợp đồng kỳ hạn 180 ngày vào ngày 24-3.
Về triển vọng, Vietcap nhận định một số yếu tố có thể tiếp tục gây áp lực lên thị trường ngoại hối trong ngắn hạn. Trong đó, đáng chú ý là khả năng đồng USD duy trì sức mạnh, sự thay đổi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) - khi nhà đầu tư chuyển từ dự báo có một đợt cắt giảm lãi suất sang kịch bản không giảm trong năm nay cùng với rủi ro thâm hụt thương mại kéo dài, khi tháng 3 ghi nhận tháng nhập siêu thứ tư liên tiếp.
Ở chiều ngược lại, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì ổn định, với vốn giải ngân trong quý 1-2026 tăng 9,1% so với cùng kỳ. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ, góp phần giảm bớt áp lực lên tỉ giá trong thời gian tới.
Liên quan đến việc hỗ trợ nhiên liệu thi công dự án sân bay Long Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út vừa có ý kiến chỉ đạo các sở ngành phối hợp rà soát tình hình cung ứng xăng dầu để cung cấp cho các dự án, công trình trên địa bàn.
Cụ thể, UBND tỉnh Đồng Nai giao Sở Công thương chủ trì, chỉ đạo các thương nhân đầu mối, tổng đại lý, đại lý phân phối xăng dầu trên địa bàn tỉnh ưu tiên cung ứng đầy đủ, liên tục, ổn định (đặc biệt là dầu diesel) cho các nhà thầu thi công sân bay Long Thành và các dự án, công trình trọng điểm trên địa bàn.
"Không để xảy ra tình trạng gián đoạn nguồn cung, găm hàng, bán hạn chế số lượng gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình, dự án.
Chỉ đạo Chi Cục Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý trong khâu lưu thông và theo dõi sát diễn biến cung - cầu, kịp thời báo cáo UBND tỉnh để chỉ đạo điều tiết khi cần thiết", lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Nai lưu ý.
Tỉnh Đồng Nai cũng yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì theo dõi, cập nhật, công bố giá vật liệu xây dựng kịp thời, sát với diễn biến thị trường để có giải pháp bình ổn giá vật liệu xây dựng phục vụ thi công dự án.
Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, ngoài việc đánh giá nguồn cung vật liệu xây dựng từ các mỏ khoáng sản (đất, đá, cát…) cần có biện pháp kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản.
Trong đó, lưu ý ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép, đầu cơ nguồn cung.
UBND tỉnh Đồng Nai đề nghị Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh, Ban Quản lý các dự án đường cao tốc phía Nam, Tổng Công ty cảng hàng không Việt Nam (ACV) tổng hợp nhu cầu nhiên liệu của các dự án, báo cáo Sở Công Thương để xem xét xử lý theo quy định.
Trước đó, ACV đã có văn bản gửi UBND tỉnh Đồng Nai cho hay ACV và các đơn vị thi công đang tập trung tối đa mọi nguồn lực, máy móc thiết bị để triển các gói thầu thuộc dự án thành phần 3 - sân bay Long Thành giai đoạn 1 để sớm hoàn thành và đưa vào khai thác theo kế hoạch.
Tuy nhiên, thị trường năng lượng và tình hình cung ứng nhiên liệu xăng, dầu trong nước, đặc biệt là giá dầu diesel trên thị trường đang tăng cao và biến động liên tục.
Theo ACV, báo cáo của nhà thầu thi công cho hay các đơn vị cung ứng, đại lý phân phối xăng dầu trong địa bàn tỉnh Đồng Nai đang áp dụng biện pháp hạn chế khối lượng bán ra theo từng đợt, dẫn đến tình trạng khan hiếm đầu cục bộ.
Do đó, nhà thầu thi công bị động trong việc đảm bảo nguồn nhiên liệu phục vụ máy móc, thiết bị và phương tiện thi công tại công trường, trực tiếp gây ảnh hưởng đến tiến độ thi công của gói thầu trong giai đoạn hiện nay.
Vì vậy, ACV đề nghị Đồng Nai ưu tiên phân luồng và đảm bảo sản lượng cung ứng xăng dầu (đặc biệt là dầu diesel) cho các đơn vị thi công trực tiếp tại dự án đầu tư xây dựng sân bay Long Thành.
Người tiêu dùng Mỹ phải chi nhiều tiền hơn cho mọi thứ, từ nhiên liệu đến xúc xích, burger trong dịp Ngày Tưởng niệm (Memorial Day), khi chiến tranh Iran thổi bùng lạm phát nước này, theo CNBC.
