Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, TS Nguyễn Bảo Toàn – khoa công nghệ thực phẩm, Trường đại học Công Thương TP.HCM – cho biết việc kéo dài thời gian bảo quản đối với nhóm thực phẩm tươi giàu tinh bột, độ ẩm cao như bún, mì tươi, bánh phở… là hoàn toàn có thể thực hiện bằng các biện pháp hợp pháp.
Vấn đề cốt lõi là phải kiểm soát vi sinh vật, độ ẩm, nhiệt độ, bao gói và nguy cơ tái nhiễm, thay vì dùng hóa chất công nghiệp hoặc chất bị cấm.
Các nghiên cứu về mì tươi và mì gạo ướt đều chỉ ra rằng sản phẩm này nhanh hỏng chủ yếu do hàm lượng nước cao, giàu dinh dưỡng, dễ nhiễm vi sinh vật và xảy ra biến đổi tinh bột, dẫn đến chua, nhớt, mốc, giảm độ dai và giảm chất lượng cảm quan.
“Vấn đề là cơ sở sản xuất phải đầu tư vào quy trình hợp pháp: kiểm soát vệ sinh, xử lý nhiệt, làm nguội nhanh, bao gói sạch, bảo quản lạnh, duy trì chuỗi lạnh và chỉ sử dụng phụ gia được phép theo đúng giới hạn. Hàn the, natri silicat hoặc các hóa chất ngoài danh mục không phải là giải pháp công nghệ, mà là hành vi vi phạm pháp luật, đánh đổi sức khỏe cộng đồng để giảm chi phí”, TS Nguyễn Bảo Toàn cho hay.
Cũng theo TS Nguyễn Bảo Toàn, có thể lý giải nguyên nhân nhiều cơ sở vẫn bất chấp sử dụng chất cấm vào sản xuất thực phẩm như:
Lợi nhuận và chi phí sản xuất: Sản xuất đúng chuẩn đòi hỏi chi phí lớn như nhà xưởng tách biệt, nền thoát nước, nước sạch, thiết bị inox, khâu làm nguội sạch, bao gói, kho lạnh, xe lạnh, kiểm nghiệm định kỳ, hồ sơ truy xuất nguồn gốc.
Trong khi đó chất cấm như hàn the hoặc natri silicat có thể tạo hiệu ứng nhanh, làm sợi dai, giòn, khó đứt, lâu chua, lâu nhớt và dễ bán hơn.
Sản xuất nhỏ lẻ dễ bỏ qua tiêu chuẩn kỹ thuật: Ở nhiều cơ sở nhỏ, sản xuất bún, mì, bánh phở… vẫn theo mô hình thủ công, bán nhanh trong ngày, ít nhãn mác, ít kiểm nghiệm.
Khi muốn mở rộng sản lượng nhưng không đầu tư tương ứng vào thiết bị, nhà xưởng và bảo quản lạnh, một số đối tượng chọn cách dùng hóa chất để “giữ hàng”.
Về bản chất, đây không chỉ là lỗi dùng sai phụ gia, mà là một mô hình sản xuất không kiểm soát được nguy cơ an toàn thực phẩm. Chất cấm chỉ là phần nổi của vấn đề; phần chìm là điều kiện sản xuất, quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc yếu.
Áp lực thị trường: giá rẻ, đẹp mắt, dai lâu. Theo đó, nếu người mua sỉ, quán ăn hoặc người tiêu dùng cuối cùng chỉ quan tâm sản phẩm “trắng, dai, rẻ, để lâu không chua”, cơ sở làm đúng có thể sẽ gặp bất lợi.
Sản phẩm không dùng chất cấm thường có hạn dùng ngắn hơn, đòi hỏi bảo quản lạnh và chi phí cao hơn. Trong khi đó sản phẩm vi phạm có thể bán rẻ hơn, vận chuyển xa hơn, để ngoài môi trường lâu hơn. Đây là dạng cạnh tranh không lành mạnh, cơ sở vi phạm dùng hóa chất để giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh, còn cơ sở tuân thủ phải chịu chi phí cao hơn.
Cuối cùng là nhận thức sai: Một số người sản xuất vẫn xem hàn the, natri silicat như “mẹo nghề”, bí quyết giữ sợi, dùng ít không sao. Đây là nhận thức sai nghiêm trọng.
Hàn the không phải phụ gia được tự do dùng trong bún, mì; natri silicat cũng không phải chất được phép tùy tiện cho vào thực phẩm. Về pháp lý, việc dùng phụ gia, hóa chất ngoài danh mục hoặc chất cấm có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành.
TS Nguyễn Bảo Toàn cho rằng thị hiếu người tiêu dùng là một yếu tố góp phần tạo nhu cầu cho sản phẩm vi phạm, tuy nhiên đây không phải nguyên nhân duy nhất và không làm giảm trách nhiệm pháp lý của người sản xuất.
Với bún, mì, bánh phở… nhiều người tiêu dùng vẫn có thói quen đánh giá sản phẩm bằng cảm quan càng trắng, càng dai, càng giòn, càng để lâu không chua thì càng được cho là ngon. Tuy nhiên dưới góc độ an toàn thực phẩm, các dấu hiệu “quá hoàn hảo” này đôi khi lại cần được đặt câu hỏi, nhất là khi sản phẩm tươi không được bảo quản lạnh, không nhãn mác, không ngày sản xuất nhưng vẫn để lâu bất thường.
Các nghiên cứu về mì tươi và bún gạo tươi đều cho thấy sản phẩm này dễ hư hỏng do vi sinh vật và biến đổi chất lượng nếu không có biện pháp bảo quản phù hợp. Vì vậy việc người tiêu dùng kỳ vọng sản phẩm tươi nhưng để lâu có thể vô tình khuyến khích cơ sở sản xuất tìm cách kéo dài hạn dùng bằng biện pháp sai.
Tuy nhiên trách nhiệm chính vẫn thuộc về cơ sở sản xuất, kinh doanh vì cơ sở sản xuất có nghĩa vụ biết và tuân thủ quy định pháp luật. Ngoài ra người tiêu dùng không có điều kiện kiểm nghiệm hàn the, natri silicat hay các chất không được phép bằng mắt thường, vì vậy không thể đẩy trách nhiệm chính sang người mua.
Do đó người tiêu dùng nên chuyển từ tiêu chí “đẹp, dai, rẻ” sang tiêu chí “an toàn, rõ nguồn gốc, bảo quản đúng”.
Tóm lại, các vụ việc phát hiện cơ sở sản xuất bún, mì tươi không đạt yêu cầu hiện nay cho thấy cần nhìn an toàn thực phẩm như một chuỗi trách nhiệm: nhà sản xuất cần phải tuân thủ pháp luật; cơ quan chức năng phải tăng kiểm tra, truy xuất và xử lý nghiêm; còn người tiêu dùng cần từ bỏ thói quen chuộng thực phẩm trắng bất thường, dai bất thường, rẻ bất thường, để lâu bất thường.
Sáng nay, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng tại 162 - 165 triệu đồng một lượng, giảm 1,3 triệu so với hôm qua. Với mức này, vàng đã hạ xuống ngưỡng thấp nhất gần 4 tháng. Các thương hiệu khác cũng điều chỉnh tương ứng.
Vàng nhẫn trơn tại SJC cũng giảm 1,3 triệu đồng, về còn 161,5 - 164,5 triệu đồng. PNJ giao dịch mặt hàng này cao hơn SJC 200.000 đồng, quanh 161,7 - 164,7 triệu.
Còn DOJI, Bảo Tín Minh Châu mua bán nhẫn tròn trơn tại 162 - 165 triệu đồng.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Vàng trong nước giảm theo đà đi xuống của giá quốc tế. Mỗi ounce vàng thế giới giao ngày chốt phiên 4/5 sụt hơn 90 USD xuống 4,521 USD. Lúc 10h hôm nay, giá kim loại quý phục hồi hơn 18 USD, lên 4.540 USD.