Theo số liệu Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), lạm phát Mỹ trong tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ năm 2023. Mặt hàng tăng mạnh nhất là năng lượng, gần 18%. Mức tăng này kéo theo các khoản chi cho du lịch, giải trí và thực phẩm đều đi lên, làm cạn kiệt túi tiền người Mỹ trước thềm mùa du lịch hè.
Theo dữ liệu khảo sát của Đại học Michigan tuần trước, tâm lý người tiêu dùng tháng 5 chính thức chạm mức thấp nhất lịch sử. Chỉ số này chịu ảnh hưởng một phần bởi giá dầu tăng vọt, hệ quả của xung đột Trung Đông kéo dài gần ba tháng.
Trước đó, hãng mỹ phẩm E.l.f. Beauty thông báo giảm hoạt động tăng giá, bởi người dùng đang "chịu thiệt hại" do chi phí nhiên liệu tăng cao. Trong khi đó, CEO McDonald’s cũng cảnh báo rằng chuỗi thức ăn nhanh này đang phải đối mặt với "môi trường đầy thách thức", chịu áp lực trước tình hình lạm phát gia tăng.
Theo dữ liệu từ BLS, túi tiền người Mỹ bị bào mòn nhiều hơn trong một số lĩnh vực dưới đây:
Thực phẩm
Các bữa tiệc nướng mùa hè năm nay tốn kém hơn do số lượng gia súc giảm cùng giá phân bón tăng cao.
Mặt hàng tăng giá mạnh nhất là cà chua, gần 40%, còn rau gia vị đắt thêm khoảng 8% so với cùng kỳ. Các loại gia vị, nước chấm và nước sốt tăng gần 4%. Thịt bò xay và bít tết tăng 16% so với năm 2025. Xúc xích Italy có giá cao hơn gần 11%.
Người tiêu dùng mua sắm các món tráng miệng như bánh ngọt, bánh cupcake hoặc bánh quy sẽ phải trả cao hơn 5% so với năm ngoái. Còn giá cà phê đã tăng vọt hơn 18%.
Du lịch
Phần lớn người Mỹ đi du lịch trong dịp Ngày Tưởng niệm cuối tuần, nhưng họ sẽ phải đối mặt với chi phí di chuyển tăng cao.
Chuyên trang giao thông, du lịch và ôtô AAA dự báo 45 triệu người Mỹ sẽ đi du lịch ít nhất 50 dặm trong kỳ nghỉ lễ, tăng 0,4% so với mức đỉnh điểm được thiết lập vào năm ngoái. Hơn 39 triệu người sẽ di chuyển bằng ôtô. Trong khi đó, giá xăng đã tăng hơn 28% so với cùng kỳ 2025.
Kimberly Palmer, chuyên gia từ công ty tài chính NerdWallet, cho biết theo truyền thống, mọi người thường lái xe đi nghỉ vào dịp cuối tuần Ngày Tưởng niệm. Tuy nhiên, kỳ nghỉ năm nay đặt ra thách thức tài chính lớn hơn. Việc tỷ lệ chọn đi du lịch ở mức cao có nghĩa là người dùng đang tìm cách cắt giảm các khoản chi khác trong ngân sách, nhằm bù đắp cho giá xăng leo thang.
Giá vé máy bay cũng tăng gần 21%, đạt mức cao nhất kể từ khủng hoảng năng lượng năm 2022. Các hãng hàng không cho biết họ phải tăng giá vé do chi phí nhiên liệu tăng vọt sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch dầu thô toàn cầu.
Do chịu áp lực khủng hoảng nhiên liệu, hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines đã ngừng hoạt động vào đầu tháng này. Động thái này khiến giới phân tích lo ngại giá vé máy bay tới đây có thể tăng cao nữa.
Kết quả khảo sát của Ngân hàng Bank of America cũng cho thấy 30% người Mỹ không thay đổi kế hoạch du lịch hè của mình bởi giá xăng. Tuy nhiên, một phần năm người được hỏi dự định cắt giảm kỳ nghỉ hoặc chọn điểm đến gần hơn.
Giải trí
Ngay cả những người Mỹ chọn nghỉ hè tại nhà cũng sẽ cảm nhận được áp lực lạm phát, khi vé xem phim, kịch hoặc hòa nhạc đã tăng 5,5% so với cùng kỳ năm ngoái.
Giá bán xe đạp và các loại xe thể thao khác cao hơn 4,3%. Với người làm vườn, các dụng cụ và vật tư tăng 5%, còn cây cảnh, hoa cũng đắt thêm 6%.