Thị trường vàng hạ nhiệt khi đồng USD tăng giá do căng thẳng Trung Đông, khiến kim loại quý trở nên đắt đỏ với người mua ngoài nước Mỹ. Trong khi đó, giá năng lượng tăng hơn 5% do chiến sự khiến lạm phát tăng tốc, củng cố thêm quan điểm các ngân hàng trung ương khó hạ lãi suất.
Dù vàng là công cụ truyền thống để phòng trừ lạm phát và bất ổn địa chính trị, kim loại quý lại kém hấp dẫn trong môi trường lãi suất cao, do không trả lãi cố định.
Bart Melek, chiến lược gia hàng hóa TD Securities, cho biết những ngưỡng hỗ trợ của vàng hiện quanh mốc 4.200 USD. "Nhiều yếu tố vẫn ảnh hướng tích cực đến vàng trong giai đoạn cuối năm, tuy nhiên khả năng lãi suất tăng có thể khiến nhà đầu tư tiếp tục bán tháo trong ngắn hạn", Bart Melek nhận định.
Quy đổi theo tỷ giá Vietcombank, vàng thế giới tương đương 145 triệu đồng một lượng. Như vậy, mỗi lượng vàng trong nước chênh với thế giới khoảng 20 triệu đồng, nới rộng so với mức 18 triệu cuối tháng 4.
Giá bạc miếng, bạc thỏi cũng giảm 0,6% so với. Phú Quý niêm yết kim loại này tại 2,77 - 2,85 triệu đồng một lượng, tương đương 73,7 - 76,1 triệu một kg. Ancarat, Sacombank - SBJ cùng mua bán quanh với mức giá tương tự.
Lian SGP Holding Pte. Ltd, một công ty Trung Quốc, vừa công bố kết quả chào mua công khai cổ phiếu IMP của Dược phẩm Imexpharm. Theo đó, doanh nghiệp này đã mua thành công hơn 104,5 triệu cổ phiếu, tương đương gần 67,87% vốn Imexpharm, với tổng giá trị giao dịch ước khoảng 6.000 tỷ đồng.
Được biết, Lian SGP Holding có vốn điều lệ 300 triệu USD và là công ty con do Livzon Pharmaceutical Group Inc. - tập đoàn dược phẩm Trung Quốc - sở hữu 100%. Đây là doanh nghiệp được lớn tại Trung Quốc với doanh thu năm 2025 vào khoảng 12,02 tỷ nhân dân tệ (xấp xỉ 46.400 tỷ đồng).
Còn Imexpharm, cũng là một trong những doanh nghiệp nội địa có thâm niên, đặc biệt lợi thế ở phân khúc thuốc chất lượng cao. Về kinh doanh, năm nay Imexpharm dự kiến kế hoạch doanh thu 3.200 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 502 tỷ đồng - tăng 12,5% so với năm ngoái. Công ty chốt chia cổ tức tỷ lệ trong khoảng 5-8%.
Với giá trị lên đến hàng nghìn tỷ đồng, thương vụ M&A này được xem là có quy mô lớn trong lĩnh vực dược. Đơn vị làm “cầu nối” được biết là Công ty cổ phần Chứng khoán SSI của ông Nguyễn Duy Hưng, hiện là đơn vị làm đại lý chào mua công khai. Công ty được biết còn phối hợp cùng UBS, ngân hàng đầu tư toàn cầu có trụ sở tại Thụy Sĩ, thực hiện.
Thương vụ này cũng đánh dấu sự gia nhập của SSI trong việc hỗ trợ doanh nghiệp ngoại đổ vốn vào Việt Nam, thông qua M&A. Trong bối cảnh thị trường sắp nâng hạng và đón dầu dòng vốn lớn, tại đại hội cổ đông vừa qua, ông Nguyễn Duy Hưng cho biết nếu xây dựng được một công ty chứng khoán có tài sản và vốn sẽ giúp cho nhà đầu tư nước ngoài tự tin giao dịch ở Việt Nam hiệu quả.
Trở lại với thương vụ thâu tóm, tại Việt Nam, nhiều công ty dược lớn khác cũng lần lượt rơi vào tay nước ngoài, như Dược Hậu Giang, Pymepharco… Hiện, Taisho Pharmaceutical (Nhật Bản) nắm giữ 51,01% Dược Hậu Giang, còn STADA Service Holding B.V (Đức) nắm 89,73% cổ phần của Pymepharco.
Theo đó, các sản phẩm thịt heo bán tại chợ truyền thống sẽ được nhận diện bằng biển hiệu và tem chứng nhận "Tick xanh trách nhiệm", dễ dàng phân biệt hàng hóa thông thường khác.
Hai sạp đầu tiên tham gia mô hình "Tích xanh trách nhiệm" đều ở chợ Tân Mỹ (phường Tân Mỹ, TP.HCM). Đây cũng là những điểm bán đầu tiên sử dụng nguồn thịt heo được giao dịch qua sàn, đưa sản phẩm trực tiếp từ trang trại đến tay người tiêu dùng mà không qua khâu trung gian.
Tại quầy kinh doanh của chị Nguyễn Đoàn Bảo Trân ở chợ Tân Mỹ, người bán hàng liên tục hướng dẫn khách hàng quét mã QR để truy xuất nguồn gốc các loại thịt heo. Từ khi áp dụng cách bán hàng mới, mỗi ngày sạp chị Trân nhập khoảng 84kg thịt heo và tiêu thụ được khoảng 75kg.
Dù mới tham gia chương trình, chị cho biết đã nhận được sự hỗ trợ từ doanh nghiệp cung ứng về chính sách chiết khấu và các hoạt động quảng bá sản phẩm.
"Khách hàng phản hồi khá tích cực. Họ cảm thấy an tâm hơn khi biết rõ nguồn gốc sản phẩm. Nhiều người đến hỏi về thịt heo ăn chay rồi quét mã để tìm hiểu thêm", chị Trân chia sẻ.
Theo chị Trân, việc tham gia mô hình không phải là câu chuyện ngắn hạn mà là hướng đi lâu dài. Sau giai đoạn được hỗ trợ kỹ thuật, chị dự định tiếp tục duy trì phương thức kinh doanh mới và giới thiệu nhiều hơn đến khách hàng.
Chị Nguyễn Hồng Hạnh (32 tuổi, ngụ phường Tân Hưng), người mua hàng ở đây, cho biết chị và gia đình đặc biệt quan tâm tới các sản phẩm bảo vệ sức khỏe, sẽ ưu tiên các mặt hàng chứng minh được nguồn gốc xuất xứ.
"Báo đài nói về các vụ gian lận thực phẩm giả, ngộ độc,... khiến mình rất lo, lâu nay đã quen mua sắm trong siêu thị. Nhưng nếu thời gian tới, mô hình "Tick xanh trách nhiệm" được nhân rộng thì mình sẽ đi chợ nhiều hơn", chị Hạnh nói, đồng thời mong muốn nhóm mặt hàng có mã truy xuất nguồn gốc được đa dạng hơn.
Tại sạp thịt heo bên cạnh, bà Võ Thị Thu Hồng, 65 tuổi, thừa nhận việc sử dụng phần mềm đặt hàng hay thao tác trên điện thoại thông minh vẫn còn nhiều bỡ ngỡ. Mỗi lần nhập hàng, nhân viên ban quản lý chợ phải trực tiếp hỗ trợ trên điện thoại của bà để hoàn tất các thao tác đăng ký và đặt đơn.
"Tôi lớn tuổi nên làm công nghệ chậm hơn các bạn trẻ. Nhưng đây là mô hình hay nên mình cũng cố gắng học", bà Hồng nói.
Theo bà Hồng, lý do lớn khiến bà tham gia chương trình là vì toàn bộ thủ tục hồ sơ, lưu trữ dữ liệu và các công việc liên quan đến nền tảng công nghệ đều được ban quản lý hỗ trợ.
"Nếu bán có lời thì tiểu thương hưởng. Nếu lỗ thì ban quản lý hỗ trợ, nhờ vậy mình mạnh dạn tham gia hơn", bà cho biết.
Bà Huỳnh Thị Thùy Trang, Trưởng Phòng Dịch vụ thương mại chợ Tân Mỹ, cho biết việc triển khai "Tick xanh trách nhiệm" xuất phát từ nhu cầu ngày càng cao của người dân, đặc biệt tệp khách cao cấp tại khu vực Phú Mỹ Hưng và các khu dân cư lân cận đối với thực phẩm sạch, có nguồn gốc rõ ràng.
Để thuyết phục tiểu thương tham gia, ban quản lý chợ không chỉ dừng ở việc cung cấp công nghệ mà còn xây dựng một gói hỗ trợ toàn diện. Các quầy sạp được cải tạo lại khang trang hơn, tiểu thương được hướng dẫn sử dụng phần mềm đặt hàng, sản phẩm được quảng bá trên báo chí, mạng xã hội và giới thiệu đến các khu dân cư, chung cư quanh khu vực.
Theo bà Nguyễn Thị Bé Ngoan - Chủ tịch UBND Phường Tân Mỹ, sau hai điểm bán trên, phường sẽ đo lường hiệu quả và tính toán áp dụng thêm cho nhiều điểm bán khác, nhằm giúp nhiều người tiêu dùng có thêm cơ hội tiếp cận sản phẩm "Tick xanh trách nhiệm", đồng thời góp phần sớm hình thành phương thức mua bán mới.
Nguồn thịt cung cấp cho hai điểm bán thí điểm tại chợ Tân Mỹ hiện do Công ty cổ phần nông nghiệp BAF đảm nhận. Doanh nghiệp tham gia với vai trò nhà cung cấp, trong khi tiểu thương là đơn vị trực tiếp bán hàng cho người tiêu dùng.
Theo đại diện Công ty cổ phần nông nghiệp BAF, việc tham gia sàn giao dịch giúp doanh nghiệp đưa các sản phẩm có đầy đủ hồ sơ pháp lý, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Đặc biệt chương trình ưu đãi miễn phí tiền cọc mượn trang thiết bị cho khách hàng mới đăng ký từ 1-6-2026 trên toàn bộ khu vực TP.HCM. Đối với các khách hàng mới kinh doanh, công ty sẽ hỗ trợ thêm các công cụ dụng cụ như: dao, thớt, kệ thớt, cân điện tử...
"Bên cạnh yếu tố truy xuất nguồn gốc, người mua còn có thể tiếp cận các thông tin về cơ sở sản xuất, quy trình kiểm soát chất lượng, giá bán minh bạch. Nếu vận hành hiệu quả, doanh nghiệp kỳ vọng đến cuối năm 2026 có thể mở rộng mô hình tại nhiều chợ trên địa bàn TP.HCM".
Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó trưởng Phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP.HCM, cho biết hiện có hai doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực chăn nuôi cam kết đồng hành cùng chương trình, đây là những đơn vị cung cấp thịt trực tiếp từ điểm giết mổ đến điểm bán và hỗ trợ các trang thiết bị, quảng bá cho các tiểu thương tham gia.
Ngoài ra, với 400 chợ truyền thống triên địa bàn, nhiều xã phường cũng đã có liên hệ với ngành công thương để tìm hiểu chương trình nhằm sớm triển khai thí điểm. "Chúng tôi cũng tính toán thí điểm tại Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) để nhiều người dân tiếp cận được với nguồn thịt có kiểm soát tốt", ông Hùng cho biết.
Đại diện đơn vị vận hành chương trình "Tick xanh trách nhiệm", ông Đào Hà Trung, Chủ tịch Hội Công nghệ cao TP.HCM, cho biết khi áp dụng tại các chợ đầu mối, chợ truyền thống, "Tick xanh trách nhiệm" còn là công cụ hỗ trợ chính quyền cấp phường, xã quản lý chợ truyền thống trên nền tảng số. Qua đó, giảm tải khâu thủ công, đồng thời giám sát minh bạch và nhanh chóng.
